II CK 291/05
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła żądania zapłaty odszkodowania przez powoda W. S. od pozwanej "P.(…)" Spółki Akcyjnej w Ł. z tytułu sprzedaży wadliwego pojazdu. Powód ostatecznie domagał się odszkodowania kompensującego szkodę wynikłą ze sprzedaży pojazdu wadliwego za cenę pojazdu bez wad, na podstawie art. 471 k.c. W trakcie postępowania sądowego pojazd został powodowi skradziony, a powód otrzymał odszkodowanie od ubezpieczyciela. Sąd pierwszej instancji oddalił powództwo, uznając, że wskutek kradzieży niemożliwy stał się wzajemny zwrot świadczeń po odstąpieniu od umowy, co uniemożliwiło żądanie zwrotu ceny. Sąd drugiej instancji uwzględnił apelację powoda, uznając skuteczne odstąpienie od umowy i prawo do odszkodowania na podstawie art. 471 k.c., wskazując, że szkoda wyraża się w różnicy wartości między pojazdem wadliwym a wolnym od wad. Sąd Najwyższy oddalił kasację pozwanej, uznając, że sprzedawca odpowiada z art. 471 k.c. za szkodę spowodowaną wydaniem wadliwego przedmiotu, nawet jeśli sam nie był producentem i nie miał wpływu na powstanie wad. Odpowiedzialność ta nie jest wyłączona przez późniejszą utratę pojazdu czy otrzymanie odszkodowania od ubezpieczyciela, o ile nie wykazano okoliczności zwalniających sprzedawcę z odpowiedzialności.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie odpowiedzialności sprzedawcy za szkodę wynikłą z wydania wadliwego przedmiotu, nawet jeśli przedmiot ten został później utracony, a sprzedawca nie był producentem.
Dotyczy sytuacji, gdy kupujący odstąpił od umowy sprzedaży wadliwego przedmiotu i dochodzi odszkodowania na podstawie art. 471 k.c.
Zagadnienia prawne (3)
Czy sprzedawca odpowiada za szkodę wynikłą z wydania kupującemu wadliwego przedmiotu, jeśli przedmiot ten został następnie skradziony, a kupujący otrzymał odszkodowanie od ubezpieczyciela?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sprzedawca odpowiada z art. 471 k.c. za szkodę spowodowaną wydaniem wadliwego przedmiotu, niezależnie od późniejszej utraty pojazdu czy otrzymania odszkodowania od ubezpieczyciela, o ile nie wykaże okoliczności zwalniających go z odpowiedzialności.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że odpowiedzialność sprzedawcy na podstawie art. 471 k.c. dotyczy szkody wynikłej z nienależytego wykonania umowy polegającego na wydaniu rzeczy wadliwej. Szkoda ta wyraża się różnicą między zapłaconą ceną a wartością rzeczy wadliwej. Późniejsza kradzież pojazdu i otrzymanie odszkodowania od ubezpieczyciela nie wyłączają tej odpowiedzialności, chyba że sprzedawca wykaże okoliczności zwalniające go z niej.
Czy zarzut naruszenia art. 363 § 1 i 2 k.c. przez nie wskazanie daty ustalenia odszkodowania może być skutecznie podniesiony w ramach pierwszej podstawy kasacyjnej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, taki zarzut zmierza do wykazania braków uzasadnienia wyroku, co jest naruszeniem przepisów procesowych i powinno być podnoszone w ramach drugiej podstawy kasacyjnej.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że zarzut nie wskazania przez sąd drugiej instancji daty ustalenia odszkodowania lub okoliczności uzasadniających przyjęcie za podstawę cen z innej chwili, nie wskazuje na błędną wykładnię ani niewłaściwe zastosowanie art. 363 § 1 i 2 k.c. Jest to raczej zarzut dotyczący braków uzasadnienia, który powinien być podnoszony w ramach drugiej podstawy kasacyjnej.
Czy sąd drugiej instancji, przywołując w uzasadnieniu przepis art. 566 § 1 k.c., faktycznie zastosował go jako podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, samo przytoczenie przepisu w uzasadnieniu nie oznacza jego zastosowania jako podstawy rozstrzygnięcia, jeśli sąd odwoławczy wyraźnie wskazał na art. 471 k.c. jako podstawę odpowiedzialności.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że Sąd drugiej instancji nie zastosował art. 566 § 1 k.c. jako podstawy materialnoprawnej swojego rozstrzygnięcia, mimo jego przytoczenia w uzasadnieniu. Sąd odwoławczy oparł swoje rozstrzygnięcie na art. 471 k.c., wskazując na wybór kupującego co do sposobu uzyskania rekompensaty.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| W. S. | osoba_fizyczna | powód |
| "P.(…)" Spółka Akcyjna w Ł. | spółka | pozwany |
| "C.(…)" Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w W. | spółka | interwenient uboczny po stronie pozwanej |
Przepisy (8)
Główne
k.c. art. 471
Kodeks cywilny
Sprzedawca odpowiada za szkodę wynikłą z nienależytego wykonania zobowiązania polegającego na wydaniu kupującemu rzeczy wadliwej. Szkoda ta wyraża się różnicą między wysokością zapłaconej ceny a wartością rzeczy wadliwej w chwili jej wydania.
k.p.c. art. 393 § 12
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa orzekania przez Sąd Najwyższy.
Dz. U. 2005 r. Nr 13, poz. 98 art. 3
Ustawa o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz ustawy – Prawo o ustroju sądów powszechnych
Przepis przejściowy dotyczący stosowania przepisów k.p.c.
k.p.c. art. 98 § 1 i 3
Kodeks postępowania cywilnego
Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania.
Dz. U. 2002 r. Nr 163, poz. 1348 ze zm. art. § 6 pkt 5 w zw. z § 13 ust. 4 pkt 3
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu
Podstawa ustalenia opłat za czynności adwokackie.
Pomocnicze
k.c. art. 495 § 1
Kodeks cywilny
Dotyczy niemożliwości wzajemnego zwrotu świadczeń po odstąpieniu od umowy.
k.c. art. 566 § 1
Kodeks cywilny
Przepis przywołany przez Sąd drugiej instancji, ale nie stanowiący podstawy rozstrzygnięcia.
k.c. art. 363 § 1 i 2
Kodeks cywilny
Dotyczy ustalenia wysokości odszkodowania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sprzedawca odpowiada z art. 471 k.c. za szkodę wynikłą z wydania wadliwego przedmiotu, nawet jeśli nie był producentem i nie miał wpływu na powstanie wad. • Szkoda wynikła z wadliwego przedmiotu wyraża się w różnicy między zapłaconą ceną a wartością rzeczy wadliwej. • Późniejsza kradzież pojazdu i otrzymanie odszkodowania od ubezpieczyciela nie wyłączają odpowiedzialności sprzedawcy z art. 471 k.c.
Odrzucone argumenty
Oddalenie powództwa z uwagi na niemożliwość zwrotu świadczeń po kradzieży pojazdu (stanowisko Sądu pierwszej instancji). • Zarzuty kasacyjne dotyczące naruszenia art. 363 § 1 i 2 k.c., art. 566 § 1 k.c. i art. 471 k.c. w zakresie ustalenia wysokości szkody i odpowiedzialności sprzedawcy nie będącego producentem.
Godne uwagi sformułowania
sprzedawca odpowiada z mocy art. 471 k.c. nie za wady, ale za szkodę spowodowaną wadą wynikłą z nienależytego wykonania umowy polegającego na wydaniu kupującemu rzeczy wadliwej. • Szkoda ta wyraża się różnicą między wysokością zapłaconej sprzedawcy ceny, będącej ekwiwalentem niewadliwego przedmiotu sprzedaży, a wartością rzeczy wadliwej w chwili jej wydania kupującemu. • Wyłączenie odpowiedzialności wynikającej z art. 471 k.c. jest możliwe wówczas, gdy zostanie wykazane przez spełniającego świadczenie niepieniężne, że nienależyte wykonanie zobowiązania jest następstwem okoliczności za które nie ponosi on odpowiedzialności.
Skład orzekający
Zbigniew Kwaśniewski
przewodniczący-sprawozdawca
Tadeusz Domińczyk
członek
Marian Kocon
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie odpowiedzialności sprzedawcy za szkodę wynikłą z wydania wadliwego przedmiotu, nawet jeśli przedmiot ten został później utracony, a sprzedawca nie był producentem."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy kupujący odstąpił od umowy sprzedaży wadliwego przedmiotu i dochodzi odszkodowania na podstawie art. 471 k.c.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, że nawet po utracie przedmiotu (kradzież) kupujący może dochodzić odszkodowania od sprzedawcy za wadę, co jest istotne z punktu widzenia ochrony konsumentów i odpowiedzialności sprzedawców.
“Kupiłeś wadliwy samochód? Nawet po kradzieży możesz dostać odszkodowanie od sprzedawcy!”
Dane finansowe
koszty postępowania kasacyjnego: 1200 PLN
Sektor
transport
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.