II CA 88/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy oddalił apelację powoda, uznając, że warunki odbywania kary pozbawienia wolności w zakładzie karnym nie naruszały jego dóbr osobistych w stopniu uzasadniającym zasądzenie zadośćuczynienia.
Powód P.M. domagał się zapłaty od Skarbu Państwa zadośćuczynienia za rzekomo nieludzkie warunki odbywania kary pozbawienia wolności. Apelacja powoda została oddalona przez Sąd Okręgowy, który uznał ustalenia Sądu Rejonowego za prawidłowe. Sąd odwoławczy stwierdził, że zarzuty apelacji dotyczące braku pełnomocnika z urzędu, braku świetlicy, przeludnienia cel, wentylacji, zawilgocenia, braku ciepłej wody, ograniczeń w dostępie do prądu, krótkich kontaktów telefonicznych, ograniczonej kąpieli i braku intymności nie znalazły potwierdzenia lub nie stanowiły naruszenia dóbr osobistych w stopniu uzasadniającym zadośćuczynienie.
Sąd Okręgowy w Świdnicy oddalił apelację powoda P. M. przeciwko Skarbowi Państwa, który domagał się zapłaty 17.850 zł zadośćuczynienia za warunki odbywania kary pozbawienia wolności. Sąd odwoławczy uznał ustalenia faktyczne Sądu Rejonowego za prawidłowe i nie znalazł podstaw do uwzględnienia zarzutów apelacji. Powód podnosił m.in. kwestie braku ustanowienia pełnomocnika z urzędu, nieistnienia świetlicy, przeludnienia cel, problemów z wentylacją, zawilgocenia i brudu w celach, braku ciepłej wody, ograniczeń w dostępie do prądu, zbyt krótkich kontaktów telefonicznych oraz ograniczeń w dostępie do łaźni i braku intymności podczas kąpieli. Sąd Okręgowy szczegółowo odniósł się do każdego z tych zarzutów, wskazując, że nie znalazły one potwierdzenia w materiale dowodowym lub nie stanowiły naruszenia dóbr osobistych w stopniu uzasadniającym zasądzenie zadośćuczynienia. Sąd podkreślił, że przepisy określają jedynie minimalne wymogi warunków odbywania kary, a pewne niedogodności są naturalną uciążliwością związaną z pobytem w zakładzie karnym. Ponadto, sąd powołał się na orzecznictwo Sądu Najwyższego, zgodnie z którym nie każde naruszenie dóbr osobistych osadzonego daje prawo do zadośćuczynienia, a warunki bytowe w analizowanym zakładzie karnym nie doprowadziły do nieludzkiego i poniżającego traktowania powoda, nie przekraczając progu dolegliwości w kontekście art. 3 EKPC.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, warunki te nie naruszają dóbr osobistych osadzonego w stopniu uzasadniającym zasądzenie zadośćuczynienia, o ile mieszczą się w granicach naturalnych uciążliwości związanych z odbywaniem kary pozbawienia wolności i nie noszą znamion nieludzkiego lub poniżającego traktowania.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że zarzuty apelacji dotyczące warunków w zakładzie karnym nie znalazły potwierdzenia w materiale dowodowym lub nie stanowiły naruszenia dóbr osobistych w stopniu uzasadniającym zadośćuczynienie. Podkreślono, że przepisy określają jedynie minimalne wymogi, a pewne niedogodności są naturalne. Warunki nie doprowadziły do nieludzkiego i poniżającego traktowania, nie przekraczając progu dolegliwości w kontekście art. 3 EKPC.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie apelacji
Strona wygrywająca
Skarb Państwa
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| P. M. | osoba_fizyczna | powód |
| Skarb Państwa – (...) w K. | organ_państwowy | pozwany |
Przepisy (4)
Główne
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Pomocnicze
k.k.w. art. 110
Kodeks karny wykonawczy
Zapewnienie każdemu osadzonemu powierzchni nie mniejszej niż 3 metry kwadratowe.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie regulaminu organizacyjno-porządkowego wykonywania kary pozbawienia wolności art. 39
Działalność kulturalno-oświatowa jako środek oddziaływania na skazanych.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 25 sierpnia 2003 roku w sprawie regulaminu organizacyjno-porządkowego wykonywania kary pozbawienia wolności art. 30 § ust. 3
Skazany korzysta co najmniej raz w tygodniu z ciepłej kąpieli.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Warunki odbywania kary pozbawienia wolności nie naruszały dóbr osobistych osadzonego w stopniu uzasadniającym zadośćuczynienie. Zarzuty apelacji dotyczące warunków w zakładzie karnym nie znalazły potwierdzenia w materiale dowodowym lub nie stanowiły naruszenia dóbr osobistych. Odmowa ustanowienia pełnomocnika z urzędu była zasadna.
Odrzucone argumenty
Naruszenie dóbr osobistych powoda poprzez nieludzkie i poniżające warunki odbywania kary pozbawienia wolności. Niewłaściwa ocena dowodów przez Sąd Rejonowy. Naruszenie prawa do higieny i intymności podczas kąpieli. Brak zapewnienia odpowiednich warunków sanitarnych i bytowych.
Godne uwagi sformułowania
nie każde naruszenie dóbr osobistych osadzonego daje mu prawo do zadośćuczynienia generalnie w (...) nie ma fizycznych możliwości zapewnienia każdemu osadzonemu intymności warunki bytowe w (...) w K. nie doprowadziły do nieludzkiego i poniżającego traktowania powoda nie przekroczyły pewnego progu dolegliwości w kontekście artykułu 3 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności
Skład orzekający
Aleksandra Żurawska
przewodniczący
Maria Kołcz
sędzia
Kamil Majcher
sędzia (del.)
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalenie standardów dotyczących warunków odbywania kary pozbawienia wolności i granic odpowiedzialności Skarbu Państwa za ich naruszenie."
Ograniczenia: Dotyczy konkretnego zakładu karnego i specyficznych okoliczności sprawy; interpretacja art. 3 EKPC w kontekście warunków penitencjarnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy praw osadzonych i warunków w zakładach karnych, co jest tematem budzącym zainteresowanie społeczne i prawnicze. Pokazuje praktyczne zastosowanie praw człowieka w kontekście penitencjarnym.
“Czy warunki w więzieniu zawsze naruszają prawa człowieka? Sąd Okręgowy wyjaśnia granice zadośćuczynienia.”
Dane finansowe
WPS: 17 850 PLN
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt II Ca 88/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 26 marca 2015 r. Sąd Okręgowy w Świdnicy, II Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Aleksandra Żurawska Sędziowie: SO Maria Kołcz SR Kamil Majcher (del.) Protokolant: Violetta Drohomirecka po rozpoznaniu w dniu 12 marca 2015 r. w Świdnicy na rozprawie sprawy z powództwa P. M. przeciwko Skarbowi Państwa – (...) w K. o zapłatę 17.850 zł na skutek apelacji powoda od wyroku Sądu Rejonowego w Kłodzku z dnia 7 listopada 2014 r., sygn. akt I C 133/14 oddala apelację. Sygn. akt II Ca 88/15 ( transkrypcja wygłoszonego uzasadnienia ) Początek tekstu [Sędzia sprawozdawca 00:00:00.208] ...dnia 26 marca Sąd Okręgowy w Świdnicy po rozpoznaniu w dniu 12 marca 2015 roku w Świdnicy na rozprawie sprawy z powództwa P. M. przeciwko Skarbowi Państwa - (...) w K. o zapłatę 17.850 złotych na skutek apelacji powoda od wyroku Sądu Rejonowego w Kłodzku z dnia 7 listopada 2014 roku, sygnatura akt I C 133/14 oddala apelację. Będzie wygłoszone uzasadnienie do sprawy II Ca 88/15. Apelacja nie jest uzasadniona, Sąd Okręgowy rozpoznając niniejszą sprawę wziął pod uwagę ustalenia faktyczne dokonane przez Sąd Rejonowy, gdyż są one prawidłowe i znajdują oparcie w zebranym materiale dowodowym. Przechodząc do oceny wniesionej apelacji należy stwierdzić, że zarzuty w niej podniesione nie są trafne. Pierwszy z zarzutów, na jakie powołuje się skarżący dotyczył nie ustanowienia na jego rzecz pełnomocnika z urzędu, w ocenie Sądu Odwoławczego ten argument jednak nie jest trafny. Sąd Rejonowy oddalił, bowiem wniosek powoda o ustanowienie mu pełnomocnika z urzędu uznając, iż udział takiego pełnomocnika nie jest potrzebny, zaś orzeczenie to zostało poddane kontroli instancyjnej. Z protokołu przesłuchania powoda na rozprawie w dniu 8 sierpnia 2014 roku w żaden sposób nie wynika, by swoboda jego wypowiedzi była ograniczona, jego zeznania świadczą, zaś o tym, iż mógł on się wypowiedzieć na temat wszystkich niedogodności, które jego zdaniem zaistniały w czasie, kiedy odbywał on kare pozbawienia wolności w (...) w K. . Nie można się również zgodzić ze skarżącym, że Sąd Rejonowy nie wyjaśnił wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy okoliczności. Odnośnie zarzutu związanego z nieistnieniem świetlicy należy stwierdzić, iż nie znalazły one potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym. Z informacji znajdującej się na karcie 104 akt wynika, bowiem, że takowa świetlica w (...) funkcjonuje, a o jej istnieniu świadczy również treść Zarządzenia numer (...) dyrektora (...) w K. z dnia 7 września 2011 roku, z którego wynika, że zajęcia kulturalno-oświatowe, grupowe są prowadzone w świetlicy centralnej, mówi o tym paragraf 4 tego zarządzenia. Należy przy tym podkreślić, że obowiązek zapewnienia osadzonemu zajęć kulturalno-oświatowych nie wynika wprost z żadnego przepisu. W paragrafie 39 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie regulaminu organizacyjno-porządkowego wykonywania kary pozbawienia wolności stwierdzono jedynie, że do środków oddziaływania na skazanych należy między innymi działalność kulturalno-oświatowa. Nawet, więc jeśli się zdarzyło, że powód podczas swego pobytu, to jest w okresie 5,5 miesiąca w jednostce w K. faktycznie z tejże świetlicy nie korzystał nie można uznać, by była to dla niego szczególna uciążliwość świadcząca o braku godnych warunków odbywania kary pozbawienia wolności. Wbrew stanowisku skarżącego Sąd Rejonowy wyjaśnił także kwestię związane z rzekomym przeludnieniem cel. Z informacji strony pozwanej, karta 87 wynika, wprost, że w okresie, kiedy powód przebywał w (...) w K. problem ten nie istniał, zaś P. M. był osadzony w pomieszczeniach, w których została spełniona norma wynikająca z artykułu 110 Kodeksu karnego wykonawczego , to jest zapewnienie każdemu osadzonemu powierzchni nie mniejszej niż 3 metry kwadratowe. Jeśli, zaś chodzi o wentylację cel to jak wynika z protokołu z okresowej kontroli przewodów kominowych, dymowych i wentylacyjnych znajdujących się na karcie 105 do 107 akt przeprowadzonych przez (...) w roku 2011 nie stwierdzono nieprawidłowości w zakresie wentylacji pomieszczeń w przedmiotowym (...) . Nie potwierdziły się również zarzuty powoda, co do zawilgoconych, czy też bardzo brudnych cel. Z informacji (...) , karta 98 wynika, bowiem, że w pomieszczeniach nie występuje grzyb, stan powłok malarskich jest średni, występują ubytki farby na ścianach i suficie spowodowane normalną eksploatacją i celową dewastacją osadzonych. Jeśli, zaś chodzi o takie niedogodności jak brak ciepłej wody w celach wynikający z faktu nieistnienia odpowiedniej instalacji wodociągowej, czy też ograniczenia w ciągłym dostępie do prądu w gniazdkach elektrycznych wynikające z konieczności czynienia oszczędności i zgodnych z Zarządzeniem dyrektora (...) , to trzeba stwierdzić, że tego typu ograniczenia stanowią naturalną uciążliwość związaną z odbywaniem kary pozbawienia wolności. Przepisy odnoszące się do warunków odbywania kary pozbawienia wolności określają jedynie minimalne wymogi, jakie powinny być tu spełnione. Z żadnego, zaś przepisu nie wynika, aby konieczne było zapewnienie osadzonym stałego dostępu do ciepłej wody, czy też stałego korzystania z energii w gniazdkach elektrycznych. Skarżący zarzucał również, że kontakty telefoniczne były realizowane w zbyt krótkim czasie, należy jednak podkreślić, że odbywały się one zgodnie z Zarządzeniem dyrektora (...) w sprawie porządku wewnętrznego na oddziałach dla recydywistów penitencjarnych odbywających karę w warunkach (...) typu zamkniętego. Powód, zaś był osadzony w takiej części zakładu i z uwagi na tą okoliczność czas rozmów telefonicznych podlegał określonemu ograniczeniu. Jak, zaś wynika z odpowiedzi na pozew dostęp nielimitowany do rozmów telefonicznych jest przewidziany dla osadzonych przebywających w zakładzie typu pół otwartego. Odnosząc się do zarzutów związanych z prawem powoda, do dostępności do łaźni należy stwierdzić, że stosownie do paragrafu 30 ustęp 3 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 25 sierpnia 2003 roku w sprawie regulaminu organizacyjno-porządkowego wykonywania kary pozbawienia wolności skazany korzysta, co najmniej raz w tygodniu z ciepłej kąpieli, taka też możliwość została powodowi zapewniona. Jednak jego zdaniem ograniczenie kąpieli do 7 minut oraz to, że kąpiel ta odbywała się we wspólnym pomieszczeniu dla wszystkich osadzonych naruszały jego dobra osobiste, to jest prawo do higieny i prawo do intymności. O ile można zgodzić się ze skarżącym, że organicznie cotygodniowej kąpieli do czasu 7 minut, czy też organizowanie jej w taki sposób, że nie są zachowane warunki intymności może być uznane za nieprawidłowość, jednakże okoliczności te w ocenie Sądu Okręgowego nie uzasadniają zasądzenia na jego rzecz zadośćuczynienia. Jak wynika z orzecznictwa Sądu Najwyższego nie każde, bowiem naruszenie dóbr osobistych osadzonego daje mu prawo do zadośćuczynienia. Należy, bowiem pamiętać, że generalnie w (...) nie ma fizycznych możliwości zapewnienia każdemu osadzonemu intymności, gdyż osadzeni, na co dzień funkcjonują w grupie, rozbierają się we wspólnych celach tak, więc z przyczyn dość oczywistych ich prawo do intymności jest ograniczone. Trzeba również podkreślić, że o naruszeniu dobra osobistego w postaci uchybienia godności w (...) nie można mówić w przypadku pewnych uciążliwości lub niedogodności związanych z samym pobytem w takim zakładzie, polegającym na przykład na niższym od oczekiwanego standardzie celi lub urządzeń sanitarnych dla wielu, bowiem ludzi nieodbywających kary pozbawienia wolności warunki mieszkaniowe bywają również trudne, na przykład z powodu braku dostępu do bieżącej, ciepłej wody. Wreszcie należy podkreślić, że warunki, w jakich przebywał powód w (...) w K. dotyczyły wszystkich osadzonych, nie był on, więc traktowany w sposób szczególny, zaś niedogodności, jakie musiał znosić nie przekroczyły pewnego progu dolegliwości w kontekście artykułu 3 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności z dnia 4 listopada 1950 roku . Zdaniem Sądu Okręgowego warunki bytowe w (...) w K. nie doprowadziły do nieludzkiego i poniżającego traktowania powoda i z tych też względów jego apelacja, jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu na podstawie art. 385 kpc . (...) [koniec części 00:08:46.204]
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI