II CA 980/16

Sąd Okręgowy w KielcachKielce2016-11-21
SAOSCywilneodpowiedzialność deliktowaŚredniaokręgowy
odszkodowanieodpowiedzialność cywilnagminanieruchomośćsamowola budowlanalegitymacja biernakoszty procesu

Sąd Okręgowy oddalił apelację powoda, uznając Gminę S. za nieposiadającą legitymacji biernej w sprawie o odszkodowanie za szkody związane z nieruchomością, którą wcześniej sprzedała.

Powód A. W. domagał się od Gminy S. odszkodowania za utracone zarobki, twierdząc, że szkody wynikły z samowoli budowlanej na sąsiedniej działce i bierności Gminy. Sąd Rejonowy oddalił powództwo, a Sąd Okręgowy oddalił apelację powoda. Sąd Okręgowy uznał, że Gmina nie miała legitymacji biernej, ponieważ sprzedała sporną nieruchomość przed okresem, za który powód domagał się odszkodowania, a także nie posiadała kompetencji do nadzoru budowlanego.

Powód A. W. wniósł o zasądzenie od Gminy S. kwoty 7.824,97 zł tytułem odszkodowania, wskazując na szkody wynikające z samowoli budowlanej na sąsiedniej działce oraz bierności Gminy w tej sprawie. Sąd Rejonowy w Skarżysku-Kamiennej oddalił powództwo, uznając je za bezzasadne w świetle art. 415 k.c. i art. 417 k.c., ponieważ powód nie udowodnił szkody ani działań Gminy na jego szkodę, a także wskazał, że organy nadzoru budowlanego są inne niż Gmina. Powód złożył apelację, zarzucając naruszenie przepisów prawa cywilnego i błędy w ustaleniach faktycznych. Sąd Okręgowy w Kielcach oddalił apelację, stwierdzając, że Gmina S. nie posiadała legitymacji biernej w sprawie. Sąd podkreślił, że Gmina sprzedała nieruchomość, z którą powód wiązał szkody, przed okresem objętym żądaniem pozwu. Ponadto, Gmina nie miała kompetencji do wydawania decyzji administracyjnych w zakresie nadzoru budowlanego, które należą do inspektorów nadzoru budowlanego. W związku z tym, zbędne było ustalanie wysokości szkody. Apelacja została oddalona na podstawie art. 385 k.p.c., a powód został obciążony kosztami postępowania apelacyjnego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, gmina nie ponosi odpowiedzialności odszkodowawczej za szkody związane z nieruchomością, którą sprzedała, ponieważ utraciła prawo własności i związane z nim uprawnienia i obowiązki.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy uznał, że Gmina S. nie miała legitymacji biernej, gdyż sprzedała nieruchomość przed okresem, za który powód domagał się odszkodowania. Wskutek sprzedaży, Gmina wyzbyła się praw i obowiązków właściciela.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie apelacji

Strona wygrywająca

Gmina S.

Strony

NazwaTypRola
A. W.osoba_fizycznapowód
Gmina S.instytucjapozwana

Przepisy (7)

Główne

k.c. art. 415

Kodeks cywilny

Podstawa odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną czynem niedozwolonym.

k.c. art. 417 § § 1

Kodeks cywilny

Podstawa odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez niezgodne z prawem działanie lub zaniechanie przy wykonywaniu władzy publicznej.

Pomocnicze

k.c. art. 535

Kodeks cywilny

Reguluje umowę sprzedaży, w tym przejście praw i obowiązków związanych z własnością.

k.p.c. art. 98 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Zasada odpowiedzialności za koszty procesu.

k.p.c. art. 108 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Rozstrzygnięcie o kosztach w orzeczeniu kończącym postępowanie.

Prawo budowlane art. 48

Ustawa - Prawo budowlane

Przepisy dotyczące samowoli budowlanej.

Prawo budowlane art. 80 § ust. 2

Ustawa - Prawo budowlane

Określa organy wykonujące zadania z zakresu nadzoru budowlanego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Gmina S. nie posiada legitymacji biernej, ponieważ sprzedała nieruchomość przed okresem, za który powód domaga się odszkodowania. Gmina S. nie ponosi odpowiedzialności za szkody związane z nadzorem budowlanym, gdyż kompetencje w tym zakresie przysługują innym organom.

Odrzucone argumenty

Gmina była zobowiązana do podjęcia i zrealizowania władczych działań w ramach wykonywania władzy publicznej w celu zlikwidowania samowoli budowlanej. Zaniechanie przez Gminę działań zmusiło powoda do wycofania się z zakupu udziału we współwłasności nieruchomości, czego konsekwencją były dalsze szkody materialne.

Godne uwagi sformułowania

Gmina S. nie ma legitymacji biernej w niniejszej sprawie. Wskutek zawarcia umowy sprzedaży pozwana wyzbyła się wszelkich związanych z przysługującym jej do gruntu prawem własności uprawnień i obowiązków, które przeszły na kupujących. Gmina nie ma kompetencji do wydawania decyzji administracyjnych w zakresie nadzoru budowlanego ani w zakresie administracji architektoniczno-budowlanej, albowiem te zostały powierzone innym organom.

Skład orzekający

Cezary Klepacz

przewodniczący-sprawozdawca

Magdalena Bajor-Nadolska

sędzia

Grzegorz Mrówka

sędzia (delegowany)

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalenie braku legitymacji biernej gminy w sprawach o odszkodowanie po sprzedaży nieruchomości oraz rozgraniczenie kompetencji między gminą a organami nadzoru budowlanego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji sprzedaży nieruchomości przez gminę i roszczeń związanych z wcześniejszym stanem prawnym lub faktycznym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje ważne zasady odpowiedzialności cywilnej i podziału kompetencji między samorządem a organami administracji, co jest istotne dla praktyków prawa.

Gmina sprzedała działkę, a potem została pozwana o odszkodowanie – sąd wyjaśnia, kto za co odpowiada.

Dane finansowe

WPS: 7824,97 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt II Ca 980/16 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 21 listopada 2016 r. Sąd Okręgowy w Kielcach II Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie: Przewodniczący: SSO Cezary Klepacz (spr.) Sędziowie: SSO Magdalena Bajor-Nadolska SSR (del.) Grzegorz Mrówka Protokolant: starszy protokolant sądowy Iwona Cierpikowska po rozpoznaniu w dniu 21 listopada 2016 r. w Kielcach na rozprawie sprawy z powództwa A. W. przeciwko Gminie S. o zapłatę na skutek apelacji powoda od wyroku Sądu Rejonowego w Skarżysku - Kamiennej z dnia 29 kwietnia 2016 r., sygn. akt I C 993/15 oddala apelację i zasądza od A. W. na rzecz Gminy S. kwotę 1200 (jeden tysiąc dwieście) złotych tytułem kosztów postępowania apelacyjnego. Sygn. akt II Ca 980/16 UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 29 kwietnia 2016 roku, sygn. akt I C 993/15, Sąd Rejonowy w Skarżysku-Kamiennej oddalił powództwo A. W. przeciwko Gminie S. o zasądzenie kwoty 7.824,97 zł tytułem odszkodowania (pkt 1.) i zasądził od powoda na rzecz pozwanej kwotę 1.200 zł tytułem kosztów procesu (pkt 2.). Sąd Rejonowy ustalił, że powód wykonuje pozarolniczą działalność gospodarczą pod nazwą ,, A. W. (...) w lokalu przy ul. (...) w S. , na nieruchomości oznaczonej jako działka nr (...) , dla której Sąd ten prowadzi księgę wieczystą nr (...) . Nieruchomość ta sąsiaduje z działką nr (...) oraz z działkami o numerach: (...) stanowiącymi własność osób prowadzących działalność gospodarczą w znajdujących się na nich pawilonach handlowo-użytkowych. Na nieruchomości przy ul. (...) zostało wybudowane zadaszenie i chodnik z kostki brukowej. W dniu 21 sierpnia 2001 roku właściciele nieruchomości sąsiadującej z działką nr (...) – E. i R. małżonkowie K. złożyli wniosek o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu. Decyzją z dnia 24 maja 2002 roku Prezydent Miasta S. ustalił warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na rozbudowie pawilonu handlowo-usługowego z częścią mieszkalną o zadaszenie oraz na budowie przejścia z kostki brukowej przy ul. (...) (działki o numerach: (...) Decyzją z dnia 12 lipca 2002 roku Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. utrzymało w mocy tę decyzję. W dniu 30 sierpnia 2002 roku A. W. zawarł z E. i R. małżonkami K. umowę, w której wyraził zgodę na tę inwestycję. Wyrokiem z dnia 2 czerwca 2006 roku, sygn. akt II SA/Kr 2003/02, Wojewódzki Sąd Administracyjny w K. uchylił wymienione decyzje. W dniu 24 czerwca 2008 roku E. K. i R. K. cofnęli wniosek, a decyzją z dnia 14 lipca 2008 roku prezydent Miasta S. umorzył postępowanie administracyjne w tej sprawie. W wyniku ogłoszonych w dniach 14 marca i 10 czerwca 2013 roku przez Gminę S. przetargów, nieruchomość oznaczona jako działka nr (...) została sprzedana E. i R. małżonkom K. , R. i S. małżonkom S. , J. P. , G. B. , A. i K. małżonkom C. oraz M. Z. . Biorąc to pod uwagę, Sąd pierwszej instancji uznał powództwo za bezzasadne w świetle art. 415 k.c. Powód nie udowodnił szkody, która stanowiłaby konsekwencję biernej postawy pozwanej wobec samowoli budowlanej na działce nr (...) . Nie wykazał również, aby Gmina podejmowała działania na jego szkodę, czego wyrazem miało być prowadzone postępowanie administracyjne mające na celu „legalizację bezprawia” oraz bezczynność w zakresie realizacji wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 2 czerwca 2006 roku, sygn. akt II SA/Kr 2003/02. Roszczenie powoda nie jest też uzasadnione w świetle art. 417 k.c. , ponieważ organami władzy publicznej wykonującymi obowiązki w zakresie nadzoru budowlanego są Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego oraz Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego. O kosztach procesu orzeczono na podstawie art. 98 § 1 k.p.c. Apelację od tego wyroku wywiódł powód, zarzucając naruszenie art. 415 i 417 § 1 k.c. , błąd w ustaleniach faktycznych oraz tendencyjne i stronnicze przekroczenie granicy zasady swobodnej oceny dowodów i dowolną ocenę dowodów. Swoje stanowisko skarżący uzasadnił tym, że Gmina była zobowiązana do podjęcia i zrealizowania władczych działań w ramach wykonywania władzy publicznej. Zaniechanie przez pozwaną zlikwidowania w trybie prawnoadministracyjnym powstałych na nieruchomościach przy ul. (...) samowoli budowlanych zmusiło powoda do wycofania się z zakupu udziału we współwłasności nieruchomości, czego konsekwencją były dalsze szkody materialne. Skarżący opisywał, jakie utrudnienia występują aktualnie w prowadzeniu przez niego działalności gospodarczej, w związku z działaniami współwłaścicieli nieruchomości sąsiednich. Wskazując na to, powód wnosił o zmianę wyroku i uwzględnienie powództwa albo uchylenie orzeczenia i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. W odpowiedzi na apelację pozwana wniosła o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania apelacyjnego. Sad Okręgowy zważył, co następuje. Apelacja jest bezzasadna. Gmina S. nie ma legitymacji biernej w niniejszej sprawie. Powód domagał się zasądzenia od pozwanej określonej kwoty tytułem odszkodowania, stanowiącego równowartość zarobków utraconych przez niego w okresie od 1 października 2014 roku do dnia 31 października 2015 roku, w związku z wybudowaniem zadaszenia i chodnika na działce nr (...) przy ul. (...) w S. . Nieruchomość ta została jednak w dniu 13 sierpnia 2013 roku sprzedana E. i R. małżonkom K. , R. i S. małżonkom S. , J. P. , G. B. , A. i K. małżonkom C. oraz M. Z. . Zatem w okresie objętym żądaniem pozwu Gmina S. nie była właścicielką tej nieruchomości, a zatem nie może ona odpowiadać za szkody, których powstanie powód wiąże ze znajdującą się na działce nr (...) infrastrukturą oraz z działaniami aktualnych właścicieli nieruchomości (zamknięta brama, zakaz swobodnego przechodzenia przez działkę). Wskutek zawarcia umowy sprzedaży pozwana wyzbyła się wszelkich związanych z przysługującym jej do gruntu prawem własności uprawnień i obowiązków, które przeszły na kupujących ( art. 535 k.c. ). Pozwana nie jest też podmiotem, który odpowiadałby za szkodę na podstawie art. 417 k.c. , z tytułu wykonywania władzy publicznej. Kompetencje do wydawania decyzji administracyjnych co do tzw. samowoli budowlanych ( art. 48 i nast. ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane – tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r., poz. 290 z późn. zm.) przysługują bowiem właściwym organom nadzoru budowlanego. Zgodnie z art. 80 ust. 2 cyt. ustawy, co do zasady, zadania z zakresu nadzoru budowlanego wykonują: powiatowy inspektor nadzoru budowlanego, wojewoda przy pomocy wojewódzkiego inspektora nadzoru budowlanego jako kierownika wojewódzkiego nadzoru budowlanego, wchodzącego w skład zespolonej administracji wojewódzkiej oraz Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego. W związku z podniesionymi w apelacji zarzutami można jedynie dodać, że w dacie wydania przez Prezydenta Miasta S. decyzji z dnia 24 maja 2002 roku o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji przy ul. (...) w S. sporny podest już istniał, a E. i R. małżonkowie K. cofnęli ostatecznie wniosek, wobec czego umorzono postępowanie administracyjne w tej sprawie. Pozwana nie mogła zatem wydać w tym zakresie żadnej decyzji. Podsumowując, Gminie S. nie można przypisać odpowiedzialności za zgłoszoną przez powoda szkodę na podstawie art. 415 k.c. , w zakresie władztwa nad rzeczą (dominium), albowiem pozwana utraciła je w związku ze sprzedażą nieruchomości. Brak też podstaw do przyjęcia odpowiedzialności w oparciu o art. 417 k.c. , ponieważ w ramach realizacji zadań władzy publicznej (imperium) Gmina nie ma kompetencji do wydawania decyzji administracyjnych w zakresie nadzoru budowlanego ani w zakresie administracji architektoniczno-budowlanej, albowiem te zostały powierzone innym organom. W takiej sytuacji zbędne było ustalanie, czy powód faktycznie poniósł szkodę, a jeżeli tak, to w jakiej wysokości. Mając to na względzie, oddalono apelację na podstawie art. 385 k.p.c. O kosztach postępowania apelacyjnego rozstrzygnięto w myśl art. 98 § 1 i 3, art. 99 , w zw. z art. 108 § 1 zdanie pierwsze k.p.c. , zasądzając od A. W. na rzecz Gminy S. kwotę 1.200 zł, stanowiącą wynagrodzenie pełnomocnika procesowego w wysokości przewidzianej w § 2 pkt 4 w zw. z § 10 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1804 ze zm.), w zw. z § 2 i § 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1667). SSO Magdalena Bajor-Nadolska SSO Cezary Klepacz SSR (del.) Grzegorz Mrówka

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI