II CK 328/03
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła roszczenia o odszkodowanie z umowy ubezpieczenia auto-casco, gdzie powód G. B. zgłosił kradzież samochodu marki Mercedes. Ubezpieczyciel, Powszechny Zakład Ubezpieczeń S.A., odmówił wypłaty, podnosząc, że samochód został wcześniej sprzedany w Rosji, co miało wynikać z informacji o jego ocleniu i rejestracji w tym kraju oraz przekroczeniu granicy polsko-ukraińskiej przez powoda. Sądy obu instancji uznały jednak fakt kradzieży za udowodniony i zasądziły odszkodowanie na rzecz powoda. Sąd Apelacyjny odrzucił argumenty ubezpieczyciela, wskazując na rozbieżności w dokumentach (rok produkcji, kolor) oraz na fakt, że pracownik ubezpieczyciela wypełniał wniosek ubezpieczeniowy. Sąd Najwyższy, rozpoznając kasację ubezpieczyciela, uchylił zaskarżony wyrok. Głównym zarzutem, który okazał się uzasadniony, było naruszenie art. 815 § 1 i § 3 k.c. Sąd Najwyższy podkreślił, że podanie nieprawdziwych informacji o liczbie wypłaconych wcześniej odszkodowań, nawet jeśli wniosek wypełniał pracownik ubezpieczyciela, stanowi podstawę do zwolnienia ubezpieczyciela od odpowiedzialności, chyba że okoliczności te nie miały wpływu na zwiększenie prawdopodobieństwa wypadku. Sąd Najwyższy zakwestionował również ocenę dowodów przez Sąd Apelacyjny, uznając naruszenie art. 233 § 1 k.p.c. w zakresie oceny różnic w kolorze samochodu (grafit-metalik vs. czarny) oraz niemożności oznaczenia numeru silnika, wskazując na potrzebę uwzględnienia doświadczenia życiowego i innych dowodów.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja obowiązku informacyjnego ubezpieczonego na gruncie art. 815 k.c., zwłaszcza w kontekście sposobu wypełniania wniosku przez pracownika ubezpieczyciela oraz oceny dowodów w sprawach ubezpieczeniowych.
Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z umową auto-casco i obowiązkiem informacyjnym. Ocena dowodów jest zawsze indywidualna.
Zagadnienia prawne (2)
Czy podanie nieprawdziwych informacji przez ubezpieczającego, wypełnione przez pracownika ubezpieczyciela, stanowi podstawę do zwolnienia ubezpieczyciela od odpowiedzialności na podstawie art. 815 § 3 k.c.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, podanie nieprawdziwych informacji o okolicznościach istotnych dla oceny ryzyka, nawet jeśli wniosek wypełniał pracownik ubezpieczyciela, stanowi podstawę do zwolnienia ubezpieczyciela od odpowiedzialności, chyba że okoliczności te nie miały wpływu na zwiększenie prawdopodobieństwa wypadku.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wyjaśnił, że art. 815 § 3 k.c. ma zastosowanie w każdym przypadku udzielenia nieprawdziwej informacji o istotnej okoliczności, niezależnie od tego, czy wniosek wypełnił ubezpieczający czy pracownik ubezpieczyciela. Kluczowe jest, czy informacja była nieprawdziwa i dotyczyła okoliczności istotnej dla oceny ryzyka.
Czy Sąd Apelacyjny prawidłowo ocenił dowody dotyczące koloru samochodu i numeru silnika, stosując zasady doświadczenia życiowego i uwzględniając wszystkie istotne dokumenty?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, ocena dowodów przez Sąd Apelacyjny była wadliwa, naruszała zasady doświadczenia życiowego i nie uwzględniała wszystkich istotnych okoliczności.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał na naruszenie art. 233 § 1 k.p.c. poprzez błędną ocenę dowodów dotyczących koloru samochodu (różnice w odcieniach metaliku) oraz niemożności oznaczenia numeru silnika, sugerując potrzebę szerszego odniesienia się do innych dokumentów i zastosowania ostrożności.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| G. B. | osoba_fizyczna | powód |
| Powszechny Zakład Ubezpieczeń – Spółka Akcyjna Inspektorat w P. | spółka | pozwany |
Przepisy (6)
Główne
k.c. art. 815 § § 1
Kodeks cywilny
Ubezpieczający obowiązany jest podać do wiadomości zakładu ubezpieczeń wszystkie znane sobie okoliczności, o które zakład ubezpieczeń zapytywał w formularzu oferty albo przed zawarciem umowy w innych pismach; jeżeli zakład ubezpieczeń zawarł umowę ubezpieczenia mimo braku odpowiedzi ubezpieczającego na poszczególne pytania, pominięte okoliczności uważa się za nieistotne.
k.c. art. 815 § § 3
Kodeks cywilny
Sankcją podania przez ubezpieczającego do wiadomości zakładu ubezpieczeń niezgodnie z prawdą okoliczności, o których mowa w § 1, jest zwolnienie zakładu ubezpieczeń od odpowiedzialności, chyba że okoliczności te nie mają wpływu na zwiększenie prawdopodobieństwa wypadku objętego umową.
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd ocenia wiarygodność i moc dowodów według własnego przekonania, na podstawie "wszechstronnego" rozważenia zebranego materiału.
Pomocnicze
k.c. art. 805 § § 1
Kodeks cywilny
k.c. art. 384
Kodeks cywilny
k.c. art. 354 § § 1 i 2
Kodeks cywilny
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie przez Sąd Apelacyjny art. 815 § 1 i § 3 k.c. w zakresie obowiązku informacyjnego ubezpieczonego co do liczby wypłaconych odszkodowań. • Naruszenie przez Sąd Apelacyjny art. 233 § 1 k.p.c. w zakresie oceny dowodów dotyczących koloru samochodu i numeru silnika.
Godne uwagi sformułowania
Ubezpieczyciel przyjmuje na siebie ryzyko, którego ocena zależy od okoliczności nieznanych mu, wiadomych natomiast ubezpieczającemu. • Ubezpieczający powinien więc udzielić ubezpieczycielowi rzetelnych informacji o okolicznościach, w zaufaniu do prawdziwości których ubezpieczyciel ocenia przyjęte na siebie ryzyko. • Sankcja przewidziana w art. 815 § 3 k.c. ma zastosowanie w każdym przypadku udzielenia przez ubezpieczającego na zapytanie ubezpieczyciela nieprawdziwej informacji co do okoliczności istotnej dla oceny prawdopodobieństwa wystąpienia wypadku objętego umową ubezpieczenia.
Skład orzekający
Tadeusz Żyznowski
przewodniczący
Maria Grzelka
członek
Kazimierz Zawada
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja obowiązku informacyjnego ubezpieczonego na gruncie art. 815 k.c., zwłaszcza w kontekście sposobu wypełniania wniosku przez pracownika ubezpieczyciela oraz oceny dowodów w sprawach ubezpieczeniowych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z umową auto-casco i obowiązkiem informacyjnym. Ocena dowodów jest zawsze indywidualna.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest dokładne wypełnianie wniosku ubezpieczeniowego i jakie mogą być konsekwencje podania nieprawdziwych informacji, nawet jeśli wydaje się to rutynowe. Pokazuje też, jak Sąd Najwyższy koryguje błędy sądów niższych instancji w ocenie dowodów.
“Czy pracownik ubezpieczyciela może "uratować" klienta przed konsekwencjami podania nieprawdziwych danych?”
Dane finansowe
WPS: 115 000 PLN
odszkodowanie: 115 000 PLN
Sektor
ubezpieczenia
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.