II CK 96/05

Sąd Najwyższy2005-04-14
SNCywilneprawo spadkoweŚrednianajwyższy
kasacjadział spadkuwartość przedmiotu zaskarżeniakoszty postępowaniapomoc prawna z urzęduSąd Najwyższyk.p.c.

Sąd Najwyższy odrzucił kasację od postanowienia o podziale spadku z powodu niedopuszczalności, uznając, że wartość przedmiotu zaskarżenia była niższa niż wymagane 50.000 zł.

Skarżący M. R. wniósł kasację od postanowienia Sądu Okręgowego w K. w sprawie o dział spadku. Sąd Najwyższy, stosując przepisy obowiązujące przed 6 lutego 2005 r., uznał kasację za niedopuszczalną, ponieważ wartość przedmiotu zaskarżenia (udział spadkowy skarżącego wynoszący 22.545,83 zł) była niższa niż wymagane 50.000 zł. W konsekwencji kasację odrzucono, a skarżącego obciążono kosztami postępowania.

Sąd Najwyższy rozpatrywał kasację wniesioną przez M. R. od postanowienia Sądu Okręgowego w K. z dnia 29 października 2004 r., które dotyczyło sprawy o dział spadku. Postanowienie Sądu Rejonowego w S. z dnia 28 grudnia 2001 r. w tej sprawie zakończyło postępowanie prawomocnie. Kasacja została wniesiona przed dniem 6 lutego 2005 r., co oznaczało zastosowanie przepisów k.p.c. obowiązujących przed tą datą. Zgodnie z art. 519¹ § 4 pkt 4 k.p.c. w brzmieniu sprzed nowelizacji, kasacja w sprawach o dział spadku nie przysługuje, jeżeli wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż 50.000 zł. Skarżący określił wartość przedmiotu zaskarżenia na 135.275 zł, jednak Sąd Najwyższy ustalił, że wartość ta powinna odpowiadać wartości udziału spadkowego skarżącego, który wynosił 22.545,83 zł. Ponieważ wartość ta była niższa niż próg ustawowy, kasacja została uznana za niedopuszczalną i odrzucono ją na podstawie art. 3937 § 2 k.p.c. Sąd Najwyższy orzekł również o kosztach postępowania kasacyjnego, nakładając na skarżącego obowiązek zwrotu 1200 zł wnioskodawcom oraz zasądzając 1200 zł od Skarbu Państwa na rzecz adwokata z urzędu za nieopłaconą pomoc prawną.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, kasacja nie przysługuje w takiej sytuacji.

Uzasadnienie

Zgodnie z art. 519¹ § 4 pkt 4 k.p.c. (w brzmieniu sprzed 6 lutego 2005 r.), kasacja w sprawach o dział spadku nie jest dopuszczalna, jeśli wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż 50.000 zł. Wartość przedmiotu zaskarżenia w sprawie o dział spadku z reguły nie może przekraczać wartości udziału spadkowego uczestnika wnoszącego kasację.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Odrzucenie kasacji

Strony

NazwaTypRola
M. R. (małoletnia)osoba_fizycznaskarżący (reprezentowana przez matkę O. R.)
O. R.osoba_fizycznamatka małoletniej skarżącej
M. R.osoba_fizycznaskarżący
M. R.osoba_fizycznaskarżący
J. R.osoba_fizycznawnioskodawca
Z. R.osoba_fizycznawnioskodawca
Skarb Państwa - Sąd Okręgowy w K.organ_państwowyodpowiedzialny za koszty
adwokat E. S.innepełnomocnik z urzędu

Przepisy (6)

Główne

k.p.c. art. 519¹ § § 4 pkt 4

Kodeks postępowania cywilnego

W sprawach o dział spadku kasacja nie przysługuje, jeżeli wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż 50.000 zł (w brzmieniu sprzed 6 lutego 2005 r.). Wartość przedmiotu zaskarżenia z reguły nie może przekraczać wartości udziału spadkowego uczestnika wnoszącego kasację.

Pomocnicze

k.p.c. art. 3937 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do odrzucenia niedopuszczalnej kasacji.

Ustawa o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz ustawy - Prawo o ustroju sądów powszechnych art. 3

Przepis przejściowy określający zastosowanie przepisów obowiązujących przed dniem 6 lutego 2005 r. do oceny dopuszczalności kasacji wniesionych przed tą datą.

k.p.c. art. 520 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa orzekania o kosztach postępowania kasacyjnego.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 8 § pkt 3 w zw. z § 6 pkt 5 i § 12 ust. 4 pkt 2

Podstawa do ustalenia wysokości kosztów postępowania kasacyjnego.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie § §§ 19 i 20

Podstawa orzekania o kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Kasacja jest niedopuszczalna, ponieważ wartość przedmiotu zaskarżenia (udział spadkowy skarżącego) jest niższa niż 50.000 zł, co wynika z art. 519¹ § 4 pkt 4 k.p.c.

Odrzucone argumenty

Skarżący błędnie określił wartość przedmiotu zaskarżenia jako wartość całej masy spadkowej, zamiast wartości swojego udziału.

Godne uwagi sformułowania

wartość przedmiotu zaskarżenia z reguły nie może przekraczać wartości udziału należącego do uczestnika wnoszącego kasację

Skład orzekający

Zbigniew Kwaśniewski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalanie dopuszczalności kasacji w sprawach o dział spadku na podstawie wartości przedmiotu zaskarżenia."

Ograniczenia: Dotyczy przepisów k.p.c. obowiązujących przed 6 lutego 2005 r., ale zasada dotycząca wartości przedmiotu zaskarżenia w sprawach o dział spadku pozostaje aktualna.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie wyjaśnia ważną kwestię proceduralną dotyczącą dopuszczalności kasacji w sprawach o dział spadku, co jest istotne dla praktyków prawa spadkowego.

Kiedy kasacja w sprawie o dział spadku jest niemożliwa? Sąd Najwyższy wyjaśnia limit 50.000 zł.

Dane finansowe

WPS: 22 545,83 PLN

koszty postępowania kasacyjnego: 1200 PLN

koszty nieopłaconej pomocy prawnej: 1200 PLN

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt II CK 96/05 
 
POSTANOWIENIE 
 
Dnia 14 kwietnia 2005 r. 
Sąd Najwyższy w składzie: 
 
SSN Zbigniew Kwaśniewski 
 
w sprawie ze skargi małoletniej M. R. działającej przez matkę O. R., M. R. i M. R. 
o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem Sądu 
Rejonowego w S. z dnia 28 grudnia 2001 r., sygn. akt I Ns (…) 
z wniosku J. i Z. małżonków R. 
o dział spadku, 
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 14 kwietnia 2005 r., na skutek kasacji 
skarżącego M. R. od postanowienia Sądu Okręgowego w K. z dnia 29 października 
2004 r., sygn. akt I Ca (…), 
 
1) 
odrzuca kasację; 
2) 
nakłada na skarżącego M. R. obowiązek zwrotu wnioskodawcom J. i Z. 
małżonkom R. kwotę 1200 zł (jeden tysiąc dwieście zł) tytułem kosztów 
postępowania kasacyjnego; 
3) 
zasądza od Skarbu Państwa - Sądu Okręgowego w K. na rzecz adwokat E. 
S. kwotę 1200 zł (jeden tysiąc dwieście) tytułem kosztów nieopłaconej 
pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu w postępowaniu 
kasacyjnym. 
Uzasadnienie 
 
Skarżący M. R. wnióśł kasację od postanowienia Sądu drugiej instancji wydanego 
przed dniem 6 lutego 2005 r. Do oceny dopuszczalności tej kasacji znajdują więc 
zastosowanie przepisy obowiązujące przed tym dniem, a to na podstawie art. 3 ustawy z 
dnia 22 grudnia 2004 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz ustawy 
- Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. 2005 r. Nr 13, poz. 98). 

 
 
2 
Z mocy art. 5191 § 4 pkt 4 k.p.c. w jego brzmieniu sprzed dnia 6 lutego 2005 r., w 
sprawie dotyczącej działu spadku kasacja nie przysługuje, jeżeli wartość przedmiotu 
zaskarżenia jest niższa niż 50.000 zł. Skarżący określił tę wartość kwotą 135.275 zł, 
która odpowiada wartości całej masy spadkowej, a nie wartości udziału spadkowego 
skarżącego, który wynosi 22.545,83 zł i odpowiada wysokości dochodzonej spłaty. 
Tymczasem w sprawie o dział spadku wartość przedmiotu zaskarżenia z reguły nie 
może przekraczać wartości udziału należącego do uczestnika wnoszącego kasację 
(postanowienie SN z dnia 21 stycznia 2003 r., III CZ 153/02, OSNC 2004/4/60). 
W tej sytuacji kasację skarżącego należało uznać za niedopuszczalną z mocy art. 
5191 § 4 pkt 4 k.p.c. i z tej przyczyny orzec o jej odrzuceniu na podstawie art. 3937 § 2 
k.p.c. stosowanego w niniejszej sprawie na podstawie art. 3 powołanej na wstępie 
ustawy. 
W punkcie 2) sentencji orzeczono o kosztach postępowania kasacyjnego na 
podstawie art. 520 § 3 k.p.c. oraz na podstawie § 8 pkt 3 w zw. z § 6 pkt 5 i § 12 ust. 4 
pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie 
opłat za czynności radców prawnych... (Dz. Nr 163, poz. 1349 ze zm.). 
O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu 
w postępowaniu kasacyjnym orzeczono w pkt 3 sentencji na podstawie §§19 i 20 
rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za 
czynności adwokackie... (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI