II CK 372/05
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowód R. B. dochodził od pozwanego Banku odszkodowania w kwocie 1.090.596 zł, stanowiącej równowartość okupu zapłaconego porywaczom za jego uwolnienie. Powód twierdził, że bank naruszył umowę, wysyłając wyciągi z jego konta na adres zameldowania, co umożliwiło porywaczom ustalenie jego zamożności i doprowadziło do porwania. Sąd Okręgowy w Ł. uwzględnił powództwo do kwoty 790.596 zł, uznając odpowiedzialność kontraktową banku za naruszenie umowy. Sąd Apelacyjny w [...] wyrokiem z dnia 24 stycznia 2005 r. zmienił wyrok Sądu Okręgowego i oddalił powództwo w całości. Sąd Apelacyjny zakwestionował istnienie normalnego związku przyczynowego między naruszeniem umowy przez bank a szkodą powoda, uznając, że porywacze nie wykazali, iż posiadanie wyciągu bankowego wpłynęło na wysokość żądanego okupu, a nawet początkowo żądali wyższej kwoty. Sąd Apelacyjny rozważał również, że powód sam mógł przyczynić się do szkody przez swoją nierozważność. Powód wniósł kasację, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego. Sąd Najwyższy oddalił kasację, podkreślając, że powód nie wykazał istnienia normalnego związku przyczynowego między działaniem banku a szkodą, zgodnie z testem condicio sine qua non. Sąd Najwyższy uznał, że ocena dowodów przez Sąd Apelacyjny była prawidłowa i nie stwierdził rażących błędów. Z uwagi na wyjątkowy charakter sprawy, Sąd Najwyższy odstąpił od obciążania powoda kosztami postępowania kasacyjnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalanie związku przyczynowego w sprawach odszkodowawczych, odpowiedzialność banków za naruszenie umów, granice kontroli kasacyjnej oceny dowodów.
Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego porwania i okupu, ale zasady dotyczące związku przyczynowego i oceny dowodów mają szersze zastosowanie.
Zagadnienia prawne (3)
Czy naruszenie przez bank umowy o poufność danych poprzez wysłanie wyciągów z konta na adres zameldowania, wbrew zastrzeżeniu, może stanowić podstawę odpowiedzialności odszkodowawczej za szkodę wynikłą z porwania dla okupu, jeśli nie można jednoznacznie wykazać, że posiadanie wyciągu przez porywaczy było bezpośrednią przyczyną porwania i wysokości okupu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli powód nie wykaże istnienia normalnego związku przyczynowego między naruszeniem umowy przez bank a szkodą.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że powód musi wykazać istnienie normalnego związku przyczynowego między działaniem banku a szkodą, stosując test condicio sine qua non. W tej sprawie powód nie udowodnił, że porwanie i wysokość okupu były bezpośrednim skutkiem posiadania przez porywaczy wyciągu bankowego, a nawet początkowo żądali wyższej kwoty okupu. Ocena dowodów przez Sąd Apelacyjny była prawidłowa.
Jakie są kryteria oceny normalnego związku przyczynowego w rozumieniu art. 361 § 1 k.c. w kontekście odpowiedzialności odszkodowawczej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Związek przyczynowy jest kategorią obiektywną, która zachodzi między przyczyną a skutkiem. Następstwo jest normalne, gdy pojawienie się przyczyny obiektywnie zwiększa prawdopodobieństwo wystąpienia skutku, a szkoda jest zwykle następstwem tego zdarzenia w zwyczajnym biegu rzeczy.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy przywołał stanowisko doktryny i orzecznictwa, zgodnie z którym związek przyczynowy ustala się dwuetapowo: najpierw sprawdza się, czy skutek wystąpiłby bez przyczyny (test condicio sine qua non), a następnie bada się „normalność” tego powiązania, czyli czy przyczyna obiektywnie zwiększała prawdopodobieństwo wystąpienia skutku.
Czy sąd kasacyjny może kwestionować ocenę dowodów dokonaną przez sąd niższej instancji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Możliwość zakwestionowania oceny dowodów w postępowaniu kasacyjnym jest ograniczona i sprowadza się do sytuacji, w których ocena ta była rażąco wadliwa lub oczywiście błędna.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy zaznaczył, że nie stwierdził w niniejszej sprawie wad oceny dowodów, które można by zakwalifikować jako rażąco wadliwe lub oczywiście błędne, co uzasadniało oddalenie kasacji opartej na zarzutach dotyczących oceny dowodów.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| R. B. | osoba_fizyczna | powód |
| Bank [...] | spółka | pozwany |
Przepisy (10)
Główne
k.c. art. 471
Kodeks cywilny
Podstawa odpowiedzialności kontraktowej za niewykonanie lub nienależyte wykonanie zobowiązania.
k.c. art. 361 § § 1
Kodeks cywilny
Określa zakres odpowiedzialności odszkodowawczej, ograniczony do normalnych następstw działania lub zaniechania, z którego szkoda wynikła.
Pomocnicze
k.c. art. 355 § § 2
Kodeks cywilny
k.p.c. art. 228 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 231
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy zasad oceny dowodów przez sąd.
k.p.c. art. 328 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 322
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy ustalania wysokości odszkodowania, gdy precyzyjne udowodnienie nie jest możliwe.
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy odstąpienia od obciążania strony kosztami postępowania w szczególnie uzasadnionych wypadkach.
k.p.c. art. 393 § 12
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa oddalenia kasacji.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak wykazania przez powoda istnienia normalnego związku przyczynowego między naruszeniem umowy przez bank a szkodą wynikłą z porwania. • Początkowe żądanie wyższego okupu przez porywaczy, zanim rzekomo uzyskali dostęp do wyciągu bankowego. • Możliwość, że powód sam przyczynił się do szkody przez swoją nierozważność. • Ograniczone możliwości kwestionowania oceny dowodów przez sąd kasacyjny.
Odrzucone argumenty
Naruszenie przez bank umowy o poufność danych poprzez wysłanie wyciągów z konta. • Bank powinien ponieść odpowiedzialność kontraktową za szkodę wynikłą z naruszenia umowy. • Wyciągi bankowe umożliwiły porywaczom ustalenie zamożności powoda i ustalenie wysokiego okupu.
Godne uwagi sformułowania
przyczynowość jest kategorią poznawczą o charakterze obiektywnym • kwalifikowany test condicio sine qua non • następstwo ma charakter normalny wówczas, gdy w danym układzie stosunków i warunków oraz w zwyczajnym biegu rzeczy, bez zaistnienia szczególnych okoliczności, szkoda jest zwykle następstwem tego zdarzenia • strona powodowa nie zdołała wykazać, że porwanie powoda nastąpiło dlatego, że sprawcy wcześniej weszli w posiadanie wyciągu bankowego • możliwość zakwestionowania oceny dowodów w postępowaniu kasacyjnym jest ograniczona i sprowadza się do sytuacji, w których skarżący wykaże, że ocena ta była rażąco wadliwa lub oczywiście błędna
Skład orzekający
Józef Frąckowiak
przewodniczący
Antoni Górski
sprawozdawca
Krzysztof Pietrzykowski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalanie związku przyczynowego w sprawach odszkodowawczych, odpowiedzialność banków za naruszenie umów, granice kontroli kasacyjnej oceny dowodów."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego porwania i okupu, ale zasady dotyczące związku przyczynowego i oceny dowodów mają szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy nietypowego zdarzenia (porwanie dla okupu) i potencjalnej odpowiedzialności banku, co czyni ją interesującą z punktu widzenia zarówno prawników, jak i szerszej publiczności zainteresowanej bezpieczeństwem finansowym i odpowiedzialnością instytucji.
“Czy bank odpowiada za okup zapłacony przez porwanego klienta? Sąd Najwyższy rozstrzyga.”
Dane finansowe
WPS: 1 090 596 PLN
Sektor
bankowość
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.