II Ca 963/12

Sąd Okręgowy w ŚwidnicyŚwidnica2013-02-12
SAOSCywilnezobowiązaniaŚredniaokręgowy
dzierżawaczynszumowa na czas określonywypowiedzenie umowyapelacjakoszty postępowania

Podsumowanie

Sąd Okręgowy oddalił apelację pozwanego, utrzymując w mocy wyrok zasądzający od niego na rzecz powodów 16 000 zł tytułem czynszu dzierżawy gruntu.

Sprawa dotyczyła zapłaty czynszu dzierżawy gruntu w kwocie 16 000 zł, wynikającego z umowy przedwstępnej zawartej na 5 lat. Sąd Rejonowy uwzględnił powództwo, a Sąd Okręgowy oddalił apelację pozwanego, uznając jego wypowiedzenie umowy za bezskuteczne, ponieważ umowa była zawarta na czas oznaczony i nie przewidywała możliwości jej wcześniejszego rozwiązania. Pozwany zarzucał m.in. naruszenie przepisów o swobodzie umów i błędną ocenę dowodów.

Sąd Okręgowy w Świdnicy rozpoznał sprawę z powództwa T. B. i J. B. przeciwko A. L. o zapłatę 16 000 zł, będącą wynikiem apelacji pozwanego od wyroku Sądu Rejonowego w Ząbkowicach Śląskich. Sąd pierwszej instancji zasądził od pozwanego na rzecz powodów kwotę 16 000 zł tytułem czynszu dzierżawy gruntu, wynikającego z umowy przedwstępnej z dnia 18 czerwca 2008 r. zawartej na okres 5 lat. Pozwany w apelacji zarzucał naruszenie przepisów Kodeksu cywilnego, w tym art. 353(1) kc (zasada swobody umów), art. 471 kc (niewykonanie zobowiązania) oraz art. 673 § 3 kc w zw. z art. 704 kc (wypowiedzenie umowy najmu/dzierżawy), a także naruszenie art. 233 § 1 kpc (dowolna ocena dowodów) i art. 236 kpc (nierozpoznanie wniosku dowodowego). Sąd Okręgowy oddalił apelację, uznając ją za bezzasadną. Sąd podkreślił, że umowa została zawarta na czas oznaczony, a jej wypowiedzenie było dopuszczalne tylko w przypadkach w niej określonych. Ponieważ umowa nie zawierała takich postanowień, a pozwany nie wykazał spełnienia żadnych innych przesłanek umożliwiających jej rozwiązanie, jego wypowiedzenie było bezskuteczne. W związku z tym, pozwany był zobowiązany do zapłaty czynszu za lata 2010 i 2011. Sąd odrzucił zarzuty naruszenia art. 471 kc, gdyż powodowie dochodzili czynszu, a nie odszkodowania, oraz art. 233 § 1 kpc, wskazując, że skarżący nie przedstawił dowodów podważających ustalenia sądu, a jedynie własną, odmienną ocenę materiału dowodowego. Zarzut naruszenia art. 353(1) kc również uznano za nieuzasadniony, gdyż swoboda umów jest ograniczona przepisami prawa. O kosztach postępowania apelacyjnego orzeczono na podstawie art. 98 i 99 kpc w zw. z art. 391 § 1 kpc.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, umowa zawarta na czas oznaczony może być rozwiązana tylko w wypadkach w niej określonych. Brak takich postanowień uniemożliwia jej wcześniejsze wypowiedzenie.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że umowa przedwstępna dzierżawy zawarta na czas określony ma cechę trwałości i może być rozwiązana tylko w przypadkach przewidzianych w umowie. Ponieważ umowa stron nie zawierała takich postanowień, wypowiedzenie dokonane przez pozwanego było bezskuteczne.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie apelacji

Strona wygrywająca

powodowie

Strony

NazwaTypRola
T. B.osoba_fizycznapowód
J. B.osoba_fizycznapowód
A. L.osoba_fizycznapozwany

Przepisy (10)

Główne

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

Pomocnicze

k.c. art. 353(1)

Kodeks cywilny

Swoboda kształtowania stosunku prawnego jest ograniczona granicami wyznaczonymi przez przepisy prawa, naturę stosunku prawnego i zasady współżycia społecznego. Twierdzenie o możliwości wypowiedzenia umowy w każdym czasie, bez podstaw w umowie lub przepisach, jest dowolne.

k.c. art. 471

Kodeks cywilny

Przepis dotyczy odpowiedzialności za niewykonanie lub nienależyte wykonanie zobowiązania. Nie ma zastosowania, gdy dochodzi się zapłaty należnego świadczenia (czynszu) z istniejącej umowy.

k.c. art. 673 § § 3

Kodeks cywilny

Dotyczy wypowiedzenia umowy najmu. Sąd uznał, że jego zastosowanie w kontekście zarzutów apelacji jest zbędne, gdyż kluczowe jest postanowienie umowy o czas jej trwania.

k.c. art. 704

Kodeks cywilny

Dotyczy wypowiedzenia umowy dzierżawy. Sąd uznał, że jego zastosowanie w kontekście zarzutów apelacji jest zbędne, gdyż kluczowe jest postanowienie umowy o czas jej trwania.

k.p.c. art. 233 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Zasada swobodnej oceny dowodów. Naruszenie tego przepisu wymaga wykazania rażącego naruszenia zasad oceny wiarygodności i mocy dowodów, a nie jedynie odmiennej interpretacji dowodów przez stronę.

k.p.c. art. 236

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy rozpoznania wniosków dowodowych. Sąd uznał, że nierozpoznanie wniosku dowodowego nie miało znaczenia dla prawidłowości rozstrzygnięcia w świetle innych ustaleń.

k.p.c. art. 98

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 99

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 391 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Umowa zawarta na czas oznaczony może być rozwiązana tylko w przypadkach w niej określonych. Wypowiedzenie umowy przez pozwanego było bezskuteczne, gdyż umowa nie zawierała postanowień o możliwości jej wcześniejszego rozwiązania. Powodowie dochodzili zapłaty czynszu, a nie odszkodowania, co wyklucza zastosowanie art. 471 kc.

Odrzucone argumenty

Umowa przedwstępna dzierżawy nie jest umową najmu ani dzierżawy i pozwany powinien móc ją wypowiedzieć. Pozwany powinien być zwolniony z zapłaty czynszu mimo wypowiedzenia umowy z powodu braku zgody gminy na budowę elektrowni wiatrowych. Sąd pierwszej instancji naruszył art. 233 § 1 kpc przez dowolną ocenę dowodów. Sąd pierwszej instancji naruszył art. 236 kpc przez nierozpoznanie wniosku dowodowego pozwanego.

Godne uwagi sformułowania

istotną cechą takiej umowy jest to, że może ona być rozwiązana tylko w wypadkach określonych w umowie brak takich postanowień w umowie - co było bezsporne - nie daje możliwości rozwiązania umowy przed upływem okresu jej obowiązywania skarżący nie przedstawił w istocie wniosków ani środków dowodowych, które podważałyby trafność ustaleń sądu pierwszej instancji, ponieważ za niewystarczające należy uznać oparcie w tym zakresie zarzutów apelacji jedynie na własnym przekonaniu o innej, niż przyjął sąd, wadze poszczególnych dowodów i ich odmiennej ocenie niż ocena sądu

Skład orzekający

Anatol Gul

przewodniczący

Alicja Chrzan

sędzia

Jerzy Dydo

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wypowiadania umów zawartych na czas oznaczony, zwłaszcza w kontekście braku postanowień umownych regulujących tę kwestię."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji umowy przedwstępnej dzierżawy, ale zasady dotyczące umów na czas oznaczony są szersze.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje ważną zasadę prawa cywilnego dotyczącą umów na czas oznaczony, co jest istotne dla praktyków. Argumentacja pozwanego dotycząca swobody umów i oceny dowodów jest typowa dla sporów sądowych.

Umowa na czas określony: kiedy można ją wypowiedzieć?

Dane finansowe

WPS: 16 000 PLN

czynsz dzierżawy: 16 000 PLN

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt II Ca 963/12 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 12 lutego 2013 r. Sąd Okręgowy w Świdnicy, II Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Anatol Gul Sędziowie: SO Alicja Chrzan SO Jerzy Dydo Protokolant: Violetta Drohomirecka po rozpoznaniu w dniu 12 lutego 2013 r. w Świdnicy na rozprawie sprawy z powództwa T. B. i J. B. przeciwko A. L. o zapłatę 16.000 zł na skutek apelacji pozwanego od wyroku Sądu Rejonowego w Ząbkowicach Śląskich z dnia 29 października 2012 r., sygn. akt I C 254/12 I. oddala apelację; II. zasądza od pozwanego solidarnie na rzecz powodów 1.200 zł kosztów postępowania apelacyjnego. Sygn. akt II Ca 963/12 UZASADNIENIE Zaskarżonym wyrokiem zasądzono od pozwanego na rzecz powodów kwotę 16 000 zł oraz orzeczono o kosztach procesu, opierając rozstrzygnięcie o następujące ustalenia i oceny: - w dniu 18 czerwca 2008 r. strony zawarły przedwstępną umowę dzierżawy działek gruntu na okres 5 lat, ustalając czynsz na kwotę 8000 zł, który miał być płatny do dnia 4 lipca każdego roku kalendarzowego; pismem z dnia 24 lutego 2012 r. powodowie wezwali pozwanego do zapłaty czynszu w kwocie 8000 zł za rok 2010 oraz 8000 zł za rok 2011 . W ocenie sądu powództwo podlegało uwzględnieniu. Zawarta przez strony umowa nie zawierała żadnych dodatkowych warunków, które mieli spełnić powodowie, a których niewykonanie zwalniałoby pozwanego od zapłaty czynszu - miał on bowiem płacić czynsz do dnia zawarcia umowy dzierżawy, bądź do wygaśnięcia lub wypowiedzenia tej umowy. Tymczasem umowa dzierżawy została zawarta na czas określony, a zatem bez zawarcia w umowie określonych okoliczności - których w umowie nie zamieszczono - a których spełnienie umożliwiało wypowiedzenie umowy, nie było możliwe ani dopuszczalne wypowiedzenie łaczącej strony umowy zawartej na czas określony przed upływem okresu jej obowiązywania. W apelacji pozwany zarzucił : 1. naruszenie przepisu art. 353(1) kc przez uznanie, że pozwany powinien był stosować się przy wypowiedzeniu umowy do ograniczeń właściwych dla umowy najmu i dzierżawy, gdy tymczasem przedmiotowa umowa przedwstępna nie jest umową najmu ani dzierżawy; 2. naruszenie przepisu art. 471 kc przez błędne zastosowanie i zobowiązanie pozwanego do zapłaty czynszu mimo wypowiedzenia umowy - przy braku zgody gminy na budowę elektrowni wiatrowych; 3. naruszenie art. 673 § 3 kc w zw. z art. 704 kc przez ich błędne zastosowanie i uznanie ,że pozwany mógł wypowiedzieć umowę tylko w razie wystąpienia okoliczności wskazanych w jej treści, gdy tymczasem stron nie łączyła umowa dzierżawy ani żadna umowa nienazwana; 3. naruszenie przepisu art. 233 § 1 kpc przez dokonanie dowolnej, a nie swobodnej oceny materiału dowodowego, co doprowadziło do ustalenia, że strony nie p rzewidziały możliwości jej zakończenia przed upływem pięciu lat; 5. naruszenie przepisu art. 236 kpc przez nierozpoznanie wniosku dowodowego pozwanego z dokumentu w postaci informacji z A M iR R oraz Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi dla ustalenia , czy na przedmiotowych działkach powodowie prowadzili zwykłą działalność rolniczą. Wskazując na powyższe wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku przez oddalenie powództwa lub jego uchylenie i przekazanie sprawy sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. Sąd Okręgowy zważył co następuje : Apelacja nie podlega uwzględnieniu, a podniesione w niej liczne zarzuty w żadnym stopniu nie podważają trafności zaskarżonego rozstrzygnięcia. Przyjmując bezsporne w istocie ustalenia faktyczne sądu pierwszej instancji za swoje, Sąd Okręgowy podziela także ocenę prawną tego stanu faktycznego oraz wyciągnięte z tej oceny wnioski, co zwalnia z potrzeby ponownego przytaczania szeregu powołanych już wcześniej trafnych argumentów. Tylko dodatkowo odnośnie zarzutów apelacji należy wskazać na następujące kwestie : -bezspornym było, że strony łączyła umowa zawarta na czas oznaczony, a istotną cechą takiej umowy jest to, że może ona być rozwiązana tylko w wypadkach określonych w umowie, wobec czego brak takich postanowień w umowie - co było bezsporne - nie daje możliwości rozwiązania umowy przed upływem okresu jej obowiązywania; - w niniejszej sprawie strony w umowie z dnia 18 czerwca 2008 r. takiej możliwości nie przewidziały, jak i takiego rozwiązania nawet nie dopuściły, wobec czego wypowiedzenie dokonane przez pozwanego było bezskuteczne; -skoro zatem czynsz miał być płatny raz w roku, do dnia 4 lipca każdego roku kalendarzowego, którego to czynszu za lata 2010 i 2011 pozwany nie uregulował, to żądanie pozwu podlegało uwzględnieniu; -nie ma podstaw do przyjęcia naruszenia przez sąd pierwszej instancji przepisu art. 471 kc , skoro powodowie nie dochodzili odszkodowania z tytułu niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania, lecz jedynie czynszu z tytułu łączącej strony umowy; -nie jest także uprawniony zarz ut naruszenia przepisu art. 233 § 1 kpc , skoro skarżący nie przedstawił w istocie wniosków ani środków dowodowych, które podważałyby trafność ustaleń sądu pierwszej instancji, ponieważ za niewystarczające należy uznać oparcie w tym zakresie zarzutów apel acji jedynie na własnym przekonaniu o innej, niż przyjął sąd, wadze poszczególnych dowodów i ich odmiennej ocenie niż ocena sądu, do czego w istocie sprowadza się apelacja; - co do zasady, wykaza nie przez stronę,że sąd naruszył przepis art. 233 § 1 kpc oraz że fakt ten mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy, nie może być zastąpione jedynie odmienną interpretacją dowodów zebranych w sprawie, chyba że strona jednocześnie wykaże, że przy jęta za podstawę rozstrzygnięcia ocena dowodów przekracza granice przysługującej sądowi w tym zakresie swobody; oznacza to, że postawienie zarzutu naruszenia tego przepisu nie może polegać na zaprezentowaniu przez skarżącego stanu faktycznego przyjętego przez niego na podstawie własnej oceny dowodów, do czego w istocie sprowadza się apelacja; skarżący może natomiast i powinien wykazywać, posługując się wyłącznie argumentami prawnymi, że sąd rażąco naruszył ustanowione w tym przepisie zasady oceny wiaryg odności i mocy dowodów i że naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy, co jednak nie zostało skutecznie uczynione; -nie jest także uprawniony zarzut naruszenia przepisu art. 353(1) kc , dającego stronom możliwość swobodnego kształtowania stosunku prawnego, przy czym swoboda ta jest właśnie wyznaczona przez granice wskazane w tym przepisie, wobec czego twierdzenie skarżącego, że stronom przysługiwała możliwość wypowiedzenia łączącej ich umowy w każdym czasie jest dowolne i nie znajduje żadnego uzasad nienia prawnego, dlatego też odwoływanie się do wskazanych przez skarżącego przepisów art. 673 § 3 kc w zw. z art. 704 kc jest zbędne; -w świetle powyższych uwag powołane w apelacji naruszenie przepisu art. 236 kpc przez brak rozpoznania wniosku dowodowego odnośnie ustalenia wskazanych tam okoliczności nie miało żadnego znaczenia dla prawidłowości zapadłego rozstrzygnięcia. Z tych przyczyn apelacja pozwanego jako pozbawiona uzasadnionych podstaw została oddalona / art. 385 kpc /, natomiast o kosztach post ępowania apelacyjnego orzeczono na podstawie art. 98 i 99 kpc w zw. z art. 391 § 1 kpc .

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę