Orzeczenie · 2018-10-24

II CNP 25/18

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2018-10-24
SNCywilnepostępowanie cywilneWysokanajwyższy
niezgodność z prawemprawomocny wyrokskargaSąd Najwyższypostępowanie cywilnekpcśrodki prawne

Sąd Najwyższy rozpoznał skargę M.N. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego w Ł. z dnia 3 września 2014 r., który dotyczył sprawy o zapłatę. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego (art. 117 § 1 i 2 w zw. z art. 118 w zw. z art. 123 § 1 pkt 1 k.c. i art. 6 k.c.) oraz przepisów postępowania (art. 328 § 2 k.p.c.). Sąd Najwyższy, powołując się na art. 424¹ § 1 i § 2 k.p.c., stwierdził, że skarga nie spełnia wymogów formalnych. Zgodnie z przepisami, skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku jest dopuszczalna, gdy przez jego wydanie strona poniosła szkodę, a zmiana lub uchylenie wyroku nie jest możliwe. Wyjątkowo można ją wnieść, gdy strona nie skorzystała z przysługujących jej środków prawnych, ale tylko w wyjątkowym wypadku i gdy niezgodność z prawem ma kwalifikowany charakter. W tej sprawie skarżący skorzystał z apelacji, która została odrzucona przez Sąd Rejonowy, a następnie oddalono jego zażalenie. Sąd Najwyższy uznał, że nie wystąpił "wyjątkowy wypadek" w rozumieniu przepisów, a skarżący nie wykazał okoliczności takich jak ciężka choroba czy katastrofa. Ponadto, nie wykazano naruszenia podstawowych zasad porządku prawnego lub konstytucyjnych wolności. W konsekwencji, Sąd Najwyższy odrzucił skargę.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Dopuszczalność i przesłanki wniesienia skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, w szczególności w sytuacji, gdy strona nie skorzystała z przysługujących jej środków prawnych.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej procedury skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem, a nie meritum sprawy pierwotnej.

Zagadnienia prawne (3)

Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku sądu pierwszej instancji jest dopuszczalna, gdy strona nie skorzystała z przysługujących jej środków prawnych z powodu ich odrzucenia?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, skarga taka jest dopuszczalna tylko w wyjątkowym wypadku i gdy niezgodność z prawem ma kwalifikowany charakter.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wyjaśnił, że dopuszczalność skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku, gdy strona nie skorzystała z przysługujących jej środków prawnych, jest uzależniona od kumulatywnego spełnienia dwóch przesłanek: istnienia wyjątkowego wypadku oraz występowania niezgodności z prawem o kwalifikowanym charakterze. W przedmiotowej sprawie skarżący skorzystał z apelacji, która została odrzucona, co nie stanowiło "wyjątkowego wypadku" w rozumieniu przepisów.

Jakie warunki muszą być spełnione, aby uznać istnienie "wyjątkowego wypadku" uzasadniającego wniesienie skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego, niezaskarżonego orzeczenia?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Za sytuację wyjątkową można uznać sytuację, gdy strona nie skorzystała z przysługującego jej środka zaskarżenia z powodu ciężkiej choroby, katastrofy, klęski żywiołowej lub uzyskania błędnej informacji od pracownika sądu.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wskazał, że orzecznictwo Sądu Najwyższego za sytuację wyjątkową uznaje jedynie ściśle określone okoliczności, takie jak ciężka choroba czy klęska żywiołowa, których skarżący w tej sprawie nie wykazał.

Czy samo powołanie się przez skarżącego na naruszenie podstawowych zasad porządku prawnego lub konstytucyjnych wolności wystarcza do spełnienia przesłanki kwalifikowanego charakteru niezgodności z prawem?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, konieczne jest wykazanie istnienia zasady, jej znaczenia oraz dokładne określenie sposobu naruszenia.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy podkreślił, że powołanie się na naruszenie podstawowych zasad porządku prawnego lub konstytucyjnych wolności wymaga szczegółowego określenia, w jaki sposób doszło do naruszenia tych zasad, a samo ogólne stwierdzenie nie jest wystarczające.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odrzucenie skargi
Strona wygrywająca
Skarb Państwa

Strony

NazwaTypRola
M. N.osoba_fizycznaskarżący
Niestandaryzowany Sekurytyzacyjny Fundusz Inwestycyjny Zamknięty z siedzibą w W.instytucjapowód
T. W.osoba_fizycznapełnomocnik z urzędu

Przepisy (8)

Główne

k.p.c. art. 424¹ § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Można żądać stwierdzenia niezgodności z prawem prawomocnego wyroku sądu drugiej instancji kończącego postępowanie w sprawie, jeżeli przez jego wydanie stronie została wyrządzona szkoda, a zmiana lub uchylenie tego wyroku w drodze przysługujących stronie środków prawnych nie było i nie jest możliwe.

k.p.c. art. 424¹ § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Dopuszczalność skargi w wypadku, gdy strona nie skorzystała z przysługujących jej środków prawnych, uzależniona jest od kumulatywnego spełnienia dwóch przesłanek: istnienia wyjątkowego wypadku oraz występowania niezgodności z prawem o kwalifikowanym charakterze, wynikającej z naruszenia podstawowych zasad porządku prawnego lub konstytucyjnych wolności albo praw człowieka i obywatela.

Pomocnicze

k.p.c. art. 424⁸ § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.c. art. 117 § § 1 i 2

Kodeks cywilny

k.c. art. 118

Kodeks cywilny

k.c. art. 123 § § 1 pkt 1

Kodeks cywilny

k.c. art. 6

Kodeks cywilny

k.p.c. art. 328 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niespełnienie przesłanek z art. 424¹ § 1 i § 2 k.p.c. • Brak wystąpienia "wyjątkowego wypadku" uzasadniającego wniesienie skargi. • Niewykazanie naruszenia podstawowych zasad porządku prawnego lub konstytucyjnych wolności.

Odrzucone argumenty

Naruszenie prawa materialnego (art. 117 § 1 i 2 w zw. z art. 118 w zw. z art. 123 § 1 pkt 1 k.c. i art. 6 k.c.) • Naruszenie przepisów postępowania (art. 328 § 2 k.p.c.)

Godne uwagi sformułowania

można żądać stwierdzenia niezgodności z prawem prawomocnego wyroku sądu drugiej instancji kończącego postępowanie w sprawie, jeżeli przez jego wydanie stronie została wyrządzona szkoda, a zmiana lub uchylenie tego wyroku w drodze przysługujących stronie środków prawnych nie było i nie jest możliwe. • dopuszczalność skargi w takim wypadku uzależniona jest od kumulatywnego spełnienia dwóch przesłanek: istnienia wyjątkowego wypadku oraz występowania niezgodności z prawem o kwalifikowanym charakterze • za sytuację wyjątkową w rozumieniu powyższego przepisu, można uznać sytuację gdy strona nie skorzystała z przysługującego jej środka zaskarżenia z powodu ciężkiej choroby, katastrofy, klęski żywiołowej lub uzyskania błędnej informacji od pracownika sądu.

Skład orzekający

Dariusz Zawistowski

prezes

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Dopuszczalność i przesłanki wniesienia skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, w szczególności w sytuacji, gdy strona nie skorzystała z przysługujących jej środków prawnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej procedury skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem, a nie meritum sprawy pierwotnej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie wyjaśnia istotne kwestie proceduralne dotyczące skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem, co jest ważne dla praktyków prawa, ale nie zawiera przełomowych rozstrzygnięć merytorycznych.

Kiedy można skarżyć prawomocny wyrok? Sąd Najwyższy wyjaśnia kluczowe przesłanki.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Cytowane w odpowiedziach

Ta sprawa stanowi część linii orzeczniczej omawianej w naszych syntezach.

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst