II CNP 15/05

Sąd Najwyższy2005-11-17
SNCywilnepostępowanie cywilneWysokanajwyższy
koszty procesuskarga o stwierdzenie niezgodności z prawemSąd Najwyższykpcorzeczenie kończące postępowaniezażalenie

Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia sądu drugiej instancji dotyczącego kosztów procesu nie przysługuje, ponieważ takie orzeczenie nie kończy postępowania w sprawie.

Sąd Najwyższy odrzucił skargę strony pozwanej o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu Apelacyjnego w przedmiocie kosztów postępowania. Sąd Najwyższy uznał, że orzeczenie sądu drugiej instancji dotyczące kosztów procesu nie jest orzeczeniem kończącym postępowanie w sprawie w rozumieniu art. 424¹ § 1 k.p.c., a zatem skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem jest niedopuszczalna. Właściwym środkiem zaskarżenia orzeczenia o kosztach jest zażalenie.

Sąd Najwyższy rozpoznał skargę strony pozwanej o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 5 lipca 2005 r., który dotyczył kosztów zastępstwa procesowego. Pozwany zarzucił, że orzeczenie w przedmiocie kosztów pozostaje w sprzeczności z przepisami Kodeksu postępowania cywilnego oraz rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych. Sąd Najwyższy, powołując się na art. 424¹ § 1 k.p.c., stwierdził, że skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem przysługuje od prawomocnego orzeczenia sądu drugiej instancji kończącego postępowanie w sprawie. Sąd uznał, że orzeczenia rozstrzygające o kosztach procesu, mimo że zapadają po wydaniu orzeczenia co do istoty sprawy, nie są orzeczeniami kończącymi postępowanie w sprawie w rozumieniu przepisów o skardze o stwierdzenie niezgodności z prawem. Wskazano, że właściwym środkiem zaskarżenia orzeczenia o kosztach jest zażalenie. W związku z tym, skarga pozwanego została odrzucona jako niedopuszczalna.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem nie przysługuje od prawomocnego orzeczenia sądu drugiej instancji dotyczącego kosztów procesu, ponieważ takie orzeczenie nie jest orzeczeniem kończącym postępowanie w sprawie.

Uzasadnienie

Orzeczenie o kosztach procesu, mimo że zapada w ramach postępowania, ma charakter incydentalny i nie kończy postępowania w sprawie w rozumieniu przepisów o skardze o stwierdzenie niezgodności z prawem. Właściwym środkiem zaskarżenia jest zażalenie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucenie skargi

Strony

NazwaTypRola
Przedsiębiorstwo Budowlane "P.-G." – Zdzisław P., Andrzej P., spółki jawnejspółkapowód
Jan D. właściciel Przedsiębiorstwa Budowlanego "B."spółkapozwany

Przepisy (9)

Główne

k.p.c. art. 424¹ § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia przysługuje od prawomocnego orzeczenia sądu drugiej instancji kończącego postępowanie w sprawie, gdy przez jego wydanie stronie została wyrządzona szkoda, a zmiana lub uchylenie tego orzeczenia w drodze przysługujących stronie środków prawnych nie było i nie jest możliwe.

Pomocnicze

k.p.c. art. 424¹ § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 108 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Wyraźnie wynika z niego odrębność rozstrzygnięcia o kosztach w stosunku do orzeczenia kończącego sprawę w instancji.

k.p.c. art. 394 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Odróżnia orzeczenie o kosztach od orzeczenia co do istoty sprawy. Właściwym środkiem zaskarżenia orzeczenia o kosztach jest zażalenie.

k.p.c. art. 394 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Katalog zażaleń przewidzianych w tym przepisie, innych niż na postanowienia sądu pierwszej instancji kończące postępowanie w sprawie.

k.p.c. art. 394¹ § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Nie ma charakteru orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie.

k.p.c. art. 398¹ § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Nie ma charakteru orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie.

k.p.c. art. 4248 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Skarga niedopuszczalna podlega odrzuceniu.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 27 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu art. 2 § 2

Argumenty

Skuteczne argumenty

Orzeczenie sądu drugiej instancji dotyczące kosztów procesu nie jest orzeczeniem kończącym postępowanie w sprawie w rozumieniu art. 424¹ § 1 k.p.c.

Odrzucone argumenty

Orzeczenie Sądu Apelacyjnego w przedmiocie kosztów postępowania pozostaje w sprzeczności z art. 100 k.p.c. oraz § 2 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 27 września 2002 r.

Godne uwagi sformułowania

Od prawomocnego orzeczenia sądu drugiej instancji o kosztach procesu skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem orzeczenia nie przysługuje. Orzeczeniom kończącym postępowania rozstrzygającym co do istoty sprawy należy przeciwstawić orzeczenia rozstrzygające w kwestiach incydentalnych, tj. takie, które pozostają w związku z postępowaniem zmierzającym do rozpoznania żądania, ale ich byt jest samodzielny w tym znaczeniu, że zamykają określony uboczny wątek spawy. Do tej kategorii orzeczeń należy zaliczyć rozstrzygnięcia w przedmiocie kosztów.

Skład orzekający

Tadeusz Domińczyk

sędzia SN

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie, że orzeczenie o kosztach procesu wydane przez sąd drugiej instancji nie jest orzeczeniem kończącym postępowanie w sprawie, a tym samym nie podlega zaskarżeniu skargą o stwierdzenie niezgodności z prawem."

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem i orzeczeń o kosztach procesu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie wyjaśnia istotną kwestię proceduralną dotyczącą dopuszczalności skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem w kontekście kosztów procesu, co jest ważne dla praktyków prawa procesowego.

Czy można zaskarżyć orzeczenie o kosztach procesu skargą o stwierdzenie niezgodności z prawem? Sąd Najwyższy odpowiada.

Dane finansowe

koszty zastępstwa procesowego: 14 415 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Postanowienie z dnia 17 listopada 2005 r., II CNP 15/05 
 
Od prawomocnego orzeczenia sądu drugiej instancji o kosztach procesu 
skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem orzeczenia nie przysługuje. 
 
Sędzia SN Tadeusz Domińczyk 
 
Sąd Najwyższy po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w 
dniu 17 listopada 2005 r. skargi strony pozwanej o stwierdzenie niezgodności z 
prawem prawomocnego wyroku Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 5 lipca 
2005 r. wydanego w sprawie z powództwa Przedsiębiorstwa Budowlanego "P.-G." – 
Zdzisław P., Andrzej P., spółki jawnej w N.T. przeciwko Janowi D. właścicielowi 
Przedsiębiorstwa Budowlanego "B." w N.T. o zakazanie nieuczciwej konkurencji, 
odrzucił skargę. 
 
Uzasadnienie 
 
W wyroku z dnia 5 lipca 2005 r. Sąd Okręgowy rozstrzygnął o kosztach 
zastępstwa procesowego, zasądzając od pozwanego na rzecz powodowego 
Przedsiębiorstwa 14 415 zł, która odpowiada czterokrotnej wysokości stawki 
minimalnej wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika. 
Pozwany zakwestionował to stanowisko w apelacji, ale Sąd Apelacyjny jego 
zarzutów nie podzielił. 
W skardze pozwany wniósł o stwierdzenie niezgodności z prawem punktu 2 
prawomocnego wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 5 lipca 2005 r. w przedmiocie 
„zaskarżonych kosztów postępowania przed sądem pierwszej instancji”. Zarzucił, że 
orzeczenie tego Sądu pozostaje w sprzeczności z art. 100 k.p.c. oraz § 2 ust. 2 
rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 27 września 2002 r. w sprawie opłat 
za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów 
pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz.U. 
Nr 163, poz. 1349 ze zm.). 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 

Stosownie do art. 4241 § 1 k.p.c., skarga o stwierdzenie niezgodności z 
prawem prawomocnego orzeczenia przysługuje od prawomocnego orzeczenia sądu 
drugiej instancji kończącego postępowanie w sprawie, gdy przez jego wydanie 
stronie została wyrządzona szkoda, a zmiana lub uchylenie tego orzeczenia w 
drodze przysługujących stronie środków prawnych nie było i nie jest możliwe. 
Wyjątkowo, w wypadkach określonych w art. 4241 § 2 k.p.c., skarga przysługuje 
także od orzeczenia pierwszoinstancyjnego. (...) 
Orzeczeniom kończącym postępowania rozstrzygającym co do istoty sprawy 
należy przeciwstawić orzeczenia rozstrzygające w kwestiach incydentalnych, tj. 
takie, które pozostają w związku z postępowaniem zmierzającym do rozpoznania 
żądania, ale ich byt jest samodzielny w tym znaczeniu, że zamykają określony 
uboczny wątek spawy (por. m.in. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 11 
sierpnia 2005 r., III CNP 4/05, OSNC 2006, nr 1, poz. 16). Do tej kategorii orzeczeń 
należy zaliczyć rozstrzygnięcia w przedmiocie kosztów. Odrębność tego 
rozstrzygnięcia w stosunku do orzeczenia kończącego sprawę w instancji wyraźnie 
wynika z art. 108 § 1 k.p.c.  
Podobnie art. 394 § 1 pkt 9 k.p.c. odróżnia orzeczenie o kosztach od 
orzeczenia co do istoty sprawy. Właściwym środkiem zaskarżenia orzeczenia o 
kosztach jest zażalenie, mieszczące się w katalogu zażaleń przewidzianym w art. 
394 § 1 k.p.c., innych niż na postanowienia sądu pierwszej instancji kończące 
postępowanie w sprawie. Nie może być zatem wątpliwości, że także postanowienie 
o kosztach wydane przez sąd drugiej instancji nie ma charakteru orzeczenia 
kończącego postępowanie w sprawie (art. 3941 § 2 i art. 3981 § 1). W tym kierunku 
wypowiadał się też Sąd Najwyższy w stanie prawnym obowiązującym przed dniem 
6 lutego 2005 r., m.in. w postanowieniach z dnia 20 grudnia 1996 r., I CZ 30/96 
(OSNC 1997, nr 3, poz. 34), z dnia 22 stycznia 1997 r., I CKN 48/96 (OSNC 1997, 
nr 8, poz. 107) oraz z dnia 8 kwietnia 1997 r., I CZ 22/97 (OSNC 1997, nr 10, poz. 
147). 
Przepis art. 4241 § 1 k.p.c. dopuszcza skargę o stwierdzenie niezgodności z 
prawem od prawomocnego orzeczenia sądu drugiej instancji kończącego 
postępowanie w sprawie. Nie ma żadnych racji przemawiających za tym, aby 
wyrażeniu „orzeczenie sądu drugiej instancji kończące postępowanie w sprawie” 
przypisać inne znaczenie, niż wyżej wskazane. Jeżeli wobec tego prawomocne 
orzeczenie sądu drugiej instancji rozstrzygające o kosztach nie jest orzeczeniem 

kończącym postępowanie w sprawie, to wniesiona skarga o stwierdzenie 
niezgodności takiego orzeczenia z prawem jako niedopuszczalna, podlega 
odrzuceniu (art. 4248 § 1 k.p.c.).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI