II CK 162/04

Sąd Najwyższy2004-12-09
SAOSCywilneprawo rzeczoweŚrednianajwyższy
zarządca nieruchomościnieruchomości gminnebezumowne korzystanielegitymacja procesowaustawa o gospodarce nieruchomościamiSąd Najwyższy

Sąd Najwyższy oddalił kasację spółki zarządzającej nieruchomością gminną, potwierdzając, że zarządca nie może dochodzić w sądzie wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z lokalu.

Spółka B., jako zarządca nieruchomości gminnej, dochodziła zapłaty wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z lokalu od G.B. Sądy niższych instancji oddaliły powództwo, uznając, że zarządca nie ma legitymacji do dochodzenia takich należności. Sąd Najwyższy, rozpatrując kasację, potwierdził tę interpretację, wskazując na przepis ustawy o gospodarce nieruchomościami wyłączający zarządcę z możliwości podejmowania czynności w postępowaniu sądowym w sprawach o zapłatę należności za korzystanie z nieruchomości.

Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 9 grudnia 2004 r. rozpoznał kasację wniesioną przez powoda, B. Spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością, od wyroku Sądu Okręgowego w S. Sprawa dotyczyła żądania zapłaty wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z lokalu mieszkalnego gminy, które powód dochodził jako zarządca nieruchomości. Sądy niższych instancji oddaliły powództwo, opierając się na poglądzie, że zarządca nieruchomości gminnej nie posiada skutecznej legitymacji procesowej do dochodzenia takich należności. Sąd Najwyższy, analizując przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami, w szczególności art. 25 ust. 3 w zw. z art. 23 ust. 1 pkt 8, potwierdził stanowisko sądów niższych instancji. Stwierdzono, że ustawa w sposób kategoryczny wyłącza zarządcę z możliwości podejmowania czynności w postępowaniu sądowym w sprawach o zapłatę należności za korzystanie z nieruchomości, w tym za bezumowne korzystanie z lokalu. Sąd Najwyższy uznał, że postanowienie umowne o przelewie takich wierzytelności byłoby nieważne jako sprzeczne z ustawą. W związku z tym, w obecnym stanie prawnym, zarządca nie może występować z takim powództwem. Sąd Najwyższy zaznaczył, że kwestia pragmatyzmu takiego rozwiązania należy do kompetencji ustawodawcy.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, zarządca nieruchomości gminnej nie posiada legitymacji procesowej do dochodzenia w postępowaniu sądowym roszczeń o zapłatę wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z lokalu.

Uzasadnienie

Ustawa o gospodarce nieruchomościami (art. 25 ust. 3 w zw. z art. 23 ust. 1 pkt 8) kategorycznie wyłącza zarządcę z możliwości podejmowania czynności w postępowaniu sądowym w sprawach o zapłatę należności za korzystanie z nieruchomości. Postanowienie umowne o przelewie takich wierzytelności byłoby nieważne.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddala kasację

Strona wygrywająca

G.B.

Strony

NazwaTypRola
B. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnościąspółkapowód
G.B.innepozwany

Przepisy (5)

Główne

u.g.n. art. 25 § 3

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

Wyłącza zarządcę z możliwości podejmowania czynności w postępowaniu sądowym w sprawach o zapłatę należności za korzystanie z nieruchomości.

u.g.n. art. 23 § 1

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

Określa czynności składające się na gospodarowanie zasobem nieruchomości, z których niektóre są wyłączone z powierzania zarządcom.

u.g.n. art. 23 § 1

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

Wskazuje pkt 8 jako wyłączenie dotyczące m.in. podejmowania czynności w postępowaniu sądowym w sprawach o zapłatę należności za korzystanie z nieruchomości.

Pomocnicze

k.c. art. 58 § 1

Kodeks cywilny

Określa nieważność czynności prawnej sprzecznej z ustawą lub mającej na celu obejście ustawy.

k.p.c. art. 393 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa kasacji.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zarządca nieruchomości gminnej nie ma legitymacji procesowej do dochodzenia roszczeń o wynagrodzenie za bezumowne korzystanie z lokalu na podstawie art. 25 ust. 3 w zw. z art. 23 ust. 1 pkt 8 ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Odrzucone argumenty

Argumentacja skarżącego o możliwości dochodzenia przez zarządcę należności za bezumowne korzystanie z lokalu.

Godne uwagi sformułowania

Kategoryczność tego wyłączenia sprawia, że omawiany przepis nie pozwala występować zarządcy m.in. o wynagrodzenie za bezumowne korzystanie z lokalu. Postanowienie umowne o przelewie wierzytelności przewidzianych w powołanym pkt 8 art. 23 ustawy o gospodarce nieruchomościami pozostawałaby w sprzeczności z art. 25 ust. 3 tej ustawy, co czyniłoby takie postanowienie nieważnym.

Skład orzekający

Henryk Pietrzkowski

przewodniczący

Mirosław Bączyk

członek

Marian Kocon

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie braku legitymacji procesowej zarządcy nieruchomości gminnej do dochodzenia roszczeń o wynagrodzenie za bezumowne korzystanie z lokalu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu prawnego wynikającego z ustawy o gospodarce nieruchomościami z 1997 r. i nie obejmuje sytuacji, gdyby przepisy te uległy zmianie lub gdyby zarządca działał na innej podstawie prawnej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest istotna dla zarządców nieruchomości i gmin, wyjaśniając wąskie gardło proceduralne w dochodzeniu należności. Nie jest jednak przełomowa ani sensacyjna.

Zarządca nieruchomości gminnej nie może dochodzić zapłaty za bezumowne korzystanie z lokalu – wyjaśnia Sąd Najwyższy.

Dane finansowe

WPS: 17 447,3 PLN

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt II CK 162/04 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 9 grudnia 2004 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Henryk Pietrzkowski (przewodniczący) SSN Mirosław Bączyk SSN Marian Kocon (sprawozdawca) Protokolant Anna Banasiuk w sprawie z powództwa B. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością przeciwko G.B. o zapłatę, po rozpoznaniu na rozprawie w Izbie Cywilnej w dniu 9 grudnia 2004 r., kasacji strony powodowej od wyroku Sądu Okręgowego w S. z dnia 2 grudnia 2003 r., sygn. akt [...], oddala kasację. 2 Uzasadnienie Sąd Okręgowy w S. oddalił apelację powodowego B. od wyroku Sądu Rejonowego w S., którym ten Sąd oddalił żądanie powoda skierowane przeciwko G.B. o zapłatę 17.447,30 zł z odsetkami z tytułu wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z bliżej określonego lokalu mieszkalnego gminy. U podłoża tego wyroku legł pogląd, że powód, jako zarządca nieruchomości gminnej, nie może skutecznie dochodzić tej należności. Kasacja powoda – oparta na podstawie pierwszej z art. 3931 k.p.c. - zawierała zarzut naruszenia art. 25 ust. 3 w zw. z art. 23 ust. 1 pkt 8 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce gruntami i zmierzała do zmiany zaskarżonego wyroku przez uwzględnienie powództwa, bądź jego uchylenia oraz przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Ustawa o gospodarce nieruchomościami stanowi w art. 25 ust. 1, że gminnym zasobem nieruchomości gospodaruje zarząd gminy. W art. 25 ust. 2 w związku z art. 23 ust. 2 ustawy zdefiniowane zostały najważniejsze czynności, składające się na to gospodarowanie. Stosownie do art. 25 ust. 3, wykonywanie tych czynności, z wyłączeniem wymienionych w art. 23 ust. 1 pkt 7 i 8, może być powierzone zarządcom nieruchomości. Przewidziane w pkt 8 wyłączenie uprawnienia zarządcy dotyczy m. in. podejmowania czynności w postępowaniu sądowym w sprawach o zapłatę należności za korzystanie z nieruchomości, o roszczenia ze stosunku najmu, dzierżawy lub użyczenia. Kategoryczność tego wyłączenia sprawia, że omawiany przepis nie pozwala występować zarządcy m.in. o wynagrodzenie za bezumowne korzystanie z lokalu. Wbrew stanowisku skarżącego, stwierdzić należy, że rację ma Sąd drugiej instancji, iż postanowienie umowne o przelewie wierzytelności przewidzianych w powołanym pkt 8 art. 23 ustawy o gospodarce nieruchomościami pozostawałaby w sprzeczności z art. 25 ust. 3 tej ustawy, co czyniłoby takie postanowienie 3 nieważnym (art. 58 § 1 k.c.). Prowadzi to do wniosku, że w obecnym stanie prawnym zarządca nieruchomości należącej do zasobu gminnego nie może występować z powództwem o wynagrodzenie za bezumowne korzystanie z lokalu. Poza osądem Sądu Najwyższego pozostaje okoliczność, czy stan taki odpowiada zasadom pragmatyzmu w zarządzaniu zasobem gminnym, zwłaszcza w dużych aglomeracjach miejskich, gdyż regulacja tej kwestii należy do kompetencji ustawodawcy. Z tych przyczyn orzeczono, jak w wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI