II CK 394/05

Sąd Najwyższy2006-02-02
SAOSCywilnezobowiązaniaŚrednianajwyższy
wekselnakaz zapłatykasacjapostępowanie cywilnestosunek podstawowyterminy procesowe

Sąd Najwyższy oddalił kasację pozwanego od wyroku Sądu Apelacyjnego utrzymującego w mocy wekslowy nakaz zapłaty, uznając, że pozwany utracił możliwość powoływania się na zarzuty dotyczące stosunku podstawowego po wniesieniu zarzutów od nakazu zapłaty.

Sprawa dotyczyła zapłaty na podstawie weksla, gdzie pozwany wniósł kasację od wyroku Sądu Apelacyjnego utrzymującego w mocy nakaz zapłaty. Sąd Najwyższy oddalił kasację, stwierdzając, że pozwany nie kwestionował istnienia wierzytelności wekslowej w sposób zgodny z prawem. Sąd podkreślił, że zarzuty dotyczące stosunku podstawowego powinny być zgłoszone w momencie wniesienia zarzutów od nakazu zapłaty pod rygorem utraty możliwości ich późniejszego podnoszenia.

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację pozwanego od wyroku Sądu Apelacyjnego, który utrzymał w mocy wekslowy nakaz zapłaty na kwotę 69 400,96 zł z odsetkami. Sąd Apelacyjny uznał, że pozwany, nie kwestionując wypełnienia weksla niezgodnie z porozumieniem w zarzutach od nakazu zapłaty, utracił możliwość późniejszego powoływania się na tę okoliczność, zgodnie z art. 495 § 3 k.p.c. Kasacja pozwanego zarzucała naruszenie art. 495 § 3 k.p.c. oraz art. 522 w zw. z art. 519 § 2 pkt. 2 k.c. Sąd Najwyższy uznał zarzuty za nietrafne. Wskazał, że art. 495 § 3 k.p.c. dotyczy postępowania pierwszoinstancyjnego, a zarzuty kasacyjne powinny dotyczyć uchybień sądu drugiej instancji. Nawet gdyby przyjąć prawidłowość sformułowania, Sąd Najwyższy stwierdził, że pozwany miał obowiązek zgłoszenia zarzutów dotyczących stosunku podstawowego w momencie wnoszenia zarzutów od nakazu zapłaty, pod rygorem utraty możliwości ich późniejszego podnoszenia. Weksel stanowił wystarczający dowód istnienia wierzytelności, a pozwany nie udowodnił, że wierzytelność ta powodowi nie przysługuje. Zarzuty dotyczące art. 522 w zw. z art. 519 § 2 pkt. 2 k.c. odnosiły się do stosunku podstawowego i pozostawały bez znaczenia dla oceny zasadności roszczenia.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, pozwany traci możliwość powoływania się na te okoliczności.

Uzasadnienie

Zgodnie z art. 495 § 3 k.p.c., pozwany ma obowiązek zgłoszenia okoliczności faktycznych i zarzutów w momencie wniesienia zarzutów od nakazu zapłaty. Termin ten ma walor prekluzyjny, a jego zaniechanie powoduje utratę możliwości powoływania się na nie zgłoszone okoliczności.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie kasacji

Strona wygrywająca

powód

Strony

NazwaTypRola
"Ż."-Spółka Akcyjnaspółkapowód
K.P.osoba_fizycznapozwany

Przepisy (4)

Główne

k.p.c. art. 495 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Pozwany ma obowiązek zgłoszenia okoliczności faktycznych, zarzutów i wniosków dowodowych w momencie wniesienia zarzutów od nakazu zapłaty. Termin ten ma walor prekluzyjny, a jego zaniechanie powoduje utratę możliwości powoływania się na nie zgłoszone okoliczności faktyczne i dowody.

Pomocnicze

k.c. art. 522

Kodeks cywilny

k.c. art. 519 § § 2 pkt. 2

Kodeks cywilny

k.p.c. art. 3933

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Pozwany utracił możliwość powoływania się na zarzuty dotyczące stosunku podstawowego, ponieważ nie zostały one zgłoszone w terminie do wniesienia zarzutów od nakazu zapłaty. Weksel stanowi wystarczający dowód istnienia wierzytelności. Zarzuty kasacyjne nie mogą dotyczyć przepisów postępowania pierwszoinstancyjnego, jeśli nie są odpowiednio przywołane w kontekście postępowania apelacyjnego.

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 495 § 3 k.p.c. przez Sąd Apelacyjny. Naruszenie art. 522 w zw. z art. 519 § 2 pkt. 2 k.c.

Godne uwagi sformułowania

zarzuty subiektywne, tj. wynikające ze stosunku podstawowego łączącego skarżącego z wierzycielem, powinny być zgłoszone w momencie wniesienia zarzutów przeciwko nakazowi zapłaty pod rygorem późniejszej ich utraty. Termin ten nie ma wyłącznie waloru instrukcyjnego, jak to zakłada skarżący. Jego zaniechanie powoduje utratę możliwości powoływania się na nie zgłoszone w zarzutach okoliczności faktyczne i dowody. Weksel, jako papier wartościowy jest wyłącznym i wystarczającym dowodem istnienia inkorporowanej w nim wierzytelności.

Skład orzekający

Marian Kocon

przewodniczący, sprawozdawca

Zbigniew Kwaśniewski

członek

Tadeusz Żyznowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 495 § 3 k.p.c. dotyczącego terminów zgłaszania zarzutów w postępowaniu nakazowym i skutków ich niedochowania."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania nakazowego i wekslowego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie jest istotne dla praktyków prawa cywilnego, zwłaszcza w kontekście postępowań nakazowych i wekslowych, ze względu na jasne wskazanie konsekwencji niedochowania terminów procesowych.

Uważaj na terminy w postępowaniu nakazowym: Sąd Najwyższy przypomina o prekluzji zarzutów.

Dane finansowe

WPS: 69 400,96 PLN

kwota główna: 69 400,96 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt II CK 394/05 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 2 lutego 2006 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Marian Kocon (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Zbigniew Kwaśniewski SSN Tadeusz Żyznowski Protokolant Anna Wasiak w sprawie z powództwa "Ż." - Spółki Akcyjnej przeciwko K.P. o zapłatę, po rozpoznaniu na rozprawie w Izbie Cywilnej w dniu 2 lutego 2006 r., kasacji pozwanego od wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 14 lipca 2004 r., sygn. akt [...], oddala kasację i nie obciąża pozwanego kosztami postępowania kasacyjnego. 2 Uzasadnienie Sąd Apelacyjny wyrokiem z dnia 14 lipca 2004 r. zmienił wyrok Sądu Okręgowego w P., m. in. w ten sposób, że utrzymał w mocy wekslowy nakaz zapłaty z dnia 13 stycznia 2003 r. co do kwoty głównej w wysokości 69400,96 zł z odsetkami. Sąd Apelacyjny uznał, że w zarzutach od nakazu zapłaty pozwany nie kwestionował, iż weksel został wypełniony niezgodnie z zawartym porozumieniem, a co za tym idzie, utracił możliwość późniejszego powoływania się na tę okoliczność (art. 495 § 3 k.p.c.). Kasacja pozwanego – oparta na obu podstawach z art. 3933 k.p.c. – zawiera zarzut naruszenia art. 495 § 3 k.p.c., a także art. 522 w zw. z art. 519 § 2 pkt. 2 k.c., i zmierza do uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zarzuty podnoszone w ramach drugiej podstawy kasacyjnej należy uznać za nietrafne. Przede wszystkim należy zwrócić uwagę, że kasacja przysługuje od orzeczeń sądu drugiej instancji, co oznacza, że przedmiotem zarzutów kasacyjnych mogą być wyłącznie uchybienia popełnione w toku postępowania apelacyjnego. Tymczasem art. 495 § 3 k.p.c., którego naruszenie skarżący zarzucił, normuje postępowanie pierwszoinstancyjne, wywołane wniesieniem zarzutów od nakazu zapłaty i w postępowaniu odwoławczym zastosowanie może znaleźć tylko odpowiednie, przez przywołanie stosownych przepisów je regulujących, a takich przepisów skarżący w kasacji nie przytoczył. Nawet jednak gdyby uznać, że podstawa kasacyjna została sformułowana prawidłowo, i tak zarzut naruszenia art. 495 § 3 k.p.c. byłby nietrafny. W sprawie strona powodowa do pozwu zawierającego żądanie zapłaty załączyła wypełniony weksel. W zarzutach od nakazu zapłaty skarżący nie kwestionował istnienia wierzytelności przysługującej stronie powodowej, podniósł jedynie, że nakaz został oparty na wekslu, który nigdy nie został przedstawiony do zapłaty, a ponadto, że weksel został wypełniony z naruszeniem wymagań prawa 3 wekslowego przez to, iż w jego treści zawarto klauzulę „weksel własny na zlecenie” (k. 21-27). W tym stanie rzeczy, wbrew stanowisku skarżącego, Sąd Apelacyjny zasadnie uznał, że zarzuty subiektywne, tj. wynikające ze stosunku podstawowego łączącego skarżącego z wierzycielem, powinny być zgłoszone w momencie wniesienia zarzutów przeciwko nakazowi zapłaty pod rygorem późniejszej ich utraty. Stanowisko to jest w pełni zgodne z przepisem art. 495 § 3 k.p.c. Stosownie bowiem do art. 495 § 3 k.p.c. pozwany ma obowiązek zgłoszenia okoliczności faktycznych, zarzutów i wniosków dowodowych w momencie wniesienia zarzutów od nakazu zapłaty. Termin ten nie ma wyłącznie waloru instrukcyjnego, jak to zakłada skarżący. Jego zaniechanie powoduje utratę możliwości powoływania się na nie zgłoszone w zarzutach okoliczności faktyczne i dowody. Oznacza to, że powód przedstawił dowód istnienia wierzytelności wekslowej, ponieważ weksel, jako papier wartościowy jest wyłącznym i wystarczającym dowodem istnienia inkorporowanej w nim wierzytelności; skarżący natomiast nie udowodnił, że wierzytelność ta powodowi nie przysługuje. Co się zaś tyczy zarzutów naruszenia art. 522 w zw. z art. 519 § 2 pkt. 2 k.c., to dotyczą one stosunku podstawowego łączącego skarżącego z wierzycielem, wobec czego pozostają bez znaczenia dla oceny trafności przyjętej przez Sąd Apelacyjny materialnoprawnej podstawy dochodzonego w sprawie roszczenia. Z tych przyczyn Sąd Najwyższy orzekł, jak w wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI