II CA 928/12
Podsumowanie
Sąd Okręgowy uchylił postanowienie Sądu Rejonowego o oddaleniu wniosku o zezwolenie na sprzedaż nieruchomości, przekazując sprawę do ponownego rozpoznania z powodu naruszeń proceduralnych.
Sąd Rejonowy oddalił wniosek o zezwolenie na sprzedaż nieruchomości, uznając brak uprawnienia wnioskodawczyni do jego złożenia. Sąd Okręgowy uchylił to postanowienie, wskazując na naruszenie przepisów procesowych, w tym art. 514 § 2 kpc i art. 144 kpc. Podkreślono, że każdy współwłaściciel jest uprawniony do złożenia takiego wniosku, a kwestia zgody wszystkich współwłaścicieli powinna być rozstrzygnięta merytorycznie. Dodatkowo, sąd pierwszej instancji nie ustanowił kuratora dla nieobecnej uczestniczki postępowania.
Sprawa dotyczyła wniosku I. K. o zezwolenie na dokonanie czynności przekraczającej zwykły zarząd, tj. sprzedaż nieruchomości, której była współwłaścicielką wraz z U. G. i nieznaną z miejsca pobytu M. B. Sąd Rejonowy w Dzierżoniowie oddalił wniosek, uznając, że wnioskodawczyni nie miała uprawnienia do jego złożenia, ponieważ jej udział nie wynosił co najmniej połowy wszystkich udziałów. Sąd pierwszej instancji powołał się na art. 199 kc. Wnioskodawczyni I. K. wniosła apelację, zarzucając naruszenie art. 514 § 2 kpc poprzez błędną wykładnię braku uprawnienia do złożenia wniosku oraz naruszenie art. 144 kpc poprzez nierozpoznanie wniosku o ustanowienie kuratora dla nieobecnej uczestniczki. Sąd Okręgowy w Świdnicy uznał apelację za zasadną. Podkreślono, że każdy współwłaściciel jest uprawniony do złożenia wniosku o zezwolenie na czynność przekraczającą zwykły zarząd, a kwestia zgody wszystkich współwłaścicieli powinna być rozstrzygnięta merytorycznie na rozprawie, która jest obligatoryjna w takich sprawach (art. 616 kpc). Sąd Rejonowy naruszył również art. 144 kpc, nie ustanawiając kuratora dla nieznanej z miejsca pobytu uczestniczki. Sąd Okręgowy zwrócił uwagę na spóźnione, ale jednak usunięcie braków formalnych wniosku (przedłożenie pełnomocnictwa od U. G. przed uprawomocnieniem się zarządzenia o zwrocie części wniosku), co powinno skutkować potraktowaniem wniosku jako wniesionego w dacie usunięcia braków. Z tych względów, na podstawie art. 386 kpc, zaskarżone postanowienie zostało uchylone, a sprawa przekazana do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu.
Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.
SprawdźZagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, każdy współwłaściciel jest uprawniony do złożenia wniosku o zezwolenie na czynność przekraczającą zwykły zarząd.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że Sąd Rejonowy błędnie zinterpretował art. 514 § 2 kpc, oddalając wniosek z powodu braku uprawnienia wnioskodawczyni. Każdy współwłaściciel ma prawo złożyć taki wniosek, a kwestia zgody wszystkich współwłaścicieli lub rozstrzygnięcia przez sąd powinna być badana merytorycznie.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylenie postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania
Strona wygrywająca
I. K.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| I. K. | osoba_fizyczna | wnioskodawczyni |
| U. G. | osoba_fizyczna | wnioskodawczyni |
| M. B. | osoba_fizyczna | uczestniczka |
| adw. B. Z. | inne | pełnomocnik |
Przepisy (8)
Główne
k.c. art. 199
Kodeks cywilny
Do rozporządzenia rzeczą wspólną oraz do innych czynności przekraczających zakres zwykłego zarządu potrzebna jest zgoda wszystkich współwłaścicieli. W razie braku takiej zgody współwłaściciele, których udziały wynoszą co najmniej połowę, mogą zażądać rozstrzygnięcia przez Sąd, który orzeknie mając na względzie cel zamierzonej czynności oraz interesy wszystkich współwłaścicieli.
Pomocnicze
k.p.c. art. 514 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd oddala wniosek, jeżeli z treści wniosku wynika oczywisty brak uprawnienia.
k.p.c. art. 514 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
W sprawach, w których rozprawa jest obligatoryjna, sąd może rozpoznać sprawę na posiedzeniu niejawnym tylko wtedy, gdy z treści wniosku wynika oczywisty brak uprawnienia.
k.p.c. art. 144
Kodeks postępowania cywilnego
Jeżeli ustawa wymaga obecności strony, a strona nie może przyjść do sądu lub gdy jej przybycie byłoby połączone z niewymiernymi trudnościami, sąd, wytaczając przeciwko niej powództwo lub zawiadamiając ją o terminie, może ustanowić dla niej kuratora.
k.p.c. art. 379
Kodeks postępowania cywilnego
Nieważność postępowania zachodzi, jeżeli strona była pozbawiona możności obrony praw lub jej naruszenie nastąpiło z powodu naruszenia przepisów prawa.
k.p.c. art. 386
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd drugiej instancji może uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania.
k.p.c. art. 130 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Jeżeli pisma procesowe lub inne pisma sądowe nie spełniają wymagań formalnych, przewodniczący wzywa stronę, która je podała, do usunięcia braków w terminie tygodniowym.
k.p.c. art. 616
Kodeks postępowania cywilnego
W sprawach o zezwolenie na dokonanie czynności przekraczającej zakres zwykłego zarządu rozprawa jest obligatoryjna.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie art. 514 § 2 kpc poprzez błędne przyjęcie oczywistego braku uprawnienia wnioskodawczyni do złożenia wniosku. Naruszenie art. 144 kpc poprzez nierozpoznanie wniosku o ustanowienie kuratora dla nieobecnej uczestniczki. Spóźnione usunięcie braków formalnych wniosku powinno być traktowane jako skuteczne.
Godne uwagi sformułowania
każdy ze współwłaścicieli jest uprawniony do złożenia wniosku O tym Sąd winien zdecydować po merytorycznym rozpoznaniu wniosku na rozprawie nie można kierować się nadmiernym formalizmem w odpowiednim stosowaniu przepisów z procesu nie dokonuje się jego zwrotu, a traktuje jako wniesione w dacie owego spóźnionego usunięcia braków formalnych
Skład orzekający
Grażyna Kobus
przewodniczący
Aleksandra Żurawska
członek
Jerzy Dydo
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wniosków o zezwolenie na czynność przekraczającą zwykły zarząd, procedury ustanawiania kuratora dla nieobecnych stron oraz dopuszczalności spóźnionego usuwania braków formalnych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji współwłasności i wniosku o zezwolenie na sprzedaż nieruchomości. Interpretacja przepisów procesowych ma szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa ilustruje typowe błędy proceduralne popełniane przez sądy niższej instancji, które mogą prowadzić do uchylenia orzeczenia. Pokazuje znaczenie prawidłowego stosowania przepisów o ustanowieniu kuratora i usuwaniu braków formalnych.
“Błąd proceduralny sądu pierwszej instancji doprowadził do uchylenia postanowienia o sprzedaży nieruchomości.”
Sektor
nieruchomości
Masz pytanie dotyczące tej sprawy?
Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Sygnatura akt II Ca 928/12 POSTANOWIENIE Dnia 29 stycznia 2013 r. Sąd Okręgowy w Świdnicy, II Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie następującym; Przewodniczący SSO Grażyna Kobus SO Aleksandra Żurawska SO Jerzy Dydo po rozpoznaniu w dniu 29 stycznia 2013 r. na rozprawie sprawy z wniosku I. K. i U. G. przy udziale M. B. o zezwolenie na dokonanie czynności przekraczającej zwykły zarząd na skutek apelacji wnioskodawczyni I. K. od postanowienia Sądu Rejonowego w Dzierżoniowie z dnia 30 października 2012 r. sygn. akt INs 376/12 postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę Sądowi Rejonowemu w Dzierżoniowie do ponownego rozpoznania. Sygn. akt II Ca 928/12 UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 30.10.2012r Sąd Rejonowy w Dzierżoniowie I Wydział Cywilny oddalił wniosek I. K. o zezwolenie na dokonanie czynności przekraczającej zakres zwykłego zarządu. Sąd Rejonowy ustalił, że zarządzeniem z dnia 31.08.2012r wezwano pełnomocnika wnioskodawczyni do usunięcia braków formalnych wniosku o zezwolenie na dokonanie czynności przekraczającej zwykły zarząd przez przedłożenie pełnomocnictwa procesowego udzielonego przez drugą z wnioskodawczyń U. G. . Na wniosek pełnomocnika wnioskodawczyni I. kucharskiej termin do usunięcia braku formalnego został przedłużony do 30.09.2012r. Brak formalny wniosku nie został jednak usunięty do tego terminu, dlatego Sąd Rejonowy zarządzeniem z dnia 2.10.2012r zwrócił wniosek w części dotyczącej wnioskodawczyni U. G. . Zarządzenie o zwrocie wniosku uprawomocniło się w dniu 24.10.2012r. Jeszcze przed uprawomocnieniem się zarządzenia o zwrocie części wniosku w dniu 11 października 2012r zostało przedłożone pełnomocnictwo od wnioskodawczyni U. G. dla adw. B. Z. , które podpisała wnioskodawczyni o zezwolenie na dokonanie czynności przekraczającej zwykły zarząd. Przy tak ustalonym stanie faktycznym Sąd Rejonowy uznał, że już z treści wniosku wynika oczywisty brak uprawnienia wnioskodawczyni do jego wniesienia, a zatem wniosek podlega oddaleniu na posiedzeniu niejawnym na podstawie art.514 § 1 kpc . Oczywistego braku uprawnienia wnioskodawczyni I. K. Sąd Rejonowy upatrywał, w tym, że zgodnie z art.199 kc do rozporządzenia rzeczą wspólną, oraz do innych czynności przekraczających zakres zwykłego zarządu potrzebna jest zgoda wszystkich współwłaścicieli. W razie braku takiej zgody współwłaściciele, których udziały wynoszą, co najmniej połowę mogą zażądać rozstrzygnięcia przez Sąd, który orzeknie mając na względzie cel zamierzonej czynności oraz interesy wszystkich współwłaścicieli. Skoro zezwolenie Sądu miało dotyczyć sprzedaży nieruchomości, której współwłaścielkami były trzy osoby wymienione we wniosku wnioskodawczynie I. K. i U. G. oraz nieznana z miejsca pobytu uczestniczka M. B. w częściach po 1/3, to wniosek złożony tylko przez jedną ze współwłaścicielek podlegał oddaleniu z braku jej uprawnienia do jego złożenia, ponieważ nie miała ona udziału w nieruchomości wynoszącego, co najmniej połowę wszystkich udziałów w nieruchomości. Od postanowienia Sądu pierwszej instancji apelację wniosła wnioskodawczyni I. K. zaskarżając postanowienie w całości i zarzucając: - naruszenie przepisów prawa procesowego, a mianowicie art.514 § 2 kpc poprzez niewłaściwą wykładnię i zastosowanie przez przyjęcie, że z treści wniosku wynika oczywisty brak uprawnienia wnioskodawczyni do złożenia wniosku; - naruszenie przepisów prawa procesowego a mianowicie art.144 k.p.c. , które to uchybienie powoduje nieważność postępowania, poprzez merytoryczne rozpoznanie sprawy przy braku ustanowienia kuratora dla osoby nieobecnej, a tym samym przeprowadzenie postępowania, w którym uczestniczka postępowania pozbawiona została właściwej reprezentacji i możliwości obrony swoich praw w rozumieniu art.379 pkt.2 i 5 kpc . Wskazując na powyższe zarzuty wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania i zasądzenie na rzecz wnioskodawczyni kosztów postępowania apelacyjnego. Sąd Okręgowy zważył: Apelacja jest zasadna. Trafny jest zarzut apelacji naruszenia przez Sąd Rejonowy przepisów prawa procesowego, w szczególności art. 514 § 2 kpc , oraz art. 144 kpc . W sprawach o zezwolenie na dokonanie czynności przekraczającej zakres zwykłego zarządu rozprawa jest obligatoryjna ( art.616 kpc ). Przepis art. 514 § 2 kpc zezwala na rozpoznanie sprawy, w której co do zasady rozprawa jest obligatoryjna tylko wówczas, gdy z treści wniosku wynika oczywisty brak uprawnienia wnioskodawcy. W sprawie o zezwolenie na dokonanie czynności przekraczającej zwykły zarząd, uprawnionym jest oczywiście każdy ze współwłaścieli. Wnioskodawczyni I. K. jako współwłaścicielka nieruchomości była uprawniona do złożenia wniosku. Inna sprawą jest czy spełnione zostały dalsze wymagania przewidziane w przepisie art.199 kc , do uwzględnienia sprawy. O tym Sąd winien zdecydować po merytorycznym rozpoznaniu wniosku na rozprawie. Sąd naruszył również przepis art. 144 kpc nie rozpoznając wniosku o ustanowienie kuratora dla osoby nieznanej z miejsca pobytu przed rozstrzygnięciem sprawy. Naruszenie wyżej wymienionych przepisów wynikało z nieuzasadnionego formalizmu Sądu Rejonowego w zakresie oceny usunięcia braków formalnych wniosku. Jeżeli po bezskutecznym upływie terminu do usunięcia braków formalnych pisma, a nawet i wydaniu zarządzenia o zwrocie pozwu ( wniosku) na podstawie art. 130 § 1 kpc zd. pierwsze, pismo zostanie jednak właściwie poprawione lub uzupełnione, to nie dokonuje się jego zwrotu, a traktuje jako wniesione w dacie owego spóźnionego usunięcia braków formalnych ( tak SN w postanowieniu z 20.01.1967 OSN 1968 Nr 3 poz.56). W toku postępowania, po wydaniu zarządzenia o częściowym zwrocie wniosku, a przed jego uprawomocnieniem się został usunięty brak formalny wniosku, ponieważ wnioskodawczyni U. G. przedłożyła pełnomocnictwo dla radcy prawnego B. Z. . W tej sytuacji nie było przeszkód do merytorycznego rozpoznania sprawy. Takie postępowanie sądu byłoby tym bardziej uzasadnione, że w sprawach należących do trybu postępowania nieprocesowego interes publiczny jest silniejszy niż w procesie, który ma zazwyczaj charakter prywatnoprawny i sąd nie może kierować się nadmiernym formalizmem w odpowiednim stosowaniu przepisów z procesu. Z powyższych względów na podstawie art. 386 kpc postępowanie podlegało uchyleniu, ponieważ Sąd Rejonowy nie rozpoznał istoty sprawy.
Nie znalazłeś odpowiedzi?
Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.
Rozpocznij analizę