II CA 981/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowódka B. M. wniosła o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego zasądzającego od niej na rzecz pozwanego B. G. kwotę 9459,72 zł tytułem spłaty w związku z podziałem majątku. Powódka argumentowała, że pozwany zrzekł się części tej należności (4500 zł) w ugodach zawartych z ich córką J. M. w 2005 roku, a ona przyjęła to zwolnienie z długu. Sąd Rejonowy uwzględnił powództwo, uznając ugody za ważne i skuteczne zwolnienie z długu. Sąd Okręgowy, rozpoznając apelację pozwanego, zmienił wyrok i oddalił powództwo. Sąd Okręgowy wskazał, że kwestia zwolnienia z długu w zakresie 4500 zł była już przedmiotem rozstrzygnięcia w innej sprawie (I C 252/09), w której powództwo o pozbawienie wykonalności zostało oddalone prawomocnym wyrokiem. Zgodnie z art. 365 § 1 kpc, prawomocne orzeczenie wiąże strony i wyklucza ponowne rozpatrywanie tej samej kwestii. Sąd Okręgowy uznał, że powódka nie mogła skutecznie powoływać się na przyjęcie zwolnienia z długu, gdyż zostało to już negatywnie ocenione w poprzednim postępowaniu, które miało przymiot prawomocności materialnej. Sąd odrzucił również argumentację powódki dotyczącą wyegzekwowania części kwoty w postępowaniu egzekucyjnym, wskazując na inne dostępne środki prawne w takiej sytuacji.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaWażność i skutki prawomocności materialnej orzeczeń sądowych (art. 365 kpc) w kontekście powtarzania tych samych argumentów w kolejnych postępowaniach, a także interpretacja art. 840 kpc dotyczącego zdarzeń powodujących wygaśnięcie zobowiązania.
Dotyczy specyficznej sytuacji, w której kwestia zwolnienia z długu była już prawomocnie rozstrzygnięta w innej sprawie.
Zagadnienia prawne (3)
Czy prawomocne orzeczenie w innej sprawie, dotyczące rozstrzygnięcia o zwolnieniu z długu, wiąże sąd w kolejnym postępowaniu o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, prawomocne orzeczenie wiąże strony i inne sądy na podstawie art. 365 § 1 kpc.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że skoro kwestia zwolnienia z długu była już przedmiotem rozstrzygnięcia w poprzedniej sprawie, która zakończyła się prawomocnym wyrokiem oddalającym powództwo, to obecne powództwo oparte na tych samych argumentach jest niedopuszczalne z uwagi na powagę rzeczy osądzonej (res iudicata).
Czy ugody zawarte między pozwanym a jego córką, w których pozwany zrzeka się części należności od powódki, stanowią skuteczne zwolnienie z długu w rozumieniu art. 508 kc, które może być podstawą do pozbawienia wykonalności tytułu wykonawczego?
Odpowiedź sądu
Nie, w kontekście prawomocnego orzeczenia w innej sprawie, które negatywnie oceniło te ugody jako podstawę do zwolnienia z długu.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy odwołał się do prawomocnego wyroku w sprawie I C 252/09, który już rozstrzygnął, że w okolicznościach sprawy nie doszło do skutecznego zwolnienia z długu powódki co do kwoty 4500 zł, mimo zawarcia ugód i późniejszego oświadczenia powódki.
Czy wyegzekwowanie części kwoty w postępowaniu egzekucyjnym lub zajęcie tej wierzytelności w innym postępowaniu może stanowić podstawę do pozbawienia wykonalności tytułu wykonawczego w oparciu o art. 840 § 1 pkt 2 kpc?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wyegzekwowanie kwoty lub zajęcie wierzytelności nie jest zdarzeniem powodującym wygaśnięcie zobowiązania w rozumieniu art. 840 § 1 pkt 2 kpc, a służą temu inne środki prawne.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy wyjaśnił, że wyegzekwowanie lub zajęcie wierzytelności nie jest zdarzeniem, które powoduje wygaśnięcie zobowiązania w rozumieniu przepisu o pozbawieniu wykonalności. W takich sytuacjach dłużnik powinien dochodzić swoich praw w trybie art. 816 kpc (zakończenie egzekucji) lub wytoczyć powództwo o zwrot nienależnego świadczenia lub odszkodowawcze.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| B. M. | osoba_fizyczna | powódka |
| B. G. | osoba_fizyczna | pozwany |
| J. M. | osoba_fizyczna | uczestnik |
Przepisy (12)
Główne
k.p.c. art. 365 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Prawomocne orzeczenie wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy oraz inne organy państwowe i organy administracji publicznej, a w wypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby.
k.c. art. 508
Kodeks cywilny
Zobowiązanie wygasa, gdy wierzyciel zwalnia dłużnika z długu, a dłużnik zwolnienie przyjmuje.
k.p.c. art. 840 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania cywilnego
Dłużnik może żądać pozbawienia tytułu wykonawczego wykonalności w całości lub w części, albo o ustalenie, że po powstaniu tytułu wykonawczego nastąpiło zdarzenie, wskutek którego zobowiązanie wygasło albo nie może być egzekwowane; wymienione zdarzenie powinno nastąpić po powstaniu tytułu.
Pomocnicze
k.c. art. 353 § 1
Kodeks cywilny
Strony zawierające umowę mogą ułożyć stosunek prawny według swego uznania, byleby jego treść lub cel nie sprzeciwiały się właściwości (naturze) stosunku, ustawie ani zasadom współżycia społecznego.
k.c. art. 58 § § 2
Kodeks cywilny
Nieważna jest czynność prawna sprzeczna z zasadami współżycia społecznego.
k.c. art. 5
Kodeks cywilny
Nie można czynić ze swego prawa użytku, który by był sprzeczny ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem tego prawa lub z zasadami współżycia społecznego; takie działanie lub zaniechanie uprawnionego nie jest uważane za wykonywanie prawa i nie korzysta z ochrony.
k.p.c. art. 386 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd drugiej instancji na skutek apelacji rozpoznaje sprawę merytorycznie w granicach apelacji, w granicach zaskarżenia oraz w granicach podniesionych zarzutów; w granicach zaskarżenia sąd drugiej instancji dopuści przeprowadzenie dowodów, o ile ich potrzeba wynikła z okoliczności uzasadniających uchylenie lub zmianę wyroku sądu pierwszej instancji.
k.p.c. art. 98 § § 1 i 3
Kodeks postępowania cywilnego
Zasądzenie kosztów postępowania.
k.p.c. art. 108 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd drugiej instancji, na podstawie art. 386 § 1, uchylając lub zmieniając wyrok sądu pierwszej instancji, jest obowiązany do wydania orzeczenia o kosztach procesu za instancję odwoławczą.
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
W wypadkach szczególnie uzasadnionych sąd może zasądzić od strony przegrywającej wyższą lub niższą kwotę, niż wynika to z zasad określonych w art. 98 i 99.
k.p.c. art. 816
Kodeks postępowania cywilnego
Po zakończeniu postępowania egzekucyjnego komornik zwróci wierzycielowi tytuł wykonawczy z wnioskiem o wszczęcie egzekucji, jeżeli wierzyciel nie zażądał wszczęcia egzekucji w terminie miesiąca od jego zwrotu.
k.c. art. 415
Kodeks cywilny
Kto z winy swej wyrządził drugiemu szkodę, obowiązany jest do jej naprawienia.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Prawomocność materialna wyroku w sprawie I C 252/09 wyklucza ponowne rozpatrywanie kwestii zwolnienia z długu. • Powódka nie może skutecznie powoływać się na zwolnienie z długu, gdyż zostało to już negatywnie ocenione w prawomocnym wyroku. • Wyegzekwowanie lub zajęcie wierzytelności nie jest zdarzeniem powodującym wygaśnięcie zobowiązania w rozumieniu art. 840 § 1 pkt 2 kpc.
Odrzucone argumenty
Ugody z 2005 roku stanowią skuteczne zwolnienie z długu w kwocie 4500 zł. • Powódka przyjęła zwolnienie z długu poprzez złożenie pisma z dnia 2 czerwca 2011 roku. • Wyegzekwowanie części kwoty w postępowaniu egzekucyjnym powinno skutkować pozbawieniem wykonalności tytułu.
Godne uwagi sformułowania
prawomocność materialna, w którą wyposażone są w procesie, oprócz rozstrzygających sprawę co do istoty wyroków, orzeczenia proceduralne, wyraża nakaz przyjmowania, że w danej sytuacji stan prawny przedstawia się tak, jak to wynika z zawartego w orzeczeniu rozstrzygnięcia. • nie jest obecnie dopuszczalnym, sprzecznie z tymże wyrokiem, przyjmowanie, że w drodze zawarcia tych ugód doszło do zwolnienia z długu powódki co do kwoty 4500 zł. • wyegzekwowanie, choć w istocie prowadzi do wygaśnięcia wierzytelności, nie może być uznawane za zdarzenie, wskutek którego zobowiązanie wygasło, a także spełnienie świadczenia, które nastąpiło po zamknięciu rozprawy - w rozumieniu art. 840 § 1 pkt 2 kpc.
Skład orzekający
Tomasz Szaj
przewodniczący
Wiesława Buczek - Markowska
sędzia
Sławomir Krajewski
sędzia-sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ważność i skutki prawomocności materialnej orzeczeń sądowych (art. 365 kpc) w kontekście powtarzania tych samych argumentów w kolejnych postępowaniach, a także interpretacja art. 840 kpc dotyczącego zdarzeń powodujących wygaśnięcie zobowiązania."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, w której kwestia zwolnienia z długu była już prawomocnie rozstrzygnięta w innej sprawie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa ilustruje kluczową zasadę prawomocności materialnej i jej wpływ na możliwość ponownego dochodzenia roszczeń lub podnoszenia tych samych argumentów. Pokazuje, jak ważne jest uwzględnienie wcześniejszych orzeczeń.
“Czy można dochodzić tego samego dwa razy? Prawomocność wyroku jako ostateczna bariera.”
Dane finansowe
WPS: 9459,72 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.