II CA 904/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy w Białymstoku rozpoznał apelację uczestnika postępowania B. A. od postanowienia Sądu Rejonowego w Białymstoku, które utrzymało w mocy wpis hipoteki przymusowej na udziale ½ we własności nieruchomości należących do współwłaścicielki M. A. . Hipoteka została wpisana na podstawie tytułu wykonawczego dotyczącego zaległości podatkowych dłużniczki. Uczestnik apelacji zarzucił Sądowi Rejonowemu naruszenie przepisów postępowania cywilnego (art. 233 § 1 kpc w zw. z art. 13 § 2 kpc) poprzez błędne uznanie, że nie wykazał nierównych udziałów w majątku wspólnym, a także naruszenie przepisów prawa materialnego (art. 43 § 2 kro i op, art. 31 § 1 kro i op, art. 46 kro i op w zw. z art. 1035 kc i art. 1038 § 1 kc) poprzez oparcie się na domniemaniu równych udziałów i dokonanie de facto podziału części majątku wspólnego. Sąd Okręgowy oddalił apelację, uznając ją za niezasadną. Przyjął ustalenia faktyczne Sądu I instancji i przychylił się do poglądu Sądu Najwyższego (uchwała III CZP 16/01), że prawomocny wyrok orzekający rozwód może być podstawą wpisu współwłasności nieruchomości na rzecz byłych małżonków z udziałami po ½ części, dopóki udziały te nie zostaną prawomocnie ustalone inaczej. Sąd podkreślił, że w postępowaniu wieczystoksięgowym bada się jedynie treść i formę wniosku oraz dokumentów, a stan rzeczy istniejący na chwilę złożenia wniosku. Ponieważ nierówne udziały nie zostały ustalone ani w chwili złożenia wniosku, ani w toczącym się postępowaniu o podział majątku (II Ns 3120/08), zaskarżone wpisy są zgodne z prawem. Sąd zaznaczył, że rozstrzygnięcie o ustaleniu nierównych udziałów w majątku wspólnym wykracza poza kognicję postępowania wieczystoksięgowego i nastąpi w odrębnym postępowaniu o podział majątku. Zarzuty dotyczące naruszenia art. 31 i 46 kro oraz przepisów kc zostały uznane za bezprzedmiotowe, gdyż zaskarżone postanowienie nie dokonywało podziału majątku. Apelacja została oddalona na podstawie art. 385 kpc w zw. z art. 13 § 2 kpc.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalanie podstaw wpisu współwłasności w księgach wieczystych na rzecz byłych małżonków po rozwodzie, zakres kognicji sądu wieczystoksięgowego w sprawach podziału majątku.
Dotyczy sytuacji, gdy nie ustalono jeszcze nierównych udziałów w postępowaniu o podział majątku.
Zagadnienia prawne (2)
Czy prawomocny wyrok orzekający rozwód może być podstawą wpisu w księdze wieczystej współwłasności nieruchomości na rzecz byłych małżonków z udziałami po ½ części, w sytuacji gdy nie zostały jeszcze ustalone nierówne udziały w majątku wspólnym w odrębnym postępowaniu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, prawomocny wyrok orzekający rozwód może być podstawą wpisu w księdze wieczystej współwłasności nieruchomości na rzecz byłych małżonków z udziałami po ½ części, dopóki udziały te nie zostaną prawomocnie ustalone inaczej.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy oparł się na uchwale Sądu Najwyższego III CZP 16/01, zgodnie z którą wpis współwłasności po 1/2 jest dopuszczalny na podstawie wyroku rozwodowego, jeśli nie ustalono inaczej w postępowaniu o podział majątku. Postępowanie wieczystoksięgowe bada stan rzeczy na chwilę złożenia wniosku, a nie rozstrzyga o nierównych udziałach.
Czy sąd wieczystoksięgowy jest właściwy do ustalania nierównych udziałów w majątku wspólnym byłych małżonków w ramach wniosku o wpis hipoteki?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, rozstrzygnięcie o ustalaniu nierównych udziałów w majątku wspólnym wykracza poza kognicję sądu wieczystoksięgowego i powinno być przedmiotem odrębnego postępowania o podział majątku.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy wyjaśnił, że postępowanie wieczystoksięgowe ma ograniczony zakres badania wniosku i dokumentów, a kwestia podziału majątku wspólnego i ustalenia nierównych udziałów jest rozstrzygana w odrębnym postępowaniu.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Skarb Państwa - Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w B. | organ_państwowy | wnioskodawca |
| B. A. (1) | osoba_fizyczna | uczestnik postępowania |
| M. A. | osoba_fizyczna | współwłaścicielka |
Przepisy (11)
Główne
k.p.c. art. 626 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Zakres badania sądu wieczystoksięgowego.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa oddalenia apelacji.
Pomocnicze
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zarzut naruszenia poprzez uznanie, że uczestnik nie wykazał nierównych udziałów.
k.p.c. art. 13 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Zarzut naruszenia w zw. z art. 233 § 1 kpc; zastosowanie w postępowaniu apelacyjnym.
k.r.o. art. 43 § § 1
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Domniemanie równych udziałów w majątku wspólnym.
k.r.o. art. 43 § § 2
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Zarzut naruszenia poprzez oparcie się na domniemaniu równych udziałów mimo toczącego się postępowania o podział majątku.
k.r.o. art. 31 § § 1
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Zarzut naruszenia poprzez dokonanie de facto podziału części majątku wspólnego.
k.r.o. art. 46
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Zarzut naruszenia w zw. z art. 1035 kc i art. 1038 § 1 zd. 1 kc polegający na zastosowaniu przepisów o współwłasności z pominięciem nakazu podziału całego majątku.
k.c. art. 1035
Kodeks cywilny
Zarzut naruszenia w zw. z art. 46 kro i op.
k.c. art. 1038 § § 1 zd. 1
Kodeks cywilny
Zarzut naruszenia w zw. z art. 46 kro i op.
k.p.c. art. 567 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zastosowanie w postępowaniu o podział majątku.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Prawomocny wyrok orzekający rozwód może być podstawą wpisu w księdze wieczystej współwłasności nieruchomości na rzecz byłych małżonków z udziałami po ½ części, dopóki udziały te nie zostaną prawomocnie ustalone inaczej. • Postępowanie wieczystoksięgowe bada stan rzeczy istniejący na chwilę złożenia wniosku o wpis. • Rozstrzygnięcie o ustalaniu nierównych udziałów w majątku wspólnym wykracza poza kognicję sądu wieczystoksięgowego.
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 233 § 1 kpc w zw. z art. 13 § 2 kpc poprzez uznanie, że uczestnik postępowania nie wykazał, by udziały byłych małżonków w majątku wspólnym mogły zostać ustalone, jako nierówne. • Naruszenie art. 43 § 2 kro i op poprzez oparcie się na domniemaniu istnienia równych udziałów w majątku wspólnym uczestników postępowania mimo sygnalizowania przez skarżącego Sądowi I instancji, że w toku pozostaje postępowanie o podział majątku wspólnego. • Naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 31 § 1 kro i op polegające na dokonaniu de facto podziału części majątku wspólnego. • Naruszenie prawa materialnego, tj. art. 46 kro i op w zw. z art. 1035 kc i art. 1038 § 1 zd. 1 kc polegające na zastosowaniu wprost przepisów o współwłasności w częściach ułamkowych z pominięciem nakazu, by podział objął cały majątek wspólny poprzez dokonanie de facto sądowego podziału części a nie całości majątku wspólnego.
Godne uwagi sformułowania
prawomocny wyrok orzekający rozwód może być podstawą wpisu w księdze wieczystej współwłasności nieruchomości na rzecz byłych małżonków z udziałami po ½ części • w postępowaniu wieczystoksięgowym poza kognicją sądu pozostało rozstrzygnięcie żądania skarżącego odnośnie ustalania nierównych udziałów w majątku wspólnym
Skład orzekający
Mirosław Trzaska
przewodniczący
Bogusław Suter
sędzia
Bogdan Łaszkiewicz
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalanie podstaw wpisu współwłasności w księgach wieczystych na rzecz byłych małżonków po rozwodzie, zakres kognicji sądu wieczystoksięgowego w sprawach podziału majątku."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy nie ustalono jeszcze nierównych udziałów w postępowaniu o podział majątku.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy praktycznego aspektu wpisów w księgach wieczystych po rozwodzie i wyjaśnia zakres kompetencji sądu wieczystoksięgowego w kontekście podziału majątku, co jest istotne dla prawników i osób w trakcie lub po rozwodzie.
“Rozwód a wpis hipoteki: Kiedy udziały w nieruchomości wynoszą po równo?”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.