II CA 913/18

Sąd Okręgowy w KrakowieKraków2018-05-30
SAOSnieruchomościksięgi wieczysteŚredniaokręgowy
nieruchomościksięgi wieczystewłasnośćwspółwłasnośćspadekdziedziczeniedarowiznasąd okręgowyapelacja

Sąd Okręgowy oddalił apelację dotyczącą wpisu do księgi wieczystej, potwierdzając prawidłowość obliczenia udziałów spadkowych i darowizny.

Apelacja dotyczyła wpisu do księgi wieczystej współwłasności nieruchomości. Uczestniczka J.W. zarzuciła błędy w ustaleniach faktycznych i prawnych, twierdząc, że nieruchomość powinna być zaliczona do majątku wspólnego małżonków S. i Z. M. Sąd Okręgowy oddalił apelację, uznając, że udziały zostały prawidłowo obliczone na podstawie postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku i umowy darowizny.

Sprawa dotyczyła wpisu do księgi wieczystej współwłasności nieruchomości. Wnioskodawca E.M. domagał się wpisania współwłasności w określonych udziałach na podstawie umowy darowizny i dziedziczenia po zmarłym ojcu, S.M. Sąd Rejonowy dokonał wpisu, uwzględniając udziały wynikające z postanowień spadkowych i umowy darowizny. Apelację wniosła uczestniczka J.W., zarzucając błędy w ustaleniach faktycznych i prawnych, w szczególności nieuwzględnienie, że nieruchomość stanowiła majątek wspólny małżonków S. i Z. M. Sąd Okręgowy oddalił apelację, szczegółowo analizując kwestię przekształcenia bezudziałowej współwłasności małżeńskiej we współwłasność w częściach ułamkowych po śmierci S.M. oraz udziały spadkowe nabyte przez poszczególnych spadkobierców. Sąd uznał, że udziały zostały prawidłowo obliczone i odzwierciedlają stan prawny nieruchomości, a tym samym apelacja była bezzasadna.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, nieruchomość nabyta na podstawie aktu własności ziemi w trakcie trwania małżeńskiej wspólności ustawowej stanowi majątek wspólny małżonków.

Uzasadnienie

Sąd wyjaśnił, że nieruchomość objęta księgą wieczystą stanowiła wspólność majątkową małżeńską. Po śmierci jednego z małżonków, bezudziałowa współwłasność przekształciła się we współwłasność w częściach ułamkowych, z czego udział przypadający żyjącemu małżonkowi wynosił ½, a udział przypadający spadkobiercom zmarłego małżonka również wynosił ½.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalić apelację

Strona wygrywająca

wnioskodawca E. M.

Strony

NazwaTypRola
E. M.osoba_fizycznawnioskodawca
Z. M.osoba_fizycznauczestnik
B. T.osoba_fizycznauczestnik
J. W.osoba_fizycznauczestnik

Przepisy (4)

Główne

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do oddalenia apelacji jako bezzasadnej.

k.p.c. art. 520 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do orzeczenia o kosztach postępowania odwoławczego z uwagi na oczywistą sprzeczność interesów stron.

Pomocnicze

Rozp. Min. Spraw. z dn. 22.10.2015 r. art. § 5 pkt 5

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości

Wysokość opłat za czynności radców prawnych.

Rozp. Min. Spraw. z dn. 22.10.2015 r. art. § 10 ust. 1 pkt 1

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości

Wysokość opłat za czynności radców prawnych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Prawidłowe obliczenie udziałów spadkowych po S. M. Prawidłowe ustalenie, że nieruchomość stanowiła majątek wspólny małżonków S. i Z. M. Umowa darowizny i ustanowienia użytkowania odzwierciedlała rzeczywisty stan prawny udziałów.

Odrzucone argumenty

Nieruchomość powinna być zaliczona do majątku wspólnego S. i Z. M. w całości, co skutkowałoby innymi udziałami spadkobierców. Akt notarialny przeniósł mniejszy udział niż faktycznie wynikał z treści.

Godne uwagi sformułowania

Zważywszy, że nieruchomość objęta ww. księgą wieczystą stanowiła wspólność majątkową małżeńską, z chwila śmierci S. M. , dotychczasowa bezudziałowa współwłasność małżonków przekształciła się we współwłasność w częściach ułamkowych Obawy apelującej okazały się być bezpodstawne , co mogła ustalić dokonując prostego działania matematycznego

Skład orzekający

Katarzyna Biernat-Jarek

przewodniczący-sprawozdawca

Grzegorz Buła

członek

Beata Kurdziel

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących majątku wspólnego małżonków, dziedziczenia i wpisów do ksiąg wieczystych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z aktem własności ziemi i dziedziczeniem po konkretnym małżonku.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy praktycznych aspektów dziedziczenia i podziału majątku, co jest częstym problemem. Wyjaśnienie matematyczne udziałów może być pomocne dla prawników i osób w podobnej sytuacji.

Jak udziały w spadku i darowiźnie wpływają na wpis do księgi wieczystej? Analiza orzeczenia.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt II Ca 913/18 POSTANOWIENIE Dnia 30 maja 2018 r. Sąd Okręgowy w Krakowie II Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie: Przewodniczący: Sędzia SO Katarzyna Biernat-Jarek ( sprawozdawca) Sędziowie: SO Grzegorz Buła SO Beata Kurdziel po rozpoznaniu w dniu 30 maja 2018r. w Krakowie na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku E. M. przy uczestnictwie udziałem Z. M. , B. T. , J. W. o wpis do księgi wieczystej na skutek apelacji uczestnika J. W. od wpisu Sądu Rejonowego w Olkuszu w dziale II księgi wieczystej (...) z dnia 2 stycznia 2018 roku sygn.. akt DZKW/KR1O/00007045/17 postanawia: 1. oddalić apelację; 2. zasądzić od uczestniczki J. W. na rzecz wnioskodawcy kwotę 120 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania wywołanych wniesioną apelacją. UZASADNIENIE Wnioskodawca E. M. domagał się wpisania w dziale II księgi wieczystej (...) współwłasności w udziale 20/32 części na rzecz E. M. syna S. i Z. na podstawie umowy darowizny oraz ustanowienia użytkowania z dnia 12 października 2017 roku oraz domagał się wpisania współwłasności w udziałach wynoszących po 3/32 części na rzecz E. M. , S. M. , B. T. i J. W. - dzieci S. i Z. na podstawie dziedziczenia po S. M. . Do wniosku dołączone zostały prawomocne postanowienie dotyczące stwierdzenia nabycia spadku po S. M. wydane przez Sąd Rejonowy w Dąbrowie Górniczej z dnia 7 sierpnia 1985 roku sygn. akt I 2 Ns 344/85 , prawomocne postanowienie Sądu Rejonowego w Dąbrowie Górniczej z dnia 10 lipca 2012 roku sygn. akt I Ns 1038/11 o uzupełnieniu postanowienia Sądu Rejonowego w Dąbrowie Górniczej z dn. 7 sierpnia 1985 r. co do dziedziczenia gospodarstwa rolnego wchodzącego w skład spadku po S. M. położonego w B. , postanowienie Sądu Okręgowego w Katowicach z 6 sierpnia 2013 roku sprawie II Ca 815/12 oddalające apelację E. M. od wymienionego postanowienia Sądu Rejonowego w Dąbrowie Górniczej z dnia 10 lipca 2012 roku, umowa darowizny oraz umowa ustanowienia użytkowania zawarta w dniu 12 października 2017 roku Rep. A nr (...) przed notariuszem E. G. prowadzącą Kancelarię Notarialną w O. na podstawie której, Z. M. (1) darowała swojemu synowi E. M. cały swój udział wynoszący 20/32 części w zabudowanej nieruchomości położonej w miejscowości B. składającej się z działek nr : (...) o łącznej powierzchni 0,7909 ha i jednocześnie umowę ustanawiającą przez E. M. na rzecz Z. M. dożywotnie, bezpłatne użytkowanie darowanego udziału w zabudowanej nieruchomości położonej w B. składającej się z wyżej wymienionych działek. Do wniosku dołączono także wypis z rejestru gruntów dla działek objętych umową darowizny oraz odpis skrócony aktu małżeństwa S. M. i Z. M. . Wpisem z dnia 2 stycznia 2018 roku DzKw KR1O/00007345/17 Sąd Rejonowy w Olkuszu w dziale II księgi wieczystej (...) dokonał wpisu prawa własności w udziale 20/32 części na rzecz E. M. syna S. i Z. oraz w udziałach po 3/32 części na rzecz E. M. syna S. i Z. , S. M. syna S. i Z. , B. T. córki S. i Z. I. firm oraz J. W. córki S. i Z. , a w dziale III ujawnił ograniczone prawo rzeczowe to jest dożywotnie bezpłatne prawo użytkowania darowanego E. M. udziału wynoszącego 20/32 części psy na rzecz Z. M. jako podstawę powołując wymienione umowę darowizny i ustanowienia użytkowania oraz postanowienia dotyczące stwierdzenia nbycia spadku. Apelację od powyższego wpisu złożyła J. W. , która zarzuciła przyjęcie błędnych ustaleń faktycznych i stanów prawnych jako podstawy wpisania prawa własności i nieuwzględnienie, że na podstawie aktu własności ziemi nieruchomość rolna w B. powinna być zaliczona do majątku wspólnego S. M. i Z. M. gdyż dnia 4 listopada 1971 roku, tj. w dacie wydania aktu własności ziemi pomiędzy wyżej wymienionymi istniała małżeńska wspólność ustawowa i dana nieruchomość weszła do majątku wspólnego małżonków, a w konsekwencji udział spadkobierców jest większy niż wykazany w księgach wieczystych. W oparciu o tak sprecyzowane zarzuty domagała się uzgodnienia treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem rzeczy poprzez wpisanie innych udziałów uczestników, a wynikających z faktu, że nieruchomość była przedmiotem współwłasności małżonków S. i Z. M. , zmiany zaskarżonego wpisu poprzez uwzględnienie, że nieruchomość ujęta w księdze wieczystej należała do majątku wspólnego małżonków S. i Z. M. , a tym samym aktem notarialnym umową darowizny i umową ustanowienia użytkowania Rep. A nr (...) z dnia 12 października 2017 roku przeniesiono udział mniejszy niż faktycznie z jej treści wynika, względnie uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji. Wnioskodawca E. M. domagał się oddalenia apelacji oraz zasądzenia na swoją rzecz kosztów stepowania odwoławczego. Sąd Okręgowy zważył co następuje: Apelacja jako całkowicie bezzasadna podlegała oddaleniu. Księga wieczysta (...) prowadzona była dla nieruchomości składającej się z działek nr (...) położonych w miejscowości B. o łącznej powierzchni 0,7909 ha z wpisem prawa własności na rzecz Z. M. córki S. i O. na podstawie aktu własności ziemi z dnia 20 stycznia 1978 roku (...) . Przystępując do umowy darowizny Z. M. (1) oświadczyła , że w dniu 4 listopada 1971 roku pozostawała w związku małżeńskim ze S. M. synem A. i M. , ur. (...) , na dowód czego przedłożyła odpis skrócony aktu małżeństwa wydany przez Urząd Stanu Cywilnego w B. z dn. 17 sierpnia 2017 r. zgodny z treścią aktu małżeństwa o oznaczeniu (...) . Zważywszy, że nieruchomość objęta ww. księgą wieczystą stanowiła wspólność majątkową małżeńską, z chwila śmierci S. M. , dotychczasowa bezudziałowa współwłasność małżonków przekształciła się we współwłasność w częściach ułamkowych , z czego udział przypadający Z. M. wynosił ½ część (16/32), podobnie jak udział S. M. – przypadający jego spadkobiercom tj. ½ część (16/32). Zgodnie z prawomocnym postanowieniem Sądu Rejonowego w Dąbrowie Górniczej z dnia 10 lipca 2012 roku sygn. akt I Ns 1038/11 o uzupełnieniu postanowienia : wchodzący w skład spadku po S. M. zmarłym w dn. 14.10.1982 r. udział w gospodarstwie rolnym położonym w B. nabyli na podstawie ustawy Żona Z. M. (2) w 4/16 części (tj. ¼ ) oraz dzieci : S. M. , E. M. , B. T. i J. W. po 3/16 części. Uwzględniając zatem wielkość udziałów w jakich spadkobiercy nabyli spadek po S. M. , udziały we współwłasności nieruchomości objętej księgą wieczystą (...) przedstawiają się następująco: - Z. M. (1) c. S. i O. 4/16 z ½ tj. 4/32 w całości; - E. M. s. S. i Z. 3/16 z ½ tj. 3/32 w całości; - S. M. s. S. i Z. 3/16 z ½ tj. 3/32 w całości; - B. tabor c. S. i Z. 3/16 z ½ tj. 3/32 w całości; - J. W. c. S. i Z. 3/16 z ½ tj. 3/32 w całości. Z. M. (1) umową darowizny z dn. 12.10.2017 r. przekazała zatem swojemu synowi E. należący do niej udział w majątku wspólnym tj. ½ (16/32) część we współwłasności oraz udział w wysokości 4/32 nabyty w drodze dziedziczenia po mężu – czyli udział 20/32 części. Dokonany wpis współwłasności odzwierciedlał zatem , że przedmiotowa nieruchomość stanowiła majątek wspólny Z. M. i S. M. i w konsekwencji wpis współwłasności na rzecz jego spadkobierców i wielkość ich udziałów została prawidłowo obliczona przez Sąd Rejonowy, podobnie jak i wielkość udziału będąca przedmiotem darowizny. Zatem obawy apelującej okazały się być bezpodstawne , co mogła ustalić dokonując prostego działania matematycznego , co w konsekwencji doprowadziło do oddalenia apelacji na podstawie art. 385 k.p.c. O kosztach postępowania odwoławczego Sąd Okręgowy orzekł na podstawie art. 520 § 3 k.p.c. z uwagi na oczywistą sprzeczność interesów stron , obciążając uczestniczkę obowiązkiem zwrotu wnioskodawcy kosztów zastępstwa przez profesjonalnego pełnomocnika w postępowaniu odwoławczym w wysokości wynikającej z § 5 pkt 5 w zw. z § 10 ust. 1 pkt 1 Rozp. Ministra Sprawiedliwości z dnia 22.10.2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych w brzmieniu obowiązującym od 27.10.2016 r. . SSO Grzegorz Buła SSO Katarzyna Biernat-Jarek SSO Beata Kurdziel

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI