II CA 83/17

Sygn. akt II Ca 83/17 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 8 grudnia 2017 roku Sąd Okręgowy w Szczecinie Wydział II Cywilny Odwoławczy w składzie: Przewodniczący: SSO Tomasz Szaj Sędziowie: SO Karina Marczak SO Tomasz Sobieraj (spr.) Protokolant: sekr. sądowy Anna Grądzik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 listopada 2017 roku 1/ sprawy z powództwa Wspólnoty Mieszkaniowej nr 013 przy ul. (...) w S. przeciwko Zakładowi (...) Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w S. o ustalenie na skutek apelacji powódki od wyroku Sądu Rejonowego Szczecin - Centrum w Szczecinie z dnia 3 października 2016 roku, sygn. akt II C 108/14 2/ sprawy z powództwa Wspólnoty Mieszkaniowej nr 053 przy ul. (...) w S. przeciwko Zakładowi (...) Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w S. o ustalenie na skutek apelacji powódki od wyroku Sądu Rejonowego Szczecin - Centrum w Szczecinie z dnia 3 października 2016 roku, sygn. akt II C 108/14 3/ sprawy z powództwa Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. (...) w S. przeciwko Zakładowi (...) Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w S. o ustalenie na skutek apelacji powódki od wyroku Sądu Rejonowego Szczecin - Centrum w Szczecinie z dnia 8 grudnia 2016 roku, sygn. akt II C 885/14 4 / sprawy z powództwa Wspólnoty Mieszkaniowej nr 004 przy ul. (...) w S. przeciwko Zakładowi (...) Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w S. o ustalenie na skutek apelacji powódki od wyroku Sądu Rejonowego Szczecin - Centrum w Szczecinie z dnia 8 grudnia 2016 roku, sygn. akt II C 885/14 5/ sprawy z powództwa Wspólnoty Mieszkaniowej nr 015 przy ul. (...) w S. przeciwko Zakładowi (...) Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w S. o ustalenie na skutek apelacji powódki od wyroku Sądu Rejonowego Szczecin - Centrum w Szczecinie z dnia 8 listopada 2016 roku, sygn. akt III C 749/14 6/ sprawy z powództwa Wspólnoty Mieszkaniowej nr 006 przy ul. (...) w S. przeciwko Zakładowi (...) Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w S. o ustalenie na skutek apelacji powódki od wyroku Sądu Rejonowego Szczecin - Centrum w Szczecinie z dnia 8 listopada 2016 roku, sygn. akt III C 749/14 7/ sprawy z powództwa Wspólnoty Mieszkaniowej nr 005 przy ul. (...) w S. przeciwko Zakładowi (...) Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w S. o ustalenie na skutek apelacji powódki od wyroku Sądu Rejonowego Szczecin - Centrum w Szczecinie z dnia 8 listopada 2016 roku, sygn. akt III C 749/14 I/ oddala apelacje we wszystkich połączonych sprawach; II/ zasądza od powoda Wspólnoty Mieszkaniowej nr 013 przy ul. (...) w S. na rzecz pozwanego Zakładu (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w S. kwotę 900 [dziewięciuset] złotych tytułem kosztów postępowania apelacyjnego; III/ zasądza od powoda Wspólnoty Mieszkaniowej nr 053 przy ul. (...) w S. na rzecz pozwanego Zakładu (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w S. kwotę 900 [dziewięciuset] złotych tytułem kosztów postępowania apelacyjnego; IV/ zasądza od powoda Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. (...) w S. na rzecz pozwanego Zakładu (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w S. kwotę 900 [dziewięciuset] złotych tytułem kosztów postępowania apelacyjnego; V/ zasądza od powoda Wspólnoty Mieszkaniowej nr 004 przy ul. (...) w S. na rzecz pozwanego Zakładu (...) Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w S. kwotę 900 [dziewięciuset] złotych tytułem kosztów postępowania apelacyjnego; VI/ zasądza od powoda Wspólnoty Mieszkaniowej nr 015 przy ul. (...) w S. na rzecz pozwanego Zakładu (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w S. kwotę 900 [dziewięciuset] złotych tytułem kosztów postępowania apelacyjnego; VII/ zasądza od powoda Wspólnoty Mieszkaniowej nr 006 przy ul. (...) w S. na rzecz pozwanego Zakładu (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w S. kwotę 900 [dziewięciuset] złotych tytułem kosztów postępowania apelacyjnego; VIII/ zasądza od powoda Wspólnoty Mieszkaniowej nr 005 przy ul. (...) w S. na rzecz pozwanego Zakładu (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w S. kwotę 900 [dziewięciuset] złotych tytułem kosztów postępowania apelacyjnego. SSO Karina Marczak SSO Tomasz Szaj SSO Tomasz Sobieraj Sygn. akt II Ca 83/17 UZASADNIENIE I. Pismem z dnia 16 stycznia 2014 roku powódka Wspólnota Mieszkaniowa nr 013 przy ul. (...) w S. wniosła przeciwko Zakładowi (...) Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w S. pozew z żądaniami: - ustalenia, że powódka zgodnie z zasadami wyrażonymi w ustawie z dnia 7.06.2001 roku o zbiorowym zaopatrywaniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków ponosi odpowiedzialność za instalację wodną znajdującą się w budynku powódki od instalacji wewnętrznej do zaworu wody przy wodomierzu głównym, zaś pozwany ponosi odpowiedzialność za pozostały odcinek sieci od zaworu za wodomierzem głównym – tj. zgodnie z art. 2 pkt 6 ustawy, - ustalenia, że powódka zgodnie z zasadami wyrażonymi w ustawie z dnia 7.06.2001roku o zbiorowym zaopatrywaniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków ponosi odpowiedzialność za instalację kanalizacyjną znajdująca się w budynku powódki od instalacji wewnętrznej do pierwszej studzienki liczonej od strony budynku znajdującej się w granicach obrysu budynku, zaś pozwany ponosi odpowiedzialność za pozostały odcinek sieci pierwszej studzienki liczonej od strony budynku znajdującej się w granicach obrysu budynku – tj. zgodnie z art. 2 pkt 5 ustawy, - ustalenie treści umowy o przyłączenie do sieci wodno-kanalizacyjnej powódki o treści zgodnej z art. 6 ust. 3 pkt 1 – 6 ustawie z dnia 7.06.2001roku o zbiorowym zaopatrywaniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków o treści szczegółowo w pozwie opisanej. Pismem z dnia 16 stycznia 2014 roku Wspólnota Mieszkaniowa nr 053 przy ul. (...) słońcu 24b w S. wniosła przeciwko Zakładowi (...) Sp. z o.o. w S. pozew z analogicznymi żądaniami. Nadto wniosła o zasądzenie od pozwanej zwrotu kosztów proces, w tym kosztów zastępstwa procesowego wedle norm przepisanych. Na mocy postanowienia z dnia 5 maja 2014 roku, w trybie art. 219 k.p.c. , połączono do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy. W odpowiedzi na pozew pozwany wniósł o oddalenie obydwu powództwa, a także o zasądzenie od powódek na jego rzecz zwrotu kosztów procesu według norm przepisanych. Wyrokiem z dnia 03 października 2016 roku Sąd Rejonowy Szczecin – Centrum w Szczecinie: oddalił oba powództwa (pkt I); zasądził od Wspólnoty Mieszkaniowej nr 013 przy ul. (...) w S. na rzecz pozwanego kwotę 1.700 złotych tytułem zwrotu kosztów procesu (pkt II); zasądził od Wspólnoty Mieszkaniowej nr 053 przy ul. (...) w S. na rzecz pozwanego kwotę 1.700 złotych tytułem zwrotu kosztów procesu (pkt III); tytułem kosztów sądowych, nakazał pobrać na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego Szczecin-Centrum w Szczecinie od: 1. Wspólnoty Mieszkaniowej nr 013 przy ul. (...) w S. kwotę 346,70 złotych, 2. od Wspólnoty Mieszkaniowej nr 053 przy ul. (...) w S. kwotę 346,70 złotych (pkt IV). Sąd Rejonowy wydając powyższe rozstrzygnięcie oparł się o następujące ustalenia faktyczne i rozważania prawne: Wspólnota Mieszkaniowa nr 013 przy ul. (...) w S. oraz Wspólnota Mieszkaniowa nr 053 przy ul. (...) słońcu 24b w S. obecnie zarządzane są przez (...) Sp. z o.o. w S. oraz obsługiwane w zakresie dostawy wody i odbioru ścieków przez pozwanego. Budynki Wspólnot są elementami osiedli mieszkaniowych wybudowanych w latach 60 – tych XX wieku. Ówcześnie osiedla te były administrowane przez Administrację (...) . W tamtym czasie pomiar zużycia wody odbywał się dla całego osiedla na tzw. wodomierzu głównym, następnie zarządca obciążany był kosztami dostarczenia wody i odprowadzenia ścieków, a w dalszej kolejności kosztami tymi obciążał odbiorców indywidulanych stosownie do przyjętych proporcji. Fakt wyodrębnienia się na osiedlach podmiotów prawa – Wspólnot Mieszkaniowych spowodował, że poszczególne budynki potrzebowały indywidulanego rozliczania. Pojawiły się problemy kosztów usuwania awarii, uszkodzeń sieci osiedlowej czy rozliczania strat wody na tym odcinku. Pozwany usuwał na zlecenie Wspólnot awarie, a powstałymi kosztami obciążała zgłaszające Wspólnoty. Powódki zwracały się do pozwanego o przejęcie we władanie elementów osiedlowej sieci wod-kan. i ustalenie granic odpowiedzialności stron za poszczególne odcinki sieci. Strony prowadziły korespondencję zmierzającą do ustalenia warunków współpracy w formie pisemnej i określenia w takiej umowie granic eksploatacji. Ostatecznie nie doszły do porozumienia. Przy ul. (...) studzienki o nr S4, S5, S6, S7 zlokalizowane ok.2,00m przed frontową ścianą budynku to studzienki rewizyjne na kanalizacji sanitarnej. W odległości 6,0 - 6,5 m od ściany przebiega trasa kanalizacji deszczowej. Przy ul. (...) w odległości 2,50 - 3,00m od ściany budynku istnieją 3 studzienki. W opinii biegłego nadano im nr 1, 2, 3. Studzienki nr 1 i 2 są zamulone i nie powiązane z istniejącą kanalizacją osiedlową. Studzienka nr 3 o głębokości 2 m przyjmuje wyprowadzane z budynku ścieki sanitarne, które wprowadzane są poprzez trójnik do przęsła K2 - K3 tutejszej kanalizacji osiedlowej. Sieć miejska w tym rejonie funkcjonuje w systemie ogólnospławnym, więc wprowadzanie wód opadowych do kanałów nie jest błędem. Jeśli przyjąć nazewnictwo ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków z dnia 7.06.2001 roku , to zakończenie instalacji wewnętrznej budynku przy ul. (...) stanowiłaby studzienka S5. Studzienka ta znajduje się w odległości 104 m od miejskiego kanału sanitarnego w ul. (...) . Istniejący w budynku wodomierz znajduje się w odległości 168m od miejskiego przewodu wodociągowego w ul. (...) (licząc po trasie rurociągu). Odnośnie budynku przy ul. (...) , to wodomierz w jego piwnicy znajduje się w odległości ok. 16 m od miejskiego przewodu wodociągowego w ul. (...) natomiast studzienka kanalizacyjna nr 3 - w odległości (po trasie kanału) 150 m od kanału miejskiego w ul. (...) . Przy ul. (...) wodomierz ø 25 mm znajduje się w piwnicy lokatorskiej klatki nr 26b, zainstalowany jest na podejściu między dwoma zaworami przelotowymi (kulowym i skośnym z kurkiem spustowym), bez stosownego zamocowania na wspornikach, bez konsoli, w pomieszczeniu nie spełniającym wymogów określonych przepisami. W budynku przy ul. (...) wodomierz zainstalowany jest na podejściu między dwoma zaworami przelotowymi (kulowym i skośnym z kurkiem spustowym), wodomierz ma konsolę i nie wymaga dodatkowego mocowania. Pomieszczenie wodomierza podobnie nie spełnia wymogów określonych przepisami. Jeżeli przez określenie „zawór główny” rozumie się zasuwę domową umożliwiającą odcięcie dopływu wody do budynków – to żaden z budynków nie ma takiej zasuwy. W toku postępowania ustalono odnośnie budynku przy ul. (...) . (...) wodociągowe: - węzeł wodomierzowy winien być umieszczony w odrębnym pomieszczeniu (nie w piwnicy lokatorskiej) i zamykany na zamek uniwersalny. - pomieszczenie węzła wodomierzowego winno być wyposażone we wpust podłogowy. W rozpatrywanym przypadku, kiedy poziomy kanalizacyjne wyprowadzane są na zewnątrz ponad posadzką piwnicy - zamiast wpustu trzeba wykonać w posadzce studzienkę odwadniającą wyposażoną w pompę ręczną przetłaczającą wodę do kanalizacji (można do studzienki na zewnątrz). Pomieszczenie węzła winno mieć wentylację grawitacyjną wywiewną. - na przewodzie doprowadzającym wodę, za wodomierzem zainstalować należy zawór zabezpieczający (automatycznie) przed przepływem zwrotnym. - podejście wodomierzowe zamocować trzeba na wspornikach i konsoli do ściany lub posadzki piwnicy. - na stalowym przewodzie zasilającym (przed ścianą budynku) zainstalować trzeba zasuwę domową i oznaczyć ją stosowną tabliczką informacyjną. (...) kanalizacyjne: - istniejące odwodnienie liniowe w chodniku przed klatką 26b oraz spustową rurę deszczową przy klatce 26a odłączyć należy od kanalizacji sanitarnej (przełączyć do kanalizacji deszczowej lub do studzienki chłonnej). - przęsło kanału włączone od wschodu do studzienki S4 przełączyć do kanalizacji deszczowej a ewentualne istniejące w nim podłączenia sanitarne - do kanalizacji sanitarnej. Po spełnieniu tych warunków rozpatrywany budynek mógłby być podłączony do miejskich sieci - wodociągowej i kanalizacji sanitarnej gdyby ich trasy przebiegały w sąsiedztwie budynku. Wówczas punktami granicznymi kompetencji dostawcy i odbiorcy wody byłyby zgodnie z ustawą : na zaworze za wodomierzem a kanalizacja - punkt wylotu z pierwszej studzienki licząc od strony budynku, czyli za studzienką S4. Pomiędzy instalacją wewnętrzną powódki (WM 013) a sieciami miejskimi funkcjonuje pośrednik - sieć osiedlowa wodociągowa i kanalizacyjna. Sieci te zlokalizowane są na gruntach nie stanowiących własności żadnej ze stron sprawy. Dodatkową przeszkodą w możliwości przejęcia ich we władanie (...) jest ich układ i stan techniczny. Odnośnie budynku przy ul. (...) ustalono: (...) wodociągowe: Wodomierz główny umieszczony jest w piwnicy budynku, lecz nie w wydzielonym pomieszczeniu jak mówi przywołana w p. 3 ustawa, lecz w ogólnie dostępnym korytarzu piwnicznym. Ponadto rozpatrywany węzeł wodomierzowy w budynku ma dodatkowy drugi wodomierz mierzący pobór wody na odgałęzieniu zasilającym inne, położone w głębi osiedla budynki. Węzeł wodomierzowy należy przebudować, pozostawiając w nim tylko wodomierz dla budynku 24b. Można go nie przenosić do odrębnego pomieszczenia przy spełnieniu niżej przedstawionych warunków. W pobliżu wodomierza w posadzce zabudować trzeba wpust podłogowy z podłączeniem do kanalizacji. Na przewodzie za wodomierzem umieścić należy zawór zabezpieczający (automatycznie) przed zwrotnym przepływem wody. Wodomierz trzeba obudować w sposób dogodny szafką z zamkiem uniwersalnym dla zabezpieczenia go przed dostępem osób niepowołanych. Przestrzeń zabudowy wodomierza winna być objęta zasięgiem wentylacji grawitacyjnej. (...) kanalizacyjne: Należy przebudować odcinek kanału łączący studzienkę nr 3 z kanalizacja osiedlową. W miejscu włączenia zabudować studzienkę rewizyjną PCV 400 (dotychczas częste zatkania awaryjne). Studzienkę nr 3 wyposażyć w stopnie złazowe. Po spełnieniu w/w warunków podłączenie wodociągowe będzie odpowiadało wymogom prawa i winno być przejęte we władanie (...) (pozwanego). Odnośnie podłączenia kanalizacyjnego, które stanowiłby odcinek kanału od punktu za studzienką nr 3 do nowo zabudowanej na kanale osiedlowym studzienki PCV 400 sytuacja formalno-prawna jest złożona. Podobnie bowiem jak w przypadku ul. (...) kanalizacja osiedlowa nie jest we władaniu pozwanego (...) . Kanalizacja ta ma istotne wady techniczne oraz układ nie pozwalający na wyodrębnienie odcinków przyłączy kanalizacyjnych dla poszczególnych budynków. W zakresie przyczyny braku możliwości przyłączenia (formalnej akceptacji przyłączy wodociągowego i kanalizacyjnego) w zakresie budynku przy ul. (...) . stwierdza się: fakt, że tut. sieci osiedlowe nie są we władaniu dostawcy wody – pozwanego; układy sytuacyjne sieci nie są dostosowane do aktualnego stanu władania budynkami osiedla; stan techniczny sieci wynikły tak z wad budowy jak i braku planowej konserwacji sieci przez okres ponad 30 lat. W przypadku budynku przy ul. (...) , są to: odnośnie wodociągu – warunki jak wyżej. Odnośnie kanalizacji: fakt, że tutejsze sieci osiedlowe nie są we władaniu dostawcy wody – pozwanego; układy sytuacyjne sieci nie są dostosowane do aktualnego stanu władania budynkami osiedla; stan techniczny sieci wynikły tak z wad budowy jak i braku planowej konserwacji sieci przez okres ponad 30 lat; wskutek niefrasobliwości przy realizacji zagospodarowania terenu osiedla pozakrywane zostały nawierzchnią (lub trawnikiem) włazy studzienek rewizyjnych (K4, K6, K8). Granice odpowiedzialności za sieci i instalacje wod-kan na osiedlu przy ul. (...) zilustrowane są na załączonym rysunku nr 1. W zakresie budynku nr (...) , 26a, 26b: Wspólnota Mieszkaniowa 013 odpowiada za instalację wewnętrzną w budynku do zaworu za wodomierzem (patrząc zgodnie z kierunkiem przepływu wody). W instalacji kanalizacyjnej - za instalację wewnętrzną oraz ciąg kanału przed budynkiem ze studzienkami S7, S6, S5. Dostawca wody - pozwany odpowiada: za wodociąg - od przewodu sieci miejskiej w ul. (...) do zaworu za wodomierzem głównym umieszczonego w studzience wodomierzowej zlokalizowanej w studzience w sąsiedztwie budynku ul. (...) ; za kanalizację - od kanału miejskiego w ul. (...) (studzienka S) do studzienki rewizyjnej SI zlokalizowanej przy narożniku budynku ul. (...) . Studnie rewizyjne na kanalizacji sanitarnej zlokalizowane na ciągu równoległym do frontowej ściany budynku przy ul. (...) są za płytkie (S5, S6, S7), nie zapewniają warstwy przykrywającej 0,8 m zabezpieczającej przed zamarzaniem. Dna studni wybetonowane są nierówno a rury włączanych kanałów powprowadzane do wnętrza studni (S7, S6). Do studni S6 i S5 włączone są rury kanalizacji deszczowej (niedopuszczalne). Cały ten odcinek pozostaje jednak we władaniu Wspólnoty Mieszkaniowej 013 i wymienione nieprawidłowości nie mają wpływu na decyzje o przyłączeniu do sieci miejskich. W przypadku ul. (...) : S. rewizyjne nr 1 i 2 w trakcie wizji lokalnej sprawiały wrażenie nie użytkowanych (nie połączonych z siecią osiedlową). Studnia rewizyjna nr 3 po oczyszczeniu okazała się studnią czynnego przyłącza kanalizacyjnego budynku. Ma komin włazowy kwadratowy, murowany, głębokość 2,0 m, po wyposażeniu w stopnie złazowe może nadal pozostać w eksploatacji. Konieczna będzie wymiana odcinka kanału między nią a kanalizacją osiedlową ponieważ tworzą się tu zatory. W obu lokalizacjach przekroje kanałów D=160mm i D=200mm są wystarczające dla obsługi budynków. Kanały wykonane z rur PCV odpowiadają stawianym wymogom. W instalacji kanalizacyjnej w omawianych przypadkach nie było i nie ma potrzeby stosowania zasuw. Opisane wyżej studnie kanalizacyjne mają dna z betonu, z wykształconymi kinetami, ściany z kręgów betonowych lub murowane, włazy żeliwne z pokrywami żeliwnymi (z wyjątkiem studni K7 przy ul. (...) , która ma pokrywę z polimerobetonu). (...) zastosowane do ich budowy odpowiadały wymogom tamtych czasów. Błędy wykonawcze takie jak brak stopni złazowych, centryczne osadzenie włazu zagrażające bezpieczeństwu schodzących do studni pracowników, nierówności betonowanych powierzchni, głębokości nie zapewniające ochrony przed zamarzaniem - to nieprawidłowości tak w świetle ówczesnych jak i dzisiejszych wymogów. Odnośnie budynku przy ul. (...) granice odpowiedzialności przedstawiają się następująco: Dostawca wody, pozwany odpowiada za wodociąg od przewodu sieci miejskiej w ul. (...) do zaworu za wodomierzem głównym budynku, za kanalizację - od studzienki K9 na kanale ogólnospławnym w ul. (...) do studzienki K7 na kanalizacji osiedlowej. Właściciel budynku Wspólnota Mieszkaniowa 053 odpowiada za instalację wewnętrzną wodociągową do miejsca za zaworem za wodomierzem głównym (patrząc zgodnie z kierunkiem przepływu wody), za wewnętrzną instalację kanalizacyjną wraz z wyprowadzeniem poza budynek do studzienki nr 3 razem z tą studzienką. W zakresie stanu technicznego instalacji wewnątrzosiedlowej. ul. (...) - należącego do Wspólnoty Mieszkaniowej 013 i ul. (...) - należącego do Wspólnoty Mieszkaniowej 053. Sieci te pobierając wodę z sieci miejskich w jednym punkcie oraz odprowadzając ścieki do kanalizacji miejskiej w jednym miejscu - obsługują wiele budynków. Zasuwy domowe istnieją tylko na przewodach zasilających w wodę te sieci w ul. (...) W ul. (...) stwierdzono istnienie na sieci osiedlowej zasuw strefowych i domowych. Czy ilość ich jest wystarczająca, można będzie odpowiedzieć po szczegółowym zainwentaryzowaniu. Analiza treści planów jak i obserwacje w trakcie wizji lokalnych wykazują, że na sieciach osiedlowych nie ma zasuw. Nie może być na nich też hydrantów przeciwpożarowych, ponieważ średnice głównych ciągów zasilających te sieci są zbyt małe (50mm, 65mm) dla zasilenia w wodę nawet jednego hydrantu 0 80mm. Ochrona przeciwpożarowa budynków w mieście obsługiwanym przez wodociąg zbiorowy wymaga rozmieszczenia w ich okolicy hydrantów umożliwiających pobór wody z sieci w wypadku pożaru. Średnice ciągów kanalizacyjnych obsługujących w/w budynki są wystarczające (250mm przy ul. (...) i 300mm przy ul. (...) ). Do sieci wodociągowej objętej zakresem opinii jest możliwość dojazdu samochodem pogotowia. Wyjątek stanowi budynek będący w użytkowaniu (...) , przez który sieć przechodzi. Do studzienek na osiedlowych sieciach kanalizacyjnych przy ul. (...) dostęp jest, na osiedlu przy ul. (...) do 3 studzienek rewizyjnych nie ma dostępu, ponieważ ich włazy zostały przykryte nawierzchnią. Nie ma możliwości zamknięcia dopływu wody do budynków operując zasuwami domowymi, żeby jednocześnie nie pozbawić dopływu wody mieszkańców innych budynków tych osiedli. Ponadto – w toku postępowania ustalono – ustalono warunki techniczne i formalne dla doprowadzenia w/w sieci do zgodności z normami technicznymi i prawnymi. - należy powołać jednostkę (spółkę) realizującą projekt. Rozpoznać i ustalić źródła i sposoby finansowania projektu, - należy ustalić właścicieli terenów przez które przebiegają trasy istniejących sieci osiedlowych. - za zgodą właścicieli dokonać szczegółowych inwentaryzacji sieci z oceną ich stanu technicznego. - należy opracować koncepcję przebudowy osiedlowych sieci wodociągowej i kanalizacyjnej, uwzględniającą: maksymalny możliwy stopień wykorzystania sieci istniejących, sposoby likwidacji odcinków nie zakwalifikowanych do wykorzystania, Na osiedlu przy ul. (...) należy odłączyć wszystkie podłączenia deszczówek do kanalizacji sanitarnej. W koncepcji ująć trzeba niezbędne zmiany w sieci osiedlowej kanalizacji deszczowej przy ul. (...) . Należy również Oszacować koszt realizacji przebudowy. Uzyskać od właścicieli terenów przez które przebiegać będą trasy planowanych sieci zgodę i zawrzeć umowy o służebności przesyłu. Trzeba opracować projekt budowlany przebudowy sieci i uzyskać pozwolenie na budowę. Opracować projekty wykonawcze, specyfikacje techniczne wykonania robót. Zrealizować zaprojektowane sieci, dokonać ich odbioru i przekazać sieci osiedlowe (do punktów granicznych) na uzgodnionych zasadach na majątek (...) S. . W tak ustalonym stanie faktycznym Sąd Rejonowy powództwa uznał za bezzasadne w świetle przepisu art. 189 k.p.c. Wstępnie Sąd wskazał, iż przedmiotem sporu była kwestia odpowiedzialności za eksploatację odcinków sieci wodno-kanalizacyjnej i ustalenie treści umowy o przyłączenie do sieci wodno-kanalizacyjnej. Wytoczenie powództwa w sprawach tego rodzaju zdaniem Sądu nie należy do czynności zwykłego zarządu, zaś powódki nie przedłożyły uchwał właścicieli lokali każdej ze Wspólnot wyrażającej zgodę na wytoczenie powództwa w niniejszej sprawie. Dalej Sąd I instancji wskazał, iż powództwo zostało sformułowane przez powtórzenie zapisów ustawy z dnia 7 czerwca 2001 roku o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków , a roszczenie wywodzono z definicji przyłącza kanalizacyjnego i przyłącza wodociągowego zawartych w art. 2 pkt 5 i 6 tej ustawy. Tymczasem definicje legalne nie mogą stanowić podstawy roszczenia. Sąd wywodził, iż pobieżna analiza żądań obu pozwów może sugerować, że przedmiotem żądań jest jedynie ustalenie faktów, co winno skutkować oddaleniem powództwa. Niemniej wszechstronna analiza pozwu, żądań tam zawartych i faktów przytoczonych dla ich uzasadnienia wskazuje na głębszy kontekst tych żądań. Mianowicie powódki dążyły do ustalenia granic eksploatacji sieci wod-kan., nie tylko dla potrzeby ustalenia samych faktów. Źródłem żądania było uregulowanie sytuacji prawo-faktycznej, związanych z powstającymi sporami w zakresie pokrywania kosztów usunięcia awarii na terenie tzw. sieci osiedlowej, czy też ponoszenia opłat za straty wody powstałe na tym obszarze. Powyższe jest w ocenie Sądu I instancji o tyle istotne, że pozwala na ustalenie czy powódkom przysługuje interes prawny w zakresie takiego ustalenia. Bezspornie pozwany odpowiada za sieć wodną i kanalizacyjną, będącą w jego władaniu i zarządzenie, a powódki odpowiadają za instalację wodną znajdująca się w budynku od instalacji wewnętrznej do zaworu wody przy wodomierzu głównym (instalacja wodna). W zakresie instalacji kanalizacyjnej za instalację kanalizacyjną znajdująca się w budynku powódki od instalacji wewnętrznej do pierwszej studzienki liczonej od strony budynku znajdującej się w granicach obrysu budynku. Spór ograniczał się do kwestii odpowiedzialności za części sieci osiedlowej, znajdujący się między tymi dwoma odcinkami. Zdaniem Sądu przeprowadzone postępowanie dowodowe nie pozwoliło na ustalenie granic odpowiedzialności zgodnie z żądaniami pozwów, co do odcinka spornego, co nakazywało przyjąć, że powódki nie wykazały interesu prawnego w tym zakresie. Wprawdzie pełnomocnik powódek na ostatniej rozprawie oświadczył, że dlań wystarczającym będzie ustalenie granic eksploatacji zgodnie z wnioskami opinii biegłego, to jednak zdaniem Sądu, takie rozwiązanie nie usunęłoby niepewności prawej w zakresie spornego w dalszym ciągu, „niczyjego odcinka”, który był podstawą wytoczenia powództwa o ustalenie. Do tej pory bowiem żadna ze stron nie kwestionowała swej odpowiedzialności za odcinki instalacji, którymi włada. Odnośnie spornych odcinków Sąd Rejonowy za opinią biegłego wskazał, iż nie sposób ustalić, kto winien odpowiadać za te odcinki. Dla przejęcia tej części sieci osiedlowych we władanie przez pozwanego, konieczne jest podjęcie szeregu czynności faktycznych i prawnych, które umożliwią takie postąpienie w przyszłości. Tak argumentując Sąd żądanie ustalenia granic eksploatacji oddalił. Przechodząc do żądań ustalenia treści umowy o dostawę wody i odprowadzanie ścieków Sąd Rejonowy wskazał, iż powództwo podlegało oddaleniu z powodu braku interesu prawnego. Zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków dostarczanie wody lub odprowadzanie ścieków odbywa się na podstawie pisemnej umowy o zaopatrzenie w wodę lub odprowadzanie ścieków między przedsiębiorstwem wodociągowo-kanalizacyjnym a odbiorcą usług. Forma pisemna dla zawarcia w/w umowy została zastrzeżona jedynie dla celów dowodowych. Sąd wskazał, iż bezspornie pozwany dostarcza do powódek wodę i odbiera ścieki, a powódki uiszczają opłaty za świadczone im w tym zakresie usługi w wysokości ustalanej przez pozwaną. Między stronami funkcjonuje zatem ważna prawnie umowa. Sąd zaznaczył, iż z materiału dowodowego wynika jedynie, że pozwana dostarczała wodę i odprowadzała ścieki, a powódki uiszczały opłaty wskazane w wystawianych przez pozwaną dokumentach księgowych. Przeprowadzone dowody nie dają podstaw do ustalenia innych warunków umowy, choćby odnoszących się do ilości i zasad rozliczania dostarczanej wody i odprowadzanych ścieków. W związku z tym także w tym zakresie Sąd Rejonowy powództwa oddalił. Apelacje od powyższego wyroku wywiodły powódki zaskarżając wyżej wymienione orzeczenie w całości i stawiając mu następujące zarzuty: 1. naruszenie art. 22 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 roku o własności lokali poprzez błędną wykładnię i błędne przyjęcie braku legitymacji procesowej czynnej po stronie powodowej, oraz wadliwe przyjęcie, że wywiedzenie powództwa w sprawie niniejszej jest czynnością przekraczającą zakres zwykłego zarządu i niezbędnym jest uzyskanie zgody na wytoczenie powództwa w formie uchwały; w sytuacji gdy zastosowanie reguł wykładni i zasad wnioskowania a maiori ad minus prowadzi do wniosku, że skoro Zarządowi wolno samodzielnie podpisać umowę o dostarczanie wody i odprowadzanie ścieków to tym bardziej wolno temu Zarządowi negocjować treść takiej umowy, a w przypadku braku porozumienia wolno temu Zarządowi domagać się przed Sądem zawarcia umowy bądź ustalenia jej treści (co miało miejsce w sprawie niniejszej), 2. naruszenie art. 6 k.c. w związku z art 232 k.p.c. poprzez błędne jego zastosowanie i przyjęcie, że pozwana nie powinna zwalczać domniemania, że cały majątek Zakładu (...) w dniu 12.7.1999 roku przeszedł na majątek pozwanej; przyjęcie przez Sąd, że wystarczającym jest samo zaprzeczenie posiadania spornych sieci w środkach trwałych pozwanej w sytuacji gdy z Uchwały Rady Miasta nr XI/412/99 wynika, że pozwana przejęła cały majątek ówczesnego Zakładu (...) . 3. brak wyczerpującej analizy wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności oraz naruszenie art. 233 § 1 i 316 k.p.c. poprzez dokonanie dowolnej oceny dowodów w szczególności okoliczności związanych z powstaniem pozwanej oraz przekształceń własnościowych w Zakładzie (...) w lipcu 1999r, bowiem Sąd nie uwzględnił okoliczności notoryjnych obejmujących okoliczność przejęcia przez pozwaną spółkę całego majątku jaki istniał w chwili likwidacji Zakładu (...) . Sąd nie ocenił posiadanego materiału dowodowego w odniesieniu do tego kto był inwestorem spornych sieci, z jakich środków zostały one wybudowane oraz czy Wspólnoty Mieszkaniowe kiedykolwiek były ich właścicielem. 4. naruszenie art. 227 w zw. z art. 217 oraz art. 328 k.p.c. poprzez pominiecie wnioskowanego przez powódki dowodu w postaci żądania wydania przez stosowne wydziały Gminy M. S. protokołów PT przekazania sieci na majątek pozwanej i nie wyjaśnieniu przyczyn nie dopuszczenia wskazanego dowodu; 5. brak wyczerpującej analizy wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności i naruszenie art. 233 §1 k.p.c. przez dokonanie dowolnej oceny dowodów w szczególności oddalenie powództwa pomimo, że biegły sądowy wydający opinię w sprawie w sposób logiczny i prawidłowy wskazał elementy instalacji za jakie każda ze stron odpowiada, oraz podał, że pozostała część spornej instalacji jest instalacją niczyją, a także w sposób logiczny i nie budzący wątpliwości określił "granice eksploatacyjne sieci". 6. naruszenie art. 233 § 1 i art. 189 k.p.c. poprzez wadliwe przyjęcie braku interesu prawnego w dochodzeniu roszczeń objętych pozwami w sytuacji gdy materiał dowodowy wskazuje na konieczność uregulowania w drodze orzeczenia pozytywnego stanu granic za sieci; a nadto w sytuacji gdy biegły wskazał, że sporne odcinki mogą rodzić problemy w przyszłości a uregulowanie ich statusu stoi w interesie mieszkańców. 7. brak wyczerpującej analizy wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności, pominięcie w rozważaniach zasad doświadczenia życiowego oraz zasad współżycia społecznego oraz naruszenie art. 233 §1 i 316 k.p.c. poprzez pominięcie w swoich rozważaniach dorobku orzeczniczego Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów; rozstrzyganie wątpliwości na korzyść podmiotu gospodarczo silniejszego jakim jest pozwana, powtarzanie przez Sąd i uznanie za ważne okoliczności pozbawionych znaczenia a odnoszących się do obecnego stanu technicznego i obecnych warunków technicznych jakim sieć winna odpowiadać; 8. naruszenie art. 233 § 1 i art. 328 k.p.c. w zw. z art. 189 k.p.c. poprzez wadliwe przyjęcie braku "stanu niepewności", błędnego uznania, że nie zachodzi potrzeba wydania rozstrzygnięcia pozytywnego ustalającego jakąkolwiek granicę eksploatacji sieci. Apelujące wniosły o zmianę zaskarżonego orzeczenia poprzez uwzględnienie obydwu powództw bądź jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, przyznanie kosztów zastępstwa adwokackiego za obie instancje wedle norm przepisanych. Z ostrożności procesowej wniosły o uzupełnienie postępowania dowodowego przez wystąpienie do archiwum Miasta W. o wydanie protokołów PT przekazania Pozwanej infrastruktury wodno-kanalizacyjnej na terenie osiedla (...) i przeprowadzenie dowodu ze w/w protokołów na okoliczność nieodpłatnego przekazania pozwanej infrastruktury wodno-kanalizacyjnej, przejęcia przez nią odpowiedzialności za infrastrukturę wodno-kanalizacyjna. W uzasadnieniu apelacji rozwinięto ww. zrzuty wskazując m.in. w zakresie legitymacji, iż skoro zarządowi wolno samodzielnie podpisać umowę o dostarczanie wody i odprowadzanie ścieków to tym bardziej wolno mu negocjować treść takiej umowy, a w przypadku braku porozumienia domagać się przed Sądem zawarcia umowy bądź ustalenia jej treści. Apelujący zarzucili, iż Sąd nie dostrzegł, że w latach 1998-1999 roku sprawy związane z zarządzaniem Wspólnotami, grunty na których znajdują się budynki oraz sprawy związane z dostarczaniem wody i odprowadzaniem ścieków znajdowały się w rękach Skarbu Państwa. W ocenie apelujących nie ulega wątpliwości, że we wskazanym okresie własność gruntów oraz zarządzanie wspólnotami sprawował Zarząd (...) w S. , zaś kwestie dostarczania wody i odprowadzania ścieków Zakład (...) . Kwestia ta ma znaczenie w zakresie dalszych rozważań co do prawa własności spornych sieci i tego czy pozwany ponosi odpowiedzialność za sporne sieci mimo jak twierdzi braku tych sieci w środkach trwałych. Sąd nie dostrzegł, że sieci zostały wybudowane w latach 60 - 70 i znajdowały się w rękach podmiotów reprezentujących Skarb Państwa. Dnia 12.07.1999 roku na skutek podjętej przez Radę Miasta S. Uchwały nr XI/412/99 "w sprawie likwidacji komunalnego zakładu budżetowego pod nazwą " Zakład (...) w S. " w celu zawiązania jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością" cały majątek zakładu budżetowego stał się majątkiem spółki (§2 pkt 1 uchwały) - był to aport, za który Gmina objęła udziały w spółce o wartości 150.000.000 złotych (§ 8 ustęp 3 litera a aktu założycielskiego). Okolicznością notoryjną jest, że skoro cały majątek zakładu budżetowego przejął pozwany to w sytuacji braku dowodu przeciwnego przyjąć należy, że sporne sieci pozwanemu został przekazane w całości. Dalej w apelacji wywodzono, iż znaczenie ma okoliczność, że powódki domagały się wystąpienia przez Sąd do stosownych podmiotów reprezentujących Gminę M. S. o wydanie protokołów PT przekazania tych sieci a nie zostały w tym przedmiocie podjęte przez sąd jakiekolwiek działania. Wskazano nadto, iż z zaofiarowanych przy piśmie z 12.9.2014r dowodów z dokumentów - protokołów wykonania przez (...) węzłów wodomierzowych - wynika niezbicie, że były one wykonane zgodnie z ówcześnie obowiązującymi normami a (...) zgodził się dokonywać odczytu i rozliczeń z budynku - wywody biegłego w zakresie jakichś wad lub nie spełniania dzisiejszych norm technicznych uznać należy za nieistotne z punktu widzenia całokształtu sprawy - tym bardziej, że biegły ostatecznie granicę eksploatacji dla wody wskazał w treści swojej opinii w sposób zgodny z żądaniem pozwu. Pomimo powyższych dowodów, które nie były przez strony kwestionowane Sąd meriti odmówił uwzględnienia powództwa chociażby w części w zakresie ustalenia granic eksploatacji dla wody, co zdaniem powodowych WM jest niedopuszczalne, sprzeczne z zasadami współżycia społecznego oraz budzi uzasadniony sprzeciw. Biegły w swojej pisemnej opinii, która została przez niego w podtrzymana i doprecyzowana w trakcie ustnego przesłuchania wskazał jako granicę odpowiedzialności powódki W. B. 26,26a,26b za instalację kanalizacyjną pierwotnie studnię oznaczoną na mapach jako S5, zaś na rozprawie studnię oznaczoną jako S4; za instalację wodną granicę biegły konsekwentnie wskazywał węzeł wykonany przez (...) znajdujący się w budynku. Względem powódki WM (...) biegły konsekwentnie jako granicę za instalację kanalizacyjną wskazywał studnie oznaczoną na mapach numerem 3, zaś za instalację wodną węzeł znajdujący się wewnątrz budynku. W apelacji podkreślono, iż zdaniem powódek ich interes prawny w wytoczeniu powództwa o ustalenie wynika z faktu, że w dacie składania pozwu jak i obecnie nie było możliwe wytoczenie powództwa o świadczenie - zapłatę lub przymuszenie pozwanej do zawarcia umowy o dostawę wody i odprowadzanie ścieków, ani powództwa o przymuszenie pozwanej do przejęcia spornych sieci na majątek (...) . Niewątpliwie ustalenie przez Sąd zakresu granic eksploatacji sieci będzie miało charakter bezpośrednio prawotwórczy, albowiem względem powodowych WM zakończy trwający od wielu lat spór o zakres odpowiedzialności za sieć, doprowadzi do zniesienia ryzyka jakie ciąży na powódkach związanego z zajęciem cudzego gruntu w przypadku jakichkolwiek prac konserwatorskich; dla pozwanej (...) , która twierdzi wbrew zapisom uchwały Rady Miasta, że sieć nie została jej przekazana usankcjonuje fakt eksploatacji spornych sieci. Dalej apelujące zarzuciły, iż Sąd nie dostrzegł, że ustalenie jakichkolwiek granic samo w sobie doprowadzi do uchylenia stanu niepewności - obecna sytuacja powoduje, że żadna ze stron nie może prowadzić działań na spornym odcinku, bowiem nie może przyjąć za jaki element odcinka instalacji odpowiada - uwzględnienie żądania w zakresie jaki był kreowany w treści pozwu, w treści wystąpień pozwanej, bądź ostatecznego stanowiska wygłoszonego przez powódki po przesłuchaniu biegłego doprowadzi do przecięcia sporów pomiędzy stronami, nadto doprowadzi do usankcjonowania treści umowy jaka między stronami istnieje. Powódkom nie przysługuje żadne roszczenie dalej idące - nie mogą składać pozwu o zawarcie umowy określonej treści, albowiem umowa taka jak sam sąd meriti ustalił obowiązuje pomiędzy stronami w sposób nie szczegółowy i dorozumiany; nie przysługuje im również roszczenie o odpłatne lub nieodpłatne przejęcie sieci wodociągowej i kanalizacyjnej, albowiem jak wskazano wyżej sieć ta na podstawie Uchwały Rady Miasta pozwanej przekazana została, nadto powódki nigdy nie miały prawa własności co do spornej sieci (nie spełniają ustawowych kryteriów opisanych w art 31 ust 1 ustawy z dnia 7.06.2001 roku o zbiorowym zaopatrywaniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków gdyż nie są "osobami, które wybudowały z własnych środków urządzenia wodociągowe i kanalizacyjne"). Rozstrzygnięcie pozytywne (nawet w treści uwzględniającej stanowisko (...) ) przekreśla spory istniejące i przyszłe; powoduje że każda ze stron może podjąć się działań w zakreślonym w orzeczeniu zakresie; rozstrzygnięcie pozytywne ustalające jakąś treść umowy prowadzi również do wyeliminowania w przyszłości sporów z podmiotami trzecimi (w przypadku dużej awarii na spornym odcinku, który jak wynika ze zgodnych oświadczeń i świadków i biegłego zasila różne WM, eliminuje konieczność zawierania porozumień co do udziału w kosztach usunięcia). W odpowiedzi na apelacje pozwany wniósł o ich oddalenie oraz zasądzenie od powódek na jego rzecz kosztów postępowania apelacyjnego, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych. II. Pismem z dnia 16 stycznia 2014 roku Wspólnota Mieszkaniowa przy ul. (...) w S. wniosła przeciwko pozwanemu Zakładowi (...) Sp. z o.o. z siedzibą w S. pozew z żądaniami: - ustalenia, że powódka zgodnie z zasadami wyrażonymi w ustawie z dnia 7.06.2001 roku o zbiorowym zaopatrywaniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków ponosi odpowiedzialność za instalację wodną znajdującą się w budynku powódki od instalacji wewnętrznej do zaworu wody przy wodomierzu głównym, zaś pozwany ponosi odpowiedzialność za pozostały odcinek sieci od zaworu za wodomierzem głównym – tj. zgodnie z art. 2 pkt 6 ustawy, - ustalenia, że powódka zgodnie z zasadami wyrażonymi w ustawie z dnia 7.06.2001 roku o zbiorowym zaopatrywaniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków ponosi odpowiedzialność za instalację kanalizacyjną znajdująca się w budynku powódki od instalacji wewnętrznej do pierwszej studzienki liczonej od strony budynku znajdującej się w granicach obrysu budynku, zaś pozwany ponosi odpowiedzialność za pozostały odcinek sieci pierwszej studzienki liczonej od strony budynku znajdującej się w granicach obrysu budynku – tj. zgodnie z art. 2 pkt 5 ustawy, - ustalenie treści umowy o przyłączenie do sieci wodno-kanalizacyjnej powódki o treści zgodnej z art. 6 ust. 3 pkt 1 – 6 ustawie z dnia 7.06.2001 roku o zbiorowym zaopatrywaniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków o treści szczegółowo w pozwie opisanej. Pismem z dnia 14 stycznia 2014 roku Wspólnota Mieszkaniowa nr 004 przy ul. (...) w S. wniosła przeciwko Zakładowi (...) Sp. z o.o. z siedzibą w S. pozew z analogicznymi żądaniami. Ponadto powódka wniosła o zasądzenie od pozwanej zwrotu kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego wedle norm przepisanych oraz kosztów opłaty skarbowej od pełnomocnictwa. Na mocy postanowienia z dnia 14 stycznia 2015 roku w trybie art. 219 k.p.c. połączono do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy. Wyrokiem z dnia 8 grudnia 2016 roku Sąd Rejonowy Szczecin – Centrum w Szczecinie: I. oddalił powództwa w całości; II. zasądził od Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. (...) w S. na rzecz pozwanej kwotę 1950,75 złotych tytułem zwrotu kosztów procesu; III. zasądził od Wspólnoty Mieszkaniowej nr 004 przy ul. (...) w S. na rzecz pozwanej kwotę 1.950,75 złotych tytułem zwrotu kosztów procesu; IV. nakazał pobrać na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego Szczecin-Centrum w Szczecinie od Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. (...) w S. kwotę 90,09 złotych; V. nakazał pobrać na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego Szczecin-Centrum w Szczecinie od powódki Wspólnoty Mieszkaniowej nr 004 przy ul. (...) w S. kwotę 90,09 złotych. Sąd Rejonowy oparł się o następujące ustalenia faktyczne i rozważania prawne: Wspólnota Mieszkaniowa przy ul. (...) w S. oraz Wspólnota Mieszkaniowa nr 004 przy ul. (...) w S. obsługiwane są w zakresie dostawy wody i odbioru ścieków przez pozwanego Zakład (...) Sp. z o.o. z siedzibą w S. . Budynki w/w Wspólnot są elementami osiedli mieszkaniowych wybudowanych w latach 60 – tych XX wieku. Ówcześnie osiedla te były administrowane przez jeden podmiot i w tamtym czasie pomiar zużycia wody odbywał się dla całego osiedla na tzw. wodomierzu głównym, a następnie zarządca obciążany był kosztami dostarczenia wody i odprowadzenia ścieków, a w dalszej kolejności kosztami tymi obciążał wszystkich swoich odbiorców indywidulanych stosownie do przyjętych proporcji. Fakt wyodrębnienia się na osiedlach odrębnych podmiotów prawa – Wspólnot Mieszkaniowych spowodował, że poszczególne budynki Wspólnot potrzebowały indywidulanego rozliczania. Dodatkowo pojawiły się problemy kosztów usuwania awarii, uszkodzeń sieci osiedlowej czy rozliczania strat wody na tym odcinku. Pozwany usuwał na zlecenie Wspólnot awarie, a powstałymi kosztami obciążała zgłaszające Wspólnoty. Powodowe Wspólnoty zwracały się do pozwanego o przejęcie we władanie elementów osiedlowej sieci wod-kan. i ustalenie granic odpowiedzialności stron za poszczególne odcinki tejże sieci. Strony prowadziły również korespondencję zmierzającą do ustalenia warunków współpracy w formie pisemnej i określenia w takiej umowie granic eksploatacji. Ostatecznie strony nie doszły jednak do porozumienia. Wspólnota Mieszkaniowa przy ul. (...) w S. od co najmniej 2003roku prowadzi negocjacje z pozwanym, które dotychczas nie zakończyły się zawarciem umowy. Wspólnota Mieszkaniowa nr 004 przy ul. (...) w S. w dniu 27 sierpnia 2007roku zawarła z pozwanym umowę nr (...) , w której w § 2 ustalono, iż miejscem wykonania umowy jest granica eksploatacji sieci określona w załączniku nr 1 do umowy, tj. w zakresie wody na zaworze za wodomierzem głównym, a w zakresie ścieków jest to miejsce połączenia sieci kanalizacji miejskiej w ul. (...) z pierwszą studnią kanalizacyjną w kierunku posesji licząc od strony ulicy. Obydwa budynki to wieżowce o wysokości 11 kondygnacji, czyli ok. 33 m od poziomu terenu. Zaopatrywanie ich w wodę wymagało od początku zastosowania instalacji strefowych: strefy niskiej zaopatrywanej ciśnieniem roboczym panującym w sieci wodociągowej ulicznej oraz strefy „wysokiej” (od V pietra wzwyż) zaopatrywanej również wodą z sieci miejskiej, ale za pośrednictwem hydroforni. Hydrofornia pobiera wodę z sieci miejskiej przewodem podłączeniowym wyposażonym w wodomierz i dostarcza ją na wyższe (powyżej czwartego) piętra budynków własną siecią wysokiego ciśnienia. Pozwany ma zawarte umowy ze wspólnotami, oddzielnie na każdy budynek i rozliczenie za wodę „niską” (do 5 kondygnacji) dokonywane jest w oparciu o wskazania wodomierzy głównych w każdym z budynków. Wodę pobieraną poprzez podłączenie hydroforni rozlicza się na podstawie odrębnej umowy i obciąża każdą z 4 wspólnot odpowiednim procentem każdorazowo wyliczonych kosztów. Według stanu na kwiecień 2016 roku hydrofornia zlokalizowana przy budynku nr (...) zasila wydzieloną siecią wysokiego ciśnienia tylko budynki nr (...) . Pozostałe budynki osiedla o numerach 5, 9 i 10 zostały około 4 lata temu wyposażone we własne małe hydrofornie i nie korzystają ze wspólnej sieci. Również od około 4 lat ciśnienie w sieci miejskiej w ul. (...) , do której podłączone są opiniowane budynki wzrosło do tego stopnia, że hydrofornie nie muszą go wspomagać. Ciśnienia na hydrantach sieciowych wynoszą przy budynku nr (...) MPa a przy budynku nr (...) MPa, czyli odpowiednio - 58 i 59 m słupa wody. Ciśnienia takie gwarantują prawidłowe korzystanie z urządzeń sanitarnych na najwyższych piętrach tych 11- sto kondygnacyjnych budynków. Woda więc przepływa przez istniejące hydrofornie i przy niepracujących pompach zasila wyższe piętra budynków. W przypadku budynku przy ul. (...) w S. zasilanie w wodę niższych kondygnacji odbywa się poprzez podłączenie przebudowane przez (...) w roku 2015. Doprowadza ono wodę z wodociągu miejskiego (...) w ul. (...) przewodem ϕ40 PE o długości 21 m, następnie po przejściu przez ścianę, korytarzem piwnicznym pod stropem przeprowadzone jest do przeciwległej ściany budynku, gdzie zlokalizowany jest węzeł wodomierzowy. Wodomierz nr fabryczny (...) , nr inw. (...) do odczytów radiowych, umieszczony w korytarzu piwnicznym. W pomieszczeniu brak kratki ściekowej. Na dole czarny przewód 110PE zredukowany do ϕ50 z ćwierć obrotowym zaworem przelotowym - to doprowadzony z hydroforni przewód wody wysokiego ciśnienia, zasilający wyższe kondygnacje budynku. Na przewodzie podłączeniowym w ulicy zamontowana jest zasuwa domowa (zawór główny). Zlokalizowana ona jest w ulicy, bezpośrednio przy przewodzie sieci miejskiej. Przed skośnym zaworem zwrotnym na przewodzie zainstalowany reduktor ciśnienia zabezpieczający instalacje na niższych kondygnacjach przed uszkodzeniem wskutek wysokiego ciśnienia (uzasadnione przy starych instalacjach). Ścieki z budynku poziomem zbiorczym z rur żeliwnych 0150mm umieszczonym pod posadzką piwnicy odprowadzane są na zewnątrz do studzienki rewizyjnej nr S4. Studzienka ta leży na trasie osiedlowej kanalizacji sanitarnej obsługującej wyżej położone budynki. Ma ona średnicę 1,0 m, głębokość ok. 3,0 m, stopnie złazowe wykonane z prostych prętów stalowych osadzonych w ścianach kręgów, kinety w dnie są drożne. Konstrukcja studzienki dotąd nienaruszona, lecz zaprawa podmurówki włazu jest zwietrzała i powinna być wyremontowana. W przypadku budynku przy ul. (...) w S. również ma miejsce doprowadzenie wody z wodociągu miejskiego (...) w ul. (...) przewodem, który zasila także inne budynki osiedla. Przewód ten na drodze od ulicy do budynku nr (...) ma zmienne średnice i materiały. Od ulicy jest to przewód żeliwny ϕ100 mm na długości 54 m. Na nim, bezpośrednio przy sieci ulicznej zainstalowana jest zasuwa domowa w obudowie a po drodze wykonane odgałęzienie zasilające w wodę budynek nr (...) . Na końcu przewodu ϕ100 mm jest rozgałęzienie, z którego w kierunku budynku nr (...) prowadzi przewód żeliwny ϕ80 mm na długości 34 m. Dalej na długości 33 m przewód wykonany jest z rur stalowych o średnicy 40 mm. Końcowy odcinek przed budynkiem o długości 4 m wykonany jest z rur 50 PE. Łączna długość przewodu zasilającego w wodę budynek nr (...) wynosi więc 125 m. Wewnątrz budynku w korytarzu piwnicznym (podobnie jak w przypadku budynku nr (...) ) przy ścianie wykonany jest węzeł wodomierzowy. Jest to wodomierz skrzydełkowy 032 mm między dwoma zaworami. Zawór za wodomierzem jest to zawór zwrotno-zaporowy zabezpieczający przed przepływem odwróconym. Wodomierz nie ma możliwości odczytywania zdalnego drogą radiową. Ma on nr (...) oraz nr inw. (...) . Wodomierz obudowany jest szafką z blachy jako zabezpieczenie przed dostępem osób niepowołanych. Posadzka piwnicy przy węźle wodomierzowym nie jest wyposażona we wpust podłogowy. Na prośbę Wspólnoty Mieszkaniowej w marcu 2014 roku (...) sp. z o.o. w ramach eksploatacji wymienił stalową, najbardziej skorodowaną część przyłącza na rury PE oraz wyremontował węzeł wodomierzowy. Za wodomierzem wykonane jest odgałęzienie (...) doprowadzające wodę (już pomierzoną) do zlokalizowanej obok węzła wodomierzowego hydroforni lokalnej. Hydrofornia umieszczona jest w kantorku z drzwiami, w których u góry umieszczona jest kratka wentylacyjna. Wyposażenie hydroforni stanowią trzy pompy wirowe, sprzężone, sterowane jako zespół ze skrzynki sterowniczej. Wyżej zainstalowany jest zbiornik powietrzny amortyzujący skutki uderzeń wodnych. Hydrofornia połączona jest z instalacją zasilającą w wodę mieszkania położone w wyższej części budynku. Dzięki podwyższonemu od około 4 lat ciśnieniu w sieci miejskiej hydrofornia nie musi pracować, gdyż sieciowe ciśnienie rzędu 0,5 do 06 MPa w zupełności wystarcza dla zasilania 11-kondygnacyjnego budynku (i nie przekracza wartości normatywnej 0,6 MPa).Ścieki z budynku wyprowadzane są dwoma poziomami zbiorczymi podwieszonymi nad posadzką piwnicy na zewnątrz budynku. Ciągi te wykonane są z rur żeliwnych kanalizacyjnych. Poziomy te wyprowadzają ścieki na zewnątrz budynku do dwóch studzienek rewizyjnych na kanalizacji osiedlowej. Poziomy te są w budynku nr (...) podwieszone, ponieważ głębokość kanalizacji osiedlowej w tym rejonie osiedla jest najmniejsza (rzędu 1,0 m). Sieć kanalizacji osiedlowej w granicach obsługi budynków powodowych Wspólnot - B. 6 i B. 9 - składa się z 11 przęseł kanalizacyjnych uzbrojonych w 12 studzienek rewizyjnych. Sieć wykonana jest z rur kamionkowych ϕ0,15 i ϕ0,20 m. Przegląd ww. studzienek przedstawia się następująco (oznaczenie studzienki, średnica w metrach, głębokość w metrach i stan techniczno-eksploatacyjny): - S1 1,0 3,50 Właz na stożku, osadzony centrycznie, stopniezłazowe stalowe, skorodowane. K. kierunkowa prawidłowa. Konstrukcja nie uszkodzona, ale słaba, zwietrzała. Przyłącza pawilonów (4 szt.) wprowadzone w formie kolan do wnętrza. - S2 1,0 3,00 Właz na stożku, osadzony centrycznie, stopniezłazowe stalowe, skorodowane. K. przelotowa. Stan konstrukcji dobry. Przyłącza pawilonów (2 sz.t) wprowadzone do wnętrza. - S3 1,0 3,00 Właz na stożku, osadzony centrycznie, stopniezłazowe stalowe, skorodowane. K. łącząca. Konstrukcja nie uszkodzona, ale słaba, zwietrzała. Duże zamulenie kinety i dna. - S4 1,0 3,00 Właz na stożku, osadzony centrycznie, stopniezłazowe stalowe. K. łącząca. Konstrukcja zwietrzała. Stan eksploatacyjny dobry. - S5 1,0 3,00 Właz na stożku, osadzony centrycznie. S. brak. K. prawidłowa. Stan techniczny i eksploatacyjny dobry. - S6 1,0 3,00 Właz na stożku, osadzony centrycznie. Stopnie- K. stalowe, mocno skorodowane i tylko 3 szt. Zamulone dno. - S7 1,0 2,80 Właz na stożku, osadzony centrycznie. Stopnie-pręty stalowe, mocno skorodowane i tylko 3 szt. właz skorodowany. K. prawidłowa, stan eksploatacyjny dobry. - S8 1,0 2,20 Właz na stożku, osadzony centrycznie, mocnoskorodowany. Stopnie złazowe - pręty stalowe, mocno skorodowane i tylko 3 szt. Stan eksploatacyjny dobry. - S9 1,0 2,10 Właz osadzony centrycznie S. - pręty stalowe, ale tylko 2 szt. Dno zamulone. Stan techniczny konstrukcji dobry. - S10 1,0 1,60 Właz osadzonycentrycznie. Tylko 1 stopień złazowy (pręt stalowy), skorodowany. K. prawidłowa, łącząca. Konstrukcja wyraźnie zwietrzała. Stan eksploatacyjny dobry. - S11 1,0 0,94 Osadzenie włazu - może pozostać. Stopni włazowych nie ma, nie są potrzebne. K. prawidłowa(kierunkowa). Podmurówka włazu skruszona. - S12 1,0 0,90 Osadzenie włazu - może pozostać. Stopni włazowych nie ma, nie są potrzebne. K. prawidłowa łącząca. Stan techniczny dobry. Przez określenie „właz na stożku, osadzony centrycznie” należy rozumieć, że właz żeliwny ze swym otworem ϕ60cm osadzony jest na betonowym, regularnym stożku przejściowym, przez co wchodzenie pracownika do studni jest utrudnione. Podane w zestawieniu głębokości studzienek są przybliżone. Stopień skorodowania włazów, a szczególnie stopni złazowych jest znaczny. Dla oceny przęseł potrzebna byłaby inspekcja kamerą telewizji przemysłowej. Rzadko występujące awarie oraz fakt, że kanały wykonane są z (trwałych) rur kamionkowych pozwala przyjąć, że ich stan techniczny jest dobry. Studzienkami kanalizacji sanitarnej stanowiącymi zakończenie instalacji wewnętrznej budynku są: dla budynku nr (...) studzienka S4, dla budynku nr (...) - studzienka S12. W przypadku budynku przy ul. (...) w S. wodociągowe podłączenie domowe przebiega od punktu włączenia przewodu stalowego ϕ40 PE do przewodu ϕ250 mm AC w ul. (...) (oznaczonego na szkicu biegłego „W6”) i przebiega wzdłuż przewodu ϕ40 mm PE na długości 21 m, dalej wchodzi do budynku kończy na zaworze za wodomierzem (dodatkowe ok. 17 m), razem 38 m. Jest tam wyżej opisany wodomierz skrzydełkowy. Zawór główny zwany zasuwą domową zainstalowany jest na przewodzie ϕ40 mm bezpośrednio przy punkcie W6.Podłączenie kanalizacyjne to odcinek kanału łączący instalację wewnętrzną budynku ze studzienką rewizyjną S4, wraz z tą studzienką. Dodatkowym podłączeniem wodociągowym dla budynku nr (...) (wspólnie z budynkiem nr(...) ) jest podłączenie hydroforni osiedlowej. Jest to odcinek od punktu WH oznaczającego włączenie hydroforni do przewodu miejskiego ϕ100 mm w sięgaczu zasilającym szkołę - do budynku hydroforni i dalej do zaworu za wodomierzem. Jest to przewód 110PE o przybliżonej długości 14 m. W przypadku budynku przy ul. (...) w S. wodociągowe podłączenie domowe przebiega od punktu włączenia przewodu stalowego ϕ40 mm do przewodu żeliwnego ϕ80 mm (oznaczonego na szkicu biegłego „W9”) i przebiega wzdłuż przewodu ϕ40 mm na długości 33 m, dalej wzdłuż przewodu (...) na długości 4 m, wchodzi do budynku i kończy na zaworze za wodomierzem (dodatkowe ok. 1,50 m). Jest tam wodomierz skrzydełkowy ϕ32 mm. Zawór główny zwany zasuwą domową zainstalowany jest na przewodzie stalowym ϕ40 mm bezpośrednio przy punkcie W9.Podłączenie kanalizacyjne to odcinek kanału na zewnątrz budynku łączący instalację wewnętrzną budynku ze studzienkami rewizyjnymi S11 i S12, wraz z tymi studzienkami. Po przeprowadzeniu w ostatnich latach przez (...) przeróbek i modernizacji na tutejszej sieci osiedlowej - całą tę sieć (z wyjątkiem sieci wysokiego ciśnienia z hydroforni osiedlowej) (...) przejął do eksploatacji. Tak więc odcinkami łączącymi instalacje wodociągowe w budynkach z siecią miejską są tu odcinki podłączeń domowych, które wynoszą w przypadku budynku nr (...) : wodociąg: 38 m, hydrofornia osiedlowa 14,0 m, kanalizacja: 87,50 m. W przypadku budynku nr (...) : wodociąg podłączenie 38,50 m, kanalizacja 240,80m. Aby przyłączyć instalacje powodowych Wspólnot do sieci pozwanego należałoby spełnić określone warunki techniczne. Odnośnie wodociągu - wodomierz winien być umieszczony w wydzielonym pomieszczeniu w piwnicy lub na parterze budynku, posiadającym wentylację grawitacyjną, kratkę ściekową umożliwiającą odprowadzenie wody z posadzki, pomieszczenie winno być zabezpieczone przed dostępem osób niepowołanych. Za wodomierzem na przewodzie winien być zamontowany zawór zabezpieczający przed przepływem zwrotnym. W zakresie instalacji kanalizacyjnej piony kanalizacyjne w swym dolnym końcu winny być wyposażone w rewizje. Kanały na zewnątrz budynku winny być wykonane z rur posiadających świadectwa dopuszczenia do stosowania, powinny być ułożone na głębokości zabezpieczającej przed przemarzaniem (0,80m przykrycia). Średnice poziomów w budynku i kanałów zewnętrznych nie mniejsze niż 150 mm. Spadek przewodu w obrębie podłączenia (przy średnicy 150mm) nie powinien być mniejszy niż 2%. Istniejące warunki techniczne w przypadku rozpatrywanych budynków w zakresie pomieszczenia dla wodomierzy nie spełniają warunków wymaganych przepisami. Nie są pomieszczeniami wydzielonymi, nie są zabezpieczone przed dostępem osób niepowołanych (bud.6), nie ma zabezpieczenia przed przepływem zwrotnym (bud.6). Przewody przyłączy wodociągowych wykonane są z dopuszczonych do stosowania materiałów, w miejscach przyłączenia wyposażone są w zasuwy domowe. Sieć wodociągowa w obrębie przedmiotowych budynków wyposażona jest w potrzebną ilość hydrantów przeciwpożarowych. Przyłącza wodociągowe zasilające budynki przy ul. (...) i nr 9 oraz przyłącze do osiedlowej hydroforni wysokiego ciśnienia odpowiadają wymogom i tak przyłącza, jak i odcinki sieci osiedlowej (niskiego ciśnienia) doprowadzającej do nich wodę, mogą być eksploatowane przez (...) . W hydroforni osiedlowej (jeśli przewiduje się jej dalszą eksploatację) należy zamontować zawór zaporowo-zwrotny za wodomierzem, przed odgałęzieniem przewodu w kierunku pomp. Odnośnie jednak osiedlowej sieci kanalizacji sanitarnej - przedstawione wyżej wady i braki uniemożliwiają przejęcie sieci we władanie (...) . Centrycznie osadzone na regularnych stożkach przejściowych włazy studzienek utrudniają a nawet uniemożliwiają pracownikom schodzenie do nich i zagrażają bezpieczeństwu. Zwietrzałe podmurówki włazów grożą odkształceniem ich posadowienia. Brak stopni złazowych w ogóle uniemożliwia korzystanie ze studzienek. Ponadto dla podjęcia decyzji o potrzebnym zakresie przebudowy i naprawy tej sieci koniecznym będzie dokonanie inspekcji telewizyjnej rur w przęsłach, żeby sprawdzić ich stan techniczny i geometrię. Aktualna granica odpowiedzialności za instalację wodociągowo-kanalizacyjną w przypadku budynku nr (...) w zakresie wodociągu leży na zaworze za wodomierzem głównym patrząc zgodnie z kierunkiem przepływu wody, a w zakresie kanalizy w punkcie wypływu ścieków ze studzienki S4.Granica odpowiedzialności w zakresie hydroforni osiedlowej leży na zaworze za wodomierzem głównym patrząc zgodnie z kierunkiem przepływu wody. Aktualna granica odpowiedzialności za instalację wodociągowo-kanalizacyjną w przypadku budynku nr (...) w zakresie wodociągu leży na zaworze za wodomierzem głównym patrząc zgodnie z kierunkiem przepływu wody, a w zakresie kanalizy w punkcie wypływu ścieków ze studzienki S12. Powyższe nie oznacza jednak, iż po drugiej stronie od tych punktów granicznych odpowiedzialność spoczywa na pozwanym. Pozwany w niniejszej sprawie podejmuje się prowadzić eksploatację osiedlowych sieci wodociągowych (niskiego ciśnienia) zaopatrujących budynki nr (...) . Jeśli jednak chodzi o osiedlową sieć kanalizacyjną nie ma ze strony pozwanego na to zgody. W rozpatrywanym przypadku pozwany jako przyłącze kanalizacyjne traktuje pierwsze przęsło od kanału miejskiego w ul. (...) (S - S1). Sieci te, jak z dotychczasowego rozpoznania wynika nie mają ustalonego właściciela. Urząd Miasta nie posiada żadnych dokumentów dot. wewnątrzosiedlowych sieci wodociągowych i kanalizacyjnych na osiedlu (...) , a ww. sieci nie figurują w ewidencji środków trwałych miasta. W tej sytuacji organizację procesu przygotowania i realizacji takiej inwestycji należałoby przeprowadzić w określony sposób. Po pierwsze należałoby powołać spośród zainteresowanych jednostkę (spółkę) realizującą projekt. Rozpoznać i ustalić źródła i sposoby finansowania projektu. Ustalić właścicieli terenów przez które przebiegają trasy istniejących sieci osiedlowych. Za zgodą właścicieli dokonać szczegółowych inwentaryzacji sieci z oceną ich stanu technicznego. Opracować koncepcję przebudowy osiedlowych sieci wodociągowej i kanalizacyjnej, uwzględniającą: maksymalny możliwy stopień wykorzystania sieci istniejących, sposoby likwidacji odcinków nie zakwalifikowanych do wykorzystania, wodociągowe przewody zasilające poszczególne budynki, z zasuwami domowymi, z doprowadzeniem do zgodności z §115,§116, §117 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12.04.2002 roku w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. 75 poz.690) węzłów wodomierzowych i pomieszczeń dla wodomierzy, wyposażyć sieci w hydranty przeciwpożarowe, sieć kanalizacyjną z klarownym określeniem punktów granicznych kompetencji między Przedsiębiorstwem (...) a Odbiorcą Usług, zachowując zasady określone w ustawie z dnia 7.06.2001roku o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków , szczególnie art. 2 pkt-y 5, 6, 7. Należałoby oszacować koszt realizacji przebudowy i uzyskać od właścicieli terenów przez które przebiegać będą trasy planowanych sieci zgodę, oraz zawrzeć umowy o służebności przesyłu. Powinno się: opracować projekt budowlany przebudowy sieci i uzyskać pozwolenie na budowę; opracować projekty wykonawcze, specyfikacje techniczne wykonania robót; zrealizować zaprojektowane sieci, dokonać ich odbioru i przekazać sieci osiedlowe (do punktów granicznych) na uzgodnionych zasadach na majątek (...) S. . Natomiast jeśli chodzi o zakres przebudowy to należałoby zlikwidować hydrofornie osiedlową oraz osiedlową sieć wysokiego ciśnienia, z uwzględnieniem niezbędnych przeróbek wewnętrznych instalacji wodociągowych, doprowadzić do zgodności z przepisami węzłów wodomierzowych i pomieszczeń dla wodomierzy w budynkach, wymianę odcinka przyłącza wodociągowego do budynku nr (...) z rur stalowych ϕ40 mm na 80PE (przy jednostrefowym zasilaniu), kanalizację z budynków nr (...) wprowadzić (każdy odrębnie) do kanału miejskiego w ul. (...) , w pozostawianych do wykorzystania przęsłach kanalizacji studzienki rewizyjne przebudować poprzez wymianę stożków przejściowych na asymetryczne, wymianę włazów z podmurówkami, zabudowę prawidłowych stopni złazowych. W tak ustalonym stanie faktycznym Sąd Rejonowy oba powództwa uznał za bezzasadne w świetle art. 189 k.p.c. Na wstępie Sąd wskazał, iż przedmiotem sporu jest kwestia odpowiedzialności za eksploatację poszczególnych odcinków sieci wodno-kanalizacyjnej oraz ustalenie treści umowy o przyłączenie do sieci wodno-kanalizacyjnej. Wytoczenie powództwa w sprawach tego rodzaju niewątpliwe zdaniem Sądu nie należy do czynności zwykłego zarządu. A zatem do skutecznego dochodzenia roszczeń z tego tytułu na drodze sądowej wymagana jest zgoda właścicieli lokali wyrażona w formie uchwały. Tymczasem zdaniem Sądu uchwała właścicieli lokali każdej ze Wspólnot wyrażająca zgodę na wytoczenie powództwa w niniejszej sprawie nie została złożona. Dalej Sąd I instancji wskazał, iż żądanie pozwów zostało sformułowane poprzez powtórzenie zapisów ustawy z dnia 7 czerwca 2001 roku o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków , a roszczenie wywodzone jest z definicji legalnych przyłącza kanalizacyjnego i przyłącza wodociągowego zawartych w przepisie art. 2 pkt 5 i 6 tej ustawy. Tymczasem definicje legalne nie mogą stanowić podstawy roszczenia. Sąd Rejonowy wywodził, iż pobieżna analiza żądań obu pozwów w zakresie w jakim wskazują one granice eksploatacyjne może sugerować, że przedmiotem żądań jest jedynie ustalenie faktów, co po myśli przepisu 189 k.p.c. winno skutkować oddaleniem powództwa na tej podstawie. Wszechstronna jednak analiza pozwu, żądań tam zawartych oraz faktów przytoczonych dla ich uzasadnienia wskazuje na głębszy kontekst tychże żądań, ich swoistą esencję. Mianowicie obie powódki dążyły do ustalenia granic eksploatacji sieci wod-kan., nie tylko dla potrzeby ustalenia samych faktów. Źródłem tego żądania było uregulowanie sytuacji prawo-faktycznej, a związanych z powstającymi sporami w zakresie pokrywania kosztów usunięcia awarii na terenie tzw. sieci osiedlowej, czy też ponoszenia opłat za straty wody powstałe na tym obszarze. Powyższe jest o tyle istotne, dalej kontynuował Sąd Rejonowy, że pozwala na ustalenie czy powódkom przysługuje interes prawny w zakresie takiego ustalenia, czy też taki interes nie przysługuje. Bezsporne między stronami było to, że pozwany odpowiada za siec wodną i kanalizacyjną, będąca w jego władaniu i zarządzenie. Bezsporne było również to, że powódki odpowiadają, zresztą jak to wskazały w żądania pozwu za instalację wodną znajdująca się w budynku powódek od instalacji wewnętrznej do zaworu wody przy wodomierzu głównym (instalacja wodna), a w zakresie instalacji kanalizacyjnej za instalację kanalizacyjną znajdująca się w budynku powódki od instalacji wewnętrznej do pierwszej studzienki liczonej od strony budynku znajdującej się w granicach obrysu budynku. Spór zatem w istocie ograniczał się do kwestii odpowiedzialności za część sieci osiedlowej, znajdujący się pomiędzy tymi dwoma odcinkami. Zdaniem Sądu Rejonowego przeprowadzone postępowanie dowodowe w sprawie nie pozwoliło na ustalenie granic odpowiedzialności zgodnie z żądaniami pozwów, w zakresie odcinka spornego, co w dalszej kolejności nakazywało przyjąć, że powódki nie wykazały interesu prawnego w tym zakresie. Ustalenie granic eksploatacji zgodnie z wnioskami opinii biegłego B. B. , zdaniem Sądu Rejonowego nie usunęłoby w żaden sposób niepewności prawej w zakresie spornego w dalszym ciągu, „niczyjego odcinka”, który w istocie był podstawą wytoczenia powództwa o ustalenie. Do tej pory bowiem, żadna ze stron nie kwestionowała swej odpowiedzialności za odcinki instalacji, którymi włada. W tym zakresie brak jest interesu prawnego w ustalenie. Odnośnie zaś odcinków spornych, to Sąd Rejonowy za opinią biegłego B. B. wskazał, iż nie sposób ustalić, kto winien odpowiadać za sporny odcinek. Jak wskazał to biegły pewnym jest, że dla przejęcia tej części sieci osiedlowych we władanie przez pozwanego, konieczne jest podjęcie szeregu czynności faktycznych i prawnych, które umożliwią takie postąpienie w przyszłości. Mając na uwadze powyższe, oba powództwa w zakresie żądania ustalenia granic eksploatacji podlegały oddaleniu albowiem przysługują im co najmniej dwa dalej idące roszczenia. Podkreślił, że skoro powódki kwestionując swoją odpowiedzialność za koszty usuwania awarii sieci wodno-kanalizacyjnej przysługuje im roszczenie o zwrot kwot zapłaconych tytułem tych kosztów. Sąd Rejonowy wskazał, że nawet gdyby przyjąć, że roszczenie powódek oparte na treści przepisu art. 189 k.p.c. , jest jedynym, które w okolicznościach faktycznych sprawy zapewnia ochronę ich interesów, to powództwo również nie zasługiwałoby na uwzględnienie. Uwzględnienie bowiem żądań pozwów w kształcie wyrażonym w punkcie 1 i 2 analogicznych pozwów nie doprowadziłoby do usunięcia stanu niepewności co do granic eksploatacji sieci wodno-kanalizacyjnej i nie zapewniłoby powódkom ochrony ich prawnie chronionych interesów. Sporne urządzenia wodno-kanalizacyjne mogą stanowić przedmiot własności nie tylko stron niniejszego procesu, ale być może również i innych podmiotów, a zatem odpowiedzialność za ich eksploatację może spoczywać również i na innych podmiotach, niż strony niniejszego procesu. Wyrok zatem uwzględniający powództwo w kształcie wskazanym w żądaniach pozwów nie doprowadziłby do definitywnego usunięcia niepewności prawnej ani do zapewnienia powódkom pełnej ochrony ich prawnie chronionych interesów. Zdaniem Sądu Rejonowego uwzględnienie powództwa zgodnie z treścią żądań wskazanych w złożonych pozwach nie jest możliwe również i z tego powodu, że powódki nie wykazały, aby strona pozwana istotnie ponosiła odpowiedzialność za wskazane w żądaniach punktu 1 i 2 pozwów odcinki sieci wodno-kanalizacyjnej. Dla oceny zasadności żądania pozwów w kształcie określonym w ich treści nie bez znaczenia jest również i to, że wywody opinii biegłego odnośnie granic odpowiedzialności stron za poszczególne odcinki sieci wodno-kanalizacyjnej nie w pełni pokrywają się ze stanowiskiem wyrażonym w pozwach. Przechodząc do umówienia żądań zmierzających do ustalenia treści umowy o dostawę wody i odprowadzanie ścieków wyartykułowanego w punkcie 3 każdego z pozwów to Sad Rejonowy wskazał, iż powództwo w części co do tego żądania podlega oddaleniu z powodu braku interesu prawnego. Zgodnie z treścią przepisu art. 6 ust. 1 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków wynika, że dostarczanie wody lub odprowadzanie ścieków odbywa się na podstawie pisemnej umowy o zaopatrzenie w wodę lub odprowadzanie ścieków między przedsiębiorstwem wodociągowo-kanalizacyjnym a odbiorcą usług. Forma pisemna dla zawarcia przedmiotowej umowy została zastrzeżona jedynie dla celów dowodowych. W świetle treści tego przepisu przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne oraz zainteresowany odbiorca usług mogą zatem skutecznie wyrazić wolę zawarcia umowy o dostarczanie wody lub odprowadzanie ścieków w dowolnej formie, także poprzez czynności dorozumiane. Sąd Rejonowy wskazał, iż z bezspornych twierdzeń pozwu, a także zeznań przesłuchanych świadków i stron wynika, że pozwane przedsiębiorstwo wodno-kanalizacyjne dostarcza do powodowych wspólnot wodę i odbiera ścieki, a także że powodowe wspólnoty mieszkaniowe uiszczają opłaty za świadczone im w tym zakresie usługi w wysokości ustalanej przez pozwaną. Kategorycznie stwierdzić zatem trzeba, że między stronami – w powyższym zakresie – funkcjonuje ważna prawnie umowa. Co istotne dalej wywodził Sąd Rejonowy umowa ta w swej ciągłości jest wykonywana przez obie strony i w tym zakresie nie istniej niepewność co do stosunku prawnego. Sąd Rejonowy zaznaczył, iż ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika jedynie, że pozwana dostarczała wodę i odprowadzała ścieki, a powódki uiszczały opłaty wskazane w wystawianych przez pozwaną dokumentach księgowych. Przeprowadzone dowody nie dają natomiast podstaw do ustalenia jakichkolwiek innych warunków tej umowy, chociażby odnoszących się do ilości dostarczanej wody i odprowadzanych ścieków czy szeroko opisanych zasadach rozliczania dostarczonej wody i odprowadzonych ścieków. Apelację od powyższego wyroku wywiodły powódki Wspólnota Mieszkaniowa przy ul (...) w S. oraz Wspólnota Mieszkaniowa nr 004 przy ul. (...) w S. zaskarżając orzeczenie w całości stawiając następujące zarzuty: 9. naruszenie art. 22 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 roku o własności lokali poprzez błędną wykładnię i błędne przyjęcie braku legitymacji procesowej czynnej po stronie powodowej, oraz wadliwe przyjęcie, że wywiedzenie powództwa w sprawie niniejszej jest czynnością przekraczającą zakres zwykłego zarządu i niezbędnym jest uzyskanie zgody na wytoczenie powództwa w formie uchwały; w sytuacji gdy zastosowanie reguł wykładni i zasad wnioskowania a maiori ad minus prowadzi do wniosku, że skoro Zarządowi wolno samodzielnie podpisać umowę o dostarczanie wody i odprowadzanie ścieków to tym bardziej wolno temu Zarządowi negocjować treść takiej umowy, a w przypadku braku porozumienia wolno temu Zarządowi domagać się przed Sądem zawarcia umowy bądź ustalenia jej treści (co miało miejsce w sprawie niniejszej), 10. naruszenie art. 6 KC w zw. z art 232 KPC poprzez błędne jego zastosowanie i przyjęcie, że pozwana nie powinna zwalczać domniemania, że cały majątek Zakładu (...) w dniu 12 lipca 1999 roku przeszedł na majątek pozwanej; przyjęcie przez Sąd, że wystarczającym jest samo zaprzeczenie posiadania spornych sieci w środkach trwałych pozwanej w sytuacji gdy z Uchwały Rady Miasta nr XI/412/99 wynika, że pozwana przejęła cały majątek ówczesnego Zakładu (...) . 11. brak wyczerpującej analizy wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności oraz naruszenie art. 233 § 1 i 316 k.p.c. poprzez dokonanie dowolnej a nie swobodnej oceny dowodów w szczególności okoliczności związanych z powstaniem pozwanej oraz przekształceń własnościowych w Zakładzie (...) w lipcu 1999r, bowiem Sąd 1 instancji nie uwzględnił okoliczności notoryjnych obejmujących okoliczność przejęcia przez pozwaną spółkę całego majątku jaki istniał w chwili likwidacji Zakładu (...) . Sąd nie ocenił posiadanego materiału dowodowego w odniesieniu do tego kto był inwestorem spornych sieci, z jakich środków zostały one wybudowane oraz czy Wspólnoty Mieszkaniowe kiedykolwiek były ich właścicielem. 12. naruszenie art. 227 w zw. z art. 217 oraz art. 328 k.p.c. poprzez pominiecie wnioskowanego przez powódki dowodu w postaci żądania wydania przez stosowne wydziały Gminy M. S. protokołów PT przekazania sieci na majątek pozwanej, oraz nie wyjaśnieniu w treści uzasadnienia przyczyn nie dopuszczenia wskazanego dowodu. 13. brak wyczerpującej analizy wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności oraz naruszenie art. 233 § 1 k.p.c. poprzez dokonanie dowolnej a nie swobodnej oceny dowodów w szczególności oddalenie powództwa pomimo, że biegły sądowy wydający opinię w sprawie w sposób logiczny i prawidłowy wskazał elementy instalacji za jakie każda ze stron odpowiada, oraz podał, że pozostała część spornej instalacji jest instalacją niczyją, a także w sposób logiczny i nie budzący wątpliwości określił "granice eksploatacyjne sieci". 14. naruszenie art. 233 § 1 i 189 k.p.c. poprzez wadliwe przyjęcie braku interesu prawnego w dochodzeniu roszczeń objętych pozwami w sytuacji gdy materiał dowodowy jednoznacznie i w sposób nie budzący wątpliwości wskazuje na konieczność uregulowania w drodze orzeczenia pozytywnego stanu granic za sieci; a nadto w sytuacji gdy biegły wskazał, że sporne odcinki mogą rodzić problemy w przyszłości a uregulowanie ich statusu stoi w interesie mieszkańców. 15. brak wyczerpującej analizy wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności, pominięcie w rozważaniach zasad doświadczenia życiowego oraz zasad współżycia społecznego oraz naruszenie art. 233 § 1 i art. 316 k.p.c. poprzez pominięcie w swoich rozważaniach dorobku orzeczniczego Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów; rozstrzyganie wątpliwości na korzyść podmiotu gospodarczo silniejszego jakim jest pozwana, powtarzanie przez Sąd i uznanie za ważne okoliczności pozbawionych znaczenia a odnoszących się do obecnego stanu technicznego i obecnych warunków technicznych jakim sieć winna odpowiadać; 16. naruszenie art. 233 § 1 i art. 328 w zw. z art. 189 k.p.c. poprzez wadliwe przyjęcie braku "stanu niepewności", błędnego uznania przez Sąd, że nie zachodzi potrzeba wydania rozstrzygnięcia pozytywnego ustalającego jakąkolwiek granicę eksploatacji sieci. Apelujące wniosły o uchylenie wyroku i uwzględnienie powództw w całości bądź przekazanie sprawy do rozpoznania Sądowi właściwemu, przyznanie kosztach postępowania za obie instancje, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego wedle norm przepisanych. Z ostrożności procesowej na podstawie art. 241 k.p.c. wniosły o uzupełnienie postępowania dowodowego przez przeprowadzenie wnioskowanego w treści pozwów dowodu poprzez wystąpienie do archiwum Miasta W. o wydanie protokołów PT przekazania Pozwanej infrastruktury wodno-kanalizacyjnej na terenie osiedla (...) oraz o przeprowadzenie dowodu z tych protokołów na okoliczność nieodpłatnego przekazania pozwanej istniejącej infrastruktury wodno-kanalizacyjnej, przejęcia przez pozwaną odpowiedzialności za infrastrukturę wodno-kanalizacyjna. W uzasadnieniu autor apelacji rozwinął ww. zrzuty wskazując m.in. w zakresie legitymacji, iż skoro Zarządowi wolno samodzielnie podpisać umowę o dostarczanie wody i odprowadzanie ścieków to tym bardziej wolno temu Zarządowi negocjować treść takiej umowy, a w przypadku braku porozumienia wolno temu Zarządowi domagać się przed Sądem zawarcia umowy bądź ustalenia jej treści. Apelujący nadto wskazał, iż Sąd nie dostrzegł, że w latach 1998-1999 roku sprawy związane z zarządzaniem Wspólnotami Mieszkaniowymi, grunty na których znajdują się budynki powodowych WM, oraz sprawy związane z dostarczaniem wody i odprowadzaniem ścieków znajdowały się w rękach Skarbu Państwa reprezentowanego przez Zakłady (...) . Nie ulega wątpliwości, że we wskazanym okresie własność gruntów oraz zarządzanie wspólnotami sprawował Zarząd (...) w S. ; zaś kwestie dostarczania wody i odprowadzania ścieków Zakład (...) (zlikwidowany uchwałą Rady Miasta 12.7.1999r). Kwestia ta ma znaczenie w zakresie dalszych rozważań co do prawa własności spornych sieci oraz w zakresie tego czy pozwany (...) ponosi odpowiedzialność za sporne sieci pomimo jak twierdzi braku tych sieci w środkach trwałych. Sąd nie dostrzegł, że sporne sieci zostały wybudowane w latach 60 i 70 i znajdowały się w rękach podmiotów reprezentujących Skarb Państwa. Dnia 12.07.1999 roku na skutek podjętej przez Radę Miasta S. Uchwały nr XI/412/99" w sprawie likwidacji komunalnego zakładu budżetowego pod nazwą " Zakład (...) w S. " w celu zawiązania jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością" cały majątek zakładu budżetowego stał się majątkiem spółki (§2 pkt 1 uchwały) - był to aport za który Gmina M. S. objęła udziały w spółce o wartości 150.000.000,00 (sto pięćdziesiąt milionów złotych) (§8ustęp 3 litera a aktu założycielskiego). Okolicznością notoryjną jest to, że skoro cały majątek zakładu budżetowego przejął pozwany to w sytuacji braku dowodu przeciwnego przyjąć należy, że sporne sieci pozwanemu (...) został przekazane w całości. Dalej w apelacji wywodzono, iż znaczenie ma również okoliczność, że powódki domagały się wystąpienia przez Sąd do stosownych podmiotów reprezentujących Gminę M. S. o wydanie protokołów PT przekazania tych sieci a nie zostały w tym przedmiocie podjęte przez sąd jakiekolwiek działania. Wskazano nadto, iż z zaofiarowanych dowodów z dokumentów wynika, że (...) zgodził się dokonywać odczytu i rozliczeń z budynku - wywody biegłego stanowisko to tylko potwierdzają - tym bardziej, że biegły ostatecznie granicę eksploatacji dla wody wskazał w treści swojej opinii w sposób zgodny z żądaniem pozwu. Apelujący podkreślił, iż pomimo powyższych dowodów, które nie były przez strony kwestionowane Sąd meriti odmówił uwzględnienia powództwa chociażby w części w zakresie ustalenia granic eksploatacji dla wody, co zdaniem powodowych WM jest niedopuszczalne, sprzeczne z zasadami współżycia społecznego oraz budzi uzasadniony sprzeciw. Biegły w swojej pisemnej opinii, która została przez niego w podtrzymana i doprecyzowana w trakcie ustnego przesłuchania wskazał jako granicę odpowiedzialności powódki W. B. 6 za instalację kanalizacyjną pierwotnie studnię oznaczoną na mapach jako S12 , zaś instalację wodną węzeł znajdujący się w budynku. Dalej podkreślono, iż zdaniem powódek interes prawny w wytoczeniu powództwa o ustalenie (189 KPC ) wynika przede wszystkim z faktu, że w dacie składania pozwu jak i w dacie wyrokowania nie było możliwe wytoczenie powództwa o świadczenie - zapłatę lub przymuszenie pozwanej do zawarcia umowy o dostawę wody i odprowadzanie ścieków, ani powództwa o przymuszenie pozwanej do przejęcia spornych sieci na majątek (...) . Niewątpliwie ustalenie przez Sąd zakresu granic eksploatacji sieci będzie miało charakter bezpośrednio prawotwórczy, albowiem względem powodowych WM zakończy trwający od wielu lat spór o zakres odpowiedzialności za sieć, doprowadzi do zniesienia ryzyka jakie ciąży na powódkach związanego z zajęciem cudzego gruntu w przypadku jakichkolwiek prac konserwatorskich; dla pozwanej (...) , która twierdzi wbrew zapisom uchwały Rady Miasta, że sieć nie została jej przekazana usankcjonuje fakt eksploatacji spornych sieci. Dalej apelujące zarzuciły, iż Sąd nie dostrzegł, że ustalenie jakichkolwiek granic samo w sobie doprowadzi do uchylenia stanu niepewności - obecna sytuacja powoduje, że żadna ze stron nie może prowadzić działań na spornym odcinku albowiem nie może zasadnie przyjąć za jaki element odcinka instalacji odpowiada - uwzględnienie żądania w zakresie jaki był kreowany w treści pozwu, w treści wystąpień pozwanej, bądź w treści ostatecznego stanowiska wygłoszonego przez powódki po przesłuchaniu biegłego doprowadzi do przecięcia sporów pomiędzy stronami postępowania niniejszego, a nadto doprowadzi do usankcjonowania treści umowy jaka między stronami istnieje (w której sporny między stronami jest jedynie stopień jej szczegółowości). Powódkom nie przysługuje żadne roszczenie dalej idące - nie mogą one składać pozwu o zawarcie umowy określonej treści, albowiem umowa taka jak sam sąd meriti ustalił obowiązuje pomiędzy stronami w sposób nie szczegółowy i dorozumiany; nie przysługuje im również roszczenie o odpłatne lub nieodpłatne przejęcie sieci wodociągowej i kanalizacyjnej, albowiem jak wskazano wyżej sieć ta na podstawie Uchwały Rady Miasta pozwanej przekazana została, nadto powódki nigdy nie miały prawa własności co do spornej sieci (powódki nie spełniają ustawowych kryteriów opisanych w art 31 ust 1 ustawy z dnia 7.06.200l roku o zbiorowym zaopatrywaniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków albowiem nie są one "osobami, które wybudowały z własnych środków urządzenia wodociągowe i kanalizacyjne"). Rozstrzygnięcie pozytywne (nawet w treści uwzględniającej w całości stanowisko (...) ) przekreśla spory istniejące i przyszłe; powoduje że każda ze stron może podjąć się działań w zakreślonym w orzeczeniu zakresie; rozstrzygnięcie pozytywne ustalające jakąś treść umowy prowadzi również do wyeliminowania w przyszłości sporów z podmiotami trzecimi (w przypadku dużej awarii na spornym odcinku, który jak wynika ze zgodnych oświadczeń i świadków i biegłego zasila różne WM, eliminuje konieczność zawierania porozumień co do udziału w kosztach usunięcia). W odpowiedzi na apelację pozwany wniósł o oddalenie apelacji powódek i zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania apelacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Ponadto wniosła oddalenie wniosków dowodowych powódek. III. Na rozprawie w dniu 27 listopada 2014 roku Sąd Rejonowy Szczecin – Centrum w Szczecinie postanowił na podstawie art. 219 k.p.c. o połączeniu spraw z powództwa Wspólnoty Mieszkaniowa nr 006 przy ul. (...) w S. oraz Wspólnoty Mieszkaniowej nr 005 przy ul. (...) w S. do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia ze sprawą z powództwa Wspólnoty Mieszkaniowej nr (...) przy ul. (...) w S. przeciwko Zakładowi (...) Sp. z o.o. w S. , prowadzonej pod sygn. akt III C 749/14 i dalej prowadzić ją pod sygn. akt III C 749/14. Wyrokiem z dnia 08 listopada 2016 roku Sąd Rejonowy Szczecin – Centrum w Szczecinie po rozpoznaniu sprawy o sygn. akt III C 749/14: I. umorzył postępowanie z powództwa Wspólnoty Mieszkaniowej nr 006 przy ul. (...) w S. przeciwko pozwanemu Zakładowi (...) Sp. z o.o. w S. o ustalenie prawa oraz o ustalenie treści stosunku prawnego, w sprawie o sygn. akt III C 1202/14 - w brzmieniu roszczeń, jak w pozwie z dnia 24 lutego 2014 roku; II. oddalił wszystkie powództwa; III. zasądził od powoda Wspólnoty Mieszkaniowej nr 015 przy ulicy (...) w S. na rzecz pozwanego kwotę 2.417 złotych tytułem kosztów procesu; IV. zasądził od Wspólnoty Mieszkaniowej nr 006 przy ul. (...) w S. na rzecz pozwanego kwotę 2.417 złotych, tytułem kosztów procesu; V. zasądził od Wspólnoty Mieszkaniowej nr 005 przy ul. (...) w S. na rzecz pozwanego kwotę 2.417 złotych, tytułem kosztów procesu; VI. nakazał ściągnąć na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego Szczecin – Centrum w Szczecinie, tytułem wyłożonych tymczasowo przez Skarb Państwa kosztów sądowych od powodów: Wspólnoty Mieszkaniowej nr 015 przy ulicy (...) w S. , Wspólnoty Mieszkaniowej nr 006 przy ulicy (...) w S. i Wspólnoty Mieszkaniowej nr 005 przy ulicy (...) w S. kwoty po 1.151,38 złotych. Sąd Rejonowy oparł się o następujące ustalenia faktyczne i rozważania prawne: Dnia 17 grudnia 1998 roku Zakład (...) w S. wydał warunki ogólne i techniczne przyłączenia do miejskiej sieci wodociągowej i kanalizacyjnej dla obiektu: budynek mieszkalny przy ulicy (...) – określając jako warunek techniczny przyłączenia do sieci wodno-kanalizacyjnej: wodociąg (...) , śroku ciśn. 30 m.sł.w. Na przyłączach i sieciach wodociągowych zewnętrznych należało stosować rury z materiałów PE: PE-100 na sieciach zewnętrznych i PE – 80 na przyłączach. Stosowane rury, kształtki i armatura winny posiadać aprobatę techniczną (...) I. , ocenę higieniczną (...) , atest producenta. Nowo wybudowane zewnętrzne sieci wodociągowe i przyłącza wykonane z rur PE lub PCV należy oznakować taśmą magnetyczną. Na przyłączach wodociągowych oraz sieciach zewnętrznych należy stosować zasuwy wodociągowe kołnierzowe z żeliwa sferoidalnego, miękkouszczelniające, będące odpowiednikiem fig. 002. W przypadku budowy sieci wodociągowych z rur PE należy stosować kształtki i armaturę odpowiednio przystosowana do tych ruroku Na zewnętrznych sieciach wodociągowych należy stosować hydranty ppoż. typu podziemnego ø 80 mm z żeliwa sferoidalnego (...) 50 z powłoką epoksydową, na odgałęzieniach - z zasuwą zacinającą. Należy zabezpieczyć możliwość odwodnienia i płukania każdej nowo projektowanej zewnętrznej sieci wodociągowej. Na przykanalikach i sieciach zewnętrznych kanalizacyjnych należy stosować rury z: PCV, gładkie o sztywności 8kN/m.kw, żywic poliestrowych, wzmacniane włóknem szklanym, o sztywności 10.000 N/m2, kamionki: bezkielichowe – łączone i uszczelniane za pomocą obejm z tworzyw sztucznych, kielichowe – łączone i uszczelniane na uszczelkę z tworzyw sztucznych. Na sieciach kanalizacyjnych nie stosować rur betonowych ze stopką i studzienek ślepych. Studnie kanalizacyjne stosować zgodne z PN. Nowo budowane przyłącza (do drugiego zaworu tuż przy wodomierzu w przypadku przyłącza wodociągowego i do pierwszej studzienki na przykanaliku w przypadku przyłącza kanalizacyjnego) i zewnętrzne sieci wod.-kan. należało nieodpłatnie przekazać (...) w S. protokołem PT. W piśmie z dnia 27 maja 1999 roku skierowanym przez członka Zarządu Miasta S. do Zarządu (...) w S. dotyczącym przejęcia do eksploatacji sieci wodociągowej wewnątrzosiedlowej oraz zmiany zasad rozliczania, wskazano, że po zapoznaniu się z jego pismem l.dz. (...) C – (...) / (...) z dnia 30 marca 1999 roku, jak również ograniczonymi możliwościami prawnymi Zakładu (...) w przedmiotowej sprawy rozwiązanie tego problemu powinno nastąpić przez ustalenie jednakowych zasad rozliczania za świadczone usługi przez (...) w zakresie dostawy wody i odprowadzania ścieków dla wszystkich podmiotów włączonych do sieci wewnątrzosiedlowej, ustalenie granicy eksploatacji dla sieci wodociągowej o podwyższonym ciśnieniu dla wszystkich podmiotów w miejscach zainstalowanych wodomierzy zbiorczych, tj. na wyjściu z hydroforni oraz ustalenie zakresu odpowiedzialności oraz podziału ponoszonych kosztów za eksploatację sieci wodociągowej wewnątrzosiedlowej dla wszystkich podmiotów włączonych do niej. Wobec powyższego zobowiązano (...) do zorganizowania spotkania wszystkich zainteresowanych w sprawie celem zawarcia porozumienia dotyczącego realizacji powyższych zaleceń. W dniu 14 lipca 2000 roku Urząd Miejski w S. wydał decyzję nr (...) o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu po rozpatrzeniu wniosku Zarządu (...) z dnia 15 czerwca 2000 roku o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na budowie sieci wodociągowej przy ulicy (...) w S. w rejonie numerów 21 ab do 30 ab, zgodnie z miejscowym planem ogólnym zagospodarowania przestrzennego miasta S. uchwalonym dnia 16 maja 1994 roku przez Radę Miejską w S. Uchwałą nr L/709/94 ze zmianami uchwalonymi dnia 29 listopada 1994 roku przez Radę Miejską w S. Uchwałą Nr VII/48/94 oraz ze zmianami uchwalonymi przez Radę Miejską w S. Uchwałą nr VII/83/99 z dnia 29 marca 199 roku Termin ważności decyzji ustalono do dnia 31 grudnia 2001 roku Pismem z dnia 18 sierpnia 2000 roku A. M. zwróciła się do pozwanego z prośbą o uzgodnienie dokumentacji projektowej budowy wodociągu miejskiego do budynków (...) u Centrum (...) przy ulicy (...) ab, 22 ab, 24 ab, 25 ab, 26 ab, 27 ab, 28 ab, 29 ab, 30 ab w S. , zgodnie z otrzymanymi warunkami technicznego podłączenia do sieci miejskiej. Dokumentacja techniczna została uzgodniona. W dniu 28 września 2000 roku Wspólnota Mieszkaniowa nr 015 przy ul. (...) w S. podjęła uchwałę nr 9 w sprawie wykonania przyłącza wodociągowego oraz zainstalowania wodomierza w nieruchomości przy ulicy (...) . Prace miały być wykonane na koszt Gminy M. S. . Decyzją nr (...) z dnia 16 października 2000 roku Urząd Miejski w S. zatwierdził projekt budowlany i wydał pozwolenie na budowę dla Zarządu (...) Zakładu (...) w S. polegająca na wykonaniu sieci i przyłączy wodociągowych do budynków mieszkalnych wielorodzinnych przy ulicy (...) na nieruchomości położonej w S. - działki nr (...) wg ewidencji gruntów z obrębu 65 – Ś. własność Miasta S. w wieczystym współużytkowaniu. W dniu 1 stycznia 2001 roku pozwana zawarła ze Wspólnotą Mieszkaniową nr 015 przy ul. (...) w S. umowę nr (...) o dostawę wody i odprowadzanie ścieków. Na podstawie tej umowy pozwana zobowiązała się do dostarczenia wody dla potrzeb gospodarczych do nieruchomości przy ul. (...) oraz do odprowadzania ścieków (wody zużytej) w ustalonych ilościach i odpowiadającym warunkom określonym w załączniku nr 3 oraz do odprowadzania ścieków w ustalonych ilościach i odpowiadającym określonym w załączniku nr 2 do umowy warunkom z nieruchomości przy ulicy (...) . Odbiorca Wspólnota Mieszkaniowa nr 015 przy ul. (...) w S. zobowiązała się do zapłaty należności z tytułu umowy za cały okres do dnia jej rozwiązania. Umowa została zawarta na czas nieoznaczony z mocą obowiązującą od dnia 31 grudnia 2000 roku W marcu 2003 roku pozwana odmówiła zwrócenia m.in. Wspólnocie Mieszkaniowej nr 005 przy ul. (...) w S. oraz Wspólnocie Mieszkaniowej nr 006 przy ul. (...) w S. zwrócenia kosztów poniesionych przez te podmioty w związku z usunięciem awarii wodociągu przy ul. (...) . W uzasadnieniu wskazała, że granica eksploatacji sieci wodociągowej jest na zaworze wodociągowym za wodomierzem w hydroforni przy budynku nr (...) . Odcinek sieci od zaworu głównego za wodomierzem do budynków pozostaje natomiast w użytkowaniu zarządcy tych budynków. Dnia 26 marca 2003 roku odbyło się spotkanie przedstawicieli pozwanego z (...) Sp. z o.o. w S. – zarządcą wspólnot mieszkaniowych powstałych w budynkach przy ul. (...) , nr 6, nr 8 i nr 10 mające na celu uregulowanie spraw związanych z własnością instalacji wodociągowej tzw. „wody wysokiej” dla tych budynków. Pozwana podtrzymał stanowisko, że granica eksploatacji sieci wodociągowej jest na zaworze wodociągowym za wodomierzem w hydroforni przy budynku nr (...) . Odcinek sieci od zaworu głównego za wodomierzem do budynków pozostaje natomiast w użytkowaniu zarządcy tych budynków. Na spotkaniu tym strony nie doszły do porozumienia co do granic eksploatacji instalacji wodociągowej. O spotkaniu tym poinformowany został Wydział Gospodarki Komunalnej Urzędu Miejskiego w S. . Pismem z dnia 8 września 2003 roku zarządca powodowych wspólnot mieszkaniowych zwróciła się do pozwanego o dokonanie rozdziału instalacji na przyłączu wodociągowym w studni wodomierzowej, wskazując, że pierwotnie, w 1964 roku, istniejące przyłącze wodociągowe obsługiwało tylko budynek nr (...) , 24a, 24b przy ulicy (...) i zostało wybudowane tylko dla tego budynku. Obecnie przyłącze to obsługuje budynki przy ulicy (...) oraz biurowiec (...) . W odpowiedzi w piśmie z dnia 26 września 2003 roku pozwana poinformowała (...) Sp. z o.o. w S. , że podjęła działania mające na celu przejęcie sieci wodociągowej na terenie osiedla przy ul. (...) ab - 30 w S. . Do czasu przeprowadzenia inwentaryzacji, wyceny przedmiotowych sieci i przejęcia ich na stan majątkowy Spółki, istniej możliwość zawarcia umów na dostawę wody i odprowadzania ścieków w zakresie wnoszenia opłat. Rozliczenie następować będzie na podstawie wodomierzy zlokalizowanych w poszczególnych budynkach, a umowy zostaną zawarte z każdą wspólnotą osobno. W/w sposób rozliczenia uzależniony był od pozostawienia głównych wodomierzy w istniejących studniach na wejściu do osiedla, wyposażenia każdego budynku w wodomierz, zgodnie z obowiązującymi warunkami technicznymi i w sposób uzgodniony z pozwanym, możliwości odczytywania wodomierzy we wszystkich budynkach jednocześnie w tym samym czasie oraz ustalenia przez wspólnoty sposobu rozliczenia różnicy wskazań między wodomierzem głównym a wodomierzami w budynkach oraz zasady ich utrzymania. Dnia 22 września 2003 roku Wydział Mieszkalnictwa i Lokali Użytkowych Urzędu Miejskiego w S. zwrócił się o zajęcie przez Kolegium Prezydenta Miasta S. stanowiska w sprawie zmiany sposobu rozliczania opłat za dostawę wody i odprowadzanie ścieków dotyczących nieruchomości stanowiących własność i współwłasność Gminy S. . W przedstawionym projekcie stanowiska wskazano, że Prezydent wyraża zgodę między innymi na dokonanie przez (...) spółkę z o.o. inwentaryzacji instalacji wod-kan przy ulicy (...) w S. , która usytuowana jest na gruncie należącym do Gminy S. na odcinku pomiędzy siecią a budynkami mieszkalnymi będącymi własnością lub współwłasnością Gminy S. , zaś (...) Spółka z o.o. przejmie eksploatację tych instalacji polegającą w szczególności na usuwaniu skutków awarii. Realizacja postanowień miała nastąpić w terminie do dnia 30 września 2004 roku. W uzasadnieniu pisma wskazano między innymi, że należy doprowadzić do tego, aby (...) Spółka z o.o. w S. przejęła eksploatację części infrastruktury związanej z doprowadzeniem wody i odprowadzaniem ścieków leżących pomiędzy siecią, którą w chwili obecnej eksploatuje, a instalacją wewnątrzbudynkową, która objęta jest prawem współwłasności. Na posiedzeniu w dniach 30 września 2003 roku i 1 października 2003 roku Kolegium Prezydenta Miasta w sprawie wniosku Wydziału Mieszkalnictwa i Lokali Użytkowych Urzędu Miejskiego w S. w sprawie zmiany sposobu rozliczania opłat za dostawę wody i odprowadzanie ścieków dotyczących nieruchomości stanowiących własność i współwłasność Gminy S. Prezydent Miasta zobowiązał pozwanego do przygotowania Radzie Nadzorczej propozycji przyjęcia sieci wodociągowych co najmniej do budynków mieszkalnych będących własnością lub współwłasnością Gminy M. S. . W dniu 14 października 2003 roku sporządzono protokół z dokonanego przeglądu wewnętrznej cieci wodociągowej na osiedlu przy ulicy (...) zarządzanego przez (...) Spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością w S. . Część budynków osiedla jest zasilanych w wodę przez dwa przyłącza wodociągowe na których znajdują się studzienki z wodomierzami głównymi. Są to pięciokondtygnacyjne trzyklatkowe budynki mieszkalne oraz kompleks budynków należących do (...) . Połączenie nr (...) – ul. (...) z wodomierzem głównym ø 50 nr (...) i stanie 00064 m3 doprowadza wodę do czterech następujących budynków mieszkalnych i kompleksu (...) : ul. (...) ; ul. (...) ; ul. (...) ; ul. (...) i ul. (...) . Połączenie nr (...) – ul. (...) z wodomierzem głównym ø 80 nr (...) i stanie 041664 m3 doprowadza wodę do pięciu następujących budynków mieszkalnych: ul. (...) ; ul. (...) oraz ul. (...) – sieć osiedlowa ø 50 (stalowa) doprowadzona jest do klatki nr 28 b, poprzez piwnicę lokatorską mieszkania nr (...) , gdzie na wysokości około 180 cm przechodzi w poziom z PCV; istnieje na pionowej rurze stalowej zawór główny; brak węzła wodomierzowego i wodomierza; nie znaleziono zasuwy domowej; ul. (...) i ul. (...) .30a,30b. W budynkach nr (...) b brak węzłów i wodomierzy. W budynku nr (...) anomalia – dwa połączone ze sobą przyłącza. W budynku nr 30b wodomierz nie działa. Istniejące węzły wodomierzowe (5 szt.) umiejscowione są zbyt wysoko. – 180 – 220 cm nad posadzką piwnic, co przy przywróceniu ich do pozycji poziomej uniemożliwi ich odczyt bez pomocy drabiny. Brak prawidłowo wykonanych węzłów wodomierzowych zaworów skośnych zwrotno-zaporowych, konsoli), a w czterech węzłach zaworów przed wodomierzami, co uniemożliwi szybka wymianę licznika, ponieważ trzeba będzie szukać kluczy od pomieszczenia z zaworem głównym. Wodomierze nie są zainstalowane przy pierwotnych zaworach głównych w pomieszczeniach woda-gaz, bądź w piwnicy lokatorskiej lecz około 7-10 metrów dalej w korytarzach piwnicznych, co jest niezgodne z wymogami technicznymi (...) . Brak zasuw domowych, co wymusza odcięcie dopływu wody dla paru budynków w celu naprawy zasilania w jednym budynku. Stwierdzono, że wszystkie wodomierze w budynkach mieszkalnych są skręcone bokiem, bądź zamontowane w pozycji pionowej co obniża ich klasę dokładności, a nadto brak prawidłowo wykonanych węzłów wodomierzowych (zaworów skośnych zwrotno-zaporowych, konsoli) w czterech węzłach zaworów przed wodomierzem. W piśmie z dnia 3 listopada 2003 roku pozwana poinformowała Wydział Gospodarki Komunalnej i Ochrony (...) Urzędu Miejskiego w S. , że po przeprowadzonym w dniu 14 października 2003 roku przeglądzie przyłączy i węzłów wodomierzy w poszczególnych budynkach na osiedlu przy ul. (...) , stwierdzono liczne usterki uniemożliwiające zawarcie z indywidualnych umów ze wspólnotami mieszkaniowymi. Pismem z dnia 5 lutego 2004 roku pozwana poinformowała (...) Sp. z o.o. w S. o kosztach wykonania węzła wodomierzowego dla budynków przy ulicy (...) . Dnia 25 czerwca 2004 roku Wspólnota Mieszkaniowa nr 015 przy ul. (...) w S. zleciła pozwanemu wykonanie węzła wodomierzowego DN 32 wraz z dokonaniem odbioru technicznego w budynku przy ul. (...) na podstawie przedłożonej oferty z dnia 5 lutego 2004 roku za wynagrodzeniem w kwocie 973,22 złotych powiększonej o VAT. Pozwany wykonał węzły wodomierzowe na podstawie w/w zlecenia. W piśmie z dnia 9 września 2004 roku (...) Sp. z o.o. w S. zwróciła pozwanemu fakturę VAT dokumentująca wysokość kosztów usunięcia awarii sieci wodociągowej usytuowanej poza obrysami budynku. Wspólnota Mieszkaniowa Nr 015 przy ulicy (...) w S. nie zgodziła się na podpisanie z pozwanym umowy o dostawę wody i odprowadzenie ścieków na warunkach określonych w piśmie z dnia 1 czerwca 2006 roku (...) , z uwagi na nieprawidłowo ustalone granice rurociągów wodnych. W piśmie z dnia 20 czerwca 2006 roku zarządca ww. wspólnoty mieszkaniowej poinformowała pozwanego, że Załącznik nr 1 do umowy proponowanej tej wspólnocie mieszkaniowej powinien być zaktualizowany według stanu faktycznego, tj. pierwszej studzienki od strony budynku przed wodomierzem na nieruchomości, ponieważ wspólnoty nie są właścicielami instalacji poza obrysami budynków. Dnia 27 sierpnia 2007 roku pozwana zawarła ze Wspólnotą Mieszkaniową Nr 005 przy ulicy (...) w S. umowę nr (...) o dostarczanie wody i odprowadzanie ścieków określającą warunki dostawy wody z urządzeń wodociągowych oraz odprowadzanie ścieków do urządzeń kanalizacyjnych eksploatowanych przez dostawcę usług i zasady rozliczania należności za świadczenia będące jej przedmiotem. W § 2 umowy postanowiono, że strony ustalają, że miejscem wykonywania umowy jest granica eksploatacji sieci określona w Załączniku Nr 1 do umowy, który to załącznik stanowi – zgodnie z postanowieniem paroku 18 pkt 5 – integralną część umowy. Zgodnie z treścią Załącznika Nr 1 do umowy: granica eksploatacji przyłącza o symbolu (...) zlokalizowanego pod adresem B. 6-8-10 znajduje się: dla wody na zaworze za wodomierzem głównym, a dla ścieków w miejscu połączenia sieci kanalizacyjnej miejskiej przy ulicy (...) z pierwszą studnią kanalizacyjną w kierunku posesji licząc od strony ulicy. Granica eksploatacji przyłącza o symbolu (...) zlokalizowanego pod adresem B. 6-8-10 znajduje się dla wody: na zaworze za wodomierzem głównym, a dla ścieków w miejscu połączenia sieci kanalizacyjnej miejskiej przy ul. (...) z pierwszą studnią kanalizacyjną w kierunku posesji licząc od strony ulicy. Granica eksploatacji przyłącza o symbolu (...) zlokalizowanego pod adresem B. 6-8-10 znajduje się dla wody na zaworze za wodomierzem głównym, a dla ścieków w miejscu połączenia sieci kanalizacyjnej miejskiej przy ul. (...) z pierwszą studnią kanalizacyjną w kierunku posesji licząc od strony ulicy. Zgodnie z § 4 pkt 3 umowy dostawca usług zobowiązany był do utrzymywania i eksploatacji urządzeń wodociągowych i kanalizacyjnych do miejsca stanowiącego granice własności i eksploatacji sieci. Zgodnie z § 8 pkt 1 odbiorca usług zobowiązany był do utrzymywania we właściwym stanie technicznym należących do niego instalacji i urządzeń wodociągowych i kanalizacyjnych oraz studzienek i pomieszczeń przeznaczonych na zainstalowanie wodomierza i urządzenia pomiarowego jak tez do zabezpieczenia tych urządzeń przed uszkodzeniem lub zaborem. Zgodnie z § 18 pkt 1 umowy, umowa ta miała zostać zawarta na czas nieokreślony od dnia 25 sierpnia 2004 roku Zgodnie z postanowienie, § 18 pkt 7 umowy tracą moc ustalenia dotychczasowej umowy nr (...) zawartej dnia 1 stycznia 2001 roku Dnia 27 sierpnia 2007 roku pozwana zawarła ze Wspólnotą Mieszkaniową Nr 006 przy ulicy (...) w S. umowę nr (...) o dostarczanie wody i odprowadzanie ścieków określającą warunki dostawy wody z urządzeń wodociągowych oraz odprowadzanie ścieków do urządzeń kanalizacyjnych eksploatowanych przez dostawcę usług i zasady rozliczania należności za świadczenia będące jej przedmiotem. W paroku 2 umowy postanowiono, że strony ustalają, że miejscem wykonywania umowy jest granica eksploatacji sieci określona w Załączniku Nr 1 do umowy,

[... tekst skrócony ...]