II CK 752/04
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowództwo o zapłatę pożyczki w kwocie 16 291,40 zł zostało skierowane przeciwko D.M. (pożyczkobiorcy) oraz Z.P., B.K. i I.P. (poręczycielom). Sąd Rejonowy w Ł. zasądził solidarnie całą kwotę od pozwanych, nadając wyrokowi rygor natychmiastowej wykonalności. Sąd pierwszej instancji uznał, że poręczyciele odpowiadają jako współdłużnicy solidarni. Pozwana Z.P. wniosła apelację, którą Sąd Okręgowy w Ł. uwzględnił, oddalając powództwo wobec niej z powodu przedawnienia roszczenia, opierając się na uchwale Sądu Najwyższego zmieniającej interpretację terminu przedawnienia. Sąd Okręgowy nie rozpoznał sprawy na rzecz pozostałych pozwanych (B.K. i I.P.), mimo ich udziału w rozprawie apelacyjnej i wniosku o uwzględnienie apelacji Z.P., tłumacząc to istotą zobowiązania i pozostawieniem decyzji o podniesieniu zarzutu przedawnienia wyłącznie dłużnikom. Pozwani B.K. i I.P. wnieśli kasację, zarzucając naruszenie art. 375 § 2 k.c. (przez jego niezastosowanie) oraz art. 378 § 2 k.p.c. (przez jego niezastosowanie). Sąd Najwyższy uznał zarzut naruszenia art. 375 § 2 k.c. za nieuzasadniony, gdyż w chwili wydania zaskarżonego orzeczenia nie istniał jeszcze prawomocny wyrok oddalający powództwo wobec Z.P. z powodu przedawnienia. Natomiast zarzut obrazy art. 378 § 2 k.p.c. został uznany za uzasadniony. Sąd Najwyższy podkreślił, że odpowiedzialność solidarna dłużników uzasadnia współuczestnictwo materialne, a sąd drugiej instancji, rozpoznając apelację jednego ze współdłużników, może rozpoznać sprawę także na rzecz pozostałych, którzy wyroku nie zaskarżyli, jeśli przysługuje im wspólny zarzut (jak przedawnienie). Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok w stosunku do pozwanych B.K. i I.P. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja art. 378 § 2 k.p.c. w kontekście współuczestnictwa materialnego i odpowiedzialności solidarnej dłużników, a także zasady rozpoznawania sprawy przez sąd drugiej instancji na rzecz współuczestników niebędących stronami zaskarżenia.
Dotyczy sytuacji, gdy istnieje współuczestnictwo materialne i skutecznie podniesiony zarzut jest wspólny dla wszystkich dłużników solidarnych.
Zagadnienia prawne (2)
Czy sąd drugiej instancji, rozpoznając apelację jednego z dłużników solidarnych, ma obowiązek rozpoznać sprawę także na rzecz pozostałych dłużników solidarnych, którzy nie wnieśli apelacji, zwłaszcza gdy przysługuje im wspólny zarzut (np. przedawnienia)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd drugiej instancji ma możliwość rozpoznać sprawę także na rzecz współuczestników, którzy wyroku nie zaskarżyli, jeżeli zachodzi współuczestnictwo materialne (jak w przypadku dłużników solidarnych) i skutecznie podniesiony zarzut jest wspólny dla wszystkich.
Uzasadnienie
Odpowiedzialność solidarna dłużników uzasadnia współuczestnictwo materialne. Sąd drugiej instancji, działając na podstawie art. 378 § 2 k.p.c., może rozpoznać sprawę w granicach zaskarżenia także na rzecz tych współuczestników, którzy wyroku nie zaskarżyli, jeśli przysługuje im wspólny zarzut, który został skutecznie podniesiony przez apelującego.
Czy niezastosowanie art. 375 § 2 k.c. przez sąd drugiej instancji było uzasadnione w sytuacji, gdy w chwili wydania zaskarżonego wyroku nie istniał jeszcze prawomocny wyrok oddalający powództwo wobec jednego z dłużników solidarnych z powodu przedawnienia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, niezastosowanie art. 375 § 2 k.c. było uzasadnione, ponieważ przesłanką jego zastosowania jest istnienie prawomocnego wyroku na korzyść jednego z dłużników solidarnych, a w rozpatrywanej sytuacji taki wyrok jeszcze nie zapadł.
Uzasadnienie
Artykuł 375 § 2 k.c. wymaga istnienia prawomocnego wyroku na korzyść jednego z dłużników solidarnych, który rozstrzyga powództwo wierzyciela. Dopiero takie orzeczenie wywiera skutek materialnoprawny. W momencie wydawania wyroku przez Sąd Okręgowy, wyrok oddalający powództwo wobec Z.P. nie był jeszcze prawomocny, co uniemożliwiało zastosowanie tego przepisu.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Miasto Ł. - Powiatowy Urząd Pracy (…) w Ł. | instytucja | powód |
| D. M. | osoba_fizyczna | pozwany |
| Z. P. | osoba_fizyczna | pozwana |
| B. K. | osoba_fizyczna | pozwana |
| I. P. | osoba_fizyczna | pozwana |
Przepisy (9)
Główne
k.p.c. art. 378 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Pozwala sądowi drugiej instancji rozpoznać sprawę – w granicach zaskarżenia – także na rzecz współuczestników, którzy wyroku nie zaskarżyli, jeżeli zachodzi w sprawie współuczestnictwo materialne.
k.c. art. 375 § § 2
Kodeks cywilny
Ma ułatwić obronę dłużnikom solidarnym przed roszczeniami wierzyciela i zapobiec wydaniu różnych wyroków przeciwko tym dłużnikom, jeżeli przysługują im wspólne zarzuty. Wymaga istnienia prawomocnego wyroku na korzyść jednego z dłużników solidarnych.
k.p.c. art. 39313 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Ustawa z dnia 22 grudnia 2004 r. art. 3
Pomocnicze
k.c. art. 881
Kodeks cywilny
k.p.c. art. 328 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.c. art. 5
Kodeks cywilny
k.p.c. art. 212
Kodeks postępowania cywilnego
k.c. art. 117 § § 2
Kodeks cywilny
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie przez Sąd Okręgowy art. 378 § 2 k.p.c. poprzez nierozpoznanie sprawy na rzecz pozwanych B.K. i I.P., mimo istnienia współuczestnictwa materialnego i ich udziału w rozprawie apelacyjnej. • Skutecznie podniesiony przez apelującą Z.P. zarzut przedawnienia roszczenia jest zarzutem wspólnym dla wszystkich dłużników solidarnych.
Odrzucone argumenty
Naruszenie przez Sąd Okręgowy art. 375 § 2 k.c. przez jego niezastosowanie (uznane za nieuzasadnione przez SN).
Godne uwagi sformułowania
istota zobowiązania łączącego strony, a także okoliczność, że przedawnione roszczenie nie wygasło i decyzja w przedmiocie podniesienia zarzutu przedawnienia jest pozostawiona wyłącznie dłużnikom. • odpowiedzialność solidarna dłużników zawsze uzasadnia współuczestnictwo materialne ze względu na wspólność ich praw i obowiązków • przedawnienie jest uwzględniane na zarzut dłużnika (art. 117 § 2 k.c.)
Skład orzekający
Helena Ciepła
przewodniczący
Tadeusz Domińczyk
członek
Hubert Wrzeszcz
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 378 § 2 k.p.c. w kontekście współuczestnictwa materialnego i odpowiedzialności solidarnej dłużników, a także zasady rozpoznawania sprawy przez sąd drugiej instancji na rzecz współuczestników niebędących stronami zaskarżenia."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy istnieje współuczestnictwo materialne i skutecznie podniesiony zarzut jest wspólny dla wszystkich dłużników solidarnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia procesowego związanego z odpowiedzialnością solidarną i zakresem rozpoznania sprawy przez sąd drugiej instancji, co jest kluczowe dla praktyki prawniczej.
“Czy sąd drugiej instancji musi rozpoznać sprawę na rzecz wszystkich dłużników solidarnych, nawet jeśli apelację złożył tylko jeden z nich?”
Dane finansowe
WPS: 16 291,4 PLN
zapłata pożyczki: 16 291,4 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.