II CA 954/14

Sąd Okręgowy w ŚwidnicyŚwidnica2015-01-22
SAOSCywilnezobowiązaniaWysokaokręgowy
karta pojazduopłatazwrot nienależnego świadczeniaprzedawnienieprawo unijneTSUESąd Najwyższykoszty procesu

Sąd Okręgowy uwzględnił apelację powoda, podwyższając zasądzoną kwotę do 2.000 zł i oddalając apelację pozwanego, uznając opłatę za kartę pojazdu za nienależnie pobraną.

Sprawa dotyczyła zwrotu nienależnie pobranej opłaty za wydanie karty pojazdu. Sąd Rejonowy zasądził 1.700 zł, jednak Sąd Okręgowy, uwzględniając apelację powoda, podwyższył tę kwotę do pełnych 2.000 zł. Oddalono apelację pozwanego, który argumentował o przedawnieniu roszczenia na podstawie art. 118 k.c.

Sąd Okręgowy w Świdnicy rozpoznał sprawę z powództwa I. S. przeciwko Powiatowi (...) o zapłatę 2.000 zł, dotyczącą zwrotu nienależnie pobranej opłaty za wydanie karty pojazdu. Sąd Rejonowy zasądził kwotę 1.700 zł. Sąd Okręgowy, rozpoznając apelacje obu stron, zmienił zaskarżony wyrok, podwyższając zasądzoną kwotę do 2.000 zł i oddalając apelację strony pozwanej. Uzasadnieniem była utrwalona linia orzecznicza Sądu Najwyższego i Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, zgodnie z którą opłata za kartę pojazdu w kwocie 500 zł była nienależnie pobrana i podlega zwrotowi w całości, a nie tylko w części przewyższającej koszty druku. Sąd odrzucił również zarzut przedawnienia podniesiony przez pozwanego, uznając, że roszczenie przedsiębiorcy o zwrot nienależnie pobranej opłaty nie jest związane z prowadzeniem działalności gospodarczej w rozumieniu art. 118 k.c. i podlega dziesięcioletniemu terminowi przedawnienia.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Opłata za wydanie karty pojazdu w kwocie 500 zł jest nienależnie pobrana i podlega zwrotowi w całości.

Uzasadnienie

Sąd oparł się na orzecznictwie TSUE i SN, które uznały opłatę za sprzeczną z prawem unijnym, zwłaszcza w sytuacji, gdy nie jest nakładana przy nabyciu pojazdu już zarejestrowanego w kraju. Motywacja odnosi się do pełnej wysokości opłaty, a nie tylko do różnicy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zmiana wyroku i oddalenie apelacji pozwanego

Strona wygrywająca

I. S.

Strony

NazwaTypRola
I. S.osoba_fizycznapowód
Powiat (...)organ_państwowypozwany

Przepisy (3)

Główne

k.c. art. 118

Kodeks cywilny

termin przedawnienia roszczeń związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej

Pomocnicze

k.c. art. 410

Kodeks cywilny

podstawa do zwrotu nienależnego świadczenia

k.c. art. 405

Kodeks cywilny

podstawa do zwrotu bezpodstawnego wzbogacenia

Argumenty

Skuteczne argumenty

Opłata za kartę pojazdu w kwocie 500 zł jest nienależnie pobrana i podlega zwrotowi w całości na podstawie orzecznictwa TSUE i SN. Roszczenie o zwrot nienależnie pobranej opłaty za kartę pojazdu nie jest roszczeniem związanym z działalnością gospodarczą w rozumieniu art. 118 k.c. i nie podlega trzyletniemu terminowi przedawnienia.

Odrzucone argumenty

Roszczenie o zwrot opłaty za wydanie karty pojazdu uiszczonej podczas rejestracji pojazdu przez przedsiębiorcę podlega trzyletniemu terminowi przedawnienia (art. 118 k.c.).

Godne uwagi sformułowania

obowiązek zwrotu nienależnie pobranej opłaty za wydanie karty pojazdu, to znaczy dotyczy całej opłaty w kwocie 500 złotych nie jest roszczeniem związanym z prowadzeniem działalności gospodarczej w rozumieniu artykułu 118 kc Nie ma także dostatecznych racji, jak argumentował Sąd Najwyższy, do tego, aby krótkim terminem przedawnienia ograniczać roszczenie, skierowane przeciwko podmiotowi prawa publicznego o zwrot świadczenia, które pobrał z powołaniem się na normę prawną, sprzeczną z prawem wewnętrznym i przyjętymi zobowiązaniami międzynarodowymi.

Skład orzekający

Anatol Gul

przewodniczący

Aleksandra Żurawska

sędzia

Piotr Rajczakowski

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ugruntowanie interpretacji przepisów dotyczących zwrotu nienależnie pobranych opłat za kartę pojazdu oraz stosowania terminów przedawnienia w relacjach z podmiotami prawa publicznego."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnego typu opłaty i specyfiki relacji między obywatelem/przedsiębiorcą a organem państwowym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu nienależnie pobranych opłat i pokazuje, jak orzecznictwo UE i SN może wpływać na prawa obywateli w relacjach z państwem.

Czy opłata za kartę pojazdu była nienależna? Sąd Okręgowy wyjaśnia.

Dane finansowe

WPS: 2000 PLN

zwrot nienależnie pobranej opłaty za wydanie karty pojazdu: 2000 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt II Ca 954/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 22 stycznia 2015 r. Sąd Okręgowy w Świdnicy, II Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Anatol Gul Sędziowie: SO Aleksandra Żurawska SO Piotr Rajczakowski Protokolant: Agnieszka Ingram-Ciesielska po rozpoznaniu w dniu 22 stycznia 2015 r. w Świdnicy na rozprawie sprawy z powództwa I. S. przeciwko Powiatowi (...) o zapłatę 2.000 zł na skutek apelacji obu stron od wyroku Sądu Rejonowego w Świdnicy z dnia 9 września 2014r., sygn. akt I C 778/14 I. zmienia zaskarżony wyrok w ten sposób, że podwyższa zasądzoną od strony pozwanej na rzecz powoda kwotę 1.700 zł do 2.000 (dwa tysiące) zł (pkt I i II), a koszty procesu do 717 zł (pkt III); II. oddala apelację strony pozwanej; III. zasądza od strony pozwanej na rzecz powoda 90 zł kosztów postępowania apelacyjnego. Sygn. akt II Ca 954/14 ( transkrypcja wygłoszonego uzasadnienia ) Początek tekstu [Przewodniczący 00:00:01.400] Wyrok w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej. Dnia 22 stycznia 2015 roku Sąd Okręgowy w Świdnicy po rozpoznaniu sprawy z powództwa I. S. przeciwko Powiatowi (...) o zapłatę 2.000 złotych na skutek apelacji obu stron od wyroku Sądu Rejonowego w Świdnicy z dnia 9 września 2014 roku sygnatura akt I C 778/14 po pierwsze, zmienia zaskarżony wyrok w ten sposób, że podwyższa zasądzoną od strony pozwanej na rzecz powoda kwotę 1.700 złotych do 2.000 złotych, punkt pierwszy i drugi, a koszty procesu do 717 złotych, pkt 3, po drugie oddala apelację strony pozwanej, po trzecie zasądza od strony pozwanej na rzecz powoda 90 złotych kosztów postępowania apelacyjnego. Będzie wygłoszone uzasadnienia orzeczenia w sprawie II Ca 954/14. [Sędzia sprawozdawca 00:01:04.490] Sąd Okręgowy rozpoznając apelację oparł się na ustaleniach faktycznych Sądu Rejonowego, opartych w istocie na okolicznościach bezspornych i zważył, co następuje. Apelacja powoda podlegała w całości uwzględnieniu, a strony pozwanej, oddaleniu. Wbrew bowiem stanowisku Sądu Rejonowego i strony pozwanej, utrwalony w orzecznictwie Sądu Najwyższego jest już pogląd, że obowiązek zwrotu nienależnie pobranej opłaty za wydanie karty pojazdu, to znaczy dotyczy całej opłaty w kwocie 500 złotych, a nie ogranicza się do różnicy między tą opłatą, a kwotą 75 złotych, stanowiącą przyjmowany koszty druku i dystrybucji kart, zobacz uzasadnienie uchwał Sądu Najwyższego 25 listopada 2011 roku III CZP 67/11 oraz z 2 czerwca 2010 roku III CZP 37/10. Motywacja powyższego stanowiska jest przy tym taka, że powołane we wcześniejszych rozważ, motywacja powyższego stanowiska jest taka, że powołane w rozważaniach Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejską z 10 grudnia 2007 roku C 134/07 odnosi się do pełnej wysokości opłaty za kartę pojazdu w kwocie 500 złotych, a w niej jedynie do różnicy 425 złotych, pomiędzy kwotami określonymi w rozporządzeniach z 2003 i 2006 roku. Trybunał uznał bowiem za sprzeczną z prawem unijnym opłatę nakładaną w związku z pierwszą rejestracją używanego pojazdu samochodowego, przywiezionego z innego państwa członkowskiego w sytuacji, w której opłata taka, nie jest nakładana w związku z nabyciem w Polsce używanego pojazdu samochodowego, jeśli jest on już tam zarejestrowany. Podzielając zaś powyższy pogląd zasądzeniu na rzecz powoda, stosownie do jego żądania, podlegały zatem pełne opłaty po 500 złotych za wydanie kart pojazdu w liczbie czterech, uiszczone stronie pozwanej, jako nienależne ( art. 410 w zw. z art. 405 k.c. ) w łącznej kwocie 2.000 złotych. Za pozbawioną podstaw należało natomiast uznać apelację strony pozwanej, gdyż nieuzasadniony był, jedyny zresztą jej zarzut naruszenia art. 118 k.c. , poprzez uznanie, że roszczenie o zwrot opłaty za wydanie karty pojazdu uiszczonej podczas rejestracji pojazdu przez przedsiębiorcę, który prowadzi działalność gospodarczą w zakresie handlu pojazdami i nie jest roszczeniem związanym z prowadzeniem działalności gospodarczej. Akceptacji podlega bowiem w niniejszej sprawie stanowisko Sądu I instancji w kwestii braku podstaw do stosowania trzyletniego terminu przedawnienia roszczenia powoda. Błędny jest zatem pogląd prawny pozwanej, że roszczenie to, jako związane z prowadzoną przez skarżącego działalnością gospodarczą, podlegało przedawnieniu trzyletniemu, art. 118 kc. Sąd Okręgowy podziela natomiast utrwalony już w judykaturze pogląd, że roszczenie przedsiębiorcy o zwrot nienależnie pobranej opłaty z tytułu wydania karty pojazdu, uiszczonej w związku z rejestracją pojazdu, sprowadzonego w ramach działalności gospodarczej z państwa, będącego członkiem Unii Europejskiej, nie jest roszczeniem związanym z prowadzeniem działalności gospodarczej w rozumieniu artykułu 118 kc. Taki, na takim też stanowisku stanął Sąd Najwyższy w powołanej już uchwale Sądu, tego Sądu z 25 listopada 2011 roku III CZP 67/11, oraz wyroku Sądu Najwyższego z 3 października 2008 roku I CSK 155/08. W szczególności przekonująca wydaje się być argumentacja przytaczana w uzasadnieniu powyższego stanowiska, że wprowadzając krótszy, trzyletni termin przedawnienia dla roszczeń związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, ustawodawca uwzględnił wymagania prawidłowego funkcjonowania gospodarki rynkowej. W stosunkach zatem między partnerami działalności gospodarczej, profesjonalistami roszczenia powinny być realizowane sprawnie i szybko. Instrumentem skłaniającym podmioty gospodarcze do takiego sprawnego działania jest krótki, trzyletni termin przedawnienia. Jego zastosowanie wymaga jednak istnienia partnerstwa w obrocie gospodarczym. Takie przesłanki nie istnieją natomiast w relacjach między podmiotem prawa publicznego, a zewnętrznym adresatem jego działań. Nie ma także dostatecznych racji, jak argumentował Sąd Najwyższy, do tego, aby krótkim terminem przedawnienia ograniczać roszczenie, skierowane przeciwko podmiotowi prawa publicznego o zwrot świadczenia, które pobrał z powołaniem się na normę prawną, sprzeczną z prawem wewnętrznym i przyjętymi zobowiązaniami międzynarodowymi. Zobacz uzasadnienie powołanej uchwały z 25 listopada 2011 roku III CZP 67/11. Skoro zatem bieg przedawnienia roszczenia o zwrot opłaty za wydanie karty pojazdu rozpoczyna się z chwilą spełnienia tego świadczenia, co miało miejsce, jak wskazywała sama pozwana w odpowiedzi na pozew w okresie od lutego do września 2005 roku, a co do zasady roszczenia z tytułu bezpodstawnego wzbogacenia, w tym o zwrot nienależnego świadczenia, przedawniają się w terminie dziesięcioletnim, takie też stanowisko zajął Sąd Najwyższy w powołanej uchwale z 25 listopada 2011 roku III CZP 67/11, a także w uchwale z 2 czerwca 2010 roku III CZP 37/10, jak i w wyrokach z 17 grudnia 1976 roku III CRN 289/76 i z 25 lutego 2005 roku II CK 439/04, to w rozpoznawanej sprawie upływ powyższego terminu do daty wniesienia pozwu bez wątpienia nie nastąpił. Z powyższych przyczyn Sąd Okręgowy na podstawie art. 386 paragraf 1 kpc zmienił zaskarżony wyrok, punkt pierwszy, na podstawie art. 385 kpc oddalił apelację strony pozwanej, o czym orzeczono w punkcie drugim, a kosztach postępowania apelacyjnego, na które składała się opłata od apelacji w kwocie 30 złotych, oraz wynagrodzenie pełnomocnika, wynoszące 60 złotych, orzekł w myśl art. 98 paragraf 1 i 3 w związku z art. 99 i artykułem 391 paragraf 1 kpc . Dziękuję. [koniec części 00:06:28.323]

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI