II CA 94/14

Sygn. akt II Ca 94/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ K. , dnia 8 maja 2014 r. Sąd Okręgowy w Kaliszu II Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie: Przewodniczący: SSO Wojciech Vogt (spr.) Sędziowie: SSO Marian Raszewski SSO Paweł Szwedowski Protokolant: st. sekr. sąd. Elżbieta Wajgielt po rozpoznaniu w dniu 8 maja 2014 r. w Kaliszu na rozprawie sprawy z powództwa W. K. , W. K. przeciwko J. K. o zapłatę na skutek apelacji pozwanego od wyroku Sądu Rejonowego w Kępnie z dnia 3 grudnia 2013r. sygn. akt (...) I. zmienia zaskarżony wyrok i nadaje mu następujące brzmienie: 1. zasądza od pozwanego J. K. na rzecz powoda W. K. kwotę 2000 zł (dwa tysiące zł) z ustawowymi odsetkami od 17 października 2012 r. – co do kwoty 900 zł i od 14 marca 2013 r. – co do kwoty 1.100 zł – do 3 grudnia 2013 r. , 2. należność główną rozkłada na 20 rat miesięcznych po 100 zł, płatnych do ostatniego dnia każdego miesiąca, począwszy od stycznia 2014 r. z ustawowymi odsetkami na wypadek opóźnienia w płatności poszczególnych rat, 3. oddala powództwo w pozostałym zakresie, 4. zasądza od pozwanego na rzecz powoda W. K. kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów sądowych, 5. zasądza od powódki W. K. na rzecz pozwanego kwotę 600 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego, II. w pozostałym zakresie apelacje oddala III. zasądza od powódki W. K. na rzecz pozwanego kwotę 300 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu odwoławczym. II Ca 94/14 UZASADNIENIE Powódka W. K. wniosła o zasądzenie od pozwanego J. K. kwoty 2000 zł z ustawowymi odsetkami od dnia 16.10.2012 r. tytułem zwrotu połowy poniesionych przez powódkę kosztów związanych z geodezyjnym podziałem nieruchomości stanowiącej współwłasność pozwanego oraz jej męża W. K. a także kosztów sporządzenia aktu notarialnego znoszącego tę współwłasność. Sąd wezwał do udziału w sprawie w charakterze powoda W. K. . Pozwany wniósł o oddalenie powództwa. Sąd Rejonowy w Kępnie wyrokiem z dnia 3 grudnia 2013 r. zasądził od pozwanego na rzecz powodów solidarnie kwotę 2.000 zł z ustawowymi odsetkami od 17 października 2012 r. co do kwoty 900 zł i od 14 marca 2013 r. co do kwoty 1.100 zł - do 3 grudnia 2013 r. Należność główna rozłożył na 20 rat miesięcznych po 100 zł płatnych do ostatniego dnia każdego miesiąca począwszy od stycznia 2014 r. z ustawowymi odsetkami na wypadek zwłoki w płatności poszczególnych rat. Oddalił powództwo w pozostałym zakresie i rozstrzygnął o kosztach postępowania. Rozstrzygnięcie swoje oparł na następujących ustaleniach: Powód W. K. oraz jego brat – pozwany J. K. byli współwłaścicielami zabudowanej nieruchomości położonej w K. przy ul. (...) objętej księgą wieczystą Sądu Rejonowego w Kępnie (...) : powód - w 3/8, pozwany w 5/8. Przedmiotowa nieruchomość została podzielona na dwie działki: (...) – o powierzchni 0,0320 ha i (...) – o powierzchni 0,0449 ha. Umową (...) strony W. i J. K. dokonali nieodpłatnego zniesienia współwłasności przedmiotowej nieruchomości w ten sposób, że powód W. K. otrzymał na własność działkę numer (...) , natomiast pozwany J. K. – działkę nr (...) . W § 5 tejże umowy strony oświadczyły, że umowa ta zostaje dokonana bez obowiązku spłat i dopłat na rzecz którejkolwiek ze stron. Notariusz stwierdził, że wszystkie opłaty gotówka strony wniosły po połowie. Miedzy stronami niesporne było, że powodowie ponieśli koszty geodezyjne podziału nieruchomości w wysokości 1.888 zł oraz koszty opłaty notarialnej w wysokości 2.259,12 zł. Niesporne było również, że strony nie dokonały uzgodnień co do obowiązku pokrycia kosztów. Pozwany poinformował jedynie powoda, że z uwagi na jego trudną sytuację materialną nie pokryje przedmiotowych kosztów. Sąd uznał, że zwrot połowy tych kosztów należy się powodom. Apelację od tego rozstrzygnięcia złożył pozwany zaskarżając wyrok w całości. Zarzucił: 1. naruszenie art. 505 4 § 1 k.p.c. przez jego niezastosowanie wskutek wadliwego uznania dopuszczalności przekształceń podmiotowych na podstawie art. 196 § 1 k.p.c. w postępowaniu uproszczonym, 2. nieuwzględnienie podniesionego przez pozwanego w sprzeciwie od nakazu zapłaty zarzutu braku legitymacji czynnej powódki W. K. w przedmiotowej sprawie, 3. naruszenie prawa materialnego tj. art. 369 k.c. przez jego błędną wykładnię skutkującą zasądzeniem na rzecz powoda świadczenia solidarnie, 4. naruszenie art. 233 k.p.c. poprzez pominięcie dokumentu urzędowego - aktu notarialnego z dnia 13 marca 2013 r., z którego wynika, że powód W. K. i pozwany poczynili uzgodnienia , co do obowiązku pokrycia kosztów podziału geodezyjnego i kosztów notarialnych, 5. naruszenie art. 65 § 2 k.c. przez dokonanie błędnej wykładni woli stron wyrażonej w umowie zniesienia współwłasności, zawartej w formie aktu notarialnego w dniu 13.3.2013 r., 6. naruszenie art. 28 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych przez jego niewłaściwe zastosowanie . W oparcie o te zarzuty wniósł o uchylenie wyroku w części zasądzającej od pozwanego na rzecz powoda W. K. solidarnie kwoty 2.000 zł i umorzenie postępowania w tym zakresie, zmianę wyroku przez oddalenie w całości powództwa W. K. i zasądzenie kosztów za obie instancję. Powodowie wnieśli o oddalenie apelacji. Sąd Okręgowy zważył, co następuje : Apelacja zasługuje na częściowe uwzględnienie. Sąd Rejonowy prawidłowo ustalił, że strony nie zawarły umowy co do obowiązku poniesienia kosztów podziału wspólnej nieruchomości. W tym zakresie Sąd I instancji swoje stanowisko należycie uzasadnił (okoliczność ta była niesporna). Z aktu notarialnego wynikało ustalenia poniesienia przez strony opłat notarialnych po połowie. Trafnie jednak Sąd ustalając kto poniósł faktyczne koszty podziału nieruchomości nie oparł się na tym dokumencie, skoro między stronami niesporne było, że koszty te poniósł powód (konkretnie powodowie z majątku wspólnego). Zarzuty podniesione w tym zakresie w apelacji świadczą jedynie o niezrozumieniu przez profesjonalnego pełnomocnika elementarnych zasad postępowania cywilnego. Skoro strony nie zawarły umowy co do poniesienia kosztów podziału nieruchomości i okoliczność ta jest między nimi niesporna to niniejsze postępowanie nie może być prowadzone w trybie uproszczonym, co wynika z literalnego brzmienia art. 505 1 k.p.c. Mimo tego pełnomocnik stawia zarzut naruszenia art. 505 4 k.p.c. , który w niniejszej sprawie z wyżej podanych względów nie może mieć zastosowania. Przekształcenie podmiotowe było więc w pełni dopuszczalne. Konsekwencją nieznajomości treści art. 505 1 k.p.c. są dalsze zupełnie bezzasadne zarzuty naruszenia art. 28 ustawy o kosztach, który tu nie ma zastosowania. W oparciu o art. 152 k.c. współwłaściciele dokonujący podziału nieruchomości ponoszą koszty jej rozgraniczenia po połowie. Koszty podziału nieruchomości wspólnej na odrębne przedmioty własności strony powinny również ponieść po połowie, gdy inaczej się nie umówiły. Osobą jednak uprawniona do żądania zwrotu kosztów podziału nieruchomości jest współwłaściciel który koszty te poniósł i tylko on i to niezależnie od tego czy pieniądze na pokrycie tych kosztów pochodziły z jego majątku wspólnego. Legitymacja procesowa przysługuje bowiem tylko współuprawnionemu. W tym więc zakresie zarzut apelacji jest zasadny i należało w tej części zmienić zaskarżone orzeczenie i w pozostałym zakresie powództwo oddalić. W tym też zakresie skorygowano orzeczenie o kosztach postępowania zarówno za pierwszą jak i druga instancję. Mając na uwadze powyższe okoliczności należało zgodnie z art. 385 i 386 k.p.c. orzec jak w sentencji. O kosztach orzeczono zgodnie z art. 100 k.p.c.