Orzeczenie · 2013-02-13

II CA 970/12Zwrot pożyczki i nakładów na remont mieszkania

Sąd
Sąd Okręgowy w Szczecinie
Miejsce
Szczecin
Data
2013-02-13
SAOSCywilnezobowiązaniaŚredniaokręgowy
pożyczkazwrot pieniędzynakładyremontmałżeństworozwódrozliczenia majątkowebezpodstawne wzbogacenieapelacja

Powódka H. J. domagała się od pozwanego M. G. (1) zapłaty 60 000 zł, twierdząc, że pożyczyła mu tę kwotę po zawarciu związku małżeńskiego (po 9 lutego 2008 r.) i partycypowała w kosztach remontu jego mieszkania przed ślubem. Pozwany początkowo kwestionował roszczenie, ale przyznał, że obiecał zwrócić 30 000 zł, jednocześnie podnosząc zarzuty potrącenia dotyczące m.in. wartości samochodu. Sąd Rejonowy w Goleniowie wyrokiem z 7 maja 2012 r. zasądził od pozwanego na rzecz powódki 60 000 zł z odsetkami, uznając 50 000 zł za pożyczkę udzieloną po ślubie i 10 000 zł za zwrot nakładów na remont mieszkania pozwanego, poniesionych przed zawarciem małżeństwa. Sąd Rejonowy oparł się na zeznaniach powódki, świadków oraz notatkach ze spotkania u notariusza, a także na zeznaniach pozwanego z postępowania rozwodowego. Pozwany złożył apelację, zarzucając m.in. naruszenie art. 720 § 2 k.c. w zw. z art. 73 § 1 kc i art. 74 § 1 kc oraz błędy w ustaleniach faktycznych. Kwestionował termin zaciągnięcia pożyczki i fakt poniesienia nakładów przed ślubem, a także zarzucał nierówne traktowanie stron przez Sąd I instancji. Sąd Okręgowy w Szczecinie, rozpoznając apelację, oddalił ją jako bezzasadną. Sąd II instancji uznał, że Sąd Rejonowy prawidłowo ustalił stan faktyczny i zastosował właściwe przepisy prawa materialnego. Podkreślono, że Sąd nie jest związany poglądami prawnymi stron, a określenie kwoty 60 000 zł jako pożyczki wynikało z opisu stanu faktycznego w pozwie i kontekstu zeznań powódki. Sąd Okręgowy potwierdził wiarygodność dowodów wskazujących na udzielenie pożyczki w kwocie 50 000 zł (notatki, zeznania pozwanego z sprawy rozwodowej, zeznania świadka Ż. S., powódki) oraz nakładów w kwocie 10 000 zł. Sąd odrzucił argumentację pozwanego dotyczącą rozliczeń majątkowych, wskazując, że sprawy te powinny być rozpatrywane w odrębnym postępowaniu o podział majątku. Sąd Okręgowy uznał, że pozwany nie wykazał skuteczności zarzutu potrącenia ani przysporzeń ze swojego majątku osobistego na rzecz powódki. Utrzymano w mocy wyrok Sądu Rejonowego, zasądzając od pozwanego na rzecz powódki zwrot kosztów zastępstwa prawnego w postępowaniu apelacyjnym.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja art. 74 § 2 k.c. w zakresie dowodzenia ustnych umów pożyczek, możliwość dochodzenia zwrotu nakładów na majątek osobisty w odrębnym postępowaniu.

Ograniczenia stosowania

Sprawa dotyczy specyficznych okoliczności faktycznych i relacji między stronami.

Zagadnienia prawne (3)

Czy umowa pożyczki zawarta ustnie między małżonkami, której przedmiotem jest kwota 50 000 zł, jest ważna i czy podlega dowodzeniu innymi środkami niż dokumentacja pisemna?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, umowa pożyczki zawarta ustnie jest ważna, a jej istnienie może być dowodzone innymi środkami niż dokumentacja pisemna (np. zeznaniami świadków, stronami, notatkami), jeśli fakt dokonania czynności prawnej zostanie uprawdopodobniony za pomocą pisma, zgodnie z art. 74 § 2 k.c.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że pozwany nie kwestionował faktu zawarcia umowy pożyczki co do zasady, a fakt jej dokonania został uprawdopodobniony notatkami ze spotkania u notariusza oraz zeznaniami pozwanego z postępowania rozwodowego. Dodatkowo, istnienie pożyczki potwierdziły zeznania świadka i powódki.

Czy nakłady finansowe jednego z małżonków na remont mieszkania stanowiącego wyłączną własność drugiego małżonka, dokonane przed zawarciem związku małżeńskiego, podlegają zwrotowi w drodze powództwa o zapłatę?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, nakłady te podlegają zwrotowi na podstawie przepisów o bezpodstawnym wzbogaceniu, a roszczenie o ich zwrot może być dochodzone w odrębnym postępowaniu o zapłatę, niezależnie od postępowania o podział majątku wspólnego.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że nie było sporu co do tego, że lokal stanowił wyłączną własność pozwanego, a kwota 10 000 zł pochodziła z wyłącznej własności powódki. Roszczenie o zapłatę z tytułu nakładów nie podlega rozpoznaniu w postępowaniu o podział majątku wspólnego.

Czy zarzuty pozwanego dotyczące rozliczeń majątkowych między małżonkami mogą być skuteczne w sprawie o zapłatę pożyczki i zwrot nakładów?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, zarzuty dotyczące rozliczeń majątkowych między małżonkami, w tym dotyczące podziału majątku wspólnego, powinny być podnoszone w odrębnym postępowaniu o podział majątku, a nie w sprawie o zapłatę.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził, że kwestie rozliczenia majątku zgromadzonego w trakcie trwania związku małżeńskiego stron oraz wiarygodność twierdzeń pozwanego w tym zakresie pozostają poza zakresem badania w sprawie o zapłatę.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Oddalenie apelacji
Strona wygrywająca
powódka H. J.

Strony

NazwaTypRola
H. J.osoba_fizycznapowódka
M. G. (1)osoba_fizycznapozwany

Przepisy (12)

Główne

k.c. art. 720 § 2

Kodeks cywilny

Dotyczy umowy pożyczki, w tym jej ustnej formy.

k.c. art. 74 § 2

Kodeks cywilny

Dopuszcza dowód ze świadków lub przesłuchania stron na fakt dokonania czynności prawnej, jeżeli obie strony wyrażą na to zgodę albo jeżeli fakt dokonania czynności prawnej będzie uprawdopodobniony za pomocą pisma.

k.c. art. 405

Kodeks cywilny

Dotyczy bezpodstawnego wzbogacenia.

Pomocnicze

k.c. art. 73 § 1

Kodeks cywilny

Dotyczy formy czynności prawnych.

k.c. art. 74 § 1

Kodeks cywilny

Dotyczy formy czynności prawnych i ograniczeń dowodowych.

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy oddalenia apelacji.

k.p.c. art. 98 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy zasad zwrotu kosztów procesu.

k.p.c. art. 108

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy rozstrzygania o kosztach w orzeczeniu kończącym postępowanie w instancji.

k.r.o. art. 46

Kodeks rodzinny i opiekuńczy

Dotyczy podziału majątku wspólnego.

k.p.c. art. 567 § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy postępowania o podział majątku.

k.p.c. art. 680

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy postępowania o dział spadku.

k.p.c. art. 618 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy rozstrzygania sporów w postępowaniu o zniesienie współwłasności.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Istnienie ustnej umowy pożyczki potwierdzone notatkami ze spotkania u notariusza i zeznaniami pozwanego z postępowania rozwodowego. • Istnienie nakładów powódki na remont mieszkania pozwanego przed zawarciem małżeństwa, potwierdzone dowodami. • Możliwość dochodzenia zwrotu nakładów w odrębnym postępowaniu o zapłatę.

Odrzucone argumenty

Zarzuty apelacji dotyczące naruszenia prawa materialnego (art. 720 § 2, 73 § 1, 74 § 1 k.c.) w zakresie formy umowy pożyczki i dowodzenia jej istnienia. • Zarzuty dotyczące błędów w ustaleniach faktycznych, w tym terminu poniesienia nakładów i istnienia pożyczki. • Zarzuty dotyczące rozliczeń majątkowych między małżonkami jako podstawy do zniweczenia roszczeń powódki.

Godne uwagi sformułowania

Sąd I instancji nie jest związany poglądami prawnymi stron. • Określenie kwoty 60 000 zł. jako pożyczki wynika z opisu stanu faktycznego zawartego w pozwie i w kontekście zeznań powódki nie może być potraktowane inaczej aniżeli niezgodność oświadczeń powódki i jej pełnomocnika. • Wbrew zarzutom pozwanego, dowody te są wiarygodne, gdyż pozwany nie przedstawił jakiejkolwiek innej rozsądnej interpretacji tych dowodów. • Wymaganie istnienia uprawdopodobnienia na piśmie faktu dokonania czynności prawnej jest traktowane w orzecznictwie Sądu Najwyższego dosyć liberalnie. • Przytoczony w powyższym przepisie katalog spraw nie zawiera spraw o zapłatę z tytułu umów pożyczek czy roszczeń opartych o normy art. 405 k.c.

Skład orzekający

Agnieszka Bednarek-Moraś

przewodniczący

Marzenna Ernest

sędzia

Zbigniew Ciechanowicz

sędzia (sprawozdawca)

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 74 § 2 k.c. w zakresie dowodzenia ustnych umów pożyczek, możliwość dochodzenia zwrotu nakładów na majątek osobisty w odrębnym postępowaniu."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznych okoliczności faktycznych i relacji między stronami.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa pokazuje typowe problemy związane z rozliczeniami finansowymi między partnerami, zwłaszcza w kontekście małżeństwa i rozwodu, oraz kwestie dowodowe dotyczące ustnych umów.

Pożyczka po ślubie, remont przed ślubem – jak sąd rozliczył byłych małżonków?

Dane finansowe

WPS: 60 000 PLN

zapłata: 60 000 PLN

zwrot kosztów zastępstwa prawnego: 1800 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst