II CA 870/23

Sygn. akt II Ca 870/23 POSTANOWIENIE Dnia 31 lipca 2024 r. Sąd Okręgowy w Krakowie II Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie: Przewodniczący: Sędzia Krzysztof Wąsik po rozpoznaniu w dniu 31 lipca 2024 r. w Krakowie na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku (...) spółki akcyjnej w K. przy uczestnictwie J. W. i T. W. o wpis na skutek apelacji S. W. na postanowienie Sądu Rejonowego dla Krakowa – Podgórza w Krakowie z 19 kwietnia 2016 roku, sygn. akt DzKw/KR1P/00035491/15 postanawia 1. oddalić apelację; 2. stwierdzić, że wnioskodawca i uczestnicy ponoszą koszty postępowania apelacyjnego związane ze swoim udziałem w sprawie. Sędzia Krzysztof Wąsik II Ca 870/23 UZASADNIENIE postanowienia Sądu Okręgowego w Krakowie z 31 lipca 2024 roku Zaskarżonym postanowieniem Sąd Rejonowy utrzymał w mocy wpis w księdze wieczystej o numerze (...) z dnia 24 kwietnia 2015 r., dokonany przez referendarza sądowego w sprawie o sygn. akt DzKwKR1P/00002174/15, a także umorzył postępowanie w części obejmującej żądanie wpisu współwłasności na rzecz T. W. i orzekł o kosztach postępowania. W uzasadnieniu orzeczenia Sąd Rejonowy wyjaśnił w pierwszej kolejności, iż zaskarżonym postanowieniem z 24 kwietnia 2015 r. referendarz sądowy wpisał w księdze wieczystej nr (...) współwłasność z tytułu spadkobrania po zmarłym E. W. na rzecz jego następców S. W. i J. W. w udziałach wynoszących po 1/16 części. Przypadające tym współwłaścicielom udziały we współwłasności nieruchomości obciążono następnie hipotekami przymusowymi wskazanymi we wniosku o wpis. Referendarz oddalił jednocześnie wniosek o dokonanie wpisu prawa współwłasności na rzecz T. W. . Sąd wskazał, że w jego ocenie wpis dokonany przez referendarza sądowego był prawidłowy, z kolei żądanie ujawnienia prawa na rzecz T. W. było dopuszczalne, gdyż T. W. nie należy do kręgu spadkobierców po E. W. , innej zaś podstawy prawnej do dokonania wpisu nie ujawniono. Z tej przyczyny postępowanie w stosunku do niego umorzono. Co do pozostałych uczestników, to w ocenie Sądu Rejonowego wnioskodawca udokumentował żądanie wniosku, przedstawiając postanowienie Sądu Rejonowego dla Krakowa – Podgórza w Krakowie z 13 maja 2013 r. (I Ns 1927/11/P) w przedmiocie stwierdzenia nabycia spadku po E. W. , a także dokumenty wskazujące na istnienie długu uzasadniającego wpis hipoteki przymusowej. Zarzuty przedstawione w skardze na orzeczenie referendarza Sąd Rejonowy uznał za nieuzasadnione, gdyż skarżącemu J. W. przysługiwał status uczestnika postępowania wieczystoksięgowego, prawidłowo doręczono mu również zawiadomienie o wpisie oraz odpis postanowienia wydanego w dniu 24 kwietnia 2015 r. Analogicznie zawiadomieni zostali również pozostali uczestnicy, o których skarżący wspomina w skardze. Sąd Rejonowy nie dopatrzył się również żadnych uchybień proceduralnych postępowania spadkowego prowadzonego pod sygn. akt I Ns 1927/11/P. Z powyższych przyczyn, bacząc na kognicję sądu w postępowaniu wieczystoksięgowym, na podstawie art. 626 8 k.p.c. , art. 518 1 § 3 k.p.c. oraz art. 520 § 1 k.p.c. Sąd Rejonowy orzekł jak w sentencji postanowienia. Apelację od tego postanowienia wniosła – zmarła w toku postepowania międzyinstancyjnego - uczestniczka S. W. , która zaskarżyła postanowienie co do wysokości ujawnionej w księdze wieczystej hipoteki przymusowej w kwocie 177 195,31 zł, a także – jak wskazano – tej części postanowienia, która utrzymuje w mocy wpis w księdze wieczystej z 24 kwietnia 2015 r. odnoszący się bezpośrednio do sposobu dziedziczenia masy spadkowej po E. W. . Sąd Okręgowy zważył, co następuje. Apelacja nie zasługiwała na uwzględnienie. W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, iż granice rozpoznania sprawy w postępowaniu wieczystoksięgowym wyznacza treść art. 626 8 § 2 k.p.c. , zgodnie z którym rozpoznając wniosek o wpis, sąd bada jedynie treść i formę wniosku, dołączonych do wniosku dokumentów oraz treść księgi wieczystej. Przepis ten zawiera pełną regulację przebiegu postępowania wieczystoksięgowego, tak w zakresie postępowania dowodowego, jak i podstaw orzekania. Kognicja sądu w tym postępowaniu ma więc charakter zawężony, sprowadzając się wyłącznie do badania treści ww. dowodów z dokumentów. Rozpoznając zatem wniosek o wpis sąd rozstrzyga jedynie o tym, czy w oparciu o jego treść oraz treść załączonych do niego dokumentów i treść samej księgi wieczystej, istnieją podstawy do dokonania wpisu zgodnego z wnioskiem. W tym postępowaniu Sąd nie przesądza natomiast w żadnym wypadku o słuszności roszczeń wnioskodawcy. Również sąd odwoławczy, rozpoznając ewentualne środki zaskarżenia, bada jedynie, czy w świetle dokumentów załączonych do wniosku, wpis bądź jego odmowa przez sąd pierwszej instancji była uzasadniona. Z założenia więc postępowanie to nie służy dochodzeniu praw, lecz ich ujawnianiu i ewidencjonowaniu. Analiza treści wniosku, załączonych do niego dokumentów, a także księgi wieczystej wskazuje, iż spełnione zostały wszelkie przesłanki do dokonania wpisu zgodnego z wnioskiem. Nie ulega wątpliwości, że spadkodawcy E. W. przysługiwał udział we współwłasności nieruchomości objętej księgą wieczystą nr (...) w udziale wynoszącym 1/4 części na prawach wspólności majątkowej małżeńskiej ze S. W. . Jako że zgodnie z treścią orzeczenia o stwierdzeniu nabycia spadku (k. 63) spadkobiercami E. W. są małżonka S. W. oraz syn J. W. , to wpis ujawniający prawo współwłasności nieruchomości tych uczestników dokonany przez referendarza sądowego, a następnie utrzymany w mocy przez sąd jest prawidłowy, albowiem ujawnia właściwe dane dotyczące stanu właścicielskiego nieruchomości, tj. współwłasność S. W. w udziale wynoszącym 3/16 oraz współwłasność J. W. w udziale wynoszącym 1/16. Wskazane udziały są zgodne z dyspozycją art. 931 § 1 k.p.c. oraz regulacjami prawnymi dotyczącymi małżeńskiej ustawowej wspólności majątkowej. Co zaś tyczy się wysokości ujawnionej w księdze wieczystej kwoty hipoteki przymusowej w pierwszej kolejności wyjaśnić należy, iż w sprawie nie dowiedziono, by spadkobiercy dokonali działu spadku, stąd odpowiedzialność spadkobierców za długi spadkowe jest solidarna ( art. 1034 § 1 k.p.c. ). Solidarność długu polega natomiast na tym, że wierzyciel może żądać całości lub części świadczenia od wszystkich dłużników łącznie, od kilku z nich lub od każdego z osobna, a zaspokojenie wierzyciela przez któregokolwiek z nich zwalnia pozostałych ( art. 366 k.c. ). W tym znaczeniu wszyscy dłużnicy odpowiadają za dług w pełnej jego wysokości. Wierzytelność zabezpieczona hipoteką przymusową wynika natomiast z przedstawionego w sprawie tytułu wykonawczego w postaci nakazu zapłaty Sądu Okręgowego w Bydgoszczy wydanego w postępowaniu nakazowym w dniu 14 kwietnia 2003 r. (k. 60), utrzymanego w mocy wyrokiem Sądu Okręgowego w Bydgoszczy z 10 maja 2004 roku (k. 60/2), a któremu w dniu 31 lipca 2014 roku nadana została klauzula wykonalności (k. 61). Wykazano również dokumentami we właściwej prawem formie, że wierzycielowi wydano drugi tytuł wykonawczy w celu dokonania wpisu objętej wnioskiem hipoteki przymusowej (k. 61/2). Z treści ww. nakazu zapłaty wynika, że zasądzona od E. W. na wnioskodawcy (...) S.A. w T. została kwota 106 923,70 zł wraz z odsetkami ustawowymi od 11 marca 2003 r. do dnia zapłaty oraz kwota 5 336,60 zł tytułem kosztów procesu. Jako że, stosownie do treści wniosku, na sumę hipoteki składa się należność główna w wysokości 106 923,70 zł oraz odsetki ustawowe w kwocie 158.589,09 zł naliczone od 11 marca 2003 r. do dnia złożenia wniosku (15 stycznia 2015 r.), a zgodnie z art. 110 1 ustawy z 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece wierzyciel, na dzień złożenia wniosku o wpis hipoteki, może zabezpieczyć nie więcej niż 150% wierzytelności wraz z roszczeniami o świadczenia uboczne, to oznaczona we wniosku wysokość hipoteki przymusowej w kwocie 177 195,31 zł jest prawidłowa i ma oparcie w dołączonych do wniosku dokumentach i przepisach powszechnie obowiązującego prawa. Dokonanie zatem wpisu hipoteki przymusowej w kwocie 177 195,31 zł na udziałach we współwłasności tak S. W. , jak i J. W. było tym samym uzasadnione. Sama apelująca, poza ogólnikowym zakwestionowaniem wysokości wpisanej hipoteki, nie podniosła w apelacji jakiejkolwiek argumentacji mogącej świadczyć o tym, że wpis powinien opiewać na inną wysokość. Mając powyższe na uwadze Sąd Okręgowy, na podstawie art. 385 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. , orzekł jak w sentencji, a o kosztach na podstawie art. 520 § 1 k.p.c. Sędzia Krzysztof Wąsik