Orzeczenie · 2007-11-07

II CNP 129/07

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2007-11-07
SAOSCywilnezobowiązaniaWysokanajwyższy
niezgodność z prawemskargafaktura VATprekluzja dowodowapostępowanie gospodarczedowodywynagrodzenieroboty budowlaneSąd Najwyższy

Powód Z. L. złożył skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 15 grudnia 2005 r., który oddalił jego apelację od wyroku Sądu Okręgowego w K. z dnia 26 kwietnia 2005 r. Pierwotne powództwo dotyczyło zasądzenia kwoty 68.540,44 zł z odsetkami z tytułu wynagrodzenia za roboty budowlane. Sąd Okręgowy oddalił żądanie, ponieważ pozwani zaprzeczyli, by zlecili prace powodowi bezpośrednio, twierdząc, że roboty zostały zlecone przez L. P., z którym pozwani mieli umowę, a powód był jego podwykonawcą. Sąd Okręgowy uznał przedstawione przez powoda faktury VAT za niewystarczający dowód, a nowe wnioski dowodowe pominął z powodu prekluzji dowodowej (art. 47912 § 1 k.p.c.). Sąd Apelacyjny podzielił tę argumentację. W skardze o stwierdzenie niezgodności z prawem powód zarzucił naruszenie przepisów k.p.c. i ustawy o VAT, kwestionując pominięcie faktur VAT jako dowodu i zastosowanie prekluzji. Sąd Najwyższy oddalił skargę. W uzasadnieniu podkreślono, że skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem dotyczy orzeczeń rażąco błędnych lub sprzecznych z fundamentalnymi zasadami prawa. Sąd Najwyższy stwierdził, że skarżony wyrok nie nosił takich cech. Kluczową kwestią było zastosowanie prekluzji dowodowej w postępowaniu gospodarczym, która została uznana za prawidłową. Sąd wskazał, że faktura VAT nie ma szczególnej mocy dowodowej ponad inne dokumenty prywatne i nie pozwala na samodzielne ustalenie treści umowy ani jej wykonania. Zastosowanie art. 47912 § 1 k.p.c. było zasadne, a strona reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika powinna mieć świadomość konsekwencji uchybień proceduralnych.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja pojęcia niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia sądowego oraz stosowanie prekluzji dowodowej w postępowaniu gospodarczym.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyfiki postępowania gospodarczego i definicji niezgodności z prawem, która wymaga rażącego naruszenia prawa.

Zagadnienia prawne (3)

Czy faktura VAT, jako dokument prywatny, może stanowić wystarczający dowód istnienia obowiązku zapłaty w postępowaniu gospodarczym, zwłaszcza w kontekście zarzutu braku bezpośredniego zlecenia prac?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, sama faktura VAT nie jest wystarczającym dowodem istnienia obowiązku zapłaty, a jej moc dowodowa nie jest wyższa niż innych dokumentów prywatnych. Przepisy prawa podatkowego nie zmieniają tej zasady.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że faktura VAT nie ma szczególnej mocy dowodowej ponad inne dokumenty prywatne i nie pozwala na samodzielne ustalenie treści umowy ani jej wykonania. W postępowaniu gospodarczym, gdzie obowiązuje prekluzja dowodowa, powód powinien przedstawić szerszy materiał dowodowy.

Czy zastosowanie prekluzji dowodowej (art. 47912 § 1 k.p.c.) w postępowaniu gospodarczym, polegające na pominięciu nowych wniosków dowodowych zgłoszonych po raz pierwszy w apelacji, jest zgodne z prawem?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, zastosowanie prekluzji dowodowej w postępowaniu gospodarczym jest zgodne z prawem, a strona reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika musi mieć świadomość i przestrzegać tych przepisów.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy stwierdził, że zastosowanie art. 47912 § 1 k.p.c. było zasadne. Wskazano, że strona w postępowaniu gospodarczym, zwłaszcza reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, musi mieć na uwadze szczególne unormowania tego postępowania, w tym prekluzję dowodową, a uchybienia w tym zakresie pociągają za sobą negatywne konsekwencje.

Jakie są kryteria stwierdzenia niezgodności prawomocnego orzeczenia sądowego z prawem w rozumieniu art. 4241 § 2 k.c. i art. 4171 § 2 k.c.?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Niezgodność z prawem musi mieć charakter kwalifikowany, elementarny i oczywisty; orzeczenie musi być niewątpliwie sprzeczne z zasadniczymi i niepodlegającymi różnej wykładni przepisami lub ogólnie przyjętymi standardami rozstrzygnięć, albo wydane w wyniku szczególnie rażąco błędnej wykładni lub niewłaściwego zastosowania prawa.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy odwołał się do swojej wcześniejszej judykatury, definiując niezgodność z prawem jako oczywistą i rażącą wadę orzeczenia, która wykracza poza zwykłą swobodę sędziowską i nie wymaga głębszej analizy prawnej. Sama ocena zgodności z prawem jest niewystarczająca; konieczne jest uwzględnienie specyfiki władzy sądowniczej.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalenie skargi
Strona wygrywająca
Sąd Apelacyjny

Strony

NazwaTypRola
Z. L.osoba_fizycznapowód
W. F. i in.innepozwani
L. P.innepodwykonawca

Przepisy (12)

Główne

k.p.c. art. 47912 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis przewiduje prekluzję dowodową w postępowaniu gospodarczym, co oznacza, że nowe wnioski dowodowe zgłoszone po raz pierwszy w apelacji mogą zostać pominięte.

k.p.c. art. 42411 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna oddalenia skargi.

Pomocnicze

k.c. art. 647

Kodeks cywilny

k.c. art. 6471 § § 3

Kodeks cywilny

k.c. art. 4241 § § 2

Kodeks cywilny

Dotyczy skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia.

k.c. art. 4171 § § 2

Kodeks cywilny

Dotyczy odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez niezgodne z prawem działanie lub zaniechanie przy wykonywaniu władzy publicznej.

Konstytucja art. 77

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Dotyczy prawa do odszkodowania za szkody wyrządzone przez organy władzy.

k.p.c. art. 245

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy mocy dowodowej dokumentów prywatnych.

u.p.t.u. art. 32

Ustawa o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym

u.p.t.u. art. 33

Ustawa o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym

k.p.c. art. 4244

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem.

k.p.c. art. 4245 § § 1 pkt 2 i 3

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Prawidłowe zastosowanie prekluzji dowodowej (art. 47912 § 1 k.p.c.) w postępowaniu gospodarczym. • Faktura VAT nie stanowi wystarczającego dowodu istnienia obowiązku zapłaty bez dodatkowych dowodów potwierdzających zlecenie prac. • Niezgodność z prawem orzeczenia musi mieć charakter kwalifikowany, elementarny i oczywisty.

Odrzucone argumenty

Faktura VAT jako dokument urzędowy (według przepisów podatkowych) powinna mieć szczególną moc dowodową. • Pominięcie wniosków dowodowych naruszyło prawo powoda do obrony i rzetelnego procesu. • Zastosowanie prekluzji dowodowej było nadmiernie rygorystyczne.

Godne uwagi sformułowania

orzeczeniem niezgodnym z prawem – w rozumieniu art. 4241 § 2 k.c. w związku z art. 4171 § 2 k.c. – jest orzeczenie niewątpliwie sprzeczne z zasadniczymi i niepodlegającymi różnej wykładni przepisami, a ogólnie przyjętymi standardami rozstrzygnięć albo wydane w wyniku szczególnie rażąco błędnej wykładni lub niewłaściwego zastosowania prawa, które jest oczywiste i nie wymaga głębszej analizy prawniczej. • niezgodność z prawem powodująca powstanie odpowiedzialności odszkodowawczej musi mieć charakter kwalifikowany, elementarny i oczywisty. • nie sposób – w świetle art. 245 k.p.c. uznać, aby faktura VAT miała inną moc dowodową, niż inne dokumenty prywatne i przepisy prawa podatkowego w jakikolwiek sposób nie zmieniają tego, co wynika z treści art. 245 k.p.c. • Wszczynając postępowanie w takiej sprawie strona zastępowana przez profesjonalnego pełnomocnika musi mieć na uwadze szczególne unormowania rządzące tym postępowaniem, a przede wszystkim obowiązującą w tym postępowaniu prekluzję dowodową.

Skład orzekający

Gerard Bieniek

przewodniczący-sprawozdawca

Krzysztof Strzelczyk

członek

Katarzyna Tyczka-Rote

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia sądowego oraz stosowanie prekluzji dowodowej w postępowaniu gospodarczym."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania gospodarczego i definicji niezgodności z prawem, która wymaga rażącego naruszenia prawa.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej – prekluzji dowodowej w postępowaniu gospodarczym – oraz definicji niezgodności orzeczenia z prawem, co jest istotne dla praktyków prawa. Pokazuje też, jak ważne jest staranne prowadzenie dowodów przez profesjonalnych pełnomocników.

Faktura VAT to za mało? Sąd Najwyższy o prekluzji dowodowej w sprawach gospodarczych.

Dane finansowe

WPS: 68 540,44 PLN

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst