II CK 90/03

Sprawa dotyczyła roszczenia Zakładu Narodowego im. Ossolińskich (powód) przeciwko spółce "KWE" (pozwana) o zapłatę 47 700 zł z tytułu naruszenia autorskich praw majątkowych do opracowań dzieł Aleksandra Fredry – "Zemsty" i "Ślubów Panieńskich". Powód, który zawarł umowy wydawnicze z prof. Mieczysławem I. na przygotowanie tych opracowań, twierdził, że pozwana opublikowała je w swojej serii klasyki światowej bez jego zezwolenia, naruszając jego prawa. Sąd Okręgowy w Poznaniu zasądził od pozwanej na rzecz powoda kwotę 47 700 zł, uznając naruszenie za umyślne i zawinione, a wysokość wynagrodzenia za stosowną (10% ceny sprzedaży pomnożone przez nakład, a następnie przez trzy ze względu na zawinienie). Sąd Apelacyjny w Poznaniu zmienił ten wyrok, obniżając zasądzoną kwotę do 12 000 zł, argumentując, że opracowania mają charakter "uboczny" wobec dzieł Fredry i ich wartość rynkowa jest niska. Sąd Najwyższy, rozpoznając kasację powoda, uznał, że opracowanie krytyczne, choć zależne, może być przedmiotem prawa autorskiego i jest ściśle związane z dziełem podstawowym. Sąd Najwyższy nie zgodził się z poglądem Sądu Apelacyjnego, że sprzedawane jest wyłącznie dzieło Fredry, a nie opracowanie prof. Mieczysława I., podkreślając, że o wartości decydują obie części składowe. Sąd Najwyższy podzielił jednak stanowisko, że wynagrodzenie dla twórcy dzieła samoistnego może być inne niż dla twórcy dzieła zależnego. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było ustalenie, że stosowne wynagrodzenie w rozumieniu art. 79 ust. 1 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych to takie, jakie autor otrzymałby, gdyby zawarł umowę o korzystanie z utworu w zakresie naruszenia. Sąd Najwyższy wskazał, że wysokość tego wynagrodzenia, ustalona przez Sąd Okręgowy na kwotę 15 900 zł (10% z iloczynu ceny sprzedaży i nakładu), stanowiła prawidłową podstawę do dalszych rozważań, a potrójna jej wysokość (72 000 zł) była kwotą hipotetyczną. Ostatecznie Sąd Najwyższy zmienił zaskarżony wyrok w zakresie rozstrzygnięcia o apelacji i kosztach, zasądzając od pozwanej na rzecz powoda kwotę 1200 zł tytułem zwrotu kosztów procesu za instancję apelacyjną oraz 4400 zł tytułem zwrotu kosztów procesu za instancję kasacyjną. Sąd Najwyższy nie zasądził dodatkowej kwoty odszkodowania, co sugeruje, że sprawa zakończyła się rozstrzygnięciem o kosztach i zmianą wyroku w zakresie apelacji, ale niekoniecznie oznaczała zasądzenie dalszej kwoty głównej na rzecz powoda w ostatecznym rozrachunku.

Zagadnienia prawne (3)

Skład orzekający