II Ca 882/25

Sygn. akt II Ca 882/25 POSTANOWIENIE Dnia 31 grudnia 2025 r. Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim II Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia Dariusz Mizera po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 31 grudnia 2025 r. sprawy z wniosku Województwa (...) - (...) w Ł. o założenie księgi wieczystej i wpis prawa własności na skutek apelacji wniesionej przez wnioskodawcę od postanowienia Sądu Rejonowego w Opocznie z dnia 7 lipca 2025 r. sygn. akt Dz.Kw (...) , Kw nr (...) postanawia: oddalić apelację. Dariusz Mizera Sygn. akt II Ca 882/25 UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 7 lipca 2025 roku Sąd Rejonowy w Opocznie wydanym po rozpoznaniu skargi na postanowienie referendarza sądowego z dnia 11 marca 2025 roku w sprawie Dz. Kw. (...) oddalił wniosek Województwa (...) – (...) w Ł. o założenie księgi wieczystej dla nieruchomości położonej w J. , gminie D. , oznaczonej numerami działek (...) , wpis prawa własności na rzecz Województwa (...) oraz wpis (...) w Ł. jako trwałego zarządcy na podstawie decyzji Wojewody (...) z dnia (...) roku, znak: (...) oraz decyzji Ministra Rozwoju z dnia (...) roku, znak: (...) . (...) (...) Podstawę powyższego rozstrzygnięcia stanowiły następujące ustalenia i rozważania Sądu Rejonowego Dokumenty mające stanowić podstawę wpisu zostały załączone w formie niepoświadczonych za zgodność wydruków do wniosku o założenie księgi wieczystej dla działek (...) zarejestrowanego pod nr Dz.Kw. (...) . Zarządzeniem z dnia (...) roku wnioskodawca został wezwany do przedłożenia odpisu decyzji Wojewody (...) z dnia (...) roku, znak: (...) oraz decyzji Ministra Rozwoju z dnia (...) roku, znak: (...) , poświadczonych za zgodność z oryginałem oraz z adnotacją, że decyzja Ministra Rozwoju jest ostateczna i podlega wykonaniu – w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania, pod rygorem oddalenia wniosku w razie bezskutecznego upływu terminu informując, że Sąd Rejonowy w Opocznie, V Wydział Ksiąg Wieczystych nie ma możliwości weryfikowania podpisów elektronicznych. Na wniosek wnioskodawcy termin na uzupełnienie ww. braków został przedłużony do dnia (...) roku. W zakreślonym terminie wnioskodawca nie przedłożył wymaganych dokumentów. Przy tak ustalonym stanie faktycznym Sąd Rejonowy uznał, że wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Motywując powyższe wskazał, że wpis w księdze wieczystej dokonywany jest jedynie na wniosek i w jego granicach, chyba że przepis szczególny przewiduje dokonanie wpisu z urzędu. Jak stanowi przepis art. 626 8 § 2 k.p.c. rozpoznając wniosek o wpis. Sąd bada jedynie treść i formę wniosku, dołączonych do wniosku dokumentów oraz treść księgi wieczystej. Zgodnie z dyspozycją przepisu art. 626 2 § 1 i 3 k.p.c. wniosek o wpis składa się na urzędowym formularzu – w formie papierowej. Do wniosku o wpis należy dołączyć dokumenty, stanowiące podstawę wpisu w księdze wieczystej. Istota przedmiotowej sprawy polega na analizie formy złożonych przez wnioskodawcę dokumentów jako mających stanowić podstawę wpisu w księdze wieczystej. Stosownie do przepisu art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 roku o księgach wieczystych i hipotece (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2204 z późn. zm.) wpis może być dokonany na podstawie dokumentu z podpisem notarialnie poświadczonym, jeżeli przepisy szczególne nie przewidują innej formy dokumentu. Przepis ten formułuje generalną zasadę dotyczącą formy dokumentu stanowiącego podstawę wpisu w księdze wieczystej. Jego wykładnia może prowadzić do jedynego wniosku, że wpis dokonany może być w księdze wieczystej tylko na podstawie dokumentu sporządzonego w tradycyjnej formie papierowej, bo jedynie taki dokument może zostać poświadczony podpisem notariusza. Od zasady wyrażonej wskazanym przepisem występują wyjątki, co dopuszcza ustawodawca w zdaniu drugim cytowanego przepisu ustawy o księgach wieczystych. W obecnym stanie prawnym, wyjątki te można podzielić na dwie grupy. Z jednej strony dotyczyć będą one podmiotu, który dokument sporządził, zaś z drugiej strony formy samego dokumentu. Oczywiste jest, że orzeczenia sądów, jak i decyzje administracyjne składane w oryginale nie wymagają żadnego poświadczenia, poza poświadczeniem organu wydającego. Powstaje tu jednak pytanie, czy wnioskodawca w postępowaniu wieczystoksięgowym uprawniony jest do złożenia dokumentu niewymagającego notarialnego poświadczenia w innej niż papierowa formie. Kodeks postępowania cywilnego w rozdziale regulującym postępowanie wieczystoksięgowe przewiduje wyjątki od papierowej formy dokumentu stanowiącego podstawę wpisu w księdze wieczystej. Pierwszy z wyjątków określony został przepisem art. 626 2 § 3 1 k.p.c. , zgodnie z którym do wniosku o wpis w księdze wieczystej na podstawie tytułu wykonawczego, o którym mowa w art. 783 § 4 k.p.c. , należy dołączyć dokument uzyskany z systemu teleinformatycznego umożliwiający sądowi weryfikację istnienia i treści tytułu wykonawczego. Chodzi tu więc o klauzule wykonalności nadane orzeczeniom sądów (referendarzy sądowych), które to tytuły egzekucyjne wydane zostały w postaci elektronicznej, z wyjątkami określonymi przepisami 778 1 k.p.c. , art. 778 2 k.p.c. , art. 787 k.p.c. , art. 787 1 k.p.c. , art. 788 k.p.c. oraz art. 789 k.p.c. Jest to więc sytuacja, w której wierzyciel uzyskał tytuł egzekucyjny w postępowaniu elektronicznym i w takim to postępowaniu tytułowi egzekucyjnemu nadano klauzule wykonalności. Wierzyciel, dysponując dostępem do systemu teleinformatycznego obsługującego elektroniczne postępowanie upominawcze dokonuje wydruku tytułu wykonawczego z tego systemu i wydruk dołącza do wniosku w postępowaniu o wpis do księgi wieczystej – zaś sąd wieczystoksięgowy dokonuje weryfikacji złożonego wydruku, także posiadając dostęp do wskazanego systemu teleinformatycznego, a więc posiadając dostęp do „oryginalnego” pliku elektronicznego, z którego wydruk został wykonany. Drugi z wyjątków określony został przepisem art. 626 4 k.p.c. Wynika z niego, że notariusz i komornik wszelkie wnioski o wpis, a naczelnik urzędu skarbowego wnioski o wpis w dziale III i IV księgi wieczystej składają wyłącznie za pośrednictwem systemu teleinformatycznego ( art. 626 4 § 1 i § 1 1 k.p.c. ). Do wniosku należy dołączyć dokumenty stanowiące podstawę wpisu. Jeżeli zostały one sporządzone w postaci elektronicznej – w takiej postaci do wniosku je się dołącza ( art. 626 4 § 2 k.p.c. ). Uprawnienie (nie obowiązek) do składania wniosków do ksiąg wieczystych poprzez system teleinformatyczny obsługujący postępowanie wieczystoksięgowe wynika także z przepisu art. 23 ust. 5 ustawy z dnia 9 marca 2017 roku o szczególnych zasadach usuwania skutków prawnych decyzji reprywatyzacyjnych dotyczących nieruchomości warszawskich wydanych z naruszeniem prawa (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r., poz. 795 z późn. zm.). Zdaniem Sądu Rejonowego wskazane wyżej wyjątki od reguły składania wniosku o wpis w księdze wieczystej na urzędowym formularzu (a więc w formie papierowej) i dołączania do niego dokumentów także w tradycyjnej (papierowej) formie stanowią katalog zamknięty. Ustawodawca wybranym podmiotom zaufania publicznego dał prawo elektronicznej (szeroko rozumianej) komunikacji, w tym przesyłania dokumentów w formie elektronicznej, a jednocześnie zostały stworzone systemy teleinformatyczne pozwalające z jednej strony na przesyłanie wniosków, dokumentów i danych, a drugiej na ich weryfikację przez sąd wieczystoksięgowy. Województwo (...) – (...) Ł. , choć jest podmiotem prawa publicznego jako jednostka samorządu terytorialnego uprawnienia powyższego nie posiada. Nie posiada także dostępu do systemu teleinformatycznego obsługującego postępowanie wieczystoksięgowe, poprzez który można przesyłać dokumenty w postaci elektronicznej, z możliwością ich weryfikowania przez sąd wieczystoksięgowy. W ocenie Sądu I instancji złożona przez wnioskodawcę w formie wydruku elektronicznego ostateczna decyzja administracyjna, nie może stanowić podstawy wpisu. Wnioskodawca nie należy bowiem do podmiotów, które wyłącznie uprawnione są do składania, stanowiących podstawę wpisu w księdze wieczystej dokumentów w formie elektronicznej, a będącym przedmiotem postępowania wniosek nie należy do kategorii spraw rozpoznawanych w elektronicznym postępowaniu wieczystoksięgowym. Brak jest również podstawy prawnej do dokonania wpisu w księdze wieczystej na podstawie wydruku dokumentu elektronicznego, tj. ostatecznej decyzji administracyjnej. Podkreślić należy, że nie istnieje możliwość weryfikacji w postępowaniu wieczystoksięgowym istnienia, treści i pochodzenia od określonego podmiotu, złożonego przez wnioskodawcę dokumentu elektronicznego. Takie możliwości weryfikacji dokumentów elektronicznych dotyczą tylko dokumentów przewidzianych w przepisach art. 626 4 § 2 k.p.c. i art. 626 2 § 3 1 k.p.c. Na gruncie obecnie obowiązujących przepisów do kręgu podmiotów uprawnionych nie należą organy administracji samorządu terytorialnego (wójt, burmistrz, prezydent miasta). Ponadto Sąd Rejonowy wskazał, że samo przyjęcie, że decyzja administracyjna wydana w formie elektronicznej może zostać uznana za dokument, nie przesądza o tym, że może ona stanowić podstawę do wpisu w księdze wieczystej. Na przeszkodzie dla takiego stwierdzenia stoi brak możliwości weryfikacji przez sąd wieczystoksięgowy dokumentu zasadniczego, a więc w tym przypadku decyzji administracyjnej, która została wydana w formie elektronicznej. Sąd wieczystoksięgowy nie został bowiem przez ustawodawcę wyposażony w możliwość dokonywania weryfikacji istnienia, treści i wydania przez upoważniony organ administracji decyzji administracyjnych. Od powyższego postanowienia wniósł w dniu 23 lipca 2025 roku (data nadania w placówce pocztowej) apelację wnioskodawca Województwo (...) – (...) Ł. . Apelujący zaskarżył postanowienie w całości, zarzucając mu naruszenie: 1. art. 626 (
    
    
    
    8) § 1 i § 2 k.p.c. w związku z art. 39 (
    
    
    
    3) k.p.a. , w zw. z art. 250 § 1 k.p.c. , art. 233 § 1 k.p.c. , w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. , w zw. z art 31 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 roku o księgach wieczystych i hipotece (tekst jedn. Dz.U. z 2025 r., poz. 341) poprzez przyjęcie, że wydruk ostatecznej decyzji Ministra Rozwoju z dnia (...) roku, znak (...) wraz z potwierdzeniem przez organ, który wydał dokument zgodności wydruku z dokumentem elektronicznym w sposób sformalizowany zgodnie z art. 39 (
    
    
    
    3) k.p.a. , doręczony wnioskodawcy w sposób tradycyjny pocztą, nie jest dokumentem sporządzonym w formie przewidzianej przepisami prawa, a tym samym nie może stanowić podstawy do założenia księgi wieczystej i dokonania wpisów zgodnie z wnioskiem; 2. art. 626 (
    8) §1 i § 2 k.p.c. w związku z art. 233 § 1 k.p.c. , w zw. zw. z art. 3 pkt 20 ustawy z dnia 17 lutego 2005 roku o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 1557 z późn. zm.), w zw. z § 37 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 14 września 2011 roku w sprawie sporządzania i doręczania dokumentów elektronicznych oraz udostępniania formularzy, wzorów i kopii dokumentów elektronicznych (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 180) zw. z art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 roku o księgach wieczystych i hipotece poprzez przyjęcie, że wydrukowana przez adresata decyzji – wnioskodawcę z ePUAP decyzja Wojewody (...) z dnia (...) roku, znak: (...) wraz z weryfikacją potwierdzającą, że naturalny dokument elektroniczny został podpisany kwalifikowanym podpisem elektronicznym oraz z urzędowym poświadczeniem odbioru decyzji z systemu teleinformatycznego nie jest dokumentem sporządzonym w formie przewidzianej przepisami prawa i nie może stanowić podstawy do założenia księgi wieczystej i dokonania wpisów; 3. art. 626 (
    
    
    
    9) k.p.c. w zw. z art. 626 (
    
    
    
    8) § 1 i § 2 k.p.c. , w zw. z art. 233 § 1 k.p.c. , w zw. z art. 250 § 1 k.p.c. , w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. , w zw. z art. 3 pkt 20 ustawy z dnia 17 lutego 2005 roku o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 1557 z późn. zm.), w zw. z § 37 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 14 września 2011 roku w sprawie sporządzania i doręczania dokumentów elektronicznych oraz udostępniania formularzy, wzorów i kopii dokumentów elektronicznych, w zw. z art. 31 ust 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 roku o księgach wieczystych i hipotece poprzez oddalenie wniosku w związku z uznaniem, że dołączony do wniosku sformalizowany zgodnie z przepisami prawa wydruk decyzji administracyjnej Ministra Rozwoju z dnia (...) roku znak: (...) . (...) . (...) wraz z potwierdzeniem przez organ, który wydał decyzję zgodności wydruku z dokumentem elektronicznym oraz wydruku decyzji Wojewody (...) z dnia (...) roku, znak: (...) wraz z urzędowym poświadczeniem odbioru oraz weryfikacją podpisu potwierdzającą, że naturalny dokument elektroniczny został podpisany kwalifikowanym podpisem elektronicznym nie są dokumentami sporządzonymi w formie przewidzianej przepisami prawa, na podstawie których dokonuje się wpisów w księgach wieczystych Wskazując na powyższe apelujący wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia i orzeczenie co do istoty sprawy zgodnie z wnioskiem wnioskodawcy, tj. założenie księgi wieczystej dla działek nr (...) , położonych w obrębie J. , gminie D. , wpis prawa własności na rzecz Województwa (...) oraz wpis (...) w Ł. jako trwałego zarządcy, bądź też ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Sąd Okręgowy zważył co następuje: Apelacja nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 626 8 § 2 k.p.c. rozpoznając wniosek o wpis, sąd bada jedynie treść i formę wniosku, dołączonych do wniosku dokumentów oraz treść księgi wieczystej. Wykładnia powołanej normy prawnej prowadzi do wniosku, że w postępowaniu wieczystoksięgowym zakres dokumentów, jaki należy brać pod uwagę przy wydawaniu kocowego rozstrzygnięcia jest ograniczony. Podstawę wpisu w księdze wieczystej (oprócz treści księgi wieczystej) jest tylko taki dokument, który stanowi źródło prawnomaterialne wpisu (istnienie określonego prawa lub jego wygaśnięcia) oraz jest w katalogu dokumentów załączonych do wniosku. Inne dokumenty nie załączone do wniosku nie mogą stanowić podstawy wpisu. Innymi słowy nie jest dopuszczalne dokonanie wpisu w księdze wieczystej na podstawie faktów znanych sądowi z urzędu, wynikających z dokumentów załączonych do innego wniosku o wpis w oznaczonej księdze wieczystej, na które powołał się wnioskodawca, we wniosku o wpis (por. chociażby postanowienie SN z 10 lipca 2020 roku, II CSK 719/18, Legalis Nr 2471110). Wyjątek od tej zasady dotyczy jedynie sytuacji, w której brak jest podstaw do dokonania wpisu. Argumentując swoje stanowisko w tym przypadku sąd wieczystoksięgowy może powołać się także na inne dokumenty, a więc nie załączone do wniosku, a znane sądowi z urzędu. W rozpoznawanej sprawie we wniosku z dnia 18 grudnia 2024 roku o założenie księgi wieczystej (k. 1-3 poz. kw (...) jego autor na stronie 4 w rubryce zatytułowanej „wykaz dokumentów dołączonych do wniosku” wskazał m.in. decyzję Wojewody (...) Nr (...) z dnia (...) rok, znak: (...) i decyzję Ministra Rozwoju z dnia (...) roku, znak: (...) . (...) (...) ( (...) . (...) (...) ). Wbrew temu zapisowi dokumenty te nie zostały załączone do wniosku w niniejszej sprawie. Do wniosku załączone zostały jedynie wydruki elektroniczne tych decyzji z podpisami złożonymi w formie elektronicznej, Powyższe prowadzi do konkluzji, że żądanie objęte wnioskiem w niniejszej sprawie nie znajduje oparcia w żadnym dokumencie załączonym do wniosku. Z tych zatem względów już chociażby z tej przyczyny wniosek podlegał oddaleniu. Analizując jednak treść apelacji, poprzedzającego ją odwołania (skargi) i treść motywów pisemnych zaskarżonego postanowienia należało stwierdzić, iż argumentacja skarżącego, iż podstawą wpisu może być wydruk elektroniczny decyzji administracyjnej z podpisem złożonym w postaci elektronicznej jest błędna z przyczyn jurydycznych. Zgodnie z art. 626 4 § 2 k.p.c. do wniosku o wpis, składanego wyłącznie za pośrednictwem systemu informatycznego dołącza się dokumenty stanowiące podstawę wpisu w księdze wieczystej, jeżeli zostały one sporządzone w postaci elektronicznej. Zestawiając art. 626 2 § 3 k.p.c. z art. 626 4 § 2 k.p.c. można wywieść, że dokument sporządzony w postaci elektronicznej może zostać załączony tylko do wniosku składanego wyłącznie za pośrednictwem systemu teleinformatycznego. Innymi słowy, dokument elektroniczny mógłby stanowić podstawę wpisu do księgi wieczystej tylko w sytuacji złożenia wniosku wyłącznie za pośrednictwem systemu teleinformatycznego. Należy jednak mieć na uwadze, że celem art. 626 4 § 2 k.p.c. nie jest faworyzowanie wnioskodawców składających wnioski za pośrednictwem systemu teleinformatycznego, lecz nałożenie obowiązku na notariuszy, komorników oraz naczelników urzędów skarbowych dołączenia do wniosku składanego za pośrednictwem systemu teleinformatycznego dokumentów stanowiących podstawę wpisu w księdze wieczystej, jeżeli zostały one sporządzone w postaci elektronicznej. W konsekwencji treść art. 626 2 § 3 k.p.c. nie stoi na przeszkodzie załączenia do wniosku składanego na urzędowym formularzu dokumentu w postaci elektronicznej. Nie oznacza to jeszcze, że dokument sporządzony w postaci elektronicznej jest dokumentem stanowiącym podstawę założenia księgi wieczystej, bądź wpisu do księgi wieczystej, gdyż przy wykładni przepisu art. 626 2 § 3 k.p.c. należy uwzględnić przepisy art. 31–34 ustawy z dnia 6 lipca 1982 roku o księgach wieczystych i hipotece (tekst jedn. Dz. U. z 2025 r., poz. 341), które regulują kwestie dokumentów stanowiących podstawę wpisu w księdze wieczystej oraz ich formę. Podnieść w tym miejscu należy, że przedmiotowy wniosek nie został złożony przez notariusza, naczelnika urzędu skarbowego i nie w drodze elektronicznej. Powyższe oznacza, że brak było podstaw do oparcia wpisu na dokumentach sporządzonych w formie elektronicznej. Wyjątek od zasady wyrażony w przepisie art. 626 4 k.p.c. nie podlega wykładni rozszerzającej. Gdyby intencją ustawodawcy było umożliwienie posłużenia się dokumentem wygenerowanym elektronicznie w każdej sprawie wieczystoksięgowej niezależnie od podmiotu, który jest stroną wnioskującą i niezależnie od tego czy wniosek złożony został w formie elektronicznej to dałby temu wyraz rozciągając takie uprawnienie na wszystkie kategorie spraw i podmiotów wszczynających postępowanie. Inną kwestią jest, że treść art. 626 8 § 2 k.p.c. należy powiązać z dyspozycją art. 31 ust. 1 ustawy o księgach wieczystych. Przepis ów wskazuje na minimalną formę dokumentu mogącego stanowić podstawę wpisu. Odstępstwo od tej reguły musi wynikać z przepisu szczególnego i wyjątek ten podlega wykładni ścieśniającej. Fakt, że decyzja administracyjna może co do zasady być wydana w formie elektronicznej nie ma znaczenia rozstrzygającego, że ma walor dokumentu, który może stanowić podstawę wpisu. Należy jednak podkreślić, że normy proceduralne rządzące postępowaniem wieczystoksięgowym służą realizacji norm prawa materialnego ksiąg wieczystych. W konsekwencji norm procesowych nie można stosować abstrakcyjnie, w oderwaniu od norm prawa materialnego regulujących instytucje ksiąg wieczystych. W szczególność przy wykładni przepisów regulujących postępowanie wieczystoksięgowe należy uwzględnić podstawowe zasady instytucji ksiąg wieczystych. Z uwagi na to, że księgi wieczyste są publicznym rejestrem praw dotyczących nieruchomości, podstawowe zasady instytucji ksiąg wieczystych muszą być realizowane w interesie publicznym, a w szczególności w celu zapewnienia bezpieczeństwa obrotu prawnego nieruchomościami. W związku z tym w literaturze przedmiotu oraz w judykaturze przyjmuje się, że podstawę wpisu do księgi wieczystej może stanowić tylko i wyłącznie oryginał dokumentu. W aktach wieczystoksięgowych powinny być gromadzone oryginały dokumentów, które potwierdzają zmianę stanu prawnego nieruchomości. Abstrahując od tego, czy załączona do wniosku o wpis do księgi wieczystej decyzja administracyjna sporządzona w formie elektronicznej jest oryginałem, czy tylko elektroniczną kopią zapisaną na informatycznym nośniku danych (np. płyta CD) to należy pokreślić, że ustrój instytucji ksiąg wieczystych nie reguluje, aby dokument sporządzony w formie elektronicznej mógł stanowić podstawę wpisu. Model postępowania wieczystoksięgowego oparty został na dokumentach istniejących w formie papierowej, która w tym postępowaniu ma rangę szczególną, z uwagi na unormowanie wynikające chociażby z art. 361 ust. 3 ustawy o księgach wieczystych, zgodnie z którym nie jest możliwe wydanie z akt księgi wieczystej dokumentu, który stanowił podstawę wpisu. Również z regulacji rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 15 lutego 2016 roku w sprawie zakładania i prowadzenia ksiąg wieczystych w systemie teleinformatycznym (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 1583 ze zm.) wynika, że wpis może zostać dokonany na podstawie dokumentu sporządzonego w postaci papierowej. Powyższej tezy nie podważa brzmienie art. 626 4 § 2 k.p.c. , który nakłada na notariuszy, komorników oraz naczelników urzędów skarbowych obowiązek dołączenia do wniosku składanego za pośrednictwem systemu teleinformatycznego dokumentów stanowiących podstawę wpisu w księdze wieczystej, jeżeli zostały one sporządzone w postaci elektronicznej. Jak bowiem wynika z uzasadnienia do ustawy z 15 stycznia 2015 roku o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw, „wobec ograniczonego charakteru pierwszego etapu informatyzacji postępowania wieczystoksięgowego do wniosku inicjującego elektroniczne postępowanie wieczystoksięgowe nie będą dołączane dokumenty w postaci elektronicznej. Wynika to z faktu, że koncepcja elektronicznego wypisu aktu notarialnego nie została przyjęta na tym etapie postępowania, w związku z czym większość dokumentów będących podstawą wpisu istnieje wyłącznie w postaci papierowej”. W konsekwencji należy przyjąć, że w postępowaniu wieczystoksięgowym z uwagi na szczególny charakter dokumentu sporządzonego w formie papierowej, odstępstwo od reguły, że podstawę wpisu do księgi wieczystej stanowi oryginał dokumentu sporządzonego w formie papierowej musi wynikać wyraźnie z podstawy prawnej. W stosunku do decyzji administracyjnej sporządzonej w formie dokumentu elektronicznego brak wyraźnie wskazanej podstawy prawnej, która stanowiłaby, że dokument sporządzony w formie elektronicznej stanowi podstawę wpisu do księgi wieczystej. W konsekwencji zachodzi brak korelacji pomiędzy przepisami regulującymi wydanie decyzji administracyjnej w formie elektronicznej a przepisami regulującymi ustrój ksiąg wieczystych. Oznacza to, że decyzja administracyjna wydana w formie dokumentu elektronicznego nie może stanowić podstawy wpisu do księgi wieczystej. Wyjątek od reguły, że podstawę wpisu do księgi wieczystej może stanowić tylko i wyłącznie oryginał dokumentu zachodzi w sytuacji urzędowo poświadczonego odpisu dokumentu lub wyciągu z dokumentów, które sporządzone zostały zgodnie z art. 250 § 1 k.p.c. przez organ lub podmiot, o którym mowa w art. 244 § 1 i 2 k.p.c. , jeżeli dokument ten znajduje się w ich aktach, a zatem niezależnie od tego, czy został on przez tenże organ lub podmiot wytworzony. Odpis takiego dokumentu traktuje się na równi z oryginałem tego dokumentu. W konsekwencji odpis sporządzony zgodnie z art. 250 § 1 k.p.c. stanowi podstawę wpisu do księgi wieczystej. W stosunku do decyzji administracyjnej uwierzytelniany odpis może być sporządzony w oparciu o art. 73 § 2 k.p.a. , który stanowi, że strona może żądać uwierzytelnienia odpisów lub kopii akt sprawy lub wydania jej z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów, o ile jest to uzasadnione ważnym interesem strony. Przepis ten ma zastosowanie również do dokumentów sporządzonych w formie elektronicznej. W związku z tym, jeżeli więc została wydana decyzja administracyjna w formie dokumentu elektronicznego, to podstawę wpisu do księgi wieczystej będzie stanowił jej uwierzytelniony odpis sporządzony zgodnie z art. 250 § 1 k.p.c. W postępowaniu wieczystoksięgowym w orzecznictwie Sądu Najwyższego ugruntowało się natomiast ostatecznie restrykcyjne stanowisko motywowane specyfiką postępowania wieczystoksięgowego, że zarówno w art. 31 ust. 1 ustawy o księgach wieczystych i hipotece , w którym jest mowa o dokumentach stanowiących podstawę wpisu, jak również w art. 626 2 § 3 k.p.c. , w którym jest mowa o dokumentach, które należy załączyć do wniosku o wpis, chodzi o oryginały tych dokumentów (dokumenty źródłowe), które mogą być zastąpione ich odpisami wtedy, gdy można to wywieść z przepisu szczególnego, takim natomiast nie jest art. 129 § 2 k.p.c. Przeciwne stanowisko wyrażone w postanowieniu Sądu Najwyższego z dnia 20 listopada 2014 roku nie było kontynuowane w dalszym orzecznictwie, a zapadło w szczególnych okolicznościach, w których w archiwach nie było akt sprawy, w której wydano decyzję, co uniemożliwiało uzyskanie odpisu zgodnie z art. 250 § 1 k.p.c. Powyższe poglądy należy również odnieść do odpisu decyzji administracyjnej sporządzonej w formie dokumentu elektronicznego, który został sporządzony na podstawie art. 129 k.p.c. (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 27 lutego 2020 roku, I CSK 722/19, Legalis Nr 2684248; z dnia 25 marca 2019 roku, I CSK 722/19 Legalis Nr 2684248; z dnia 2 grudnia 2016 roku, Legalis Nr 1888912; z dnia 8 października 2014 roku, I CSK 819/15, Legalis Nr 1598999, z dnia 24 czerwca 1991 roku, II CSK 54/14, Legalis Nr 1157412 oraz z dnia 24 czerwca 1991 roku, II CKN 216/97, Legalis Nr 31377). Podstaw do uwzględnienia apelacji nie można wywieść z art. 14 k.p.a. , który statuuje zasadę pisemności. Przepis ten umożliwia załatwienie sprawy administracyjnej w formie elektronicznej. Należy to zaakceptować skoro tak rozstrzygnął ustawodawca. Z faktu tego nie wynika jednak, że posłużenie się dokumentem wygenerowanym elektronicznie w postępowaniu wieczystoksięgowym jest –z przyczyn podanych wyżej – dopuszczalne. Czym innym jest załatwienie sprawy administracyjnej i forma w jakiej się to może dokonać, a czym innym cechy dokumentu, jakim musi odpowiadać w postępowaniu o wpis. To samo należy odnieść do treści art. 393 k.p.a. W przepisie tym wyraźnie wskazano, że chodzi o pismo, nie zaś decyzje administracyjne. W ten sam sposób, należy ocenić art. 3 ustawy z dnia 17 lutego 2005 roku o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (Dz. U. z 2025 r., poz.1703), który jedynie potwierdza to, że dokument może być w formie elektronicznej. Ustawa ta powołanym przepisem nie rozstrzyga, czy dokument w tej postaci może stanowić podstawę wpisu w księdze wieczystej. Reasumując, należy stwierdzić, że stanowisko Sądu Rejonowego odmawiające założenia księgi wieczystej w oparciu o dokument elektroniczny jest trafne i nie może być skutecznie kwestionowane. Z tych też względów, Sąd Okręgowy na podstawie art. 385 k.p.c. orzekł jak w sentencji. Dariusz Mizera