II CA 832/12
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi pauliańskiej wniesionej przez Z. B. F. W. G. m.b.H. przeciwko D. J. o uznanie za bezskuteczną umowy sprzedaży nieruchomości gruntowej zawartej między dłużniczką M. J. a jej mężem, pozwanym D. J. Powódka dochodziła zaspokojenia swojej wierzytelności w wysokości 135.908 euro z odsetkami, stwierdzonej nakazem zapłaty wydanym przeciwko wspólniczkom spółki jawnej. Sąd Rejonowy uznał umowę za bezskuteczną, ustalając, że dłużniczka stała się niewypłacalna w wyższym stopniu wskutek sprzedaży nieruchomości, a pozwany wiedział lub mógł się dowiedzieć o świadomości dłużniczki pokrzywdzenia wierzycieli. Pozwany w apelacji zarzucił naruszenie art. 533 k.c. (wskazanie mienia współdłużnika solidarnego) oraz art. 65 § 1 i 2 kc (interpretacja umowy poręczenia). Sąd Okręgowy oddalił apelację, uznając, że odpowiedzialność pozwanego nie mogła być zwolniona przez wskazanie majątku spółki lub poręczyciela, a umowa poręczenia nie zwalniała go z roszczeń pauliańskich. Sąd podkreślił, że w przypadku solidarnej odpowiedzialności, wierzyciel może dochodzić zaspokojenia od dłużnika, który dokonał czynności z pokrzywdzeniem wierzycieli.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja i stosowanie przepisów o skardze pauliańskiej, zwłaszcza w kontekście niewypłacalności dłużnika i odpowiedzialności małżonka.
Konkretne okoliczności faktyczne sprawy, specyfika odpowiedzialności wspólników spółek jawnych.
Zagadnienia prawne (3)
Czy umowa sprzedaży nieruchomości zawarta przez dłużnika z osobą trzecią może zostać uznana za bezskuteczną wobec wierzyciela na podstawie skargi pauliańskiej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli dłużnik działał ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli, a osoba trzecia o tym wiedziała lub mogła się dowiedzieć, a czynność doprowadziła do niewypłacalności dłużnika lub jej pogłębienia.
Uzasadnienie
Sąd ocenił przesłanki skargi pauliańskiej, w tym istnienie wierzytelności, dokonanie czynności prawnej, uzyskanie korzyści przez osobę trzecią, pokrzywdzenie wierzyciela, świadomość dłużnika oraz wiedzę osoby trzeciej. Stwierdzono, że sprzedaż nieruchomości przez wspólniczkę spółki jawnej jej mężowi, w sytuacji zadłużenia spółki i osobistego zadłużenia wspólniczki, doprowadziła do jej niewypłacalności i pokrzywdzenia wierzyciela.
Czy wskazanie majątku innego współdłużnika solidarnego zwalnia dłużnika, który dokonał czynności z pokrzywdzeniem wierzyciela, od odpowiedzialności w ramach skargi pauliańskiej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wierzyciel może dochodzić zaspokojenia od dłużnika, który dokonał czynności z pokrzywdzeniem wierzycieli, niezależnie od majątku innych współdłużników.
Uzasadnienie
Sąd odwołał się do doktryny i orzecznictwa, zgodnie z którym w przypadku solidarnej odpowiedzialności, wierzyciel ma prawo wyboru dłużnika, od którego dochodzi zaspokojenia. Nie można zwolnić pozwanego od odpowiedzialności, wskazując na majątek spółki lub poręczyciela, jeśli to pozwany (poprzez swoją żonę) dokonał czynności z pokrzywdzeniem wierzyciela.
Czy umowa poręczenia zawarta przez osobę trzecią za dług dłużniczki, wraz z zobowiązaniem do cofnięcia pozwu przeciwko pozwanemu, zwalnia pozwanego z roszczeń pauliańskich?
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli umowa poręczenia nie zawierała wyraźnego zwolnienia pozwanego z roszczeń pauliańskich, a jedynie zobowiązanie do cofnięcia pozwu bez zrzeczenia się roszczenia.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że umowa poręczenia zobowiązywała stronę powodową do cofnięcia pozwu przeciwko pozwanemu, ale nie oznaczała zwolnienia go z roszczeń pauliańskich. Zgoda pozwanego na cofnięcie pozwu bez zrzeczenia się roszczenia potwierdzała, że nie był on zwalniany z zobowiązania.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Z. B. F. W. G. m.b.H. | spółka | powód |
| D. J. | osoba_fizyczna | pozwany |
| M. J. | osoba_fizyczna | dłużniczka |
| M. T. (1) | osoba_fizyczna | wspólniczka spółki jawnej |
| T. N. (1) | osoba_fizyczna | brat dłużniczki, poręczyciel |
| T. K. | osoba_fizyczna | matka konkubenta wspólniczki |
Przepisy (8)
Główne
k.c. art. 527 § § 1
Kodeks cywilny
Definicja czynności prawnej dokonanej z pokrzywdzeniem wierzycieli i przesłanki uznania jej za bezskuteczną.
k.c. art. 527 § § 2
Kodeks cywilny
Określenie sytuacji, w której czynność prawna dłużnika jest dokonana z pokrzywdzeniem wierzycieli (niewypłacalność lub jej pogłębienie).
k.c. art. 527 § § 3
Kodeks cywilny
Ułatwienie dowodowe dla wierzyciela w przypadku stosunku bliskości między dłużnikiem a osobą trzecią.
Pomocnicze
k.c. art. 533
Kodeks cywilny
Możliwość zwolnienia osoby trzeciej od zaspokojenia wierzyciela, jeśli wskaże ona wystarczające mienie dłużnika.
k.p.c. art. 316 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Wymóg istnienia wierzytelności najpóźniej w chwili zamknięcia rozprawy.
k.s.h. art. 22 § § 2
Kodeks spółek handlowych
Odpowiedzialność wspólnika spółki jawnej za zobowiązania spółki.
k.s.h. art. 31 § § 1
Kodeks spółek handlowych
Subsydiarna odpowiedzialność wspólników spółki jawnej.
k.c. art. 458
Kodeks cywilny
Wymagalność wierzytelności w przypadku uzasadniającym powództwo (np. niewypłacalność).
Argumenty
Skuteczne argumenty
Czynność prawna dłużniczki (sprzedaż nieruchomości) doprowadziła do jej niewypłacalności lub jej pogłębienia. • Dłużniczka działała ze świadomością pokrzywdzenia wierzyciela. • Pozwany (osoba trzecia) wiedział lub mógł się dowiedzieć o świadomości dłużniczki pokrzywdzenia wierzyciela, ze względu na stosunek małżeński. • Wskazanie majątku spółki lub poręczyciela nie zwalnia pozwanego od odpowiedzialności w ramach skargi pauliańskiej.
Odrzucone argumenty
Zarzut naruszenia art. 533 k.c. poprzez przyjęcie, że wskazanie mienia współdłużnika solidarnego nie zwalnia pozwanego od zadośćuczynienia roszczeniu powódki. • Zarzut naruszenia art. 65 § 1 i 2 kc poprzez przyjęcie, że umowa poręczenia nie zwalniała pozwanego z roszczeń pauliańskich.
Godne uwagi sformułowania
czynność prawna dłużnika dokonana z pokrzywdzeniem wierzycieli • dłużnik działał ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli • osoba trzecia wiedziała o tym, że dłużnik działał ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli lub przy zachowaniu należytej staranności mogła się o tym dowiedzieć • w wypadku solidarnej odpowiedzialności dłużników względem wierzyciela mieniem wystarczającym do jego zaspokojenia musi być mienie tego dłużnika, który dokonał czynności prawnej z pokrzywdzeniem wierzycieli
Skład orzekający
Grażyna Kobus
przewodniczący
Barbara Nowicka
sędzia
Piotr Rajczakowski
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja i stosowanie przepisów o skardze pauliańskiej, zwłaszcza w kontekście niewypłacalności dłużnika i odpowiedzialności małżonka."
Ograniczenia: Konkretne okoliczności faktyczne sprawy, specyfika odpowiedzialności wspólników spółek jawnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje praktyczne zastosowanie skargi pauliańskiej w sytuacji, gdy dłużnik próbuje ukryć majątek przed wierzycielem, a także podkreśla znaczenie relacji rodzinnych w ocenie świadomości pokrzywdzenia.
“Czy sprzedaż majątku mężowi chroni przed długami? Sąd odpowiada w sprawie skargi pauliańskiej.”
Dane finansowe
WPS: 135 908 EUR
koszty postępowania apelacyjnego: 1200 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.