II CA 855/12

Sąd Okręgowy w BiałymstokuBiałystok2013-03-21
SAOSCywilneodpowiedzialność cywilnaWysokaokręgowy
odszkodowanieubezpieczenie OCszkoda komunikacyjnakosztorys naprawybiegły sądowySąd Najwyższyczęści zamiennewartość pojazdu

Sąd Okręgowy oddalił apelację pozwanego ubezpieczyciela, potwierdzając zasadność zasądzenia przez Sąd Rejonowy pełnego odszkodowania za szkodę w pojeździe, zgodnie z opinią biegłego i orzecznictwem Sądu Najwyższego.

Powód dochodził od pozwanego ubezpieczyciela uzupełniającego odszkodowania za szkodę w pojeździe, po tym jak ubezpieczyciel wypłacił część należności. Sąd Rejonowy zasądził brakującą kwotę, opierając się na opinii biegłego. Pozwany złożył apelację, kwestionując wysokość szkody i zasadność użycia oryginalnych części do naprawy. Sąd Okręgowy oddalił apelację, podzielając ustalenia Sądu Rejonowego i podkreślając, że ubezpieczyciel nie wykazał, iż naprawa z użyciem nowych części spowodowałaby wzrost wartości pojazdu.

Sprawa dotyczyła roszczenia o uzupełniające odszkodowanie za szkodę w pojeździe, wynikające z umowy ubezpieczenia OC. Powód, na mocy cesji, dochodził od pozwanego ubezpieczyciela kwoty 1510 zł, która nie została pokryta przez wypłacone wcześniej 4036,26 zł. Sąd Rejonowy w Białymstoku zasądził żądaną kwotę, opierając się na opinii biegłego, który oszacował koszt naprawy na 8385,73 zł brutto, uznając, że nie wszystkie uszkodzenia były związane ze zdarzeniem, ale te związane ze zdarzeniem uzasadniały dalszą wypłatę. Pozwany ubezpieczyciel wniósł apelację, zarzucając naruszenie prawa materialnego i brak podstaw do przyznania dodatkowego odszkodowania, argumentując, że można stosować części zamienne. Sąd Okręgowy w Białymstoku oddalił apelację, podzielając ustalenia i ocenę prawną Sądu Rejonowego. Sąd Okręgowy dopuścił dowód z uzupełniającej opinii biegłego, która potwierdziła, że nie można wykluczyć związku przyczynowo-skutkowego między zdarzeniem a uszkodzeniami, a ich koszt naprawy wynosi 8385,73 zł brutto. Sąd odwoławczy podkreślił, że zgodnie z uchwałą Sądu Najwyższego (III CZP 80/11), ubezpieczyciel jest zobowiązany do pokrycia kosztów nowych, oryginalnych części, chyba że wykaże wzrost wartości pojazdu, czego w tej sprawie nie uczynił. W związku z tym, apelacja pozwanego została oddalona, a pozwany został obciążony kosztami postępowania odwoławczego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, zakład ubezpieczeń jest zobowiązany do wypłaty odszkodowania obejmującego celowe i ekonomicznie uzasadnione koszty nowych części i materiałów służących do naprawy uszkodzonego pojazdu, chyba że wykaże, iż prowadzi to do wzrostu wartości pojazdu.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy powołał się na uchwałę Sądu Najwyższego (III CZP 80/11), zgodnie z którą wymiana części starych na nowe zazwyczaj nie prowadzi do wzrostu wartości pojazdu jako całości. Ciężar dowodu w tym zakresie spoczywa na ubezpieczycielu. Pozwany nie przedstawił dowodów na wzrost wartości pojazdu po naprawie z użyciem oryginalnych części.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie apelacji

Strona wygrywająca

powód

Strony

NazwaTypRola
P. S.osoba_fizycznapowód
(...) Spółka Akcyjna w W.spółkapozwany
J. D.osoba_fizycznawłaściciel pojazdu (na podstawie umowy cesji)

Przepisy (8)

Główne

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

Pomocnicze

k.c. art. 509

Kodeks cywilny

k.c. art. 822 § § 1

Kodeks cywilny

k.c. art. 361 § § 2

Kodeks cywilny

k.c. art. 363 § § 1

Kodeks cywilny

u.u.o. art. 14 § ust. 1

Ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczeń Komunikacyjnych

k.p.c. art. 98 § § 1 i § 3

Kodeks postępowania cywilnego

rozp. MS art. 13 § ust. 1 pkt 1 w zw. z § 6 pkt 3

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu

Argumenty

Skuteczne argumenty

Koszt naprawy pojazdu powinien obejmować nowe, oryginalne części, chyba że ubezpieczyciel wykaże wzrost wartości pojazdu. Nie można kategorycznie wykluczyć związku przyczynowo-skutkowego między zdarzeniem a uszkodzeniami, co uzasadnia zasądzenie odszkodowania. Opinia biegłego, nawet jeśli nie daje pełnej pewności co do przebiegu zdarzenia, może stanowić podstawę do zasądzenia odszkodowania, jeśli nie można wykluczyć szkody.

Odrzucone argumenty

Zastosowanie części zamiennych o symbolach Q i P jest ekonomicznie uzasadnione i zapewnia właściwą naprawę. Zebrany materiał dowodowy nie daje podstaw do przyznania powodowi dodatkowego odszkodowania. Istnieje szereg wątpliwości dotyczących zaistnienia przedmiotowego zdarzenia.

Godne uwagi sformułowania

zakład ubezpieczeń zobowiązany jest na żądanie poszkodowanego do wypłaty, w ramach odpowiedzialności z tytułu ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadacza pojazdu mechanicznego, odszkodowania obejmującego celowe i ekonomicznie uzasadnione koszty nowych części i materiałów służących do naprawy uszkodzonego pojazdu. Dopiero jeżeli ubezpieczyciel wykaże, że prowadzi to do wzrostu wartości pojazdu, odszkodowanie może ulec obniżeniu o kwotę odpowiadającą temu wzrostowi. Ciężar dowodu w tym zakresie spoczywa na zakładzie ubezpieczeń, gdyż z reguły wymiana części starych na nowe nie prowadzi do wzrostu wartości pojazdu jako całości, wobec czego tylko wykazanie przez ubezpieczyciela, że w konkretnym wypadku jest inaczej, pozwala na zmniejszenie odszkodowania.

Skład orzekający

Renata Tabor

przewodniczący-sprawozdawca

Bogdan Łaszkiewicz

sędzia

Beata Wojtasiak

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie kosztów naprawy pojazdu z OC, stosowanie oryginalnych części, ciężar dowodu wzrostu wartości pojazdu po naprawie."

Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy ubezpieczyciel nie wykazał wzrostu wartości pojazdu po naprawie z użyciem nowych części.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Orzeczenie jest interesujące, ponieważ potwierdza ważną zasadę dotyczącą odszkodowań z OC komunikacyjnego, a mianowicie prawo poszkodowanego do otrzymania środków na naprawę z użyciem nowych, oryginalnych części, co jest często kwestionowane przez ubezpieczycieli.

Czy ubezpieczyciel musi zapłacić za oryginalne części? Sąd Najwyższy i Okręgowy mówią jasno!

Dane finansowe

WPS: 1510 PLN

odszkodowanie uzupełniające: 1510 PLN

zwrot kosztów zastępstwa procesowego: 300 PLN

Sektor

transport

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt II Ca 855/12 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 21 marca 2013 r. Sąd Okręgowy w Białymstoku II Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie: Przewodniczący: SSO Renata Tabor (spr.) Sędziowie: SSO Bogdan Łaszkiewicz SSO Beata Wojtasiak Protokolant: st. sekr. sądowy Zofia Szczęsnowicz po rozpoznaniu w dniu 21 marca 2013 r. w Białymstoku na rozprawie sprawy z powództwa P. S. (1) przeciwko (...) Spółce Akcyjnej w W. o odszkodowanie na skutek apelacji pozwanego od wyroku Sądu Rejonowego w Białymstoku z dnia 6 sierpnia 2012 r. sygn. akt XI C 657/12 I. oddala apelację. II. zasądza od pozwanego na rzecz powoda kwotę 300 złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu odwoławczym . UZASADNIENIE Powód P. S. (2) wnosił o zasądzenie od pozwanego (...) S.A. w W. kwoty 1510 złotych z ustawowymi odsetkami od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty wraz z kosztami procesu tytułem odszkodowania uzupełniającego za szkodę w pojeździe. Pozwany (...) S.A. w W. wnosił o oddalenie powództwa i zasądzenie kosztów procesu. Wyrokiem z dnia 6 sierpnia 2012 roku Sąd Rejonowy w Białymstoku zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 1.510 złotych z ustawowymi odsetkami w wysokości 13% w stosunku rocznym od dnia 12.03.2012 roku do dnia zapłaty i jednocześnie zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 696 złotych tytułem zwrotu kosztów procesu. Ponadto nakazał zwrócić pozwanemu ze Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Białymstoku kwotę 35,51 złotych tytułem nadpłaconych w sprawie wydatków. Sąd I instancji ustalił, iż w dniu 19 grudnia 2011 roku doszło do uszkodzenia pojazdu marki M. (...) , nr rej. (...) należącego do J. D. przez kierowcę korzystającego w dacie zdarzenia z aktualnego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych. Powód P. S. (2) realizuje w tej sprawie roszczenia odszkodowawcze wynikające z tego ubezpieczenia na podstawie umowy cesji zawartej z właścicielem pojazdu w dniu 9 lutego 2012 roku. Pozwany zakład ubezpieczeń nie kwestionował swej odpowiedzialności w sprawie co do zasady i na etapie likwidacji szkody wypłacił powodowi kwotę 4.036,26 złotych. W sprawie sporna była między stronami wysokość szkody wyrządzonej w przedmiotowym pojeździe. Sąd I instancji miał na uwadze zeznania świadka M. M. , likwidatora szkód, który po zgłoszeniu szkody dokonywał oględzin przedmiotowego pojazdu. Z jego ustaleń wynikało, że nie wszystkie występujące w tym pojeździe wówczas uszkodzenia powstały w tym zdarzeniu. Te, które nie były związane ze przedmiotową szkodą ujawnił na końcu kalkulacji kosztów jego naprawy. Sąd Rejonowy wskazał ponadto, iż powód w piśmie z dnia 22 maja 2012 roku przyznał, że pojazd przed tą kolizją miał nienaprawione uszkodzenia z lewej strony pojazdu. W tym zdarzeniu uszkodzeniu uległa maska pojazdu i elementy z prawego przodu pojazdu, czyli zderzak, błotnik i lampa. Samochód po szkodzie nie był naprawiany, był importowany z Anglii i tam też był serwisowany. Powód nie jest też podatnikiem podatku VAT. Celowy, konieczny i ekonomicznie uzasadniony koszt naprawy pojazdu Sąd I instancji ustalił na podstawie opinii sporządzonej przez biegłego sądowego z zakresu mechaniki pojazdowej i ruchu drogowego, którą uznał za miarodajny dowód w sprawie. Wskazał, iż zgodnie z opinią nie można wykluczyć samego kontaktu obu pojazdów i powstania w jego wyniku uszkodzeń. Jednak nie wszystkie ujawnione w tym pojeździe uszkodzenia mają związek z przedmiotowym zdarzeniem. W ocenie biegłego odrzucić należy jako pozbawione tego związku uszkodzenia ogumienia i obręczy kół pojazdu oraz pozostałe uszkodzenia zlokalizowane po prawej stronie pojazdu, zaznaczone i pokazane na fot. Nr 2. Uszkodzenia błotnika przedniego prawego, pokrywy przedziału silnika i otarcia klosza prawego reflektora nie powstały jako wynik kontaktu z samochodem WV Golf. Koszt usunięcia uszkodzeń związanych ze szkodą biegły określił na podstawie systemu A. i stawki (...) równej 115/120 zł/h na kwotę 6817,67 złotych netto i 8385,73 złotych brutto, z uwzględnieniem 60% potrącenia kosztów lakierowania zderzaka, a Sąd Rejonowy ocenił wyjaśnienia biegłego do zarzutów skierowanych do sporządzonej wyceny za przekonujące. Sąd I instancji zaznaczył, iż nie ma dowodów uzasadniających wzrost ceny pojazdu lub zasadność zastosowania do rozliczenia szkody części o porównywalnej jakości. Skoro zaś pozwany już zapłacił kwotę 4.036,26 złotych, to żądanie kwoty 1.510 złotych jest uzasadnione. Odsetki ustawowe Sąd Rejonowy zasądził zgodnie z żądaniem powoda, tj. od daty wniesienia pozwu. Jako podstawę rozstrzygnięcia powołał art. 509 kc , art. 822§1 kc , art. 361§2 kc , art. 363§1 kc , art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 22 maja 2003 roku o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczeń Komunikacyjnych, zaś o kosztach procesu orzekł na mocy art. 98 kpc . Powyższy wyrok zaskarżył apelacją pozwany w części dotyczącej punktów I i II zarzucając naruszenie prawa materialnego, to jest art. 361 § 1 kc i art. 363 kc poprzez nałożenie na pozwanego obowiązku naprawienia szkody w postaci zasądzenia na rzecz powoda dodatkowo kwoty 1.510 złotych w sytuacji, gdy zebrany w sprawie materiał dowodowy nie daje podstawy do przyznania powodowi dodatkowego odszkodowania, a w sprawie nadal istnieje szereg wątpliwości dotyczących zaistnienia przedmiotowego zdarzenia, a nadto Sąd nie wziął pod uwagę, że uzasadnionym kosztem naprawy pojazdu jest koszt wyliczony z zastosowaniem oprócz części oryginalnych (O) również dostępnych na rynku części zamiennych o symbolach Q i P, które posiadają stosowne certyfikaty jakości, co zapewnia przeprowadzenie naprawy w sposób właściwy. Wskazując na powyższe wniósł o:  zmianę zaskarżonego wyroku i oddalenie powództwa w całości oraz zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów procesu według norm przepisanych, z uwzględnieniem kosztów zastępstwa procesowego,  zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów postępowania apelacyjnego, według norm przepisanych, z uwzględnieniem kosztów zastępstwa procesowego,  ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu w Białymstoku do ponownego jej rozpoznania wraz z rozstrzygnięciem o kosztach II instancji. SĄD OKRĘGOWY ZWAŻYŁ, CO NASTĘPUJE: Apelacja nie zasługiwała na uwzględnienie. Sąd Okręgowy w całości podziela ustalenia faktyczne i ocenę prawną Sądu Rejonowego. Uzupełniające postępowanie dowodowe przeprowadzone przed Sądem Okręgowym potwierdziło, że istniały podstawy do przyznania powodowi dodatkowego odszkodowania, a wywody zawarte w apelacji mają charakter wyłącznie polemiczny z prawidłowym rozstrzygnięciem. Z uwagi na istniejące wątpliwości co do przebiegu zdarzenia drogowego z dnia 14.12.2010 roku, zakresu uszkodzeń wynikających z tego zdarzenia i wysokości kosztów naprawy uszkodzeń powstałych w wyniku tego zdarzenia, Sąd Okręgowy mając na uwadze stanowisko pozwanego oraz zgłoszony przez niego wniosek dowodowy w pierwszej instancji, dopuścił dowód z uzupełniającej opinii biegłego sądowego K. J. na wskazane powyżej okoliczności. Biegły sądowy z zakresu techniki motoryzacji i techniki rolniczej K. J. po przeprowadzeniu analizy akt sprawy zawierających cyfrową wersję akt szkody stwierdził, iż zgromadzony materiał dowodowy nie pozwolił na przeprowadzenie rekonstrukcji przebiegu zdarzenia, a to z uwagi na brak podstawowych informacji dla przeprowadzenia takiej rekonstrukcji, bądź symulacji zdarzenia. Zdaniem biegłego materiał ten umożliwia tylko taką analizę uszkodzeń i próbę określenia ich kompatybilności jakościowej i ilościowej, jaka została zaprezentowana w opinii podstawowej z dnia 05.06.2012 roku. Biegły podtrzymał wnioski stanowiące podsumowanie analizy uszkodzeń z opinii podstawowej podkreślając, iż nie można kategorycznie wskazać, że uszkodzenia samochodu marki M. nr rej. (...) , których koszt naprawy oszacowano na kwotę 8.385,73 złote brutto, powstały w wyniku dynamicznego kontaktu z samochodem marki V. (...) nr rej. (...) w dniu 14.12.2011 roku. Jednocześnie jednak, zdaniem biegłego, nie można wykluczyć, iż uszkodzenia te pozostają w związku przyczynowo-skutkowym ze zdarzeniem drogowym z dnia 14.12.2011 roku. Zgodnie z treścią opinii uzupełniającej oszacowany koszt naprawy uszkodzeń, których nie można wykluczyć, jako niezwiązanych ze zdarzeniem, wynosi 8.385,73 złotych brutto i jest równy kosztom naprawy oszacowanym w opinii podstawowej (zob. opinia uzupełniająca z dnia 07.02.2013 roku – k. 131-135). Strony nie wniosły zastrzeżeń do powyższej opinii. Zdaniem Sądu Okręgowego opinia uzupełniająca sporządzona przez biegłego sądowego K. J. jest jasna i wyczerpująca. W ocenie Sądu Okręgowego nie sposób dopatrzyć się w przedstawionych wnioskach oraz uzasadniających je wywodach błędów, nieścisłości, czy też nielogiczności, dla których należałoby odmówić im waloru wiarygodności. Dlatego też Sąd Okręgowy posiłkował się opinią uzupełniającą sporządzoną przez biegłego. Wnioski zawarte w opinii uzupełniającej są tożsame z wnioskami zaprezentowanymi przez biegłego w opinii podstawowej, która to opinia legła u podstaw zaskarżonego rozstrzygnięcia. Obie opinie, zarówno podstawowa, jak i uzupełniająca, wskazują zaś na zasadność powództwa, gdyż biegły nie wykluczył możliwości powstania uszkodzeń oszacowanych na kwotę 8.385,73 złotych brutto w wyniku zdarzenia drogowego z dnia 14.12.2011 roku. Skoro zaś takiej możliwości nie można kategorycznie wykluczyć, to powództwo trafnie podlegało uwzględnieniu w całości, gdyż koszty naprawy pojazdu oszacowane przez biegłego są znacznie wyższe, niż odszkodowanie wypłacone w toku postępowania likwidacyjnego. Zdaniem Sądu Okręgowego bezzasadne są wywody skarżącego, iż użycie do naprawy pojazdu części zamiennych oryginalnych nie jest ekonomicznie uzasadnione. Pozwany argumentował swoje stanowisko tym, że na rynku są dostępne części zamienne alternatywne. Argumentacja pozwanego jest chybiona zwłaszcza w świetle najnowszego orzecznictwa Sądu Najwyższego. W uchwale z dnia 12.04.2012 roku, sygn. III CZP 80/11, wydanej w składzie 7 sędziów Sąd Najwyższy wyraził pogląd, iż zakład ubezpieczeń zobowiązany jest na żądanie poszkodowanego do wypłaty, w ramach odpowiedzialności z tytułu ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadacza pojazdu mechanicznego, odszkodowania obejmującego celowe i ekonomicznie uzasadnione koszty nowych części i materiałów służących do naprawy uszkodzonego pojazdu. Dopiero jeżeli ubezpieczyciel wykaże, że prowadzi to do wzrostu wartości pojazdu, odszkodowanie może ulec obniżeniu o kwotę odpowiadającą temu wzrostowi (OSNC 2012/10/112). Ciężar dowodu w tym zakresie spoczywa na zakładzie ubezpieczeń, gdyż z reguły wymiana części starych na nowe nie prowadzi do wzrostu wartości pojazdu jako całości, wobec czego tylko wykazanie przez ubezpieczyciela, że w konkretnym wypadku jest inaczej, pozwala na zmniejszenie odszkodowania. Poszkodowany, a w okolicznościach niniejszej sprawy powód jako cesjonariusz, ma prawo oczekiwać, że kwota odszkodowania z ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych pokryje koszty przywrócenia pojazdu do stanu sprzed zdarzenia wyrządzającego szkodę. Pozwany nie przedstawił dowodów na okoliczność, że wartość pojazdu jako całości wzrośnie po dokonaniu naprawy z użyciem nowych, oryginalnych części, dlatego apelacja nie zasługiwała na uwzględnienie w żadnym zakresie. Mając powyższe na uwadze orzeczono na podstawie art. 385 k.p.c. , jak w sentencji. O kosztach zastępstwa procesowego w postępowaniu odwoławczym rozstrzygnięto na podstawie art. 98 § 1 i § 3 k.p.c. z uwagi na wynik postępowania w drugiej instancji, zaś ich wysokość ustalono w oparciu o § 13 ust. 1 pkt 1 w zw. z § 6 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI