II CA 967/13

Sąd Okręgowy w KielcachKielce2013-10-29
SAOSnieruchomościzasiedzenieŚredniaokręgowy
zasiedzenienieruchomośćwłasnośćwspółwłasnośćspadekpostępowanie dowodowesąd okręgowysąd rejonowy

Sąd Okręgowy uchylił postanowienie Sądu Rejonowego o oddaleniu wniosku o zasiedzenie nieruchomości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania z powodu istotnych braków postępowania, w tym nieustalenia kręgu spadkobierców i nieprawidłowego określenia współwłasności.

Sąd Okręgowy w Kielcach uchylił postanowienie Sądu Rejonowego, które oddaliło wniosek o stwierdzenie nabycia własności nieruchomości przez zasiedzenie. Sąd Rejonowy ustalił, że wnioskodawczyni mogła samoistnie posiadać nieruchomość dopiero od 1991 roku, a sprzedaż części gospodarstwa przez pierwotną właścicielkę świadczyła o jej nadal istniejącym prawie własności. Sąd Okręgowy uznał apelację za zasadną, wskazując na błędy proceduralne, w tym nieprawidłowe ustalenie współwłasności nieruchomości przez zmarłego męża wnioskodawczyni oraz nie wezwanie do udziału w sprawie spadkobierców zmarłej właścicielki.

Sąd Okręgowy w Kielcach, rozpoznając apelację wnioskodawczyni Z. S. od postanowienia Sądu Rejonowego w Kielcach oddalającego wniosek o stwierdzenie nabycia własności nieruchomości przez zasiedzenie, uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Sąd Rejonowy ustalił, że wnioskodawczyni i jej mąż mogli zacząć samoistnie posiadać nieruchomość dopiero od 12 grudnia 1991 roku, a sprzedaż części gospodarstwa przez E. G. w 1990 roku świadczyła o tym, że nadal czuła się właścicielką całości. Sąd Okręgowy uznał, że postępowanie przed Sądem I instancji było dotknięte błędem, ponieważ nie wyciągnięto wniosków z faktu, iż gospodarstwo rolne stanowiło współwłasność E. i M. małż. G. Sąd wskazał na konieczność ustalenia, przeciwko komu biegło zasiedzenie udziału należącego do zmarłego wcześniej M. G. (2), czy dokonano działu spadku po nim, a także na potrzebę wyjaśnienia kręgu spadkobierców E. G. i wezwania ich do udziału w sprawie. Dopiero uzupełnienie tych braków pozwoli na prawidłowe rozstrzygnięcie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Sprawa wymaga ponownego rozpoznania z powodu istotnych braków postępowania, w tym nieustalenia kręgu spadkobierców i nieprawidłowego określenia współwłasności.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy uchylił postanowienie Sądu Rejonowego, wskazując na konieczność ustalenia kręgu spadkobierców zmarłej właścicielki oraz prawidłowego określenia współwłasności nieruchomości, która stanowiła przedmiot zasiedzenia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie postanowienia i przekazanie do ponownego rozpoznania

Strona wygrywająca

wnioskodawczyni (w zakresie uchylenia postanowienia)

Strony

NazwaTypRola
Z. S.osoba_fizycznawnioskodawczyni
K. J.osoba_fizycznauczestnik
Skarb Państwa - Nadleśnictwo (...)organ_państwowyuczestnik
J. G.osoba_fizycznauczestnik
K. W. (1)osoba_fizycznauczestnik
E. S.osoba_fizycznauczestnik
M. S.osoba_fizycznauczestnik
D. S.osoba_fizycznauczestnik
R. S. (1)osoba_fizycznauczestnik
K. W. (2)osoba_fizycznauczestnik
A. S.osoba_fizycznauczestnik
I. P.osoba_fizycznauczestnik
R. P.osoba_fizycznauczestnik
B. W.osoba_fizycznauczestnik
A. G.osoba_fizycznauczestnik
K. S.osoba_fizycznauczestnik
R. S. (2)osoba_fizycznauczestnik
M. G. (1)osoba_fizycznauczestnik
D. R.osoba_fizycznauczestnik

Przepisy (3)

Główne

k.p.c. art. 386 § § 4

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do uchylenia zaskarżonego orzeczenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.

Pomocnicze

k.p.c. art. 510 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Nieprawidłowe wezwanie do udziału w sprawie wszystkich zainteresowanych.

k.p.c. art. 233

Kodeks postępowania cywilnego

Przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie art. 510 § 2 kpc przez nie wezwanie do udziału w sprawie wszystkich zainteresowanych. Naruszenie art. 233 kpc przez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów. Niezastosowanie przepisów dotyczących współwłasności i spadkobrania. Konieczność ustalenia kręgu spadkobierców zmarłej współwłaścicielki.

Odrzucone argumenty

Argumenty Sądu Rejonowego dotyczące braku samoistnego posiadania od 1991 roku i ciągłości własności E. G.

Godne uwagi sformułowania

Postępowanie przed Sądem I instancji dotknięte było błędem polegającym na tym, że Sąd aczkolwiek dostrzegł, iż przedmiotowe gospodarstwo rolne stanowiło współwłasność E. i M. małż G. nie wyciągnął z tej okoliczności żadnych wniosków. E. G. mogła jedynie rozporządzić swoim udziałem we współwłasności nabytej w drodze uwłaszczenia w czasie trwania jej małżeństwa z M. G. (2) -nieruchomości. Istotne było więc ustalenie przeciwko komu ewentualnie biegło zasiedzenie udziału należącego do zmarłego wcześniej M. G. (2), czy został dokonany przez jego spadkobierców chociażby nieformalny dział spadku pozostałego po nim lub czy zostały zawarte jakiekolwiek umowy dotyczące przedmiotowej nieruchomości przez M. G. (2) lub po jego śmierci przez tychże spadkobierców.

Skład orzekający

Teresa Kołbuc

przewodniczący

Ewa Piątkowska-Bidas

sprawozdawca

Cezary Klepacz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Konieczność prawidłowego ustalenia kręgu spadkobierców i współwłaścicieli w sprawach o zasiedzenie, a także znaczenie tych kwestii dla oceny samoistnego posiadania."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i prawnej związanej z dziedziczeniem i współwłasnością gospodarstwa rolnego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy zasiedzenia nieruchomości, co jest tematem często interesującym dla właścicieli gruntów i prawników. Kluczowe są tu błędy proceduralne sądu niższej instancji, które doprowadziły do uchylenia postanowienia.

Błędy sądu niższej instancji uniemożliwiły stwierdzenie zasiedzenia – sprawa wraca do ponownego rozpoznania.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt II Ca 967/13 POSTANOWIENIE Dnia 29 października 2013 r. Sąd Okręgowy w Kielcach Wydział II Cywilny Odwoławczy w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Teresa Kołbuc Sędziowie: SSO Ewa Piątkowska-Bidas (spr.) SSO Cezary Klepacz Protokolant: protokolant sądowy Beata Wodecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 października 2013 r. sprawy z wniosku Z. S. z udziałem K. J. , Skarbu Państwa - Nadleśnictwa (...) , J. G. , K. W. (1) , E. S. , M. S. , D. S. , R. S. (1) , K. W. (2) , A. S. , I. P. , R. P. , B. W. , A. G. , K. S. , R. S. (2) , M. G. (1) , D. R. o stwierdzenie nabycia własności nieruchomości przez zasiedzenie na skutek apelacji wnioskodawczyni od postanowienia Sądu Rejonowego w Kielcach z dnia 5 lutego 2013 r. sygn. akt VIII Ns 359/11 postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i sprawę przekazać do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Kielcach, pozostawiając temu Sądowi rozstrzygnięcie o kosztach postępowania apelacyjnego. II Ca 967/13 UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 5 lutego 2013 r. Sad Rejonowy w Kielcach oddalił wniosek Z. S. o stwierdzenie nabycia własności nieruchomości przez zasiedzenie, ustalając co następuje: Gospodarstwo rolne położone w N. , składające się z działek o nr .ew. (...) o pow. 8,63 ha prowadzili J. i M. małż. G. . Po ich śmierci prowadzenie gospodarstwa przejęli ich syn M. i jego żona E. . M. G. (2) miał pięcioro rodzeństwa , z tym że tylko brat M. prowadzący własne gospodarstwo pomagał mu przy pracach polowych. M. G. (2) zmarł (...) r. a w dniu 4 .VII.1980 r. Naczelnik Gminy D. wydał akt własności ziemi stwierdzający , że właścicielem przedmiotowego gospodarstwa rolnego stała się z mocy prawa E. G. . E. i M. G. (2) nie mieli dzieci. Po śmierci męża E. G. poprosiła J. i Z. S. , by z dziećmi zamieszkali u niej i prowadzili jej gospodarstwo rolne i tak też się stało we wrześniu 1980 r. Z. S. pracowała jako salowa , a jej mąż zajmował się wyłącznie pracą w gospodarstwie , przy czym nadal w gospodarstwie pracowała E. G. i we trójkę decydowali o sposobie prowadzenia tegoż gospodarstwa. E. G. obiecywała , że da gospodarstwo S. ale do żadnej umowy nie doszło. W listopadzie 1990 r. wystąpiła o założenie księgi wieczystej i księga taka została założona, z tym że po aktualizacji ewidencji gruntów w/w działki odpowiadają obecnym (...) W dniu 13 grudnia 1990 r. E. G. sprzedała działki (...) powstałe z podziału działki (...) W księdze wieczystej jako działki stanowiące jej własność figurują działki (...) E. G. zmarła (...) . i nie toczyło się postępowanie o stwierdzenie nabycia spadku ani po niej ani po jej mężu. Po śmierci E. G. , Z. S. i J. S. nadal prowadzili gospodarstwo rolne , ocieplili dom, zrobili nowe ogrodzenie, opłacali podatki. J. S. zmarł w 2007 r. i gospodarstwo nie jest uprawiane. Wnioskodawczyni nadal w nim mieszka z trojgiem dzieci. Sąd uznał , że w sprawie brak jakichkolwiek okoliczności świadczących o tym , że E. G. wyzbyła się własności przedmiotowego gospodarstwa na rzecz wnioskodawczyni, a zatem dopiero od 12 XII 1991 r. można mówić o samoistnym posiadaniu przez nią i jej męża objętej wnioskiem nieruchomości, ale brak jakichkolwiek okoliczności pozwalających na przyjęcie dobrej wiary po ich stronie Fakt, że w 1990 r. zmarła sprzedała część gospodarstwa świadczy o tym , że czuła się właścicielką całości. Apelację od tego postanowienia wywiodła wnioskodawczyni i zarzuciła sprzeczność ustaleń Sądu z treścią zebranego materiału i w konsekwencji naruszenie prawa materialnego przez przyjęcie , że ona i jej mąż nie byli samoistnymi posiadaczami przedmiotowej nieruchomości , naruszenie przepisu art. 510 § 2 kpc przez nie wezwanie do udziału w sprawie wszystkich zainteresowanych, art. 233 kpc przez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów polegające na odmowie wiary skarżącej oraz przyjęcie , że E. G. do śmierci faktycznie władała gospodarstwem , podczas gdy zawarte przez nią akty sprzedaży 2 działek stanowiły jedynie potwierdzenie zawartych jeszcze w 1980 r umów nieformalnych. Reasumując skarżąca wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia i uwzględnienie wniosku względnie o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Sąd Okręgowy zważył co następuje: Apelacja jest zasadna o ile wnosi o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania., aczkolwiek z innych powodów niż wskazane w pisemnej apelacji, zwłaszcza , zwłaszcza że jej zarzuty na obecnym etapie postępowania nie mają znaczenia dla orzeczenia Sądu II instancji. Natomiast należy się zgodzić z argumentacją wnioskodawczyni przedstawioną przez jej pełnomocnika na rozprawie apelacyjnej , że wniosek opiera się na nieformalnej darowiźnie gospodarstwa dokonanej przez E. G. w sytuacji ,gdy była ona jedynie jego współwłaścicielką oraz , że w sprawie nie brał udziału jej spadkobierca, a mianowicie Skarb Państwa. Nie przesądzając końcowego rozstrzygnięcia , należy podnieść, że postępowanie przed Sądem I instancji dotknięte było błędem polegającym na tym , że Sąd aczkolwiek dostrzegł, iż przedmiotowe gospodarstwo rolne stanowiło współwłasność E. i M. małż G. nie wyciągnął z tej okoliczności żadnych wniosków. Ma rację skarżąca , że E. G. mogła jedynie rozporządzić swoim udziałem we współwłasności nabytej w drodze uwłaszczenia w czasie trwania jej małżeństwa z M. G. (2) -nieruchomości. Istotne było więc ustalenie przeciwko komu ewentualnie biegło zasiedzenie udziału należącego do zmarłego wcześniej M. G. (2) , czy został dokonany przez jego spadkobierców chociażby nieformalny dział spadku pozostałego po nim lub czy zostały zawarte jakiekolwiek umowy dotyczące przedmiotowej nieruchomości przez M. G. (2) lub po jego śmierci przez tychże spadkobierców. Bezsporne jest również , że E. G. zmarła w (...) r, a więc także wyjaśnienia wymagał krąg jej spadkobierców i wezwanie ich do udziału w sprawie . Dopiero uzupełnienie tych braków pozwoli na ponowną ocenę dowodów , ewentualne uzupełnienie materiału dowodowego i prawidłowe oraz właściwie uzasadnione rozstrzygnięcie. Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w sentencji postanowienia z mocy art. 386§4 kpc . SSO E. Piątkowska - Bidas SSO T. Kołbuc SSO C. Klepacz