II CA 895/14
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła roszczenia powódki M. W. (1) o zapłatę 28.494 zł od pozwanej M. W. (2). Powódka domagała się odszkodowania na podstawie umowy, w której pozwana zobowiązała się do osobistej spłaty kredytu zaciągniętego przez byłego męża powódki, K. W. Sąd Rejonowy oddalił powództwo, uznając je za przedwczesne, ponieważ powódka nie wykazała, że poniosła szkodę. Sąd I instancji oparł się na art. 392 k.c. i stanowisku doktryny, zgodnie z którym obowiązek naprawienia szkody przez osobę trzecią powstaje dopiero po spełnieniu świadczenia przez dłużnika na rzecz wierzyciela. Powódka wniosła apelację, zarzucając błędną wykładnię art. 392 k.c. i art. 361 § 2 k.c. oraz potrzebę uwzględnienia ewolucji stosunków rynkowych. Sąd Okręgowy oddalił apelację, podzielając ustalenia faktyczne i ocenę prawną Sądu Rejonowego. Sąd II instancji uznał, że samo żądanie zapłaty przez bank nie powoduje jeszcze szkody w rozumieniu kodeksu cywilnego, a powódka nie wykazała, że spłaciła kredyt. Sąd Okręgowy powołał się również na orzecznictwo Sądu Najwyższego, zgodnie z którym żądanie wobec osoby trzeciej przed spełnieniem świadczenia przez dłużnika jest przedwczesne. W konsekwencji apelacja została oddalona, a powódka obciążona kosztami postępowania apelacyjnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja momentu powstania szkody w kontekście art. 392 k.c. oraz przedwczesności powództwa.
Dotyczy specyficznej sytuacji umowy o świadczenie przez osobę trzecią i braku wykazania poniesienia szkody przez powoda.
Zagadnienia prawne (2)
Kiedy powstaje obowiązek naprawienia szkody przez osobę trzecią, która zobowiązała się do świadczenia zamiast dłużnika, w świetle art. 392 k.c.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Obowiązek naprawienia szkody przez osobę trzecią powstaje dopiero wówczas, gdy dłużnik spełni należne wierzycielowi świadczenie, a nie w czasie, gdy wierzyciel zażąda spełnienia świadczenia od dłużnika.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na stanowisku doktryny i orzecznictwie, zgodnie z którym szkoda w majątku dłużnika powstaje dopiero z chwilą faktycznego spełnienia świadczenia na rzecz wierzyciela, a nie w momencie samego żądania zapłaty. Powódka nie wykazała, że poniosła szkodę, ponieważ nie udowodniła, że spłaciła kredyt.
Czy żądanie przez wierzyciela spełnienia świadczenia od dłużnika, gdy osoba trzecia zobowiązała się do jego spłaty, powoduje powstanie szkody w rozumieniu art. 361 § 2 k.c.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, samo żądanie spełnienia świadczenia przez wierzyciela nie powoduje jeszcze szkody po stronie dłużnika w rozumieniu przepisów kodeksu cywilnego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że roszczenie banku wynika z tradycyjnej umowy kredytowej, a nie skomplikowanych stosunków zobowiązaniowych. Powódka nie wykazała, że poniosła szkodę, ponieważ nie udowodniła, że spełniła świadczenie na rzecz banku.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. W. (1) | osoba_fizyczna | powódka |
| M. W. (2) | osoba_fizyczna | pozwana |
Przepisy (4)
Główne
k.c. art. 392
Kodeks cywilny
Obowiązek naprawienia szkody przez osobę trzecią powstaje dopiero wówczas, gdy dłużnik spełni należne wierzycielowi świadczenie, a nie w czasie, gdy wierzyciel zażąda spełnienia świadczenia od dłużnika.
Pomocnicze
k.c. art. 361 § § 2
Kodeks cywilny
Szkoda w rozumieniu przepisów kodeksu cywilnego nie powstaje samoistnie przez żądanie spełnienia świadczenia przez wierzyciela.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do orzekania o kosztach postępowania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Roszczenie powódki jest przedwczesne, ponieważ nie wykazała ona poniesienia rzeczywistej szkody. • Szkoda powstaje dopiero z chwilą spełnienia świadczenia przez dłużnika na rzecz wierzyciela. • Żądanie zapłaty przez bank nie jest równoznaczne z powstaniem szkody w majątku dłużnika.
Odrzucone argumenty
Interpretacja art. 392 k.c. powinna uwzględniać ewolucję stosunków rynkowych i być uznana za anachroniczną. • Art. 392 k.c. daje gwarancję, że wierzyciel nie będzie żądał od dłużnika spełnienia świadczenia objętego umową.
Godne uwagi sformułowania
obowiązek naprawienia szkody przez osobę trzecią powstanie w takiej sytuacji dopiero wówczas, gdy dłużnik spełni należne wierzycielowi świadczenie, gdyż wtedy nastąpi po jego stronie szkoda, a nie w czasie, gdy wierzyciel zażąda spełnienia świadczenia od dłużnika • żądanie wysunięte w stosunku do osoby trzeciej przez dłużnika, zanim ten nie spełnił swojego świadczenia na rzecz wierzyciela, uznaje się za przedwczesne
Skład orzekający
Małgorzata Mróz
przewodniczący
Aleksandra Żurawska
sędzia
Piotr Rajczakowski
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja momentu powstania szkody w kontekście art. 392 k.c. oraz przedwczesności powództwa."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji umowy o świadczenie przez osobę trzecią i braku wykazania poniesienia szkody przez powoda.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje ważną zasadę procesową dotyczącą momentu powstania szkody i przedwczesności powództwa, co jest istotne dla praktyków prawa cywilnego.
“Czy można dochodzić odszkodowania, zanim poniesiesz szkodę? Sąd wyjaśnia.”
Dane finansowe
WPS: 28 494 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.