II CA 811/13

Sygn. akt II Ca 811/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 30 października 2013 r. Sąd Okręgowy w Białymstoku II Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie: Przewodniczący: SSO Barbara Puchalska Sędziowie: SSO Grażyna Wołosowicz SSR del. Jolanta Klimowicz-Popławska (spr.) Protokolant: st. sekr. sąd. Zofia Szczęsnowicz po rozpoznaniu w dniu 30 października 2013 r. w Białymstoku na rozprawie sprawy z powództwa Z. K. przeciwko (...) Spółce Akcyjnej w S. o zapłatę na skutek apelacji pozwanego od wyroku Sądu Rejonowego w Białymstoku z dnia 18 kwietnia 2013 r. sygn. akt I C 327/13 I. oddala apelację; II. zasądza od pozwanego na rzecz powoda kwotę 1.200 złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu odwoławczym. Sygn. akt II Ca 811/13 UZASADNIENIE Powód Z. K. w pozwie z dnia 13 lutego 2013 wnosił o zasądzenie od (...) Spółki Akcyjnej w S. kwoty 15.383 złotych wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 5 kwietnia 2012 roku do dnia zapłaty. Ponadto domagał się zasądzenia od pozwanego na jego rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych z wyodrębnieniem kosztów zastępstwa procesowego. Pozwany (...) Spółka Akcyjna w S. wnosił o oddalenie powództwa. Sąd Rejonowy w Białymstoku wyrokiem z dnia 18 kwietnia 2013 roku, sygn. akt I C 327/13, zasądził od pozwanego (...) Spółki Akcyjnej w S. na rzecz powoda Z. K. kwotę 15.383 złotych z 13 % w stosunku rocznym od dnia 5 kwietnia 2012 roku do dnia zapłaty (pkt I wyroku). Ponadto, zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 3.187 złotych tytułem zwrotu kosztów procesu. Sąd Rejonowy ustalił, że w dniu 5 marca 2012 roku około godziny 20 40 w pobliżu miejscowości M. , kierujący samochodem marki A. (...) o nr rej. (...) M. S. w wyniku wymuszenia pierwszeństwa spowodował kolizję drogową z pojazdem marki A. (...) o nr rej. (...) należącym do Z. K. , a kierowanym przez jego syna M. K. . Na skutek zdarzenia doszło do uszkodzenia pojazdu marki A. (...) . Sprawca zdarzenia posiadał w (...) Spółce Akcyjnej w S. , aktualne na datę zdarzenia ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych, potwierdzone polisą nr (...) . W dniu 8 marca 2012 roku poszkodowany zgłosił szkodę ubezpieczycielowi sprawcy. Pismem z dnia 4 kwietnia 2012 roku ubezpieczyciel przyznał właścicielowi auta, Z. K. odszkodowanie w wysokości 41.673,95 złotych. Wyrokiem z dnia 26 listopada 2012 roku w sprawie I C 845/12 Sąd Rejonowy w Białymstoku zasądził na rzecz powoda Z. K. od pozwanego (...) kwotę 10.100 złotych wraz z ustawowymi odsetkami w stosunku rocznym od dnia 9 kwietnia 2012 roku tytułem dalszego odszkodowania za szkodę powstała w samochodzie powoda A. (...) w wyniku zdarzenia z dnia 5 marca 2012 roku. W ramach wykonania prawomocnego orzeczenia Sądu (...) S.A. w S. wypłaciło na rzecz powoda kwotę 10.100 złotych, a ponadto dobrowolnie dalsze odszkodowanie w kwocie 12.548,68 złotych. Sąd I instancji wskazał, że w związku ze stanowiskiem stron prezentowanym w sprawie I C 845/12 Sądu Rejonowego w Białymstoku, w niniejszej sprawie bezsporne były zarówno okoliczności zdarzenia z dnia 5 marca 2010 roku, jak też odpowiedzialność pozwanego za szkodę zaistniałą w mieniu pozwanego w wyniku kolizji oraz zasada ustalenia wysokości szkody, tj. odniesienie jej do kosztów naprawy pojazdu. Poza sporem pozostawał również zakres uszkodzeń i koszt przywrócenia pojazdu do stanu sprzed powstania szkody, z jednym wyjątkiem, a mianowicie uszkodzeniem systemu nawigacji satelitarnej. Sąd Rejonowy podał, iż w zakresie spornej okoliczności, tj. związku uszkodzeń systemu nawigacji ze zdarzeniem, za które pozwany ponosi odpowiedzialność, obie strony powoływały się na opinię biegłego z zakresu (...) sporządzoną w sprawie I C 845/12, aczkolwiek każda z nich wyprowadzała z wypowiedzi biegłego inny wniosek. Powód podnosił, że w świetle treści opinii biegłego oraz złożonego w tamtej sprawie dokumentu sporządzonego przez zakład, który sprawdzał działanie systemu nawigacji po wypadku, nie budzi wątpliwości okoliczność związku uszkodzenia urządzenia z wypadkiem, z kolei pozwany wskazywał, że opinia biegłego nie obejmowała tej kwestii. Za podstawę rozstrzygnięcia Sąd I instancji przyjął opinię biegłego sądowego P. R. mając na uwadze, że mimo zakreślonego terminu na zgłaszanie zarzutów i zastrzeżeń, żadna ze stron nie kwestionowała tego dowodu, co stanowiło wyraz aprobaty dla przedstawionych przez biegłego wniosków i wyjaśnień. Sąd Rejonowy uznał, iż wobec niekwestionowana ww. opinii w sprawie o sygn. akt I C 845/12, jak też i w sprawie niniejszej, wnioski w niej zawarte za wiążące. Podał, że z opinii tej wynika, że koszty naprawy uszkodzeń pojazdu powoda wynoszą 79.706,07 złotych i obejmują także koszt wymiany systemu nawigacji satelitarnej. Zaznaczył, że biegły w pisemnej opinii uzupełniającej powołując się na badania nawigacji w serwisie elektronicznym stwierdził, że nie można naprawić tego urządzenia, w związku z czym wysokość szkody obejmuje łącznie kwotę 79.706,07 zł. Okoliczność uszkodzenia systemu nawigacji w wyniku uderzenia pojazdu oraz braku możliwości naprawy urządzenia wynika z oświadczenia T. P. prowadzącego zakład (...) (k. 69). Mając na uwadze ustalenia dokonane w sprawie I C 845/12 i przeprowadzone w jej toku przez Sąd dowody, Sąd Rejonowy przyjął, że żądanie zasądzenia kwoty 15.383 złote z odsetkami od daty wskazanej w pozwie jest uprawnione w świetle przepisów art. 363 § 1 kc w zw. z art. 361 § 2 kc oraz zgodne z przepisami ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych ( Dz. U. nr 124, poz. 1152 ) . O kosztach procesu Sąd Rejonowy orzekł na podstawie art. 98 kpc , § § 2, 4 i 6 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu ( Dz. U. Nr 163, poz. 1348 z późn. zm. ), części IV załącznika do ustawy z dnia 16 listopada 2006 roku o opłacie skarbowej ( Dz. U., nr 225, poz. 1635 ). Apelację od powyższego wyroku wniósł pozwany, zaskarżając go w całości, zarzucając mu: 1. naruszenie przepisów prawa materialnego, a zwłaszcza: - art. 361 § 2 k.p.c. , art. 805 k.c. oraz art. 824 1 § 1 k.c. poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, polegające na zasądzeniu odszkodowania przekraczającego wysokość poniesionej szkody; - art. 361 § 1 k.c. oraz art. 822 k.c. poprzez uznanie, że żądaniem, mieszczącym się w zakresie odpowiedzialności ubezpieczyciela jest zwrot kosztów wymiany systemu nawigacji satelitarnej; 2. istotne naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, w tym zwłaszcza art. 233 § 1 k.p.c. , polegające na nieprawidłowej ocenie opinii biegłego, a co tym idzie dowolnej ocenie sprzecznej z logicznym rozumowaniem, iż sporny element, tj. uszkodzona nawigacja jest następstwem wypadku z dnia 5 marca 2012 roku. Z uwagi na powyższe zarzuty wniósł: o zmianę wyroku w punkcie I poprzez oddalenie powództwa o zapłatę w całości, a w konsekwencji o zmianę zawartego w punkcie II wyroku rozstrzygnięcia w przedmiocie kosztów procesu i zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego wraz z należną opłatną skarbową od udzielonego pełnomocnictwa procesowego według norm przepisanych; zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów postępowania apelacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego wraz z należną opłatną skarbową od udzielonego pełnomocnictwa procesowego, według norm przepisanych; ewentualnie o uchylenie wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. SĄD OKRĘGOWY ZWAŻYŁ, CO NASTĘPUJE: Apelacja nie zasługiwała na uwzględnienie. Wbrew twierdzeniom skarżącego Sąd Rejonowy dokonał prawidłowych ustaleń faktycznych, należycie i wszechstronnie ocenił materiał dowodowy zgromadzony w sprawie, nie przekraczając zasady swobodnej oceny dowodów, trafnie opierając swoje ustalenia w zakresie wysokości kosztów naprawy pojazdu na opinii biegłego sądowego z zakresu techniki samochodowej P. R. , ze sprawy o sygn. akt I C 845/12 Sądu Rejonowego w Białymstoku i słusznie przyjmując, że nawigacja w samochodzie marki A. (...) o nr rej. (...) , została uszkodzona na skutek zdarzenia z dnia 5 marca 2012 roku. Poczynione przez Sąd I instancji ustalenia faktyczne oraz przyjętą ocenę prawną, Sąd Okręgowy w pełni podziela i przyjmuje za własne bez potrzeby ponownego ich przytaczania. Odnosząc się do sformułowanych w apelacji zarzutów w pierwszej kolejności należy wskazać, iż chybione jest stanowisko skarżącego co do naruszenia przez Sąd Rejonowy art. 233 § 1 k.p.c poprzez błędną, pozbawioną logiki interpretację opinii biegłego P. R. ze sprawy I C 845/12 w kwestii uszkodzenia nawigacji satelitarnej w wyniku przedmiotowej kolizji. Należy podkreślić, co wynika wprost z treści omawianej opinii, że biegły ustalił zakres uszkodzeń pojazdu zgodnie z oceną techniczną pozwanego oraz na podstawie dokonanych przed sporządzeniem opinii oględzin samochodu (opinia biegłego - k. 23 akt sprawy sygn. I C 845/12 Sądu Rejonowego w Białymstoku). Z załączonych do sprawy akt szkodowych wynika natomiast, iż w kalkulacji kosztów naprawy sporządzonej w dniu 13 marca 2012 roku na potrzeby likwidacji szkody przez pozwanego (...) Spółka Akcyjna w S. uwzględniona została nawigacja satelitarna. W związku z tym, że na etapie oględzin pojazdu przez biegłego, który stwierdził, że wyświetlacz nawigacji nie działa, wątpliwa była kwestia naprawy bądź wymiany nawigacji, poszkodowany zobowiązał się do dostarczenia opinii z serwisu elektronicznego dotyczącej możliwości naprawy nawigacji. Z opisanych względów biegły w opinii z dnia 8 sierpnia 2012 roku oszacował szkodę w dwóch wariantach: jeden z uwzględnieniem nawigacji na kwotę 79.706,07 zł brutto oraz drugi bez uwzględnienia nawigacji na kwotę 64.925,28 zł brutto . Należy zatem wnioskować za Sądem Rejonowym, że szacunek przez biegłego kosztów naprawy pojazdu w opinii zasadniczej w dwóch wariantach wynikał z braku wiadomości specjalnych rzeczoznawcy co do możliwości naprawy lub wymiany urządzenia elektronicznego, jakim jest system nawigacji satelitarnej, a nie był podyktowany, jak sugeruje skarżący, wątpliwością co do istnienia związku przyczynowo – skutkowego pomiędzy uszkodzeniem przedmiotowego urządzenia, a wypadkiem drogowym z dnia 5 marca 2012 roku. Trzeba podkreślić, że w opinii uzupełniającej z dnia 15 października 2012 roku, po uzyskaniu informacji z serwisu elektronicznego, biegły stwierdził już jednoznacznie, że urządzenia nie da się naprawić, a więc wysokość kosztów naprawy pojazdu winna być ustalona zgodnie z wariantem I, tj. w wysokości 79.706,07 złotych brutto (k. 81 akt sprawy IC 845/12 Sądu Rejonowego w Białymstoku). W opisanym stanie rzeczy Sąd Rejonowy prawidłowo uwzględnił jako podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia opinię zasadniczą biegłego wraz z opinią uzupełniającą i słusznie przyjął wysokość szkody na kwotę 79.706,07 złotych. Należy przy tym zaznaczyć, że powołana opinia biegłego, zarówno w wersji pierwotnej, jak i po jej pisemnym uzupełnieniu, nie była kwestionowana przez pozwanego w sprawie I C 845/12. W sprawie niniejszej, w odpowiedzi na pozew, pozwany podważył istnienie związku przyczynowego między zdarzeniem z dnia 5 października 2012 roku a uszkodzeniem nawigacji satelitarnej, jednakże nie poparł swego stanowiska żadnymi dowodami, a powołał się jedynie na wyżej opisaną opinię biegłego w wariancie II. Taka argumentacja pozwanego, wobec jednoznacznej treści opinii biegłego jako całości, tj. przy uwzględnieniu opinii uzupełniającej, słusznie nie została uznana za skuteczną przez Sąd Rejonowy. Wnioski zawarte w opinii biegłego co do zakresu uszkodzeń pojazdu i kosztów naprawy są stanowcze i w żaden sposób nie zostały przez skarżącego zakwestionowane. Należy raz jeszcze podkreślić, że sam pozwany sporządzając na potrzeby postępowania likwidacyjnego kalkulację naprawy pojazdu w dniu 13 marca 2012 roku, a więc zaledwie kilka dni po zdarzeniu, wskazał w części dotyczącej cennika prac naprawczych, iż naprawa tablicy rozdzielczej przedmiotowego pojazdu obejmuje między innymi radio/układ nawigacji i sterowanie nawigacji (akta szkodowe, strona 3-4 kalkulacji naprawy nr. (...) ). Powyższa okoliczność w powiązaniu z informacją z serwisu elektronicznego co do uszkodzenia nawigacji na skutek uderzenia pojazdu, przemawia za istnieniem związku przyczynowego między kolizją a uszkodzeniem systemu nawigacji, mało prawdopodobne jest bowiem by stwierdzone uszkodzenie urządzenia przez samego pozwanego nastąpiło w krótkim okresie między kolizją a sporządzeniem kalkulacji naprawy przez pozwanego. Należy zaznaczyć, że z materiału dowodowego nie wynika aby pomiędzy dniem 5 marca 2012 roku a 13 marca 2012 roku, poważnie uszkodzony już samochód uległ kolejnemu wypadkowi, skutkującemu zniszczeniem systemu nawigacji. Na potwierdzenie takiego zdarzenia, ewentualnie na okoliczność uszkodzenia urządzenia jeszcze przed kolizją pozwany nie zaoferował Sądowi I instancji żadnych dowodów. W konsekwencji, wobec prawidłowego ustalenia przez Sąd Rejonowy wysokości szkody, nie zasługiwały również na uwzględnienie podniesione przez pozwanego zarzuty co do naruszenia prawa materialnego. Sąd Rejonowy, przyjmując w niniejszym postępowaniu, że koszty naprawy pojazdu powoda wynoszą 79.706,07 złotych brutto, słusznie zasądził na rzecz Z. K. od (...) Spółka Akcyjna w S. kwotę uzupełniającą odszkodowanie w wysokości 15.383 zł wraz z dochodzonymi odsetkami. Należy zaznaczyć, że powyższa kwota wraz kwotami, które pozwany uiścił powodowi dobrowolnie w wysokości 41.673,95 zł i 12.548,68 zł i wyniku realizacji wyroku w sprawie IC 845/12 w wysokości 10.100 zł, odpowiadają wysokości poniesionej przez powoda szkody. Mając na względzie powyższe, na mocy art. 385 k.p.c. Sąd Okręgowy oddalił apelację pozwanego jako bezzasadną. W punkcie II wyroku Sąd orzekł o kosztach postępowania odwoławczego na podstawie art. 98 § 1 i 3 k.p.c. zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik postępowania, ustalając wysokość kosztów zastępstwa procesowego na mocy § 2 ust. 1, § 6 pkt 5, § 13 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348).