II CNP 133/07
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy odrzucił skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia sądu drugiej instancji, uznając ją za wniesioną po terminie oraz za niedopuszczalną, gdyż postanowienie dotyczące listy wierzytelności w postępowaniu upadłościowym nie jest postanowieniem kończącym postępowanie w sprawie.
Wierzyciele wnieśli skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia Sądu Okręgowego w Ł. z dnia 4 lutego 2005 r., dotyczącego listy wierzytelności w postępowaniu upadłościowym. Sąd Najwyższy odrzucił skargę z dwóch powodów: po pierwsze, została wniesiona po dwuletnim terminie od uprawomocnienia się postanowienia. Po drugie, postanowienie sądu drugiej instancji w przedmiocie listy wierzytelności nie jest postanowieniem kończącym postępowanie w sprawie w rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania cywilnego, co czyni skargę niedopuszczalną.
W niniejszej sprawie Sąd Najwyższy rozpatrywał skargę wierzycieli D. J., H. P. i S. P. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia Sądu Okręgowego w Ł. z dnia 4 lutego 2005 r. Postanowienie to zostało wydane w następstwie rozpoznania zażaleń wierzycieli na postanowienie Sądu Rejonowego oddalające sprzeciw Banku Pekao S.A. od listy wierzytelności ustalonej w postępowaniu upadłościowym przedsiębiorców P.C. i J.D. – Przedsiębiorstwo „G.”. Sąd Najwyższy odrzucił skargę, wskazując na dwie podstawy. Pierwszą z nich był upływ terminu – skarga została wniesiona 3 marca 2007 r., podczas gdy termin na jej wniesienie wynosi dwa lata od dnia uprawomocnienia się orzeczenia (art. 424^6 § 1 k.p.c.). Zaskarżone postanowienie uprawomocniło się z chwilą jego wydania, co oznaczało, że skarga była wniesiona po terminie. Drugą, równie istotną przyczyną odrzucenia skargi była jej niedopuszczalność. Sąd Najwyższy podkreślił, że skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem przysługuje od prawomocnego orzeczenia sądu pierwszej lub drugiej instancji kończącego postępowanie w sprawie. W ocenie Sądu Najwyższego, postanowienie sądu drugiej instancji orzekające na skutek zażalenia o ostatecznym kształcie listy wierzytelności w postępowaniu upadłościowym nie jest postanowieniem kończącym postępowanie w sprawie. Postępowanie w przedmiocie ustalenia listy wierzytelności ma charakter incydentalny i nie przesądza o zasadności wierzytelności w sensie materialnoprawnym, a samo postępowanie upadłościowe kończy się innymi postanowieniami, np. o umorzeniu lub zakończeniu postępowania. W związku z tym, skarga została odrzucona jako niedopuszczalna na podstawie art. 424^8 § 1 k.p.c.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, skarga taka nie jest dopuszczalna, ponieważ postanowienie sądu drugiej instancji orzekające na skutek zażalenia o ostatecznym kształcie listy wierzytelności nie jest postanowieniem kończącym postępowanie w sprawie w rozumieniu art. 424^1 k.p.c.
Uzasadnienie
Postępowanie w przedmiocie ustalenia listy wierzytelności w postępowaniu upadłościowym ma charakter incydentalny i nie kończy postępowania upadłościowego jako całości. Nie przesądza o zasadności wierzytelności w sensie materialnoprawnym, a jedynie w ramach postępowania upadłościowego. Postanowienia kończące postępowanie upadłościowe to np. postanowienie o umorzeniu lub zakończeniu postępowania.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucenie skargi
Strona wygrywająca
Sąd Najwyższy (odrzucenie skargi)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| D. J. | osoba_fizyczna | skarżący |
| H. P. | osoba_fizyczna | skarżący |
| S. P. | osoba_fizyczna | skarżący |
| Bank Polska Kasa Opieki - Spółka Akcyjna | spółka | uczestnik postępowania (w postępowaniu upadłościowym) |
| P. C. | inne | dłużnik (w postępowaniu upadłościowym) |
| J. D. - Przedsiębiorstwo "G." | inne | dłużnik (w postępowaniu upadłościowym) |
| wierzyciele | inne | uczestnik postępowania (w postępowaniu upadłościowym) |
Przepisy (18)
Główne
k.p.c. art. 424^6 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Określa dwuletni termin na wniesienie skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia.
k.p.c. art. 424^8 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Stanowi podstawę do odrzucenia skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem w przypadku jej niedopuszczalności lub wniesienia po terminie.
Pomocnicze
k.p.c. art. 424^1
Kodeks postępowania cywilnego
Definiuje, od jakich orzeczeń przysługuje skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem (orzeczenia kończące postępowanie w sprawie).
k.p.c. art. 366
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy mocy wiążącej tytułu wykonawczego (powaga rzeczy osądzonej).
k.p.c. art. 199 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy przypadków, w których sąd odrzuca pozew (tu w kontekście braku wszczęcia postępowania w sprawie).
k.p.c. art. 174 § § 1 pkt 4
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy zawieszenia postępowania z urzędu po ogłoszeniu upadłości strony.
Pr.Up.N. art. 361
Prawo upadłościowe i naprawcze
Dotyczy postanowienia w przedmiocie umorzenia postępowania upadłościowego.
Pr.Up.N. art. 368
Prawo upadłościowe i naprawcze
Dotyczy postanowienia o zakończeniu postępowania upadłościowego.
Pr.Up.N. art. 18
Prawo upadłościowe i naprawcze
Dotyczy pojęcia 'sprawy o ogłoszenie upadłości'.
Pr.Up.N. art. 19
Prawo upadłościowe i naprawcze
Dotyczy pojęcia 'sprawy o ogłoszenie upadłości'.
Pr.Up.N. art. 27
Prawo upadłościowe i naprawcze
Dotyczy pojęcia 'sprawy o ogłoszenie upadłości'.
Pr.Up.N. art. 29
Prawo upadłościowe i naprawcze
Dotyczy pojęcia 'sprawy o ogłoszenie upadłości'.
Pr.Up.N. art. 30
Prawo upadłościowe i naprawcze
Dotyczy pojęcia 'sprawy o ogłoszenie upadłości'.
Pr.Up.N. art. 32
Prawo upadłościowe i naprawcze
Dotyczy pojęcia 'sprawy o ogłoszenie upadłości'.
Pr.Up.N. art. 383
Prawo upadłościowe i naprawcze
Dotyczy jurysdykcji krajowej w sprawach upadłościowych.
Pr.Up.N. art. 536
Prawo upadłościowe i naprawcze
Dotyczy norm kolizyjnych w sprawach upadłościowych.
Pr.Up.N. art. 537
Prawo upadłościowe i naprawcze
Dotyczy norm kolizyjnych w sprawach upadłościowych.
Dz.U. Nr 167, poz. 1398, ze zm. art. 149 § ust. 1
Ustawa z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Dotyczy kosztów sądowych w sprawach cywilnych, w kontekście traktowania zgłoszenia wierzytelności jako odrębnej sprawy.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Skarga została wniesiona po upływie dwuletniego terminu od uprawomocnienia się postanowienia. Postanowienie sądu drugiej instancji w przedmiocie listy wierzytelności w postępowaniu upadłościowym nie jest postanowieniem kończącym postępowanie w sprawie w rozumieniu art. 424^1 k.p.c., co czyni skargę niedopuszczalną.
Godne uwagi sformułowania
Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia Sądu Okręgowego z dnia 4 lutego 2005 r. została wniesiona 3 marca 2007 r. [...] przedmiotowa skarga została więc wniesiona po terminie i dlatego podlegała odrzuceniu z mocy art. 424^8 § 1 k.p.c. Jest i inna uzasadniona przyczyna odrzucenia skargi wierzycieli. Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia przysługuje – przy spełnieniu przesłanek określonych w art. 424^1 k.p.c. - od prawomocnego orzeczenia sądu pierwszej lub drugiej instancji kończącego postępowanie w sprawie. Postępowanie wszczęte na skutek zgłoszenia wierzytelności kończące się ustaleniem listy wierzytelności nie stanowi rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy w rozumieniu przepisów kodeksu postępowania cywilnego. Postanowienia te mają charakter incydentalny, wpadkowy, nie kończą postępowania upadłościowego, stanowiącego sprawę upadłościową jako pewną całość poddaną pod kognicję sądu i sędziego - komisarza, a zmierzającą do osiągnięcia celu w postaci zaspokojenia wierzycieli.
Skład orzekający
Krzysztof Strzelczyk
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalenie, że postanowienie dotyczące listy wierzytelności w postępowaniu upadłościowym nie jest postanowieniem kończącym postępowanie w sprawie, a tym samym skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem jest niedopuszczalna. Potwierdzenie rygorystycznego podejścia do terminów wnoszenia skarg."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji w postępowaniu upadłościowym i skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem. Interpretacja pojęcia 'postanowienie kończące postępowanie w sprawie' w kontekście postępowań incydentalnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych związanych z postępowaniem upadłościowym i skargą o stwierdzenie niezgodności z prawem, co jest istotne dla praktyków prawa upadłościowego i procesowego.
“Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem odrzucona – kluczowe znaczenie terminu i charakteru postanowienia w upadłości.”
Sektor
finanse
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt II CNP 133/07 POSTANOWIENIE Dnia 28 września 2007 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Krzysztof Strzelczyk po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 28 września 2007 r., skargi D. J., H. P. i S. P. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia Sądu Okręgowego w Ł. z dnia 4 lutego 2005 r., wydanego w sprawie ze sprzeciwu Banku Polska Kasa Opieki - Spółki Akcyjnej z siedzibą w Warszawie od listy wierzytelności ustalonej postanowieniem sędziego komisarza z dnia 15 lipca 2004r. w postępowaniu upadłościowym przedsiębiorców P.C. i J. D. - Przedsiębiorstwo "G.", przy uczestnictwie wierzycieli: […] odrzuca skargę. Uzasadnienie Wierzyciele […] wnieśli dnia 3 marca 2007 r. skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia Sądu Okręgowego w Ł. z 2 dnia 4 lutego 2005 r. wydanego w następstwie rozpoznania zażaleń wierzycieli na postanowienie Sądu Rejonowego oddalającego sprzeciw Banku Polska Kasa Opieki S.A. w Warszawie od listy wierzytelności ustalonej w postępowaniu upadłościowym przedsiębiorców P. C. i J. D. – Przedsiębiorstwo „G.” oraz wniosek wierzycieli […] o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego. Sad Najwyższy zważył, co następuje: Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia Sądu Okręgowego z dnia 4 lutego 2005 r. została wniesiona 3 marca 2007 r. Zaskarżone postanowienie wydane na posiedzeniu niejawnym stało się prawomocne z chwilą jego wydania. Skargę wnosi się do sądu, który wydał zaskarżone orzeczenie, w terminie dwóch lat od dnia uprawomocnienia się (art. 4246 § 1 k.p.c.). Przedmiotowa skarga została więc wniesiona po terminie i dlatego podlegała odrzuceniu z mocy art. 4248 § 1 k.p.c. Jest i inna uzasadniona przyczyna odrzucenia skargi wierzycieli. Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia przysługuje – przy spełnieniu przesłanek określonych w art. 4241 k.p.c. - od prawomocnego orzeczenia sądu pierwszej lub drugiej instancji kończącego postępowanie w sprawie. Należy zatem rozważyć, czy postanowienie sądu drugiej instancji orzekającego na skutek zażalenia o ostatecznym kształcie listy wierzytelności jest postanowieniem kończącym postępowanie w sprawie na gruncie postępowania upadłościowego. W judykaturze i doktrynie pojęcie to jest definiowane rozbieżnie, przy zastosowaniu różnych kryteriów. Za postanowienia kończące postępowania w sprawie uważa się takie postanowienia; które zamykają drogę do wydania wyroku, w wyniku których zostaje wykluczona możliwość przedsiębrania w danej sprawie dalszych czynności; które kończą całość postępowania, a nie tylko jego fragment. Słowu „sprawa” nadaje się znaczenie materialnoprawne jako „całość sporu” (por. uzasadnienie uchwały składu siedmiu sędziów SN z dnia 24 listopada 1998 r. III CZP 44/98 OSNC 1999/5/87 oraz z dnia 31 maja 2000 r. III ZP 1/00 OSNC 2001/1/1 a także postanowienie SN z dnia 19 stycznia 2007 r. III CPN 63/06 nie publ.). 3 Postępowanie wszczęte na skutek zgłoszenia wierzytelności kończące się ustaleniem listy wierzytelności nie stanowi rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy w rozumieniu przepisów kodeksu postępowania cywilnego. Postępowanie to przebiega w formie uproszczonej, istnienie wierzytelności w praktyce najczęściej wykazywane jest za pomocą dokumentów, zwłaszcza tytułu wykonawczego, który korzysta z powagi rzeczy osądzonej i ma moc wiążącą (art. 366 k.p.c.). Postanowienia sędziego - komisarza i sądu w przedmiocie listy wierzytelności nie kończą postępowania upadłościowego jako całości. Nie przesądzają o zasadności wierzytelności, gdyż jej uznanie lub odmowa uznania skutkuje tylko w ramach postępowania upadłościowego i nie wyłącza stosownego powództwa po jego ukończeniu. Orzeczenia te mają charakter incydentalny, wpadkowy, nie kończą postępowania upadłościowego, stanowiącego sprawę upadłościową jako pewną całość poddaną pod kognicję sądu i sędziego - komisarza, a zmierzającą do osiągnięcia celu w postaci zaspokojenia wierzycieli. Do postanowień kończących postępowanie upadłościowe zalicza się: postanowienie w przedmiocie umorzenia postępowania (art. 361 Pr.Up.N.), zakończenia postępowania (art. 368 Pr.Up.N.). Postępowanie w przedmiocie ustalenie listy wierzytelności nie jest traktowane jako odrębna „sprawa” na gruncie ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze. Przepis art. 18 i 19 Pr.Up.N. posługuje się pojęciem „sprawy o ogłoszenie upadłości”, podobnie jak art. 27, 29, 30, 32 Pr.Up.N. Pewną całość stanowi także tzw. właściwe postępowanie upadłościowe. O sprawie upadłościowej jako o całym postępowaniu upadłościowym traktują przepisy określające jurysdykcję krajową (art. 383 Pr.Up.N.) a także przepisy wprowadzające normy kolizyjne (art. 536 i 537 Pr.Up.N.). Zgłoszenie wierzytelności nie wszczyna postępowania w sprawie w rozumieniu art. 199 § 1 pkt 2 k.p.c. (zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 18 stycznia 2006 r., V CSK 74/05, nie publ.). Sąd zawiesza postępowanie z urzędu, nie w momencie zgłoszenia wierzytelności, ale po tym jak ogłoszono upadłość strony (art. 174 § 1 pkt 4 k.p.c.). Ustalenie listy wierzytelności stanowi instytucję prawa upadłościowego i poza nielicznymi wyjątkami (zgłoszenie wierzytelności przerywa bieg przedawnienia roszczeń, po zakończeniu lub umorzeniu postępowania wyciąg 4 z zatwierdzonej przez sędziego komisarza listy wierzytelności stanowi tytuł egzekucyjny przeciwko upadłemu) ma znaczenie wyłącznie dla tego postępowania. Zgłoszenie wierzytelności i postępowanie w przedmiocie ustalenia listy wierzytelności nie jest traktowane jako oddzielna sprawa również przez art. 149 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz.U. Nr 167, poz. 1398, ze zm. Tak Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 6 lipca 2007 r. III CZP 71/07 nie publ.). Z tych wszystkich względów należy uznać, że postanowienie sądu drugiej instancji uwzględniające zażalenie wierzyciela i dokonujące zmiany na liście wierzytelności, a tym bardziej postanowienie oddalające zażalenie wierzycieli co do kosztów postępowania, nie jest postanowieniem kończącym postępowanie w sprawie w rozumieniu art. 4241 k.p.c. Wobec tego i z tej przyczyny należało na podstawie art. 4248 § 1 k.p.c. odrzucić skargę jako niedopuszczalną . kg
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI