II CKN 1312/00
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła zapłaty kwoty 423 494,03 zł tytułem wynagrodzenia za przewóz towarów, dochodzonej przez "Polskie Koleje Państwowe" od spółki "P.P.". Pozwana spółka wskazała odbiorcę przesyłki jako płatnika, jednak odbiorca nie uregulował należności. Po wezwaniu do zapłaty przez PKP, pozwana spółka zwróciła się z propozycją zapłaty w ratach i bez odsetek, która nie została przyjęta. Następnie pozwana podniosła zarzut przedawnienia. Sąd Apelacyjny oddalił apelację pozwanej, uznając, że pozwana jako wysyłający była zobowiązana do zapłaty przewoźnego, a jej pismo z dnia 23 listopada 1998 r. stanowiło uznanie niewłaściwe roszczenia, przerywając bieg przedawnienia zgodnie z art. 123 § 1 pkt 2 k.c. Sąd Najwyższy oddalił kasację pozwanej, potwierdzając, że propozycja zapłaty w ratach i bez odsetek, nawet jeśli nie doszła do skutku, jest uznaniem niewłaściwym, przerywającym bieg przedawnienia, ponieważ wskazuje na świadomość istnienia roszczenia przez zobowiązanego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUznanie niewłaściwe roszczenia jako czynność przerywająca bieg przedawnienia, nawet jeśli nie doszło do zawarcia porozumienia.
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z umową przewozu i uznaniem roszczenia.
Zagadnienia prawne (3)
Czy zwrócenie się przez dłużnika do wierzyciela o rozłożenie należności głównej na raty i zwolnienie z obowiązku zapłaty odsetek za opóźnienie może stanowić uznanie roszczenia (art. 123 § 1 pkt 2 k.c.) także wtedy, gdy proponowane porozumienie między stronami nie doszło do skutku?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, może stanowić uznanie roszczenia.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że pismo pozwanej spółki z dnia 23 listopada 1998 r., zawierające propozycję zapłaty należności w ratach i bez odsetek, stanowiło uznanie niewłaściwe roszczenia. Uznanie to, będące oświadczeniem wiedzy o istnieniu roszczenia, przerywa bieg przedawnienia zgodnie z art. 123 § 1 pkt 2 k.c., niezależnie od tego, czy proponowane porozumienie zostało zawarte.
Czy wydanie przesyłki odbiorcy przez przewoźnika jest uzależnione od uprzedniej zapłaty przewoźnego przez odbiorcę?
Odpowiedź sądu
Nie, wydanie przesyłki nie jest uzależnione od uprzedniej zapłaty przewoźnego przez odbiorcę.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy potwierdził stanowisko sądów niższych instancji, że zgodnie z przepisami prawa przewozowego i ogólnymi zasadami umów o świadczenie usług, zapłata przewoźnego następuje po odbiorze przesyłki. Obowiązek zapłaty spoczywa na wysyłającym, który może się wyręczyć odbiorcą, ale nie jest to warunek wydania przesyłki.
Czy zarzut naruszenia postanowień ogólnych warunków umów (regulaminu przewozu) bez wskazania przepisów prawa, z których naruszeniem się łączy, może stanowić podstawę skargi kasacyjnej?
Odpowiedź sądu
Nie, nie może stanowić podstawy skargi kasacyjnej.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy powołując się na utrwalone orzecznictwo, stwierdził, że powołanie się w skardze kasacyjnej na naruszenie ogólnych warunków umów bez wskazania przepisów obowiązującego prawa, z których uchybieniem łączyło się naruszenie tych warunków, nie jest skuteczne i nie podlega kontroli kasacyjnej.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| "Polskich Kolei Państwowych" – Centralnego Biura Rozrachunków Zagranicznych w B. | instytucja | powód |
| „P.P.”, spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w P. | spółka | pozwany |
| „P.”, spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w P. | spółka | odbiorca przesyłki |
Przepisy (12)
Główne
k.c. art. 123 § § 1 pkt 2
Kodeks cywilny
Bieg przedawnienia przerywa się przez uznanie roszczenia przez osobę, przeciwko której roszczenie przysługuje. Uznanie to może mieć formę tzw. uznania niewłaściwego, czyli oświadczenia wiedzy o istnieniu roszczenia, nawet jeśli nie jest czynnością prawną zmierzającą do zawarcia porozumienia.
Pr.przew. art. 77 § ust. 1 i ust. 3 pkt 4
Ustawa - Prawo przewozowe
Roszczenie o zapłatę przewoźnego przedawnia się z upływem roku od dnia, w którym zapłata powinna nastąpić, przy czym bieg przedawnienia ulega zawieszeniu przez czas od dnia wezwania do zapłaty do dnia udzielenia odpowiedzi na wezwanie.
k.p.c. art. 393 § 12
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna oddalenia skargi kasacyjnej.
Pomocnicze
k.c. art. 774
Kodeks cywilny
Wysyłający jest zobowiązany do zapłaty przewoźnego.
k.c. art. 921
Kodeks cywilny
Dotyczy przekazu na zasadach ogólnych, ale w kontekście umowy przewozu wskazano, że przekaz na rzecz odbiorcy przesyłki mógł nastąpić tylko za zgodą przewoźnika.
k.c. art. 51 § ust. 1
Kodeks cywilny
Obowiązek zapłaty przewoźnego przez odbiorcę w razie przyjęcia przesyłki nie zwalnia wysyłającego z obowiązku zapłaty wynikającego z umowy przewozu.
Pr.przew. art. 56 § ust. 1
Ustawa - Prawo przewozowe
Podstawa wydania rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej w sprawie przewozu przesyłek towarowych.
Pr.przew. art. 51 § ust. 1
Ustawa - Prawo przewozowe
Obowiązek zapłaty przewoźnego przez odbiorcę.
Rozporządzenie Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 25 lutego 1997 r. w sprawie przewozu przesyłek towarowych art. 8 § -10
Określa obowiązki stron w zakresie przewozu przesyłek towarowych, w tym kwestie zapłaty przewoźnego.
Rozporządzenie Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 25 lutego 1997 r. w sprawie przewozu przesyłek towarowych art. 8 § ust. 5 pkt 2
Upoważniało do uregulowania zasad i sposobu opłacania należności przewozowych.
k.p.c. art. 381
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy możliwości zgłaszania nowych dowodów w postępowaniu apelacyjnym.
k.p.c. art. 393 § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy wymogów formalnych skargi kasacyjnej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Pismo pozwanej z dnia 23 listopada 1998 r. stanowiło uznanie niewłaściwe roszczenia, przerywając bieg przedawnienia. • Wydanie przesyłki odbiorcy nie było uzależnione od zapłaty przewoźnego przez odbiorcę. • Zarzut naruszenia regulaminu przewozu bez wskazania przepisów prawa nie jest skuteczną podstawą kasacyjną.
Odrzucone argumenty
Zarzut naruszenia § 16 ust. 1 i 6 regulaminu przewozu przesyłek towarowych przez przedsiębiorstwo „Polskie Koleje Państwowe”. • Zarzut naruszenia art. 381 k.p.c. (dotyczący dowodów zaoferowanych w piśmie z dnia 23 lutego 2000 r.). • Twierdzenie o niemożliwości zakwalifikowania pisma strony pozwanej z dnia 23 listopada 1998 r. jako uznania przerywającego bieg przedawnienia.
Godne uwagi sformułowania
Zwrócenie się przez dłużnika do wierzyciela o rozłożenie należności głównej na raty i zwolnienie z obowiązku zapłaty odsetek za opóźnienie może stanowić uznanie roszczenia (art. 123 § 1 pkt 2 k.c.) także wtedy, gdy proponowane porozumienie między stronami nie doszło do skutku. • Pismo strony pozwanej z dnia 23 listopada 1998 r. stanowiło tzw. uznanie niewłaściwe, wchodzące w zakres hipotezy normy art. 123 § 1 pkt 2 k.c. • Według przyjętej w orzecznictwie wykładni art. 3933 k.p.c. w brzmieniu sprzed 1 lipca 2000 r., podtrzymywanej w obecnym stanie prawnym, powołanie się w skardze kasacyjnej na naruszenie określonych postanowień ogólnych warunków umów bez wymienienia przepisów obowiązującego prawa, z których uchybieniem łączyło się – zdaniem strony skarżącej – naruszenie wskazanych postanowień ogólnych warunków umów, nie może być uznane za przytoczenie podstawy kasacyjnej. • Należy przyłączyć się do poglądu, kwalifikującego tego rodzaju uznanie, nazywane "uznaniem niewłaściwym", jako oświadczenie wiedzy.
Skład orzekający
Elżbieta Skowrońska-Bocian
przewodniczący
Henryk Pietrzkowski
członek
Kazimierz Zawada
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uznanie niewłaściwe roszczenia jako czynność przerywająca bieg przedawnienia, nawet jeśli nie doszło do zawarcia porozumienia."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z umową przewozu i uznaniem roszczenia.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa wyjaśnia istotną kwestię prawną dotyczącą przedawnienia roszczeń i uznania długu, co jest kluczowe dla wielu transakcji handlowych. Pokazuje, że nawet nieudane negocjacje mogą mieć konsekwencje prawne.
“Czy propozycja zapłaty w ratach może uratować Cię przed przedawnieniem długu? Sąd Najwyższy wyjaśnia!”
Dane finansowe
WPS: 423 494,03 PLN
wynagrodzenie za przewóz towarów: 423 494,03 PLN
Sektor
transport
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.