II CA 822/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowód G.W. wniósł pozew przeciwko Skarbowi Państwa – Prezesowi Sądu Okręgowego w B. o zapłatę 11523,12 zł odszkodowania, twierdząc, że poniósł szkodę w wyniku wydania postanowienia z dnia 9 stycznia 2013 r., które uchyliło zabezpieczenie roszczenia alimentacyjnego w kwocie 2000 zł miesięcznie. Sąd Rejonowy w Bielsku-Białej oddalił powództwo, uznając je za bezzasadne. Sąd I instancji ustalił, że postanowienie z 9 stycznia 2013 r. uchylające zabezpieczenie alimentów nie było prawomocne i zostało ostatecznie uchylone przez Sąd Apelacyjny. Ponadto, powód nie wykazał, aby poniósł szkodę, gdyż kwoty zasądzone w postanowieniu z 7 grudnia 2012 r. (które zostało uchylone) nie zostały od niego wyegzekwowane, a on sam nie podjął działań w celu umorzenia postępowania egzekucyjnego. Sąd Okręgowy w Bielsku-Białej, rozpoznając apelację powoda, podzielił ustalenia faktyczne i stanowisko Sądu Rejonowego. Sąd Okręgowy podkreślił, że odpowiedzialność odszkodowawcza na podstawie art. 417[1] § 2 k.c. w zw. z art. 424[1b] § 1 k.p.c. może być konstruowana jedynie w oparciu o prawomocne orzeczenia, a postanowienie z 9 stycznia 2013 r. nie było prawomocne. Nawet gdyby uznać je za wadliwe, to nie stanowiło ono rażącego naruszenia prawa. Sąd Okręgowy wskazał również, że powód nie wykazał wysokości poniesionej szkody, a ewentualne wyegzekwowanie kwot alimentów byłoby następstwem jego własnych zaniechań. Apelacja powoda została oddalona jako bezzasadna, a powód został obciążony kosztami postępowania apelacyjnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących odpowiedzialności odszkodowawczej za orzeczenia sądowe, w szczególności wymogów prawomocności i rażącej niezgodności z prawem, a także konieczności wykazania szkody i związku przyczynowego.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej związanej z postępowaniami o alimenty i zabezpieczenie, a jego zastosowanie do innych spraw wymaga analizy indywidualnych okoliczności.
Zagadnienia prawne (4)
Czy postanowienie sądu, które nie jest prawomocne i zostało uchylone przez sąd wyższej instancji, może stanowić podstawę do dochodzenia odszkodowania za szkodę wyrządzoną przez jego wydanie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, postanowienie nieprawomocne, nawet jeśli wadliwe i uchylone przez sąd wyższej instancji, nie może stanowić podstawy do dochodzenia odszkodowania na podstawie art. 417[1] § 2 k.c. w zw. z art. 424[1b] § 1 k.p.c.
Uzasadnienie
Przepisy dotyczące odpowiedzialności za szkody wyrządzone przez orzeczenia sądowe dotyczą wyłącznie orzeczeń prawomocnych. Orzeczenie nieprawomocne, które zostało skorygowane przez instancję odwoławczą, nie może być podstawą roszczenia odszkodowawczego, gdyż godziłoby to w zasadę instancyjności postępowania.
Czy uchylenie postanowienia przez sąd wyższej instancji oznacza jego rażącą niezgodność z prawem?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, uchylenie postanowienia przez sąd wyższej instancji nie oznacza automatycznie jego rażącej niezgodności z prawem. Za orzeczenie niezgodne z prawem uznaje się jedynie takie, które jest niewątpliwie sprzeczne z zasadniczymi przepisami lub stanowi oczywistą i rażącą obrazę prawa.
Uzasadnienie
Uchylenie postanowienia przez sąd odwoławczy może wynikać z różnych przyczyn, niekoniecznie z rażącego naruszenia prawa przez sąd pierwszej instancji. Ocena wadliwości orzeczenia musi być bardzo surowa, aby można było mówić o jego niezgodności z prawem w rozumieniu przepisów o odpowiedzialności odszkodowawczej.
Czy powód wykazał szkodę w rozumieniu przepisów o odpowiedzialności odszkodowawczej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, powód nie wykazał poniesienia szkody, ponieważ kwoty zasądzone w postanowieniu, które miało być podstawą roszczenia, nie zostały od niego wyegzekwowane, a on sam nie podjął odpowiednich kroków prawnych w celu umorzenia postępowania egzekucyjnego.
Uzasadnienie
Szkoda w majątku powoda mogłaby powstać jedynie w przypadku faktycznego wyegzekwowania od niego kwot alimentów, które nie zostały od niego wyegzekwowane. Powód miał możliwość doprowadzenia do umorzenia postępowania egzekucyjnego, ale z niej nie skorzystał, co obciąża go jako przyczynę ewentualnej przyszłej szkody.
Czy brak możliwości uzyskania kredytu z powodu wpisu do Krajowego Rejestru Dłużników stanowi szkodę pozostającą w adekwatnym związku przyczynowym z wadliwym orzeczeniem sądu?
Odpowiedź sądu
Nie, nawet jeśli uznać orzeczenie za wadliwe, brak możliwości uzyskania kredytu nie pozostaje w adekwatnym związku przyczynowym z tym orzeczeniem, a ponadto twierdzenia powoda w tym zakresie nie zostały udowodnione.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy wskazał, że skoro nie można było przypisać stronie pozwanej cech czynu niedozwolonego, to nie zachodzi również adekwatny związek przyczynowy. Ponadto, powód nie przedstawił dowodów na poparcie swoich twierdzeń o niemożności uzyskania kredytu.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| G. W. | osoba_fizyczna | powód |
| Skarb Państwa - Prezes Sądu Okręgowego w B. | organ_państwowy | pozwany |
Przepisy (17)
Główne
k.p.c. art. 424[1b] § §1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do dochodzenia odszkodowania za szkodę wyrządzoną przez wydanie prawomocnego orzeczenia niezgodnego z prawem, gdy strona nie skorzystała z przysługujących jej środków prawnych.
k.c. art. 417[1] § §2
Kodeks cywilny
Dotyczy szkody wyrządzonej przez wydanie prawomocnego orzeczenia, której naprawienia można żądać po stwierdzeniu we właściwym postępowaniu ich niezgodności z prawem.
Pomocnicze
k.p.c. art. 355 § §1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do umorzenia postępowania, gdy jego dalsze prowadzenie jest zbędne.
k.p.c. art. 754[1] § §1 i 3
Kodeks postępowania cywilnego
Określa upadek zabezpieczenia i możliwość wystąpienia o postanowienie stwierdzające upadek zabezpieczenia.
k.p.c. art. 825 § pkt. 2
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do umorzenia postępowania egzekucyjnego na wniosek dłużnika.
k.p.c. art. 108 § §1
Kodeks postępowania cywilnego
Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania.
k.p.c. art. 98 § §1 i 3
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada obciążenia strony przegrywającej kosztami postępowania.
k.p.c. art. 99
Kodeks postępowania cywilnego
Zakres kosztów podlegających zwrotowi.
k.p.c. art. 105 § §1
Kodeks postępowania cywilnego
Obciążenie strony kosztami sądowymi.
u.k.s.c. art. 113 § ust. 1
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Podstawa do odstąpienia od obciążenia strony kosztami sądowymi.
k.p.c. art. 363 § §1
Kodeks postępowania cywilnego
Określa moment uzyskania przez orzeczenie przymiotu prawomocności.
k.p.c. art. 167
Kodeks postępowania cywilnego
Skutki dokonania czynności procesowej po upływie terminu.
k.c. art. 6
Kodeks cywilny
Ciężar dowodu.
k.p.c. art. 232 § zd.1
Kodeks postępowania cywilnego
Obowiązek przedstawienia dowodów przez strony.
k.p.c. art. 233 § §1
Kodeks postępowania cywilnego
Ocena dowodów przez sąd.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Oddalenie apelacji.
k.p.c. art. 391 § §1
Kodeks postępowania cywilnego
Zakres rozpoznania sprawy przez sąd drugiej instancji.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Postanowienie z dnia 9 stycznia 2013 r. nie było prawomocne i nie mogło stanowić podstawy odpowiedzialności odszkodowawczej. • Nawet jeśli postanowienie było wadliwe, nie było ono rażąco niezgodne z prawem. • Powód nie wykazał poniesienia szkody, gdyż kwoty alimentów nie zostały od niego wyegzekwowane. • Powód nie podjął działań prawnych w celu umorzenia postępowania egzekucyjnego, co obciąża go jako przyczynę ewentualnej szkody. • Brak adekwatnego związku przyczynowego między ewentualnym wadliwym orzeczeniem a rzekomą niemożnością uzyskania kredytu.
Odrzucone argumenty
Postanowienie z dnia 9 stycznia 2013 r. było rażąco niezgodne z prawem i stanowiło podstawę do dochodzenia odszkodowania. • Powód poniósł straty w wyniku prowadzonej egzekucji oraz nie mógł wznowić działalności gospodarczej z powodu wpisu do Krajowego Rejestru Dłużników.
Godne uwagi sformułowania
Do skutecznego dochodzenia odszkodowania na podstawie art. 424 1b kpc należy ponadto wykazać bezprawność orzeczenia sądowego. • Za orzeczenie niezgodne z prawem uznaje się orzeczenie niewątpliwie sprzeczne z zasadniczymi i niepodlegającymi różnej wykładni przepisami, z ogólnie przyjętymi standardami rozstrzygnięć albo wydane w wyniku szczególnie rażąco błędnej wykładni lub niewłaściwego zastosowania prawa, a więc stanowiące „oczywistą i rażącą obrazę prawa" • Powód nie wykazał faktu poniesienia szkody w rozpoznawanej sprawie. • Wszelkie zaniechania i uchybienia w tym względzie zarówno strony, jak i jej pełnomocnika obciążają stronę.
Skład orzekający
Andrzej Roman
przewodniczący
Ryszard Biegun
sędzia
Piotr Łakomiak
sędzia-sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących odpowiedzialności odszkodowawczej za orzeczenia sądowe, w szczególności wymogów prawomocności i rażącej niezgodności z prawem, a także konieczności wykazania szkody i związku przyczynowego."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej związanej z postępowaniami o alimenty i zabezpieczenie, a jego zastosowanie do innych spraw wymaga analizy indywidualnych okoliczności.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje złożoność dochodzenia odszkodowania za rzekomo wadliwe orzeczenia sądowe i podkreśla znaczenie prawomocności oraz wykazania szkody. Jest to interesujące dla prawników procesowych i zajmujących się odpowiedzialnością deliktową.
“Czy wadliwe postanowienie sądu zawsze oznacza odszkodowanie? Kluczowe zasady odpowiedzialności Skarbu Państwa.”
Dane finansowe
WPS: 11 523,12 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.