II CA 970/12

Sąd Okręgowy w ŚwidnicyŚwidnica2013-02-12
SAOSubezpieczeniaubezpieczenie majątkoweWysokaokręgowy
ubezpieczenieautocascoszkoda całkowitaOWUklauzula abuzywnakoszty naprawywartość pojazduodszkodowaniekodeks cywilny

Sąd Okręgowy zmienił wyrok sądu rejonowego, oddalając powództwo o zapłatę odszkodowania z polisy autocasco, uznając, że definicja szkody całkowitej w OWU była wiążąca dla stron.

Powód domagał się odszkodowania z polisy autocasco, twierdząc, że szkoda całkowita powinna być liczona według wartości pojazdu, a nie według 70% kosztów naprawy określonych w OWU. Sąd Rejonowy przychylił się do tej argumentacji, uznając klauzulę za abuzywną. Sąd Okręgowy zmienił wyrok, oddalając powództwo, ponieważ uznał, że definicja szkody całkowitej w OWU była wiążąca dla stron, które dobrowolnie zawarły umowę po zapoznaniu się z warunkami.

Sprawa dotyczyła roszczenia powoda G.O. o zapłatę 13.356,10 zł odszkodowania z polisy autocasco od Towarzystwa (...) w W. Sąd Rejonowy w Świdnicy zasądził na rzecz powoda żądaną kwotę, uznając, że definicja szkody całkowitej w Ogólnych Warunkach Ubezpieczenia (OWU), która stanowiła, że szkoda całkowita to szkoda, której koszty naprawy przekraczają 70% wartości pojazdu, jest niedozwoloną klauzulą abuzywną (art. 385(3) pkt 2 kc) i sprzeczna z art. 361 § 2 kc. Sąd Rejonowy uznał, że górna granica odszkodowania powinna odpowiadać wartości pojazdu w dniu szkody, a naprawa jest nieopłacalna, gdy koszty przekraczają tę wartość. Sąd Okręgowy w Świdnicy, rozpoznając apelację strony pozwanej, zmienił zaskarżony wyrok i oddalił powództwo. Sąd Okręgowy uznał, że kontrola postanowień wzorca umowy w niniejszej sprawie miała charakter incydentalny i była dopuszczalna. Podkreślono, że OWU stanowią część umowy i są wiążące dla stron, jeśli zostały zaakceptowane. Sąd Okręgowy stwierdził, że postanowienia OWU dotyczące definicji szkody całkowitej nie są sprzeczne z przepisami kodeksu cywilnego i były wiążące dla stron, ponieważ powód zapoznał się z nimi przed zawarciem dobrowolnej umowy ubezpieczenia. W związku z tym, strona pozwana wypłaciła odszkodowanie obliczone według zasad ustalonych w umowie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, takie postanowienie nie jest dopuszczalne i wiążące dla konsumenta, jeśli nie zostało indywidualnie uzgodnione i stanowi klauzulę abuzywną.

Uzasadnienie

Sąd pierwszej instancji uznał klauzulę za abuzywną i sprzeczną z przepisami kc dotyczącymi odszkodowania. Sąd drugiej instancji uznał jednak, że w przypadku dobrowolnego zawarcia umowy po zapoznaniu się z OWU, postanowienia te są wiążące dla stron, nawet jeśli dotyczą definicji szkody całkowitej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zmiana wyroku i oddalenie powództwa

Strona wygrywająca

Towarzystwo (...) w W.

Strony

NazwaTypRola
G. O.osoba_fizycznapowód
Towarzystwo (...) w W.spółkapozwany

Przepisy (9)

Główne

k.c. art. 807 § § 1

Kodeks cywilny

Postanowienia ogólnych warunków ubezpieczenia sprzeczne z przepisami kodeksu cywilnego dot. umów ubezpieczenia są nieważne.

k.p.c. art. 386 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 98

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 391 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Pomocnicze

k.c. art. 361 § § 2

Kodeks cywilny

Sąd pierwszej instancji uznał, że górna granica pełnego odszkodowania powinna odpowiadać wartości pojazdu w dniu powstania szkody, a naprawa jest nieopłacalna, gdy koszty przekraczają tę wartość.

k.c. art. 358(3) § pkt. 2

Kodeks cywilny

Sąd pierwszej instancji uznał, że ograniczenie kosztów naprawy do 70% wartości pojazdu jest niedozwoloną klauzulą abuzywną.

k.c. art. 358(1) § § 1

Kodeks cywilny

Sąd pierwszej instancji uznał, że klauzula ograniczająca koszty naprawy nie wiąże konsumenta, ponieważ nie została uzgodniona indywidualnie.

k.c. art. 65 § § 2

Kodeks cywilny

Strona pozwana zarzuciła błędne zastosowanie tego przepisu przez sąd pierwszej instancji.

k.c. art. 65 § § 1

Kodeks cywilny

Sąd Okręgowy uznał, że wykładnia kwestionowanego zapisu na podstawie tego przepisu nie jest konieczna.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Postanowienia OWU dotyczące definicji szkody całkowitej są wiążące dla stron, jeśli konsument zapoznał się z nimi i dobrowolnie zawarł umowę. Masowość umów ubezpieczenia uzasadnia stosowanie jednolitych OWU.

Odrzucone argumenty

Definicja szkody całkowitej w OWU (70% kosztów naprawy) jest klauzulą abuzywną i sprzeczną z przepisami kc. Odszkodowanie powinno odpowiadać wartości pojazdu w dniu szkody.

Godne uwagi sformułowania

w owu określono pojęcie szkody całkowitej koszty naprawy przekraczają 70 % wartości pojazdu górna granica pełnego odszkodowania powinna odpowiadać wartości pojazdu w dniu powstania szkody naprawa uznana za nieopłacalną wówczas, gdy koszty naprawy przekraczają tę wartość bezpodstawne jest przyjęcie w owu, że szkoda całkowita następuje w sytuacji, gdy koszty naprawy przekraczają 70 % wartości pojazdu, jako sprzeczne z art. 361 § 2 kc , a także jest niedozwoloną klauzulą abuzywną / art. 358(3) pkt. 2 kc ograniczenie to, jako nieuzgodnione indywid ualnie z powodem jako konsumentem, nie wiąże go / art. 358(1) § 1 kc w wypadku szkody calkowitej odszkodowanie należne jest w kwocie równej wartości rynkowej pojazdu, nie większej od sumy ubezpieczenia, pomniejszonej o wartość pozostałości w postępowaniu odrębnym w sprawach o uznanie postanowień wzorca umowy za niedowolone możliwa jest wyłącznie abstrakcyjna kontrola wzorców umownych, natomiast kontrola incydentalna ma miejsce w jakimkolwiek postępowaniu sądowym ogólne warunki ubezpieczenia autocasco określają w sposób jednolity istotne postanowienia dla wszystkich umów w zakresie danego rodzaju ubezpieczenia u określonego ubezpieczyciela i stanowią część składową umowy ubezpieczenia nie mają one mocy powszechnie obowiązującej ani nie są żródłem prawa, natomiast moc wiążąca ogólnych warunków opiera się na woli stron zawierających umowę przepisy kodeksu cywilnego czy też ustawy ubezpieczeniowej nie mogą szczegółowo regulować całokształtu zagadnień związanych z ubezpieczeniem w każdym z jego licznych rodzajów, dlatego też szczegółowe postanowienia dotyczące konkretnego ubezpieczenia ustalane są w ogólnych warunkach ubezpieczeń masowość umów ubezpieczenia czyni niemożliwym negocjowanie przez ubezpieczyciela z każdym klientem szczegółów treści umowy, gdy ponadto powód nie negował, że zapoznał się z owu, a zatem postanowienia te były mu znane postanowienia ogólnych warunków ubezpieczenia sprzeczne z przepisami kodeksu cywilnego dot. umów ubezpieczenia są nieważne nie są sprzeczne z żadnym przepisem kodeksu cywilnego odnośnie zasady pełnego odszkodowania zapisy § 1 ust. 17 i § 9 ust. 2 ogólnych warunków ubezpieczenia co do określenia pojęcia szkody całkowitej, skoro kwestionowany zapis jest jednoznaczny, jego wykładnia na podstawie art. 65 § 1 kc nie jest konieczna, natomiast powód zapoznał się z postanowieniami owu, które w tej sytuacji były wiążące dla obu stron, gdy do zawarcia umowy - co jest przecież bezsporne- doszło oczywiście w sposób dobrowolny skoro zatem doszło do zawarcia umowy na warunkach określonych w owu, to tym samym powód zaakceptował także sposób ustalania i obliczania odszkodowania, które to owu były składnikiem umowy, a ponieważ umowa wiąże strony, dlatego powodowi wypłacono odszkodowanie obliczone według zasad ustalonych w umowie.

Skład orzekający

Anatol Gul

przewodniczący

Alicja Chrzan

sędzia

Aleksandra Żurawska

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ważność postanowień OWU dotyczących szkody całkowitej w umowach ubezpieczenia autocasco, gdy konsument zapoznał się z warunkami i dobrowolnie zawarł umowę."

Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy konsument miał możliwość zapoznania się z OWU i nie negował ich treści przed zawarciem umowy. Może być odmienna interpretacja w przypadku braku możliwości zapoznania się z OWU lub indywidualnego uzgodnienia warunków.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy powszechnego ubezpieczenia autocasco i kwestii, która może dotyczyć wielu kierowców – definicji szkody całkowitej i wiążących warunków umowy. Pokazuje, jak interpretacja OWU może wpłynąć na wysokość odszkodowania.

Czy definicja szkody całkowitej w Twojej polisie autocasco jest wiążąca? Sąd Okręgowy wyjaśnia.

Dane finansowe

WPS: 13 356,1 PLN

Sektor

ubezpieczenia

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt II Ca 970/12 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 12 lutego 2013 r. Sąd Okręgowy w Świdnicy, II Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Anatol Gul Sędziowie: SO Alicja Chrzan SO Aleksandra Żurawska Protokolant: Violetta Drohomirecka po rozpoznaniu w dniu 12 lutego 2013 r. w Świdnicy na rozprawie sprawy z powództwa G. O. przeciwko Towarzystwu (...) w W. o zapłatę 13.356,10 zł na skutek apelacji strony pozwanej od wyroku Sądu Rejonowego w Świdnicy z dnia 25 października 2012 r., sygn. akt I C 924/12 I. zmienia zaskarżony wyrok w ten sposób, że oddala powództwo i zasądza od powoda na rzecz strony pozwanej 2.400 zł kosztów procesu; II. zasądza od powoda na rzecz strony pozwanej 1.868 zł kosztów postępowania apelacyjnego. Sygn. akt II Ca 970/12 UZASADNIENIE Zaskarżonym wyrokiem zasądzono od strony pozwanej na rzecz powoda kwotę 13 356,10 zł, z odsetkami ustawowymi od dnia 27 sierpnia 2011 r. oraz 3085 zl kosztów procesu, opierając rozstrzygnięcie o następujące ustalenia i oceny: - powód zawarł ze stroną pozwaną umow ę dobrowolnego ubezpieczenia samochodu osobowego w zakresie auto casco i car assistance, natomiast w owu określono pojęcie szkody całkowitej; w pojeździe powoda uszkodzeniu uległo szereg podzespołów, pojazd został naprawiony i jest nadal użytkowany przez powoda; rozstrzygnięcie sporu sprowadzało się zatem do rozważenia, czy przyjęcie, że szkoda całkowita to szkoda, której koszty naprawy przekraczają 70 % wartości pojazdu, jest dopuszczalne; w ocenie sądu górna granica pełnego odszkodowania powinna odpowiadać wartości pojazdu w dniu powstania szkody, natomiast naprawa uznana za nieopłacalną wówczas, gdy koszty naprawy przekraczają tę wartość; dlatego bezpodstawne jest przyjęcie w owu, że szkoda całkowita następuje w sytuacji, gdy koszty naprawy przekraczają 70 % wartości pojazdu, jako sprzeczne z art. 361 § 2 kc , a także jest niedozwoloną klauzulą abuzywną / art. 358(3) pkt. 2 kc , ponieważ ograniczenie to, jako nieuzgodnione indywid ualnie z powodem jako konsumentem, nie wiąże go / art. 358(1) § 1 kc ; dlatego też strona pozwana powinna wypłacić powodowi odszkodowanie równe wyliczonym kosztom naprawy, które nie przekraczają wartości pojazdu z dnia szkody. W apelacji strona pozwana zar zuciła naruszenie prawa materialnego, a to art. 65 § 2 kc w zw. z § 1 ust. 17 i § 9 ust. 2 OWU Autocasco przez błędne ich zastosowanie, polegające na przyjęciu, że powodowi należy się odszkodowanie równe wyliczonym kosztom naprawy, gdy tymczasem postanowie nia wiążacej strony umowy stanowią, że w wypadku szkody calkowitej odszkodowanie należne jest w kwocie równej wartości rynkowej pojazdu, nie większej od sumy ubezpieczenia, pomniejszonej o wartość pozostałości. Z tych przyczyn wniosła o zmianę zaskarżonego wyroku przez oddalenie powództwa. Sąd Okręgowy zważył co następuje : Apelacja podlega uwzględnieniu, a podniesione w niej okoliczności znajdują potwierdzenie w materiale dowodowym sprawy. Przyjmując bezsporne w istocie ustalenia faktyczne sądu pierwszej instancji za swoje, Sąd Okręgowy nie podziela jednak oceny prawnej tego stanu faktycznego oraz wyciągniętych z tej oceny wniosków , kierując się następującymi względami: - w postępowaniu odrębnym w sprawach o uznanie postanowień wzorca umowy za niedowolone możliwa jest wyłącznie abstrakcyjna kontrola wzorców umownych, natomiast kontrola incydentalna ma miejsce w jakimkolwiek postępowaniu sądowym, w którym zainteresowany powołuje się - na przykład wytaczając powództwo o zasądzenie świadczenia- na fakt inkorporowania do treści umowy niedozwolonych postanowień umownych w rozumieniu art. 385(1) § 1 kc , jak to miało miejsce w niniejszej sprawie; - ogólne warunki ubezpieczenia autocasco określają w sposób jednolity istotne postanowienia dla wszystkich umów w zakresie danego rodzaju ubezpieczenia u określonego ubezpieczyciela i stanowią część składową umowy ubezpieczenia; nie mają one mocy powszechnie obowiązującej ani nie są żródłem prawa, natomiast moc wiążąca ogólnych warunków opiera się na woli stron zawierających umowę; - przepisy kodeksu cywilnego czy też ustawy ubezpieczeniowej nie mogą szczegółowo regulować całokształtu zagadnień związanych z ubezpieczeniem w każdym z jego licznych rodzajów, dlatego też szczegółowe postanowienia dotyczące konkretnego ubezpieczenia ustalane są w ogólnych warunkach ubezpieczeń, przy czym masowość umów ubezpieczenia czyni niemożliwym negocjowanie przez ubezpieczyciela z każdym klientem szczegółów treści umowy, gdy ponadto powód nie negował, że zapoznał się z owu, a zatem postanowienia te były mu znane; - zgodnie z przepisem art. 807 § 1 kc , postanowienia ogólnych warunków ubezpieczenia sprzeczne z przepisami kodeksu cywilnego dot. umów ubezpieczenia są nieważne; zdaniem Sądu Okręgowego, nie są sprzeczne z żadnym przepisem kodeksu cywilnego odnośnie zasady pełnego odszkodowania zapisy § 1 ust. 17 i § 9 ust. 2 ogólnych warunków ubezpieczenia co do określenia pojęcia szkody całkowitej, skoro kwestionowany zapis jest jednoznaczny, jego wykładnia na podstawie art. 65 § 1 kc nie jest konieczna, natomiast powód zapoznał się z postanowieniami owu, które w tej sytuacji były wiążące dla obu stron, gdy do zawarcia umowy - co jest przecież bezsporne- doszło oczywiście w sposób dobrowolny; -skoro zatem doszło do zawarcia umowy na warunkach określonych w owu, to tym samym powód zaakceptował także sposób ustalania i obliczania odszkodowania, które to owu były składnikiem umowy, a ponieważ umowa wiąże strony, dlatego powodowi wypłacono odszkodowanie obliczone według zasad ustalonych w umowie. Z tych przyczyn zaskarżony wyrok podlegał zmianie przez oddalenie powództwa / art. 386 § 1 kpc /, natomiast o kosztach procesu i kosztach postępowania apelacyjnego orzeczono na podstawie art. 98 kpc w zw. z art. 391 § 1 kpc .