Orzeczenie · 2013-09-20

II CA 904/13

Sąd
Sąd Okręgowy w Białymstoku
Miejsce
Białystok
Data
2013-09-20
SAOSnieruchomościksięgi wieczysteWysokaokręgowy
nieruchomościksięgi wieczystehipotekapodział majątkurozwódwspółwłasnośćudziałypostępowanie wieczystoksięgowe

Sąd Okręgowy w Białymstoku rozpoznał apelację uczestnika postępowania B. A. od postanowienia Sądu Rejonowego w Białymstoku, które utrzymało w mocy wpis hipoteki przymusowej na udziale ½ we własności nieruchomości należących do współwłaścicielki M. A. . Hipoteka została wpisana na podstawie tytułu wykonawczego dotyczącego zaległości podatkowych dłużniczki. Uczestnik apelacji zarzucił Sądowi Rejonowemu naruszenie przepisów postępowania cywilnego (art. 233 § 1 kpc w zw. z art. 13 § 2 kpc) poprzez błędne uznanie, że nie wykazał nierównych udziałów w majątku wspólnym, a także naruszenie przepisów prawa materialnego (art. 43 § 2 kro i op, art. 31 § 1 kro i op, art. 46 kro i op w zw. z art. 1035 kc i art. 1038 § 1 kc) poprzez oparcie się na domniemaniu równych udziałów i dokonanie de facto podziału części majątku wspólnego. Sąd Okręgowy oddalił apelację, uznając ją za niezasadną. Przyjął ustalenia faktyczne Sądu I instancji i przychylił się do poglądu Sądu Najwyższego (uchwała III CZP 16/01), że prawomocny wyrok orzekający rozwód może być podstawą wpisu współwłasności nieruchomości na rzecz byłych małżonków z udziałami po ½ części, dopóki udziały te nie zostaną prawomocnie ustalone inaczej. Sąd podkreślił, że w postępowaniu wieczystoksięgowym bada się jedynie treść i formę wniosku oraz dokumentów, a stan rzeczy istniejący na chwilę złożenia wniosku. Ponieważ nierówne udziały nie zostały ustalone ani w chwili złożenia wniosku, ani w toczącym się postępowaniu o podział majątku (II Ns 3120/08), zaskarżone wpisy są zgodne z prawem. Sąd zaznaczył, że rozstrzygnięcie o ustaleniu nierównych udziałów w majątku wspólnym wykracza poza kognicję postępowania wieczystoksięgowego i nastąpi w odrębnym postępowaniu o podział majątku. Zarzuty dotyczące naruszenia art. 31 i 46 kro oraz przepisów kc zostały uznane za bezprzedmiotowe, gdyż zaskarżone postanowienie nie dokonywało podziału majątku. Apelacja została oddalona na podstawie art. 385 kpc w zw. z art. 13 § 2 kpc.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ustalanie podstaw wpisu współwłasności w księgach wieczystych na rzecz byłych małżonków po rozwodzie, zakres kognicji sądu wieczystoksięgowego w sprawach podziału majątku.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy sytuacji, gdy nie ustalono jeszcze nierównych udziałów w postępowaniu o podział majątku.

Zagadnienia prawne (2)

Czy prawomocny wyrok orzekający rozwód może być podstawą wpisu w księdze wieczystej współwłasności nieruchomości na rzecz byłych małżonków z udziałami po ½ części, w sytuacji gdy nie zostały jeszcze ustalone nierówne udziały w majątku wspólnym w odrębnym postępowaniu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, prawomocny wyrok orzekający rozwód może być podstawą wpisu w księdze wieczystej współwłasności nieruchomości na rzecz byłych małżonków z udziałami po ½ części, dopóki udziały te nie zostaną prawomocnie ustalone inaczej.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy oparł się na uchwale Sądu Najwyższego III CZP 16/01, zgodnie z którą wpis współwłasności po 1/2 jest dopuszczalny na podstawie wyroku rozwodowego, jeśli nie ustalono inaczej w postępowaniu o podział majątku. Postępowanie wieczystoksięgowe bada stan rzeczy na chwilę złożenia wniosku, a nie rozstrzyga o nierównych udziałach.

Czy sąd wieczystoksięgowy jest właściwy do ustalania nierównych udziałów w majątku wspólnym byłych małżonków w ramach wniosku o wpis hipoteki?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, rozstrzygnięcie o ustalaniu nierównych udziałów w majątku wspólnym wykracza poza kognicję sądu wieczystoksięgowego i powinno być przedmiotem odrębnego postępowania o podział majątku.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy wyjaśnił, że postępowanie wieczystoksięgowe ma ograniczony zakres badania wniosku i dokumentów, a kwestia podziału majątku wspólnego i ustalenia nierównych udziałów jest rozstrzygana w odrębnym postępowaniu.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalenie apelacji
Strona wygrywająca
Skarb Państwa - Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w B.

Strony

NazwaTypRola
Skarb Państwa - Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w B.organ_państwowywnioskodawca
B. A. (1)osoba_fizycznauczestnik postępowania
M. A.osoba_fizycznawspółwłaścicielka

Przepisy (11)

Główne

k.p.c. art. 626 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Zakres badania sądu wieczystoksięgowego.

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa oddalenia apelacji.

Pomocnicze

k.p.c. art. 233 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Zarzut naruszenia poprzez uznanie, że uczestnik nie wykazał nierównych udziałów.

k.p.c. art. 13 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Zarzut naruszenia w zw. z art. 233 § 1 kpc; zastosowanie w postępowaniu apelacyjnym.

k.r.o. art. 43 § § 1

Kodeks rodzinny i opiekuńczy

Domniemanie równych udziałów w majątku wspólnym.

k.r.o. art. 43 § § 2

Kodeks rodzinny i opiekuńczy

Zarzut naruszenia poprzez oparcie się na domniemaniu równych udziałów mimo toczącego się postępowania o podział majątku.

k.r.o. art. 31 § § 1

Kodeks rodzinny i opiekuńczy

Zarzut naruszenia poprzez dokonanie de facto podziału części majątku wspólnego.

k.r.o. art. 46

Kodeks rodzinny i opiekuńczy

Zarzut naruszenia w zw. z art. 1035 kc i art. 1038 § 1 zd. 1 kc polegający na zastosowaniu przepisów o współwłasności z pominięciem nakazu podziału całego majątku.

k.c. art. 1035

Kodeks cywilny

Zarzut naruszenia w zw. z art. 46 kro i op.

k.c. art. 1038 § § 1 zd. 1

Kodeks cywilny

Zarzut naruszenia w zw. z art. 46 kro i op.

k.p.c. art. 567 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Zastosowanie w postępowaniu o podział majątku.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Prawomocny wyrok orzekający rozwód może być podstawą wpisu w księdze wieczystej współwłasności nieruchomości na rzecz byłych małżonków z udziałami po ½ części, dopóki udziały te nie zostaną prawomocnie ustalone inaczej. • Postępowanie wieczystoksięgowe bada stan rzeczy istniejący na chwilę złożenia wniosku o wpis. • Rozstrzygnięcie o ustalaniu nierównych udziałów w majątku wspólnym wykracza poza kognicję sądu wieczystoksięgowego.

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 233 § 1 kpc w zw. z art. 13 § 2 kpc poprzez uznanie, że uczestnik postępowania nie wykazał, by udziały byłych małżonków w majątku wspólnym mogły zostać ustalone, jako nierówne. • Naruszenie art. 43 § 2 kro i op poprzez oparcie się na domniemaniu istnienia równych udziałów w majątku wspólnym uczestników postępowania mimo sygnalizowania przez skarżącego Sądowi I instancji, że w toku pozostaje postępowanie o podział majątku wspólnego. • Naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 31 § 1 kro i op polegające na dokonaniu de facto podziału części majątku wspólnego. • Naruszenie prawa materialnego, tj. art. 46 kro i op w zw. z art. 1035 kc i art. 1038 § 1 zd. 1 kc polegające na zastosowaniu wprost przepisów o współwłasności w częściach ułamkowych z pominięciem nakazu, by podział objął cały majątek wspólny poprzez dokonanie de facto sądowego podziału części a nie całości majątku wspólnego.

Godne uwagi sformułowania

prawomocny wyrok orzekający rozwód może być podstawą wpisu w księdze wieczystej współwłasności nieruchomości na rzecz byłych małżonków z udziałami po ½ części • w postępowaniu wieczystoksięgowym poza kognicją sądu pozostało rozstrzygnięcie żądania skarżącego odnośnie ustalania nierównych udziałów w majątku wspólnym

Skład orzekający

Mirosław Trzaska

przewodniczący

Bogusław Suter

sędzia

Bogdan Łaszkiewicz

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalanie podstaw wpisu współwłasności w księgach wieczystych na rzecz byłych małżonków po rozwodzie, zakres kognicji sądu wieczystoksięgowego w sprawach podziału majątku."

Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy nie ustalono jeszcze nierównych udziałów w postępowaniu o podział majątku.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy praktycznego aspektu wpisów w księgach wieczystych po rozwodzie i wyjaśnia zakres kompetencji sądu wieczystoksięgowego w kontekście podziału majątku, co jest istotne dla prawników i osób w trakcie lub po rozwodzie.

Rozwód a wpis hipoteki: Kiedy udziały w nieruchomości wynoszą po równo?

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst