II CK 487/04
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła roszczenia o zapłatę odszkodowania w kwocie 30.000 zł za straty w samochodzie marki Ford Mustang, powstałe w wyniku wypadku. Powód W. S. argumentował, że poniósł straty w swoim pojeździe. Jednakże, Sąd Rejonowy w K. oddalił powództwo, ustalając, że powód wraz z żoną zaciągnęli kredyt na zakup samochodu, a tytułem zabezpieczenia dokonali przewłaszczenia udziału we własności pojazdu na rzecz banku oraz cesji uprawnień z ubezpieczenia AC. Te uprawnienia zostały następnie scedowane na Polskie Towarzystwo Finansowe S.A. Wobec powyższego, Sąd Rejonowy uznał, że powód nie posiada legitymacji czynnej do wystąpienia z roszczeniem, ponieważ przeszło ono na osoby trzecie. Apelacja powoda została oddalona przez Sąd Okręgowy w P., który zaakceptował stanowisko sądu pierwszej instancji co do braku legitymacji powoda. Sąd Najwyższy, rozpoznając kasację powoda, zważył, że nie doszło do skutecznego przekształcenia procesu po stronie powodowej, ponieważ nie zachodził przypadek współuczestnictwa koniecznego. Sąd Najwyższy wyjaśnił, że współuczestnictwo konieczne ma miejsce, gdy legitymacja czynna przysługuje wszystkim łącznie, a nie każdemu oddzielnie. W przypadku dochodzenia odszkodowania za zniszczoną rzecz przez jednego ze współwłaścicieli, nie znajduje zastosowania art. 195 k.p.c. Sąd Najwyższy podkreślił również, że wstąpienie do sprawy w charakterze powoda na podstawie art. 196 k.p.c. może nastąpić tylko na wniosek dotychczasowego powoda, co nie miało miejsca w tej sprawie. W konsekwencji, Sąd Najwyższy oddalił kasację jako bezzasadną.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja pojęcia legitymacji czynnej w sprawach o odszkodowanie z ubezpieczenia, w szczególności w kontekście przewłaszczenia i cesji praw.
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z zabezpieczeniem kredytu i cesją praw z polisy AC.
Zagadnienia prawne (3)
Czy powód posiadający przewłaszczony udział we własności samochodu i dokonujący cesji praw z polisy AC ma legitymację czynną do dochodzenia odszkodowania za szkody w tym samochodzie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, powód nie posiada legitymacji czynnej do dochodzenia odszkodowania, ponieważ prawa te przeszły na osoby trzecie w wyniku przewłaszczenia i cesji.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że skoro udziały w samochodzie zostały przewłaszczone na zabezpieczenie kredytu, a prawa z polisy AC scedowane na podmiot trzeci (Polskie Towarzystwo Finansowe), to powód utracił legitymację czynną do dochodzenia roszczenia odszkodowawczego.
Czy w przypadku dochodzenia przez jednego ze współwłaścicieli odszkodowania za zniszczoną rzecz zachodzi współuczestnictwo konieczne po stronie powodowej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, w takiej sytuacji nie zachodzi współuczestnictwo konieczne.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wyjaśnił, że współuczestnictwo konieczne (art. 195 k.p.c.) ma miejsce, gdy legitymacja czynna przysługuje wszystkim łącznie. W przypadku dochodzenia odszkodowania za zniszczoną rzecz przez jednego ze współwłaścicieli, nie stosuje się art. 195 k.p.c.
Czy wstąpienie do sprawy w charakterze powoda na podstawie art. 196 k.p.c. może nastąpić samorzutnie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wstąpienie do sprawy na podstawie art. 196 k.p.c. może nastąpić tylko na wniosek dotychczasowego powoda.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że samorzutne zgłoszenie się osoby mającej legitymację procesową, bez wniosku powoda, nie skutkuje wstąpieniem do sprawy w charakterze powoda, a może być co najwyżej potraktowane jako zgłoszenie interwencji.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| W. S. | osoba_fizyczna | powód |
| Powszechny Zakład Ubezpieczeń - Spółka Akcyjna Inspektorat w K. | spółka | pozwany |
| Polskie Towarzystwo Finansowe S. A. w W. | spółka | inny |
| (…) Banku 2 G.(…) S.A Oddział w W. | spółka | inny |
Przepisy (5)
Główne
k.p.c. art. 195 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd wyjaśnił, że współuczestnictwo konieczne po stronie powodowej w rozumieniu art. 195 § 1 k.p.c. ma miejsce wtedy, gdy legitymacja czynna przysługuje nie każdemu z powodów oddzielnie, ale wszystkim łącznie.
k.p.c. art. 196
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd wskazał, że wstąpienie do sprawy w charakterze powoda na podstawie art. 196 k.p.c. może nastąpić nie samorzutnie, ale tylko na wniosek dotychczasowego powoda.
Pomocnicze
k.c. art. 60
Kodeks cywilny
Zarzut naruszenia art. 60 k.c. uznano za bezpodstawny, ponieważ kwestia udzielenia pełnomocnictwa przez Towarzystwo Finansowe nie miała znaczenia, gdyż Towarzystwo nie stało się powodem w sprawie.
k.p.c. art. 87 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zarzut naruszenia art. 87 § 1 k.p.c. uznano za bezpodstawny, ponieważ nie doszło do skutecznego przekształcenia procesu po stronie powodowej, a Towarzystwo Finansowe nie stało się powodem.
k.p.c. art. 328 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Zarzut naruszenia art. 328 § 2 k.p.c. uznano za nieuzasadniony, gdyż kwestia prawidłowości pełnomocnictwa udzielonego przez Towarzystwo Finansowe nie miała znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak legitymacji czynnej powoda do dochodzenia roszczenia z uwagi na przewłaszczenie udziału w samochodzie i cesję praw z polisy AC na rzecz osób trzecich.
Odrzucone argumenty
Zarzuty naruszenia art. 60 k.c., art. 87 § 1 k.p.c. oraz art. 328 § 2 k.p.c.
Godne uwagi sformułowania
nie doszło do skutecznego przekształcenia procesu po stronie powodowej • współuczestnictwo konieczne po stronie powodowej w rozumieniu art. 195 § 1 k.p.c. ma miejsce wtedy, gdy legitymacja czynna przysługuje nie każdemu z powodów oddzielnie, ale wszystkim łącznie • współuczestnictwo konieczne nie zachodzi w przypadku, kiedy – jak w niniejszej sprawie - jeden ze współwłaścicieli domaga się odszkodowania za zniszczoną rzecz • wstąpienie do sprawy w charakterze powoda na podstawie tego ostatniego przepisu, może nastąpić nie samorzutnie przez osobę znajdującą się poza procesem, lecz tylko na wniosek dotychczasowego powoda
Skład orzekający
Antoni Górski
przewodniczący-sprawozdawca
Mirosław Bączyk
członek
Jan Górowski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia legitymacji czynnej w sprawach o odszkodowanie z ubezpieczenia, w szczególności w kontekście przewłaszczenia i cesji praw."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z zabezpieczeniem kredytu i cesją praw z polisy AC.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa ilustruje złożone kwestie legitymacji czynnej w kontekście ubezpieczeń i zabezpieczeń kredytowych, co jest istotne dla praktyków prawa cywilnego i ubezpieczeniowego.
“Czy można dochodzić odszkodowania za auto, którego formalnie już nie posiadasz?”
Dane finansowe
WPS: 30 000 PLN
Sektor
ubezpieczenia
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.