II CA 819/13

Sygn. akt II Ca 819/13Sygn. akt II Ca 819/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 17 grudnia 2013r. Sąd Okręgowy w Świdnicy, II Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Anatol Gul Sędziowie: SO Aleksandra Żurawska SO Piotr Rajczakowski Protokolant: Bogusława Mierzwa po rozpoznaniu w dniu 17 grudnia 2013r. w Świdnicy na rozprawie sprawy z powództwa B. A. przeciwko (...) SA w W. o zapłatę 1.509 zł na skutek apelacji powoda od wyroku Sądu Rejonowego w Ząbkowicach Śląskich z dnia 26 lipca 2013 r., sygn. akt I C 414/13 I. oddala apelację; II. zasądza od powoda na rzecz strony pozwanej 90 zł kosztów postępowania apelacyjnego. Sygn. akt II Ca 819/13 UZASADNIENIE Zaskarżonym wyrokiem z dnia 26 lipca 2013 r. Sąd Rejonowy w pkt I umorzył postępowanie co do kwoty 1.509 zł, w pkt II oddalił dalej idące powództwo, zaś w pkt III orzekł o kosztach procesu. Sąd Rejonowy ustalił następujący stan faktyczny. Na skutek wypadku komunikacyjnego, który miał miejsce dnia 09 maja 2011 r. zniszczeniu uległ towar stanowiący własność firmy (...) Sp. z o.o. przewożony przez pojazd H. i A. K. . Wyrokiem z dnia 21 września 2012r. w sprawie sygn. akt VI GC 172/12 Sąd Okręgowy w Legnicy zasądził solidarnie od A. i H. K. na rzecz (...) Sp. z o.o. w J. , tytułem odszkodowania za utracony towar kwotę 127.738,34 zł z odsetkami ustawowymi od dnia 27 maja 2011 r. do dnia zapłaty i kosztami procesu. Sprawca wypadku komunikacyjnego z dnia 09 maja 2011 r. posiadał ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych w pozwanym (...) S.A w W. . Pismem z dnia 7 lutego 2013 r. pełnomocnik A. i H. K. poinformował stronę pozwaną, iż w wyniku przedmiotowego wypadku doszło do utraty towaru firmy (...) Sp. z o.o. W związku z wyrokiem Sądu Okręgowego w Legnicy z dnia 21 września 2012 r. i przyjęciem przez pozwaną odpowiedzialności za zdarzenie, wnieśli oni o wszczęcie postępowania likwidacyjnego we wskazanym zakresie. Dnia 25 lutego 2013 r. A. i H. K. zawarli z Biurem (...) Sp. z o.o. w L. umowę przelewu wierzytelności, zgodnie z którą A. i H. K. przelali na rzecz tego Biura wierzytelność w wysokości 127.738,34 zł przysługującą im w stosunku do pozwanego (...) SA , a wynikającą z wyroku Sądu Okręgowego w Legnicy z dnia 21 września 2012 r. Pismem z dnia 7 lutego 2013 r. nabywcy wierzytelności zawiadomili stronę pozwaną o nabyciu wierzytelności i zażądali stosownej zapłaty. Dnia 26 lutego 2013 r. Biuro (...) Sp. z o.o. w L. zawarło z powodem B. A. umowę przelewu wierzytelności, zgodnie z którą Biuro przelało na rzecz powoda wierzytelność w wysokości 1.509 zł, stanowiącą część wierzytelności przysługującej mu w stosunku do (...) S.A. , a wynikającej z wyroku Sądu Okręgowego w Legnicy z dnia 21 września 2012 r. Pismem z dnia 5 czerwca 2013 r. pozwany (...) S.A. w W. zawiadomił powoda B. A. o przyznaniu powodowi odszkodowania w wysokości 1.509 zł za szkodę z dnia 09 maja 2011 r. Należność w kwocie 1.509 zł została powodowi wypłacona przekazem pocztowym. W toku trwającego procesu strona pozwana pismem z dnia 25 lipca 2013 r. zawiadomiła Sąd, iż ubezpieczyciel uzyskał wiadomość, iż A. i H. K. nie nabyli do chwili obecnej wierzytelności w stosunku do (...) S.A. gdyż nie zapłacili kwoty odszkodowania spółce (...) , nie prawdziwe jest zatem oświadczenie A. i H. K. złożone w cesji z dnia 25 lutego 2013 r., a także dalsze cesje. Rozważając tak ustalony stan faktyczny, Sąd Rejonowy stanął na stanowisku, iż ograniczenie powództwa w zakresie kwoty 1.509 zł, było zgodne z prawem, z zasadami współżycia społecznego i nie zmierzało do obejścia prawa, przez co Sąd, na podstawie art. 355 § 1 i 2 k.p.c. w zw. z art. 203 § 1 i 4 k.p.c. umorzył postępowanie co do kwoty 1.509 zł, zaś w pozostałym zakresie, tj. co do odsetek, powództwo oddalił. Za bezsporne zostało uznane to, że strona pozwana ponosi odpowiedzialność za skutki wypadku komunikacyjnego z dnia 09 maja 2011 r. W ocenie Sądu Rejonowego, w chwili dokonywania zapłaty kwoty głównej strona pozwana była przekonana o istnieniu wierzytelności powoda względem niej, a wynikającej z wyroku Sądu Okręgowego w Legnicy, która pierwotnie przysługiwała A. i H. K. . Pozwany podniósł, iż do momentu otrzymania nakazu zapłaty z dnia 17 maja 2013 r. nie wiedział o osobie wierzyciela, nie został bowiem wcześniej zawiadomiony o cesji wierzytelności, świadczenie spełnił niezwłocznie po uzyskaniu stosownej wiedzy (po otrzymaniu odpisu nakazu), a zatem nie dał powodów do wytoczenia powództwa. Za bezsporne zostało również uznane przez Sąd to, że A. i H. K. zawiadomili pozwanego o swojej wierzytelności pismem z dnia 7 lutego 2013 r., a dnia 25 lutego 2013 r. przelali oni tę wierzytelność na rzecz Biura (...) Sp. z o.o. w L. , które z kolei kilka dni później, to jest dnia 26 luty 2013 r. dokonało przelewu części tej wierzytelności na rzecz powoda. Pozwany nie został zawiadomiony o tej cesji. Pozwany nie był też przed procesem wzywany przez powoda do zapłaty dochodzonej pozwem należności. Pozwany zatem do chwili doręczenia mu odpisu nakazu zapłaty nie miał wiedzy o osobie wierzyciela i o wysokości jego wierzytelności, nie miał więc możliwości spełnienia świadczenia na rzecz wierzyciela przed wszczęciem postępowania sądowego, a świadczenie spełnił niezwłocznie po uzyskaniu takiej wiedzy. Sąd Rejonowy podkreślił, iż w niniejszej sprawie zawiadomienie pierwotnego wierzyciela strony pozwanej o wierzytelności, obie cesje wierzytelności i złożenie pozwu miały miejsce w krótkim odstępie czasu (pozew został złożony 8 maja 2013 r., a pismo pierwotnych wierzycieli do pozwanego datowane jest na dzień 7 lutego 2013 r.) i w tym czasie powód stał się trzecim z kolei wierzycielem tylko co do części wierzytelności. Pozwany zaś o nabyciu wierzytelności przez powoda nie został poinformowany ani przez zbywcę, ani przez nabywcę wierzytelności. Z tych też powodów Sąd uznał, że pozwany nie pozostawał w zwłoce w zapłacie świadczenia powodowi. Uiścił na jego rzecz dochodzoną pozwem kwotę niezwłocznie po otrzymaniu odpisu pozwu, więc nieuzasadnionym w ocenie Sądu było żądanie zasądzenia odsetek od tej kwoty od dnia wniesienia pozwu. Opierając się na treści art. 481 oraz 455 kc , Sąd Rejonowy zważył, iż w niniejszej sprawie pozwany spełnił świadczenie niezwłocznie po wezwaniu go do zapłaty przez powoda, to jest po otrzymaniu odpisu pozwu. Nie pozostawał w zwłoce, zatem żądanie powoda zasądzenia na jego rzecz odsetek ustawowych od dochodzonej pozwem kwoty zostało uznane za bezzasadne i tym samym oddalone. Wobec wcześniejszego spełnienia świadczenia nowe okoliczności podniesione przez pozwanego w piśmie z dnia 25 lipca 2013 r., a dotyczące skuteczności kolejnych cesji, w ocenie Sądu, nie miały znaczenia, a jak należy domniemywać z dołączonych do tego pisma dokumentów będą przedmiotem odrębnego postępowania. O kosztach procesu Sąd orzekł na podstawie art. 100 kpc . W apelacji od powyższego wyroku powód zaskarżając go w części oddalającej żądanie pozwu w przedmiocie zasądzenia odsetek ustawowych od kwoty 1.509,00 zł oraz w części znoszącej koszty między stronami tj. w pkt II i III, zarzucił: 1. naruszenie przepisu art. 98 § 1 i 3 w zw. z art. 99 kpc , poprzez nie zasądzenie na rzecz powoda kosztów niezbędnych do celowego dochodzenia praw i celowej obrony pomimo przegrania sprawy przez pozwaną, 2. naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię przepisów art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, UFG i PBUK przy określaniu zasadności roszczenia w zakresie odsetek. Wskazując na powyższe zarzuty, powód wniósł o zmianę zaskarżonego rozstrzygnięcia w pkt II i III poprzez zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda kwoty odsetek ustawowych od kwoty 1.509,00 zł od dnia wniesienia powództwa do dnia zapłaty, kosztów procesu w kwocie 617 zł. oraz kosztów postępowania apelacyjnego, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Sąd Okręgowy rozpoznając apelację oparł się na ustaleniach faktycznych Sądu Rejonowego i zważył co następuje. Apelacja nie jest uzasadniona, gdyż żądanie powoda nie mogło podlegać uwzględnieniu, aczkolwiek, w pierwszej kolejności z innych przyczyn, aniżeli wskazane w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. W piśmie z 25 lipca 2013r. złożonym w postępowaniu pierwszoinstancyjnym, strona pozwana podniosła nowe okoliczności, o których istnieniu powzięła wiadomość dopiero na krótko, co wynika z dołączonych dokumentów (k. 74 - 78), przed datą złożenia powyższego pisma. Jak wynika zatem z treści tego pisma jak i przedłożonych dokumentów, pozwana pismem z 19 lipca 2013r. (k. 74) została wezwana do zapłaty kwoty 127.738,34 zł., przez poszkodowaną Spółkę z o.o. (...) w J. , która, co wynika z pisma tej Spółki, dotychczas nie uzyskała zaspokojenia swojej wierzytelności w związku z utratą przewożonego towaru przez cedentów H. i A. K. . Również z załączonego do powyższego pisma wezwania do zwrotu spełnionego m. in. w niniejszej sprawie przez stronę pozwaną na rzecz powoda świadczenia, z 22 lipca 2013r. (k. 77), wynika że wyrok Sądu Okręgowego w Legnicy, VI Wydziału Gospodarczego, sygn. akt VI GC 172/12, zapadły przeciwko H. i A. K. w sprawie z powództwa (...) Spółki z o.o. w J. , o zapłatę wyżej wskazywanej kwoty 127.738,34 zł., jest nieprawomocny. Pomimo doręczenia odpisu powyższego pisma profesjonalnemu pełnomocnikowi powoda (k. 79), jak i poczynienia w tym przedmiocie przez Sąd pierwszej instancji ustaleń faktycznych (k. 85), pełnomocnik nie odniósł się w żaden sposób w dotychczasowym postępowaniu, w tym również w apelacji, do powyższych okoliczności, jak i, mimo prawidłowego zawiadomienia, nie stawił się na rozprawie apelacyjnej, skutkiem czego wyżej wskazane przez skarżącą okoliczności, zostały przez Sądy obu instancji uznane za przyznane ( art. 230 k.p.c. ). Gdy zaś z powyższych faktów wynika, że zbywcy wierzytelności i pierwotni wierzyciele - H. i A. K. dotychczas nie spełnili świadczenia na rzecz poszkodowanej Spółki z o.o. (...) (a już dodatkowo tylko zapadły na rzecz tej Spółki przeciwko cedentom wyrok nie uzyskał cechy prawomocności i nie stanowi tytułu wykonawczego), to ani cedenci, ani też kolejni cesjonariusze, nie mogli skutecznie nabyć wierzytelności przeciwko stronie pozwanej, ani na podstawie przepisu art. 518 k.c. , ani też jakiejkolwiek innej podstawie prawnej, w tym przepisów kodeksu cywilnego dotyczących umowy ubezpieczenia ( art. 805 i nast. k.c. ). Gdy zatem, w takich okolicznościach sprawy, roszczenie główne powoda dochodzone w niniejszym procesie nie było uzasadnione, to za takie nie mogło również zostać uznane roszczenie o odsetki, jak i o koszty procesu i stąd też żądania apelacji nie mogły w żadnym zakresie ani stopniu podlegać uwzględnieniu. Bezprzedmiotowe, w takim stanie sprawy, były już natomiast rozważania Sądu Rejonowego dotyczące bezzasadności powództwa, ale z innych przyczyn jak i odnoszące się do nich zarzuty apelacji. Mając powyższe na uwadze Sąd Okręgowy, na podstawie art. 385 kpc , oddalił apelację ( pkt I ), a o kosztach postępowania apelacyjnego ( pkt II ), orzekł na podstawie art. 98 § 1 i 3 związku z art. 99 i art. 391 § 1 k.p.c. oraz § 6 pkt 2 i § 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163 poz. 1349 ze zm.).