II CK 439/04
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd zasądził od Spółdzielczej Kasy Oszczędnościowo-Kredytowej na rzecz spółki zwrot nienależnie pobranych odsetek od prowizji w kwocie 295,46 zł wraz z kosztami procesu.
Powódka dochodziła zwrotu nienależnie pobranych odsetek od prowizji od kredytu konsumenckiego. Sąd uznał, że bank bezpodstawnie naliczał odsetki od prowizji, która stanowiła koszt kredytu, a nie jego część udostępnioną konsumentowi. W konsekwencji zasądził zwrot nadpłaconej kwoty wraz z odsetkami i kosztami procesu.
Sprawa dotyczyła roszczenia spółki (...) sp. z o.o. przeciwko Spółdzielczej Kasie Oszczędnościowo-Kredytowej im. F. S. o zapłatę kwoty 295,46 zł tytułem nienależnie pobranych odsetek od prowizji od kredytu konsumenckiego. Powódka argumentowała, że bank bezpodstawnie naliczał odsetki od prowizji, która nie stanowiła części faktycznie udostępnionej konsumentowi kwoty kredytu. Sąd, opierając się na przepisach ustawy o kredycie konsumenckim oraz orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej i Sądu Najwyższego, uznał, że "całkowita kwota kredytu" obejmuje jedynie środki faktycznie oddane do dyspozycji konsumenta, a nie kredytowane koszty, takie jak prowizja. W związku z tym, naliczanie odsetek od prowizji było niezgodne z prawem. Sąd oddalił zarzuty pozwanej dotyczące braku legitymacji czynnej powódki, przedawnienia roszczenia oraz nadużycia prawa, uznając umowę cesji za skuteczną i roszczenie za zasadne. Rozstrzygnięcie opierało się na interpretacji przepisów dotyczących kredytu konsumenckiego, zgodnie z którą odsetki mogą być naliczane wyłącznie od kwoty faktycznie udostępnionej konsumentowi. Sąd zasądził od pozwanej na rzecz powódki kwotę 295,46 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie oraz koszty procesu.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (4)
Odpowiedź sądu
Nie, bank nie może naliczać odsetek od prowizji, która stanowi koszt kredytu i jest potrącana z kwoty kredytu, ponieważ całkowita kwota kredytu obejmuje jedynie środki faktycznie udostępnione konsumentowi.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na definicji całkowitej kwoty kredytu z ustawy o kredycie konsumenckim oraz orzecznictwie TSUE i SN, zgodnie z którą odsetki mogą być naliczane tylko od kwoty faktycznie udostępnionej konsumentowi, a nie od kosztów kredytu, nawet jeśli są one kredytowane.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
zasądzenie
Strona wygrywająca
(...) sp. z o.o.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) sp. z o.o. | spółka | powódka |
| Spółdzielcza Kasa Oszczędnościowo-Kredytowa im. F. S. | instytucja | pozwana |
Przepisy (8)
Główne
k.c. art. 410 § § 1
Kodeks cywilny
Stosowanie przepisów o nienależnym świadczeniu do zwrotu pobranych odsetek od prowizji.
k.c. art. 405
Kodeks cywilny
Podstawa prawna obowiązku zwrotu bezpodstawnie uzyskanej korzyści majątkowej.
u.k.k. art. 5
Ustawa o kredycie konsumenckim
Definicje związane z kredytem konsumenckim, w tym całkowita kwota kredytu i całkowity koszt kredytu.
Pomocnicze
k.c. art. 509 § § 1
Kodeks cywilny
Podstawa prawna przelewu wierzytelności.
k.c. art. 455
Kodeks cywilny
Określenie terminu wymagalności roszczenia.
k.c. art. 98
Kodeks cywilny
Podstawa prawna zasądzenia kosztów procesu.
k.p.c. art. 505(8) § § 4
Kodeks postępowania cywilnego
Możliwość rozszerzenia uzasadnienia wyroku w postępowaniu uproszczonym.
k.c. art. 385(1)
Kodeks cywilny
Ocena klauzul umownych jako niedozwolonych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Nienależne naliczanie odsetek od prowizji od kredytu konsumenckiego. Prowizja jako koszt kredytu, a nie część kwoty udostępnionej konsumentowi. Skuteczność umowy cesji wierzytelności obejmującej zwrot nienależnych opłat. Możliwość dochodzenia roszczeń konsumenckich przez przedsiębiorcę na podstawie cesji.
Odrzucone argumenty
Brak legitymacji czynnej powódki. Przedawnienie roszczenia. Nadużycie prawa przez powódkę. Możliwość naliczania odsetek od skredytowanej prowizji.
Godne uwagi sformułowania
całkowita kwota kredytu obejmuje jedynie tę kwotę, która została faktycznie oddana do swobodnej dyspozycji konsumenta koszty związane z udzieleniem kredytu nie mogą stanowić całkowitej kwoty kredytu przedsiębiorca może na skutek cesji dochodzić roszczeń, które powstały w ramach stosunku konsumenckiego roszczenie z tytułu nienależnego świadczenia przedawnia się na zasadach ogólnych
Skład orzekający
Małgorzata Żelewska
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących kredytu konsumenckiego, zwłaszcza w zakresie naliczania odsetek od prowizji i kosztów kredytu, a także skuteczności cesji wierzytelności konsumenckich."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy stanu prawnego obowiązującego w dacie zawarcia umowy i może wymagać uwzględnienia późniejszych zmian legislacyjnych lub orzeczniczych w specyficznych przypadkach.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu kredytów konsumenckich i potencjalnie nieuczciwych praktyk banków, co jest interesujące dla szerokiego grona konsumentów i prawników.
“Czy bank naliczył Ci odsetki od prowizji? Sprawdź, czy nie zapłaciłeś za dużo!”
Dane finansowe
WPS: 295,46 PLN
zwrot nienależnie pobranych odsetek od prowizji: 295,46 PLN
koszty procesu: 137 PLN
Sektor
finanse
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt I 1 C 1089/21 upr. WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 30 marca 2022 roku Sąd Rejonowy w Gdyni I Wydział Cywilny Sekcja ds. rozpoznawanych w postępowaniu uproszczonym w składzie: Przewodniczący: Sędzia Małgorzata Żelewska po rozpoznaniu w dniu 30 marca 2022 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa (...) sp. z o.o. z siedzibą we W. przeciwko Spółdzielczej Kasie Oszczędnościowo-Kredytowej im. F. S. z siedzibą w G. o zapłatę 1. zasądza od pozwanej Spółdzielczej Kasy Oszczędnościowo-Kredytowej im. F. S. z siedzibą w G. na rzecz powódki (...) sp. z o.o. z siedzibą we W. kwotę 295,46 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych czterdzieści sześć groszy) wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 17 kwietnia 2021 roku do dnia zapłaty, 2. zasądza od pozwanej Spółdzielczej Kasy Oszczędnościowo-Kredytowej im. F. S. z siedzibą w G. na rzecz powódki (...) sp. z o.o. z siedzibą we W. kwotę 137,00 zł (sto trzydzieści siedem złotych) tytułem kosztów procesu wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty. UZASADNIENIE Powódka (...) sp. z o.o. z siedzib 1 we (...) od pozwanej (...) Kasy O. œciowo-Kredytowej im. F. S. w G. zap 3 aty kwoty 295,46 z 3 wraz z ustawowymi odsetkami za opóŸnienie od dnia 17 kwietnia 2021 roku do dnia zap 3 aty, a tak¿e zas 1 dzenia na swoj 1 rzecz kosztów procesu wed 3 ug norm przepisanych. W uzasadnieniu wskaza 3 a, ¿e dnia 21 marca 2017 roku pozwany zawar 3 z konsumentem umowê po¿yczki (kredytu konsumenckiego) nr (...) . Zgodnie z umow 1 kwota udzielonego kredytu wynios 3 a 21.386,64 z 3 . W chwili zawarcia umowy pozwana pobra 3 a kwotê 3.562,50 z 3 tytu 3 em prowizji. Rzeczywista roczna stopa oprocentowania wynios 3 a 18,01 %, zaœ ca 3 kowity koszt kredytu 23.064,27 z 3 . W okresie umownym pozwana pobiera 3 a odsetki od ca 3 kowitej kwoty udzielonego kredytu w wysokoœci 24.949,14 z 3 wed 3 ug zmiennej stopy procentowej wynosz 1 cej 9,50 % w skali roku. Zdaniem powódki pozwana bezpodstawnie pobiera 3 a odsetki od poniesionego kosztu prowizji. (...) na stanowisku, ¿e ca 3 kowita kwota kredytu obejmuje wy 31 cznie tê kwotê, która zosta 3 a faktycznie oddana do swobodnej decyzji konsumenta. Koszty zwi 1 zane z udzieleniem kredytu nie mog 1 stanowiæ ca 3 kowitej kwoty kredytu, nawet wówczas, gdy kredytodawca udziela kredytu przeznaczonego na poniesienie tych kosztów. Dnia 23 lutego 2018 roku dokonano wczeœniejszej ca 3 kowitej sp 3 aty kredytu. Dnia 24 kwietnia 2020 roku powódka zawar 3 a z konsumentem umowê przelewu wierzytelnoœci s 3 u¿ 1 cej konsumentowi przeciwko pozwanemu, o czym zawiadomi 3 pozwan 1 zawiadomieniem oraz wezwaniem z dnia 31 marca 2021 roku do zap 3 aty kwoty dochodzonej pozwem w terminie 14 dni. Pismo dorêczono pozwanej dzieñ póŸniej. Dochodzona kwota obejmuje odsetki od prowizji za okres od dnia udzielenia kredytu do chwili jego sp 3 aty. Roszczenie sta 3 o siê wymagalne z dniem 16 kwietnia 2021 roku, tj. po up 3 ywie 14-dniowego terminu wyznaczonego w wezwaniu do zap 3 aty. (...) roszczenia stanowi 3 art. 410 k.c. w zw. z art. 5 pkt 10 e ustawy o kredycie konsumenckim. (pozew – k. 3-6v.) W sprzeciwie od nakazu zap 3 aty pozwana wnios 3 a o oddalenie powództwa w ca 3 oœci i zas 1 dzenie na swoj 1 rzecz kosztów procesu wed 3 ug norm przepisanych. Pozwana zarzuci 3 a powódce brak legitymacji czynnej, podnosz 1 c, ¿e cesja wierzytelnoœci nie obejmuje roszczeñ z tytu 3 u nienale¿nego œwiadczenia. Zdaniem pozwanej roszczenie g 3 ówne jest niezasadne. Umowa po¿yczki zosta 3 a zawarta na kwotê 28.500,00 z 3 i ca 3 oœæ tych œrodków zosta 3 a wyp 3 acona kredytobiorcy. Od tej kwoty naliczane by 3 y odsetki. Po¿yczkobiorczyni wyrazi 3 a wolê zap 3 aty kosztu prowizji ze œrodków pochodz 1 cych z przedmiotowej po¿yczki. Konsument mia 3 wybór co do sposobu uiszczenia prowizji. Poza tym powódka jako przedsiêbiorca nie mo¿e powo 3 ywaæ siê przy dochodzeniu roszczeñ na prawa konsumenta, które jej samej nie przys 3 uguj 1 . N. ¿nie od powy¿szego roszczenie jest przedawnione, a tak¿e stanowi nadu¿ycie prawa. (sprzeciw – k. 33-41) Stan faktyczny: Dnia 21 marca 2017 roku (...) B. jako konsumentka zawar 3 a z pozwan 1 umowê po¿yczki (kredytu konsumenckiego) nr (...) . Umowa zawarta zosta 3 a na okres od dnia jej zawarcia do dnia 19 marca 2027 roku. W umowie wskazano, ¿e ca 3 kowita kwota kredytu wynosi 3 a 21.386,64 z 3 i nie obejmuje kredytowanych przez pozwan 1 kosztów po¿yczki. Kwota po¿yczki z uwzglêdnieniem kredytowanych kosztów po¿yczki wynosi 3 a 28.500,00 z 3 . Po¿yczka mia 3 a zostaæ wyp 3 acona na wskazany w umowie rachunek. Koszty zwi 1 zane z zawarciem umowy (...) m.in. prowizja z tytu 3 u udzielenia po¿yczki w kwocie 3.562,50 z 3 . Za cel po¿yczki wskazano dowolny cel konsumpcyjny. (...) kwota do zap 3 aty w dniu zawarcia umowy obliczona zosta 3 a na 44.450,91 z 3 , a Rzeczywista Roczna Stopa Oprocentowania obliczona zosta 3 a na 18,01 %. Zgodnie z umow 1 kwota po¿yczki obejmuj 1 ca kredytowane koszty po¿yczki oprocentowana by 3 a wed 3 ug zmiennej stopy procentowej wynosz 1 cej – na dzieñ zawarcia umowy – 9,50 %. Umowa zawarta zosta 3 a na wzorcu umownym nr P/U/ K. /2.9a. (dowód: umowa – k. 13-15) Warunkiem wyp 3 aty po¿yczki – zgodnie z § 14 ust. 1 pkt 3 Regulaminu by 3 o uiszczenie m.in. prowizji. (dowód: regulamin – k. 51-52) Po¿yczkobiorczyni przed wyp 3 at 1 po¿yczki z 3 o¿y 3 a dyspozycjê wyp 3 aty przelewem z kwoty udzielonego kredytu kwoty 3.562,50 z 3 na pokrycie prowizji (wed 3 ug wzoru R/F/ D. - G. - P. /1.4). (dowód: dyspozycja wyp 3 aty przelewem – k. 53) Pozwana wyp 3 aci 3 a zatem na prowadzony rachunek po¿yczkobiorczyni kwotê 28.500,00 z 3 , jednoczeœnie (o tej samej godzinie 16:26) pobieraj 1 c kwotê prowizji w wysokoœci 3.562,50 z 3 . W efekcie w dniu zawarcia umowy po¿yczki po¿yczkobiorca dysponowa 3 kwot 1 pomniejszon 1 o koszt prowizji. (dowód: zestawienie operacji – k. 49) Dnia 23 lutego 2018 roku po¿yczkobiorczyni dokona 3 a ca 3 kowitej sp 3 aty po¿yczki. (dowód: oœwiadczenie – k. 21) Dnia 18 listopada 2019 roku (...) B. zawar 3 a z powódk 1 umowê przelewu wierzytelnoœci przys 3 uguj 1 cej z ww. umowy, obejmuj 1 c 1 w szczególnoœci wierzytelnoœci o zwrot wszelkich nienale¿nie pobranych op 3 at i kosztów oraz o zwrot kosztów w zwi 1 zku z wczeœniejsz 1 sp 3 at 1 kredytu konsumenckiego oraz ze wszystkimi zwi 1 zanymi z tymi wierzytelnoœciami prawami (m.in. odsetkami za zw 3 okê i opóŸnienie). (dowód: umowa cesji – k. 22-22v.) Pismem z dnia 30 marca 2021 roku powódka wezwa 3 a pozwan 1 do zap 3 aty kwoty 182,64 z 3 tytu 3 em pobranych przez pozwan 1 odsetek od kosztów prowizji w okresie obowi 1 zywania umowy. Z. œlono 14-dniowy termin na zap 3 atê pod rygorem skierowania sprawy na drogê postêpowania s 1 dowego. Wezwanie dorêczono dnia 1 kwietnia 2021 roku. (dowód: wezwanie – k. 24-24v., potwierdzenie nadania – k. 25-26v., wydruk z systemu œledzenia przesy 3 ek – k. 27) Wysokoœæ odsetek od kwoty prowizji za okres obowi 1 zywania umowy (...) 295,46 z 3 . (dowód: zweryfikowane obliczenia – k. 23) (...) ¿y 3 , co nastêpuje: Sprawa rozpoznawana by 3 a wed 3 ug przepisów o postêpowaniu uproszczonym. (...) po rozwa¿eniu wszystkich okolicznoœci sprawy uzna 3 za konieczne rozszerzenie uzasadnienia ponad wyjaœnienie podstawy prawnej wyroku z przytoczeniem przepisów prawa ( art. 5058 § 4 k.p.c. ). P. ¿szy – zasadniczo niesporny – stan faktyczny (...) po rozwa¿eniu ca 3 ego zebranego w niniejszej sprawie materia 3 u dowodowego w postaci dowodów z dokumentów przed 3 o¿onych przez strony. (...) zebrany materia 3 dowodowy (...) nie znalaz 3 podstaw, aby kwestionowaæ autentycznoœæ przedstawionych przez strony dokumentów. Z. ¿yæ bowiem nale¿a 3 o, ¿e ¿adna ze stron nie podnios 3 a w toku niniejszego postêpowania zarzutów co do autentycznoœci tych dokumentów, a nadto wymienione powy¿ej dokumenty zosta 3 y podpisane i nie nosz 1 ¿adnych znamion podrobienia czy przerobienia. Podobnie sytuacja mia 3 a siê do kopii dokumentów, które jako niekwestionowane w ramach swobodnej oceny dowodów uznano za wiarygodne. Dodatkowo, (...) na uwadze, ¿e ¿adna ze stron nie zaprzeczy 3 a, ¿e osoby podpisane pod wy¿ej wskazanymi dokumentami lub ich kopiami nie z 3 o¿y 3 y oœwiadczeñ w nich zawartych. Na wstêpie rozwa¿añ nale¿a 3 o zauwa¿yæ, ¿e w uzasadnieniu wyroku nie ma potrzeby ani obowi 1 zku wyra¿ania szczegó 3 owego stanowiska do wszystkich pogl 1 dów prezentowanych przez strony, o ile nie mia 3 y one istotnego znaczenia dla rozstrzygniêcia sprawy (por. wyrok S 1 du N. ¿szego z dnia 29 paŸdziernika 1998 r. w sprawie II UKN 282/98, Legalis 44600). Dopuszczalne – a w œwietle brzmienia art. 3271 § 2 k.p.c. wrêcz konieczne – jest rozprawienie siê z poszczególnymi zarzutami niejako en bloc, poprzez zaprezentowanie odmiennego zapatrywania w kwestii faktów lub prawa nie pozostawiaj 1 ce przestrzeni dla racjonalnej obrony pozosta 3 ych zarzutów, które – przy uwzglêdnieniu koncepcji s 1 du – staj 1 siê wówczas bezprzedmiotowe (por. uzasadnienie wyroku S 1 du Apelacyjnego w Warszawie z dnia 20 grudnia 2017 r. w sprawie VI ACa 1651/15, Legalis 1733044). P. prawn 1 powództwa stanowi 3 art. 410 § 1 k.c. w zw. z art. 405 k.c. Jak stanowi ten ostatni kto bez podstawy prawnej uzyska 3 korzyœæ maj 1 tkow 1 kosztem innej osoby, obowi 1 zany jest do wydania korzyœci w naturze, a gdyby to nie by 3 o mo¿liwe, do zwrotu jej wartoœci. Przepis ten stosuje siê w szczególnoœci do œwiadczenia nienale¿nego. W pierwszej kolejnoœci rozwa¿yæ nale¿a 3 o zarzut legitymacji procesowej powódki do wytoczenia powództwa w oparciu o przepisy o nienale¿nym œwiadczeniu. Legitymacja procesowa jest przes 3 ank 1 materialnoprawnej skutecznoœci powództwa i oznacza wynikaj 1 ce z przepisów prawa materialnego uprawnienie do wyst 1 pienia w danym procesie w charakterze powoda (legitymacja procesowa czynna) oraz pozwanego (legitymacja procesowa bierna). Legitymacja procesowa jest przy tym pozytywn 1 przes 3 ank 1 jurysdykcyjn 1 , podlegaj 1 c 1 ocenie na podstawie przepisów prawa materialnego, zatem jej ewentualny brak skutkuje oddaleniem powództwa. Legitymacja czynna powódki wynika 3 a z przeniesienia jej w trybie art. 509 § 1 k.c. , zgodnie z którym wierzyciel mo¿e bez zgody d 3 u¿nika przenieœæ wierzytelnoœæ na osobê trzeci 1 (przelew), chyba ¿e sprzeciwia 3 oby siê to ustawie, zastrze¿eniu umownemu albo w 3 aœciwoœci zobowi 1 zania. (...) cesji za skuteczn 1 . (...) bowiem oznaczon 1 wierzytelnoœæ, wyszczególniaj 1 c m.in. „wierzytelnoœæ o zwrot wszelkich nienale¿nie pobranych op 3 at i kosztów”. (...) chybiony jest zarzut pozwanej jakoby przedmiotem umowy cesji (...) wy 31 cznie wierzytelnoœæ z tytu 3 u zwrotu prowizji w zwi 1 zku z wczeœniejsz 1 sp 3 at 1 kredytu. Poza tym treœæ umowy nale¿y wyk 3 adaæ przez pryzmat kryteriów oznaczonych w art. 65 § 2 k.c. Nie by 3 o konieczne, aby podstawa prawna dochodzonego roszczenia wskazana zosta 3 a wprost w umowie. W konsekwencji umowa cesji (...) skutek rozporz 1 dzaj 1 cy, o którym mowa w art. 510 k.c. W tym miejscu wskazaæ nale¿a 3 o, ¿e nie zas 3 ugiwa 3 tak¿e na aprobatê zarzut niedopuszczalnoœci dochodzenia przez powódkê roszczeñ konsumenckich. P. œlenia wymaga, ¿e przelew wierzytelnoœci skutkuje wst 1 pieniem cesjonariusza w ogó 3 uprawnieñ s 3 u¿ 1 cych uprzednio cedentowi. Cesja polega na przejœciu wierzytelnoœci na cesjonariusza, przy czym wierzytelnoœæ ta s 3 u¿y cesjonariuszowi w takim samym zakresie, w jakim przys 3 ugiwa 3 a ona cedentowi. Bez znaczenia pozostaj 1 przy tym indywidualne przymioty cesjonariusza lub jego forma organizacyjno-prawna. W konsekwencji przedsiêbiorca mo¿e na skutek cesji dochodziæ roszczeñ, które powsta 3 y w ramach stosunku konsumenckiego. Przytoczone przez pozwan 1 orzeczenie (...) w sprawie o sygn. akt C-106/17 odnosi siê do materii proceduralnej i korzystania z u 3 atwieñ s 3 u¿ 1 cych konsumentom w sporach przeciwko przedsiêbiorcom w zakresie jurysdykcji krajowej. Roszczenie konsumenta nie materializowa 3 o siê w momencie wezwania do zap 3 aty. W niniejszej sprawie termin przedawnienia odrywa 3 siê od terminu wymagalnoœci roszczenia. (...) ono konsumentowi, ale wymagalnoœæ zale¿a 3 a od wezwania do zap 3 aty ( art. 455 k.c. ). Tak samo niezasadny okaza 3 siê zarzut przedawnienia. Roszczenie z tytu 3 u nienale¿nego œwiadczenia przedawnia siê na zasadach ogólnych – mog 3 o ono byæ dochodzone najwczeœniej z chwil 1 wykonania umowy przez konsumenta – 23 lutego 2018 roku – wskazane roszczenie uleg 3 oby przedawnieniu w dniu 31 grudnia 2024 roku (maj 1 c na uwadze przepisy intertemporalne ustawy z dnia 13 kwietnia 2018 roku o zmianie ustawy – Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw – Dz.U. 2018 poz. 1104). (...) przez (...) N. ¿szego z dnia 25 lutego 2005 roku (sygn. akt II CK 439/04) w powo 3 aniu na pogl 1 d z orzeczenia z dnia 22 marca 2001 roku (V CKN 769/00) nie zmienia tej oceny, albowiem termin przedawnienia roszczenia z tytu 3 u bezpodstawnego wzbogacenia/nienale¿nego œwiadczenia jest ustalany na podstawie przepisów ogólnych, a nie na podstawie przepisów szczególnych reguluj 1 cych dany rodzaj stosunku prawnego uzasadniaj 1 cego œwiadczenie, które okaza 3 o siê nienale¿ne. N. ¿ne œwiadczenie jest samoistn 1 instytucj 1 i termin przedawnienia roszczenia z tego tytu 3 u w braku przepisu szczególnego podlega przepisowi ogólnemu z art. 118 k.c. i nastêpnych. (...) do meritum sprawy konieczne jest odwo 3 anie siê do definicji podstawowych pojêæ zwi 1 zanych z kredytem konsumenckim zawartych w ustawie o kredycie konsumenckim. Umowa zawarta zosta 3 a dnia 21 marca 2017 roku, a zatem pod rz 1 dzami ustawy w brzmieniu obowi 1 zuj 1 cym od dnia 22 wrzeœnia 2016 roku (Dz.U. z 2016 r. poz. 1528 t.j.) Zgodnie z art. 5 pkt 7 tej ustawy ca 3 kowita kwota kredytu stanowi sumê wszystkich œrodków pieniê¿nych, które kredytodawca udostêpnia konsumentowi na podstawie umowy o kredyt. Dopiero ustaw 1 o kredycie hipotecznym oraz o nadzorze nad poœrednikami kredytu hipotecznego i agentami z dnia 23 marca 2017 roku (Dz.U. z 2017 r. poz. 819 zm.) – obowi 1 zuj 1 c 1 od dnia 22 lipca 2017 roku – doprecyzowan 1 powy¿sz 1 definicjê wskazuj 1 c, ¿e ca 3 kowita kwota kredytu to maksymalna kwota wszystkich œrodków pieniê¿nych nieobejmuj 1 cych kredytowanych kosztów kredytu, które kredytodawca udostêpnia konsumentowi na podstawie umowy o kredyt, a w przypadku umów, dla których nie przewidziano tej maksymalnej kwoty, suma wszystkich œrodków pieniê¿nych nieobejmuj 1 cych kredytowanych kosztów kredytu, które kredytodawca udostêpnia konsumentowi na podstawie umowy o kredyt. Natomiast art. 85 ust. 2 ustawy wprowadzaj 1 cej nakazywa 3 , aby do umów o kredyt hipoteczny oraz umów o kredyt konsumencki, zawartych przed dniem wejœcia w ¿ycie ustawy, stosowaæ przepisy dotychczasowe. Punktem wyjœcia dla wyk 3 adni pojêcia „ca 3 kowitej kwoty kredytu” – równie¿ w stanie prawnym obowi 1 zuj 1 cym w dniu zawarcia umowy – jest odwo 3 anie siê do dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/48/WE z dnia 23 kwietnia 2008 roku w sprawie umów o kredyt konsumencki oraz uchylaj 1 cej dyrektywê Rady 87/102/EWG. W orzeczeniu T. S. œci Unii Europejskiej z dnia 26 kwietnia 2016 roku przypomniano, ¿e „w art. 3 lit. h) dyrektywy pojêcie „ca 3 kowitej kwoty do zap 3 aty przez konsumenta” zdefiniowane zosta 3 o jako „suma ca 3 kowitej kwoty kredytu i ca 3 kowitego kosztu kredytu ponoszonego przez konsumenta”. (...) kwota kredytu w rozumieniu art. 3 lit. l) i art. 10 ust. 2 dyrektywy (...) nie obejmuje ¿adnych kwot, których przeznaczeniem jest wywi 1 zanie siê ze zobowi 1 zañ podjêtych w ramach odnoœnej umowy o kredyt, takich jak koszty administracyjne, odsetki, op 3 ata za udzielenie kredytu czy wszelkie inne typy kosztów, które musi ponieœæ konsument.” W wyniku szerszych rozwa¿ (...) na stanowisku, ¿e „art. 3 lit. l) i art. 10 ust. 2 dyrektywy (...) , a tak¿e pkt I za 31 cznika I do rzeczonej dyrektywy nale¿y interpretowaæ w ten sposób, ¿e ca 3 kowita kwota kredytu i kwota wyp 3 at okreœlaj 1 ca 3 oœæ kwot udostêpnianych konsumentowi, co wyklucza kwoty powi 1 zane przez kredytodawcê z pokryciem kosztów zwi 1 zanych przez kredytodawcê z udzieleniem odnoœnego kredytu, które to kwoty nie s 1 w rzeczywistoœci wyp 3 acane konsumentowi”. Na pogl 1 d ten powo 3 a 3 siê równie¿ (...) N. ¿szy w uzasadnieniu wyroku z dnia 30 stycznia 2019 roku w sprawie o sygn. akt I NSK 9/18 (LEX nr 2643248), odnosz 1 c siê do stanu prawnego art. 5 pkt 7 ustawy o kredycie konsumenckim obowi 1 zuj 1 cego w dniu zawarcia umowy (...) przedmiotem niniejszego rozstrzygniêcia, nie mia 3 w 1 tpliwoœci, ¿e „w aktualnym stanie prawnym nie jest dopuszczalne prezentowanie tej samej kwoty (np. op 3 aty przygotowawczej, prowizji, itp.) zarówno w ramach ca 3 kowitej kwoty kredytu, jak i w kosztach kredytu. I to nawet wówczas, gdy sk 3 adniki kosztów kredytu s 1 kredytowane przez kredytodawcê. Za tak 1 tez 1 przemawia wyraŸna treœæ art. 5 pkt 7 u.k.k. („ca 3 kowita kwota kredytu to maksymalna kwota wszystkich œrodków pieniê¿nych nieobejmuj 1 cych kredytowanych kosztów kredytu...”)”. Szczególnie wa¿kie jest stwierdzenie (...) N. ¿szego: „Mimo braku wyraŸnego wy 31 czenia w poprzedniej treœci art. 5 pkt 7 u.k.k. „kredytowanych kosztów kredytu” nie oznacza 3 o to, ¿e w poprzednim stanie prawnym praktyka powoda by 3 a dopuszczalna. Innymi s 3 owy, równie¿ na tle poprzedniego brzmienia art. 5 pkt 7 u.k.k. koszty zwi 1 zane z udzieleniem kredytu nie mog 3 y stanowiæ czêœci „ca 3 kowitej kwoty kredytu”, nawet wówczas, gdy kredytodawca udzieli 3 kredytu przeznaczonego na poniesienie tych kosztów. W konsekwencji, „ca 3 kowita kwota kredytu” obejmuje jedynie tê kwotê, która zosta 3 a faktycznie oddana do swobodnej dyspozycji konsumenta”. Na tle powy¿szych rozwa¿añ zmianê definicji ca 3 kowitej kwoty kredytu na gruncie niniejszej sprawy nale¿y traktowaæ jako doprecyzowanie pojêcia. (...) dokonana przez (...) N. ¿szy nie pozostawia w tym zakresie w 1 tpliwoœci. (...) wy¿ej orzeczenie (...) w sprawie C-377/14 stanowi 3 o punkt wyjœcia równie¿ dla rozwa¿añ poczynionych w uzasadnieniu wyroku S 1 du Apelacyjnego w W. z dnia 15 lutego 2017 roku w sprawie VI ACa 560/16 (LEX nr 2279527), w którym uznano, ¿e „na tle art. 5 pkt 7 u.k.k. „ca 3 kowita kwota kredytu” oznacza œrodki faktycznie udostêpnione konsumentowi”, a to oznacza, ¿e w konsekwencji „konsument jest zobowi 1 zany do uiszczenia odsetek naliczanych tylko od œrodków faktycznie udostêpnionych konsumentowi, a wiêc od „ca 3 kowitej kwoty kredytu”. Brak wiêc podstaw do obci 1 ¿ania konsumenta odsetkami od kosztów kredytu, nawet w wypadku udzielenia kredytu w celu sfinansowania tych kosztów”. Równie¿ w orzecznictwie Prezesa UOKiK przyjmowano pogl 1 d, ¿e ca 3 kowita kwota kredytu (w rozumieniu art. 5 pkt 7 u.k.k. ) nie obejmuje kosztów, które maj 1 byæ pokryte z kapita 3 u kredytu. Wniosek taki wynika z porównania art. 5 pkt 6 u.k.k. oraz art. 5 pkt 7 u.k.k. Pozwala to na unikniêcie dwukrotnego uwzglêdniania kosztów w ca 3 kowitej kwocie do zap 3 aty przez konsumenta zdefiniowanej w art. 5 pkt 8 u.k.k. – (por. m.in. decyzja Prezesa UOKiK nr (...) z 12.03.2013 r.; decyzja Prezesa UOKiK nr (...) z 10.05.2013 r.; decyzja Prezesa UOKiK nr R£O (...) z 21.06.2013 r.; decyzja Prezesa UOKiK nr (...) z 9.10.2013 r.; decyzja Prezesa UOKiK nr (...) z 30.12.2015 r.; decyzja Prezesa UOKiK nr (...) z 8.08.2016 r., decyzja Prezesa UOKiK nr (...) z 28.12.2016 r., publ. www.uokik.gov.pl, a tak¿e pismo Prezesa UOKiK z 20.02.2012 r., (...) 076-118/11/BK, (...) 2012, nr 9.) Omawiane stanowisko znajdowa 3 o poparcie w orzecznictwie (...) (por. np. wyrok (...) z 6.05.2015 r., XVII AmA 5/14, LEX nr 2155798; wyrok (...) z 3.12.2015 r., XVII AmA 124/14, LEX nr 2155537; wyrok (...) z 11.12.2015 r., XVII AmA 125/14, LEX nr 1973757; wyrok (...) z 26.01.2016 r., XVII AmA 165/13, LEX nr 1997815; wyrok (...) z 20.12.2016 r., XVII AmA 53/16, LEX nr 2206139, a tak¿e wyrok SA w Warszawie z 12.12.2016 r., VI ACa 1213/15, LEX nr 2974033) - (zob. T. Czech [w:] Kredyt konsumencki. Komentarz, wyd. II, Warszawa 2018, art. 5.). W kontekœcie rozwa¿añ dotycz 1 cych definicji „ca 3 kowitej kwoty kredytu” jej zmiana z dniem 22 lipca 2017 roku nie ma znaczenia dla rozstrzygniêcia, skoro zarówno za rz 1 dów wczeœniejszej ustawy jak i obecnej niedozwolone jest wliczanie do „ca 3 kowitej kwoty kredytu” kwot, które nie zosta 3 y wyp 3 acone. Innymi s 3 owy „ca 3 kowita kwota kredytu” obejmuje jedynie kwotê „wyp 3 acon 1 ”. Argumentacja oparta na zmianach definicji ustawowych zawartych w art. 5 ustawy o kredycie konsumenckim jest chybiona równie¿ z innego powodu. Jak (...) N. ¿szy w uchwale z dnia 12 grudnia 2019 roku (III CZP 45/19, OSNC 2020/10/83) w powo 3 aniu na wyrok (...) z dnia 13 listopada 1999 r., w sprawie C-106/89, w którym ten wskaza 3 , ¿e wynikaj 1 ce z dyrektywy zobowi 1 zanie pañstw cz 3 onkowskich do osi 1 gniêcia rezultatu przewidzianego przez dyrektywê, podobnie jak przewidziany na mocy art. 5 Traktatu (przenumerowanego przez Traktat z Amsterdamu na art. 10 WE [a po wejœciu w ¿ycie Traktatu z Lizbony – na art. 4 ust. 3 (...) ]) obowi 1 zek podjêcia wszelkich w 3 aœciwych œrodków ogólnych lub szczególnych w celu zapewnienia wykonania tego zobowi 1 zania, ci 1 ¿y na wszystkich organach pañstw cz 3 onkowskich, w tym, w ramach ich jurysdykcji, równie¿ na s 1 dach. Wynika st 1 d, ¿e stosuj 1 c prawo krajowe, bez wzglêdu na to, czy sporne przepisy zosta 3 y przyjête przed czy po wydaniu dyrektywy, s 1 d krajowy, który musi dokonaæ jej wyk 3 adni, powinien tego dokonaæ, tak dalece jak to tylko mo¿liwe, zgodnie z brzmieniem i celem dyrektywy, po to, by osi 1 gn 1 æ przewidywany przez ni 1 rezultat, i w ten sposób zastosowaæ siê do wymogów przepisu art. 189 akapit trzeci Traktatu (przenumerowanego przez Traktat z Amsterdamu na art. 249 akapit trzeci WE (a po wejœciu w ¿ycie Traktatu z Lizbony – na art. 288 akapit czwarty (...) ). Zasada powszechnego zwi 1 zania wyk 3 adni 1 prawa unijnego dokonan 1 przez (...) wynika z istoty i funkcji postêpowania prejudycjalnego oraz autonomii prawa unijnego wzglêdem prawa krajowego znajduje potwierdzenie w orzecznictwie samego (...) (zob. wyroki: z dnia 27 marca 1980 r., 61/79; z dnia 4 czerwca 2009 r., C-8/08, 10 kwietnia 1984 r., C-14/83, oraz w orzecznictwie (...) N. ¿szego (zob. m. in. wyroki z dnia 10 kwietnia 2019 r., II UK 504/17, z dnia 5 grudnia 2019 r., III PO 7/18, postanowienie sk 3 adu siedmiu (...) N. ¿szego z dnia 2 sierpnia 2018 r., III UZP 4/18, OSNP 2018 nr 12, poz. 165). Z. ¿yæ nale¿a 3 o, i¿ ustawa o kredycie konsumenckim stanowi implementacjê Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/48/WE z dnia 23 kwietnia 2008 roku w sprawie umów o kredyt konsumencki oraz uchylaj 1 cej dyrektywê 87/102/EWG. Dyrektywa ta dokonuje harmonizacji krajowych przepisów prawnych dotycz 1 cych udzielania kredytu konsumenckiego. Harmonizacja ta ma charakter ca 3 kowity, co oznacza, ¿e pañstwom cz 3 onkowskim nie wolno, co do zasady, wprowadzaæ rozwi 1 zañ odmiennych od przewidzianych dyrektyw 1 , choæby mia 3 y na celu silniejsz 1 ochronê konsumentów (art. 22 ust. 1 oraz motyw 9 preambu 3 y dyrektywy 2008/48/WE). (...) sytuacje, w których sama dyrektywa pozostawia pañstwom cz 3 onkowskim decyzjê co do uregulowania okreœlonej kwestii – zob. w szczególnoœci art. 2 ust. 5 i ust. 6, art. 4 ust. 2 lit. c, art. 5 ust. 6, art. 6 ust. 2, art. 8 ust. 1, art. 10 ust. 5 lit. f, art. 14 ust. 2 i ust. 6, art. 16 ust. 4 dyrektywy 2008/48/WE (por. K. Osajda (red.), Tom VII. Prawa konsumenckie. Komentarz, Warszawa 2019, wyd.2, 2019). Jak wskazuje siê w doktrynie orzeczenie (...) o wyk 3 adni jest wi 1 ¿ 1 ce dla s 1 du, który zwróci 3 siê z pytaniem prejudycjalnym. (...) to nie wynika co prawda z brzmienia art. 267 Traktatu, lecz zosta 3 o to jednoznacznie przes 1 dzone w orzecznictwie (...) (69/85 W. , pkt 13). (...) to obejmuje nie tylko s 1 d, który zwróci 3 siê z pytaniem, lecz tak¿e wszystkie s 1 dy krajowe orzekaj 1 ce w danej sprawie (np. w wy¿szej instancji lub instancji ponownej). Orzeczenie (...) nie ma skutku erga omnes (por. Kornobis-Romanowska Dagmara (red.), £acny Justyna (red.), Wróbel Andrzej (red.), Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej. Komentarz. Tom III (art. 223-358), WKP 2012). Mimo powy¿szego orzeczenie (...) wywo 3 uje skutki tak¿e poza spraw 1 , w której s 1 d, który zwróci 3 siê z pytaniem prejudycjalnym. Wynika to z zasady efektywnego i jednolitego stosowania prawa unijnego we wszystkich pañstwach cz 3 onkowskich UE. Taka skutecznoœæ orzeczenia (...) jest skutkiem doktryny acte éclairé. Doktryna ta zosta 3 a sformu 3 owana w wyroku TS z dnia 27 marca 1963 28-30/62 w sprawie Da C. en S. N. , J. M. , NV, H. - H. NV v. N. A. ), którym wskazano, ¿e: „obowi 1 zek na 3 o¿ony przez art. 177 [obecnie art. 267 (...) ] akapit trzeci Traktatu o EWG na s 1 dy krajowe, których orzeczenia nie podlegaj 1 zaskar¿eniu wed 3 ug prawa wewnêtrznego, mo¿e byæ pozbawiony celowoœci z racji mocy wi 1 ¿ 1 cej wyk 3 adni dokonanej przez (...) na mocy art. 177 w przypadku, gdy podniesione pytanie jest materialnie identyczne z pytaniem, które stanowi 3 o ju¿ przedmiot orzeczenia wydanego w trybie prejudycjalnym w podobnym przypadku. (...) w ramach art. 177, podejmuje siê wywnioskowaæ o znaczeniu norm wspólnotowych z brzmienia i ducha Traktatu, zastosowanie tak zinterpretowanych norm nale¿y natomiast do sêdziego krajowego. Art. 177 pozwala zawsze s 1 dowi krajowemu, jeœli uzna to za stosowne, na ponowne zadawanie pytañ w kwestii wyk 3 adni, nawet jeœli by 3 y one ju¿ przedmiotem orzeczenie prejudycjalnego w podobnej sprawie”. Z kolei w wyroku z dnia 6 paŸdziernika 1982 w sprawie C-283/81 S. (...) i L. di G. S. v. M. della S. , [1982] (...) wynika doktryna acte clair. W orzeczeniu tym TS orzek 3 , ¿e „art. 177 [obecnie art. 267] akapit trzeci Traktatu EWG powinien byæ interpretowany w ten sposób, ¿e s 1 d, którego orzeczenia nie podlegaj 1 zaskar¿eniu wed 3 ug prawa wewnêtrznego, jest zobowi 1 zany – w przypadku gdy powstaje przed nim pytanie dotycz 1 ce prawa wspólnotowego – do spe 3 nienia swojego obowi 1 zku przed 3 o¿enia pytania, chyba ¿e stwierdzi 3 on, ¿e podniesione pytanie nie jest istotne dla sprawy lub ¿e dany przepis prawa wspólnotowego stanowi 3 ju¿ przedmiot wyk 3 adni przez (...) lub, ¿e prawid 3 owe stosowanie prawa wspólnotowego jest tak oczywiste, ¿e nie pozostawia ono miejsca na jakiekolwiek racjonalne w 1 tpliwoœci; istnienie takiej ewentualnoœci nale¿y oceniaæ z uwzglêdnieniem cech charakterystycznych prawa wspólnotowego i szczególnych trudnoœci, jakie sprawia jego wyk 3 adnia oraz niebezpieczeñstwo rozbie¿noœci w orzecznictwie wewn 1 trz Wspólnoty”. Ze sformu 3 owanej w powy¿szych orzeczeniach zasady efektywnego i jednolitego stosowania prawa unijnego we wszystkich pañstwach cz 3 onkowskich UE wynika, ¿e interpretacja dokonana przez (...) winna byæ stosowana przez s 1 dy krajowe. W œwietle powy¿szego nale¿a 3 o uznaæ, ¿e wyk 3 adnia przepisów ustawy o kredycie konsumenckim, w tym w szczególnoœci definicji „ca 3 kowitej kwoty kredytu” dokonywana powinna byæ przez pryzmat wyk 3 adni dokonanej przez (...) w powo 3 anym wy¿ej wyroku w sprawie C-377/14. Jak (...) N. ¿szy w powo 3 anej wy¿ej uchwale: orzeczenie (...) , wi 1 ¿e s 1 dy krajowe, skoro wydanie przez s 1 d krajowy orzeczenia z oczywistym naruszeniem wyroku (...) mo¿e stanowiæ podstawê odpowiedzialnoœci pañstwa cz 3 onkowskiego za szkody wyrz 1 dzone jednostkom wskutek naruszenia prawa wspólnotowego (zobacz np. wyrok ETS z 30 wrzeœnia 2003 r., w sprawie C-224/01 K. , pkt 56 i 57). Tak samo nale¿y podejœæ w przypadku zignorowania przez s 1 d krajowy wyk 3 adni dyrektywy w sytuacji, gdyby przedmiot pytania prejudycjalnego by 3 identyczny. W niniejszej sprawie wskazano w umowie, ¿e ca 3 kowita kwota kredytu wynosi 3 a 21.386,64 z 3 i tak ustalona nie obejmowa 3 a kredytowanych kosztów kredytu. Natomiast kwota po¿yczki z uwzglêdnieniem kredytowanych kosztów kredytu, tj. m.in. prowizji w kwocie 3.562,00 z 3 wynosi 3 a 28.500,00 z 3 . Ten powszechnie stosowany zabieg wprowadza w b 31 d konsumenta co do rzeczywistej kwoty udzielonej mu po¿yczki. Jest równie¿ niepoprawny z jêzykowego punktu widzenia, albowiem ca 3 kowita kwota po¿yczki obejmuje ca 3 oœæ kwot udostêpnionych konsumentowi, co oznacza, ¿e „kwota po¿yczki” nie mo¿e stanowiæ kwoty wy¿szej ni¿ kwota „ca 3 kowita”. (...) kwota po¿yczki, o czym by 3 a ju¿ mowa, zgodnie z utrwalonym orzecznictwem oznacza wy 31 cznie te œrodki, które zosta 3 y wyp 3 acone konsumentowi (tzw. kwota na rêkê) i pozostawione do jego swobodnej dyspozycji. W ¿adnym razie kwota 28.500,00 z 3 nie zosta 3 a pozostawiona w ca 3 oœci do swobodnej dyspozycji konsumenta. Wynika to wprost z powy¿szych rozwa¿añ dotycz 1 cych ca 3 kowitej kwoty kredytu. Poza tym zgodnie z § 14 ust. 1 pkt 3 Regulaminu, stanowi 1 cego integraln 1 czêœæ umowy: „ (...) po¿yczki/kredytu nastêpuje po zap 3 acie nale¿nych prowizji i op 3 at”. Zatem chronologicznie – co wynika wprost z zapisów umownych – wyp 3 ata po¿yczki nie mog 3 a nast 1 piæ przed zap 3 at 1 prowizji. Oczywistym jest, ¿e bez z 3 o¿enia dyspozycji wyp 3 aty przelewem kwoty 3.562,50 z 3 na pokrycie prowizji zwi 1 zanej z zawarciem umowy, nie zosta 3 aby ona zawarta. C. œæ ta stanowi 3 a element procedury udzielenia po¿yczki. Dokument ten (vide: k. 53) nale¿y traktowaæ jako integraln 1 czêœæ umowy, celowo wyprowadzon 1 z niej, aby stworzyæ pozór swobodnego dysponowania przez konsumenta kwot 1 po¿yczki. Próba obejœcia opisanych wy¿ej zakazów pobierania odsetek od skredytowanych kosztów kredytu nie mog 3 a okazaæ siê skuteczna. Pozwana konstruuj 1 c wzorzec umowny niew 1 tpliwie zdawa 3 a sobie sprawê z aktualnego orzecznictwa, a wskazanego powy¿ej. Nie do pogodzenia z zasadami logicznego rozumowania by 3 oby uznanie, ¿e powódka postawi 3 a do dyspozycji konsumenta kwotê po¿yczki w wysokoœci 28.500,00 z 3 (wskazuj 1 c tym samym, ¿e ca 3 kowita kwota kredytu wynosi 21.386,64 z 3 ), a nastêpnie konsument zupe 3 nie dobrowolnie zleci 3 zap 3 atê prowizji z uzyskanych œrodków. Chybione zatem pozostaj 1 twierdzenia pozwanej, ¿e wyp 3 aci 3 a konsumentowi (pozostawi 3 a do swobodnej dyspozycji) kwotê 28.500,00 z 3 bez wczeœniejszej zap 3 aty prowizji, licz 1 c, ¿e konsument wywi 1 ¿e siê ze swojego obowi 1 zku. Innymi s 3 owy skoro warunkiem wyp 3 aty po¿yczki by 3 o uiszczenie prowizji, to oczywistym jest, ¿e œrodki te pochodzi 3 y z tej po¿yczki. Konsument nie otrzyma 3 by po¿yczki, gdyby nie z 3 o¿y 3 oœwiadczenia o potr 1 ceniu z niej kwoty po¿yczki. Oznacza to, ¿e czêœæ kwoty po¿yczki przeznaczona zosta 3 a faktycznie na skredytowanie prowizji. W umowie wskazano zreszt 1 wprost, ¿e koszty kredytu, tj. prowizja zostaje skredytowana przez kredytodawcê. Nawet bez wskazania tego wprost, nie mia 3 oby to znaczenia, skoro faktycznie w powsta 3 ym stosunku prawnym takie zdarzenie mia 3 o miejsce. (...) jest zauwa¿enie, ¿e nie istnia 3 aby realna ró¿nica pomiêdzy umownym sformu 3 owaniem, zgodnie z którym czêœæ wyp 3 aconej kwoty kredytu przeznaczona jest na sfinansowanie kosztów po¿yczki (w tym przypadku prowizji), a sytuacj 1 , w której oznacza siê cel umowy jako dowolny, jednak konsument faktycznie ponosi ten koszt z wyp 3 aconej kwoty po¿yczki. Zatem chybiony jest pogl 1 d, ¿e przepisy nie wymagaj 1 , aby wyp 3 ata nast 1 pi 3 a do r 1 k konsumenta, a to ze wzglêdów ju¿ wskazanych powy¿ej. Nie przeczy temu równie¿ wykaz operacji na rachunku konsumenta. Wynika z niego wprost, ¿e pozwana wyp 3 aci 3 a kwotê pomniejszon 1 o kwotê prowizji. Wytworzenie operacji ksiêgowych, z których wynika, ¿e w tej samej dacie oraz godzinie wyp 3 aca siê kwotê kredytu w wysokoœci 28.500,00 z 3 oraz potr 1 ca z niej kwotê prowizji w wysokoœci 3.562,50 z 3 nie jest niczym innym jak faktycznym wyp 3 aceniem konsumentowi kwoty pomniejszonej o prowizjê. Nie istnia 3 moment w czasie, w którym konsument swobodnie dysponowa 3 kwot 1 kredytu w wysokoœci 28.500,00 z 3 , tym bardziej, ¿e musia 3 wczeœniej uiœciæ kwotê prowizji, aby kwotê kredytu uzyskaæ. Analogiczny – jak w niniejszej sprawie – mechanizm (...) Apelacyjny w W. w wyroku z dnia 30 paŸdziernika 2017 roku w sprawie o sygn. akt VII ACa 879/17 (LEX nr 2471048), gdzie w uzasadnieniu stwierdzono za stron 1 , ¿e „dopóki konsument nie uiœci kwot nale¿nych kontrahentowi z tytu 3 u op 3 at i prowizji lub te¿ nie zostan 1 one potr 1 cone, nie mo¿e dojœæ do udostêpnienia konsumentowi œrodków pieniê¿nych”. W tej¿e sprawie (...) , ¿e s 3 usznoœci tego twierdzenia nie sprzeciwia siê treœæ umowy po¿yczki, gdzie ustalono, ¿e „po¿yczka jest wyp 3 acana w dniu podpisania umowy, w sposób okreœlony przez po¿yczkobiorcê”. W sprawie tej konsument sk 3 ada 3 dyspozycjê potr 1 cenia kwot stanowi 1 cych koszty po¿yczki. Wówczas (...) , ¿e „nie wynika 3 o z tych dokumentów, ¿e chocia¿ konsument sk 3 ada 3 dyspozycjê przelania œrodków w dniu udzielenia kredytu (wyp 3 aty kredytu), to oznacza 3 o to, i¿ czyni 3 to w momencie dysponowania ju¿ œrodkami przyznanej kwoty kredytu.” Za „co najmniej nieuprawnione” uznano twierdzenie strony, ¿e „nietrudno wyobraziæ sobie, ¿e konsument sk 3 ada dyspozycjê w dniu udzielenia kredytu, a wiêc w dniu, w którym zyskuje pozytywn 1 decyzjê o przyznaniu kredytu oraz ¿e dyspozycja ta mo¿e zostaæ z 3 o¿ona tak¿e po zawarciu umowy, to jednak musi poprzedziæ wyp 3 atê œrodków, czyli de facto udostêpnienie ich konsumentowi.” Dalej powo 3 ano siê na przyk 3 ad sytuacji podawanej przez K. E. w odniesieniu do jej Wytycznych w sprawie stosowania przepisów dyrektywy o kredycie konsumenckim dotycz 1 cych rzeczywistej rocznej stopy oprocentowania, wydanych w celu ujednolicenia interpretacji przepisów dyrektywy we wszystkich pañstwach cz 3 onkowskich: „Jako przyk 3 ad Komisja podaje sytuacjê, w której udzielono konsumentowi po¿yczki w kwocie 5.000 euro, przy czym koszt udzielenia konsumentowi kredytu w wysokoœci 100 euro jest wliczony w pulê udostêpnion 1 konsumentowi i nastêpnie potr 1 cany jest w momencie wyp 3 aty œrodków. Faktycznie wiêc konsument mo¿e rozporz 1 dzaæ jedynie kwot 1 4.900 euro i to w 3 aœnie ta kwota powinna stanowiæ ca 3 kowit 1 kwotê kredytu.” Zdaniem (...) mimo, ¿e w umowie okreœlono przeznaczenie po¿yczki na dowolny cel konsumpcyjny – konsumentowi w ¿adnym razie nie przys 3 ugiwa 3 a pe 3 na swoboda w zakresie wykorzystania sumy – zdaniem pozwanej – postawionej do jego dyspozycji w kwocie 28.500,00 z 3 . W umowie okreœlono wprost ca 3 kowit 1 kwotê kredytu na poziomie 21.386,64 i sprecyzowano, ¿e nie obejmuje ona skredytowanych kosztów kredytu. W sposób oczywisty z umowy wynika, ¿e pozwana pobiera 3 a odsetki równie¿ od skredytowanych kosztów kredytu, w tym przypadku prowizji, co ani w obecnym ani ówczesnym stanie prawnym nie by 3 o dozwolone. (...) tak¿e, ¿e nawet gdyby umowa nie wskazywa 3 a Ÿród 3 a finansowania prowizji ani nie nak 3 ada 3 a obowi 1 zku jej uiszczenia z kwoty po¿yczki postawionej do dyspozycji konsumenta nie zmienia 3 oby to oceny (...) , tylko z tej przyczyny, ¿e czynnoœæ ta wynika z przyjêtej i stosowanej przez pozwan 1 procedury. Nie mo¿na uznaæ, aby najpierw dosz 3 o do wyp 3 aty po¿yczki, a nastêpnie zap 3 aty prowizji, skoro Regulamin przewidywa 3 odmienn 1 chronologiê zdarzeñ. Lansowana przez pozwan 1 chronologia zdarzeñ raczej nie wystêpuje w obrocie gospodarczym. Instytucja udzielaj 1 ca po¿yczki (kredytu konsumenckiego) nie ryzykowa 3 aby wyp 3 aty kwoty po¿yczki, licz 1 c na zap 3 atê kosztów kredytu po wykonaniu umowy ze swojej strony. (...) teoretycznie mo¿na za 3 o¿yæ, ¿e pozwana mog 3 a udzieliæ odrêbnej po¿yczki na poczet sfinansowania kosztów innej po¿yczki – w tym przypadku prowizji, jednak i ta po¿yczka wi 1 za 3 aby siê z kolejnymi kosztami, a wiêc koniecznoœci 1 zawarcia kolejnej po¿yczki na sfinansowanie kosztów drugiej po¿yczki i tak dalej. £añcuch ten móg 3 by zostaæ przerwany po¿yczk 1 , która nie wymaga 3 aby poniesienia ¿adnych pozaodsetkowych kosztów kredytu, co wcale nie jest pewne (ewentualnie tak powsta 3 y ci 1 g matematyczny mia 3 by granicê dopiero po udzieleniu kilkudziesiêciu umów po¿yczek przeznaczanych kolejno na pokrycie kosztów ka¿dej poprzedniej po¿yczki w sytuacji, gdy wysokoœæ prowizji zaokr 1 glona zosta 3 aby do 0,00 z 3 ). Taka jest w 3 aœnie istota pozaodsetkowych kosztów kredytu – konsument zobowi 1 zany jest do ich poniesienia (np. prowizji, op 3 aty przygotowawczej), ale po¿yczkodawcy nie przys 3 uguje prawo do pobierania od tych kosztów odsetek. Warto zauwa¿yæ, ¿e zawarta w art. 5 pkt 6a u.k.k. definicja pozaodsetkowych kosztów kredytu: „wszystkie koszty, które konsument ponosi w zwi 1 zku z umow 1 o kredyt konsumencki, z wy 31 czeniem odsetek” nie uleg 3 a zmianie po zawarciu umowy a¿ do czasu obecnego. Odmienna wyk 3 adnia nie ujmuje w sposób kompleksowy perspektywy konsumenta, któremu winna zostaæ zapewniona efektywna i realna ochrona wynikaj 1 ca z przepisów ustawy o kredycie konsumenckim i nie mo¿e byæ ograniczana przez œciœle literaln 1 wyk 3 adniê zapisów umownych, w tym przypadku czêœciowo z niej wyprowadzonych celem uniemo¿liwienia konsumentom dochodzenia roszczeñ i kwestionowana niedozwolonych postanowieñ umownych. Poza tym, w niniejszej sprawie umowa nie ró¿nicowa 3 a kosztów zwi 1 zanych z udzieleniem po¿yczki pod wzglêdem ich zwi 1 zania z czasem trwania umowy, a zatem brak jest jakichkolwiek podstaw do tego, by (...) w niniejszej sprawie wprowadza 3 przedmiotowe rozró¿nienie. Takie ukszta 3 towanie treœci umowy jest w ocenie (...) dopuszczalne w ramach zasady swobody umów (...) z treœci art. 3531 k.c. i jako nie bêd 1 ce sprzeczne z zasadami wspó 3 ¿ycia spo 3 ecznego, z ustaw 1 oraz nie maj 1 ce na celu obejœcia ustawy, nie jest dotkniête sankcj 1 niewa¿noœci. Obecnie nawet pozwana nie kwestionuje, ¿e w przypadku wczeœniejszej sp 3 aty po¿yczki przez po¿yczkobiorcê – zobowi 1 zana jest zwróciæ po¿yczkobiorcy wszystkie koszty sk 3 adaj 1 ce siê na ca 3 kowity koszt po¿yczki (a wiêc nie tylko odsetki, ale i prowizje oraz inne koszty) proporcjonalnie do okresu, o który skrócono czas obowi 1 zywania umowy – wielkoœci. (...) w sposób kompleksowy ustawê o kredycie konsumenckim przyznaæ nale¿a 3 o, ¿e zasadniczo nie istnieje zakaz pobrania od konsumenta jednorazowej kwoty na pokrycie kosztów kredytu, jednak w istocie sp 3 acane s 1 okresowo wraz z kolejnymi ratami zobowi 1 zania kredytowego. Z kolei je¿eli konsument poniós 3 by ten koszt ze œrodków w 3 asnych, co by 3 oby dla niego mniej korzystne, gdy¿ zosta 3 by pozbawiony konkretnej kwoty pieniê¿nej na czas trwania umowy kredytowej, równie¿ ten koszt nale¿a 3 oby uznaæ za proporcjonalny do okresu, w którym umowa (...) . Zatem obowi 1 zek zap 3 aty kosztów po¿yczki powstaje w momencie jej zawarcia i stanowi koszt roz 3 o¿ony w czasie. W konsekwencji (...) , ¿e pozwana pobiera 3 a odsetki od skredytowanych kosztów kredytu, w niniejszej sprawie by 3 a to prowizja w kwocie 3.562,50 z 3 . (...) ze œrodków udzielonej po¿yczki i wskazano to wprost w umowie. (...) skrótowo do ca 3 kowicie chybionego zarzutu nadu¿ycia prawa w oparciu o art. 5 k.c. , (...) , ¿e na naruszenie tych zasad nie mo¿e powo 3 ywaæ siê strona dokonuj 1 ca takiego naruszenia, a którym niew 1 tpliwie jest opisany wy¿ej mechanizm. Poza tym poszukiwanie ochrony na gruncie przepisów ustawy o kredycie konsumenckim nie mo¿e zostaæ uznane za nadu¿ycie, nawet je¿eli dochodzeniem roszczeñ zajmuje siê cesjonariusz masowo skupuj 1 cy tego typu wierzytelnoœci. Bez w 1 tpienia taka kontrola stosowanych wzorców umownych – zw 3 aszcza w razie stwierdzenia naruszenia przepisów ustawy – wp 3 ywa pozytywnie na praktyki na rynku us 3 ug finansowych w stosunku do konsumentów. Z. ¿yæ nale¿y, ¿e Ÿróde 3 prawa nale¿y poszukiwaæ nie tylko wprost w tekstach ustaw, ale tak¿e orzecznictwie. Dobitnym przyk 3 adem s 1 dzia 3 ania powódki skutkuj 1 ce uzyskaniem wyroku (...) z dnia 11 wrzeœnia 2019 roku sprawie o sygn. akt C-383/18 oraz (...) N. ¿szego w sprawie III CZP 45/19 z dnia 12 grudnia 2019 roku, co doprowadzi 3 o do zmiany praktyki wielu podmiotów rynku finansowego, w tym pozwanej, w razie wczeœniejszej sp 3 aty kredytu konsumenckiego. Kwestia ewentualnego nadu¿ycia prawa cesjonariusza wobec konsumenta pod k 1 tem nieekwiwalentnoœci œwiadczeñ mo¿e byæ przedmiotem ewentualnych rozwa¿añ, jednak bez udzia 3 u pozwanej. (...) na uwadze powy¿sze rozwa¿ania (...) do przekonania, ¿e oprocentowanie po¿yczki zosta 3 o wyliczone w sposób nieprawid 3 owy i niezgodny z definicj 1 stopy oprocentowania wskazan 1 w art. 5 pkt 10 ustawy o kredycie konsumenckim, który stanowi, ¿e stopa oprocentowania kredytu to stopa oprocentowania wyra¿ona jako sta 3 e lub zmienne oprocentowanie stosowane do wyp 3 aconej kwoty na podstawie umowy o kredyt w stosunku rocznym. Natomiast kwota wyp 3 acona uto¿samiana jest z kwot 1 udostêpnion 1 do swobodnej dyspozycji konsumenta, do czego odwo 3 uje zreszt 1 definicja ca 3 kowitej kwoty kredytu. Zapis umowny pozwalaj 1 cy na pobranie odsetek od skredytowanych kosztów kredytu nale¿a 3 o oceniæ jako niewi 1 ¿ 1 cy konsumenta zgodnie z treœci 1 art. 3851 k.c. ¯adna ze stron nie z 3 o¿y 3 a harmonogramu sp 3 aty kredytu, a zatem wysokoœæ pobranych odsetek od prowizji w okresie umownym nale¿a 3 o ustaliæ w oparciu o teoretyczne obliczenia. Powódka przedstawi 3 a obliczenia w tym zakresie przy za 3 o¿eniu codziennej sp 3 aty po¿yczki. Z kolei (...) harmonogram sp 3 aty po¿yczki (w czêœci dotycz 1 cej prowizji) przy za 3 o¿eniu comiesiêcznej p 3 atnoœci ka¿dej kolejnej raty do czasu ca 3 kowitej sp 3 aty po¿yczki przedstawia siê nastêpuj 1 co: Nr raty prowizja pozosta 3 a do sp 3 aty rata czêœæ kapita 3 owa czêœæ odsetkowa 1 3 562,50 z 3 46,10 z 3 17,89 z 3 28,20 z 3 2 3 544,61 z 3 46,10 z 3 18,04 z 3 28,06 z 3 3 3 526,57 z 3 46,10 z 3 18,18 z 3 27,92 z 3 4 3 508,39 z 3 46,10 z 3 18,32 z 3 27,77 z 3 5 3 490,07 z 3 46,10 z 3 18,47 z 3 27,63 z 3 6 3 471,60 z 3 46,10 z 3 18,61 z 3 27,48 z 3 7 3 452,98 z 3 46,10 z 3 18,76 z 3 27,34 z 3 8 3 434,22 z 3 46,10 z 3 18,91 z 3 27,19 z 3 9 3 415,31 z 3 46,10 z 3 19,06 z 3 27,04 z 3 10 3 396,25 z 3 46,10 z 3 19,21 z 3 26,89 z 3 11 3 377,04 z 3 46,10 z 3 19,36 z 3 26,73 z 3 Wysokoœæ poszczególnej raty obliczono z rachunku równania zmiennej wartoœci pieni 1 dza w czasie, która po przekszta 3 ceniu przedstawia siê nastêpuj 1 co: R = [S * l ] / [1-(1+l)-n], gdzie R – wysokoœæ raty, S – suma kredytu do sp 3 aty, l – stopa procentowa w skali roku, n – liczba rat. Zatem podstawiaj 1 c: R = [3.562,50 z 3 * ((0,0950)/12)] / [1-(1+((0,0950)/12)-120] = 46,10 z 3 . Z kolei wysokoœæ czêœci odsetkowej wynika z iloczynu sumy kredytu do sp 3 aty oraz oprocentowania w skali roku, czyli stanowi licznik pierwszego wzoru: czêœæ odsetkowa = [S * l ]. (...) w przypadku pierwszej raty: czêœæ odsetkowa = [3.562,50 z 3 * ((0, (...) )/12] = 28,20 z 3 . W przypadku kolejnej raty zmianie ulegnie kwota kapita 3 u pozosta 3 a do sp 3 aty. Zatem suma odsetek za okres do ca 3 kowitej sp 3 aty kredytu wynios 3 a 302,50 z 3 , a wiêc nieznacznie wiêcej ni¿ ustali 3 a powódka. Skoro w momencie obowi 1 zywania umowy pozwana pobra 3 a od konsumenta kwotê odsetek w wysokoœci co najmniej 295,46 z 3 od kwoty skredytowanych kosztów kredytu (tj. prowizji w wysokoœci 3.562,50 z 3 ), a wiêc kwoty nie wchodz 1 cej w sk 3 ad ca 3 kowitej kwoty kredytu, która nie zosta 3 a faktycznie udzielona i pozostawiona do swobodnej decyzji konsumenta (kwota wyp 3 acona) powództwo w punkcie 1. wyroku na podstawie art. 410 § 1 k.c. w zw. z art. 405 k.c. oraz art. 5 pkt 10 ustawy o kredycie konsumenckim zas 3 ugiwa 3 o na uwzglêdnienie w ca 3 oœci. Na podstawie art. 481 § 1 i 2 k.c. w zw. z art. 455 k.c. od zas 1 dzonej kwoty nale¿a 3 y siê odsetki ustawowe za opóŸnienie od dnia 17 kwietnia 2021 roku, tj. po up 3 ywie terminu okreœlonego w wezwaniu do zap 3 aty (vide: k. 24-24v.). O kosztach orzeczono w punkcie 2. wyroku na podstawie art. 98 k.p.c. w zw. z zw. z § 2 pkt 1 rozporz 1 dzenia Ministra S. œci z dnia 22 paŸdziernika 2015 roku w sprawie op 3 at za czynnoœci radców prawnych (Dz.U.2015.1804 ze zm.) i zgodnie z zasad 1 odpowiedzialnoœci za wynik procesu obci 1 ¿y 3 pozwan 1 ca 3 oœci 1 poniesionych przez powódkê kosztów procesu, na co sk 3 ada 3 y siê: op 3 ata s 1 dowa od pozwu (100,00 z 3 ), op 3 ata skarbowa od dokumentu pe 3 nomocnictwa (17,00 z 3 ) oraz wynagrodzenie pe 3 nomocnika w osobie radcy prawnego w stawce minimalnej (90,00 z 3 ). Na podstawie art. 98 § 11 k.p.c. od zas 1 dzonej kwoty nale¿a 3 y siê odsetki ustawowe za opóŸnienie od dnia uprawomocnienia siê wyroku do dnia zap 3 aty.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI