II CA 808/16
Podsumowanie
Sąd Okręgowy oddalił apelację Gminy Miejskiej K. od wyroku Sądu Rejonowego, uznając, że powódka nie wykazała wysokości dochodzonej należności za wodę i ścieki.
Gmina Miejska K. domagała się od A. P. zapłaty za wodę i ścieki, jednak Sąd Rejonowy oddalił powództwo, a Sąd Okręgowy utrzymał ten wyrok w mocy. Sąd odwoławczy uznał, że powódka nie wykazała zasadności dochodzonej kwoty, nie przedkładając dokumentów ani regulaminu określającego sposób rozliczeń, a jedynie prywatne zestawienia kosztów. Podkreślono, że ciężar dowodu spoczywał na powodzie, który nie udowodnił, że pozwana zużyła wskazaną ilość wody i że rozliczenie było prawidłowe.
Sąd Okręgowy w Krakowie, rozpoznając sprawę z powództwa Gminy Miejskiej K. przeciwko A. P. o zapłatę, oddalił apelację strony powodowej od wyroku Sądu Rejonowego dla Krakowa – Krowodrzy. Sąd Okręgowy podzielił ustalenia faktyczne i ocenę prawną Sądu pierwszej instancji, przyjmując je za własne. Podstawą rozstrzygnięcia było stwierdzenie, że strona powodowa nie wykazała wysokości dochodzonej należności za wodę i ścieki. Sąd podkreślił, że zgodnie z zasadą kontradyktoryjności (art. 232 k.p.c. w zw. z art. 6 k.c.), strona, która nie przedstawiła wystarczających dowodów na poparcie swoich twierdzeń, ponosi ryzyko niekorzystnego rozstrzygnięcia. W tej sprawie powódka nie przedłożyła dokumentów ani regulaminu określającego sposób rozliczenia opłat, a jedynie tabelaryczne zestawienia kosztów, które Sąd uznał za dokumenty prywatne, potwierdzające jedynie obciążenie pozwanej, a nie faktyczne zużycie mediów. Sąd wskazał, że pozwana kwestionowała metodologię wyliczenia kosztów, a powódka powinna była udowodnić zasady rozliczeń i prawidłowość przedstawionego rozliczenia. Brak było również wyjaśnienia przyczyn korekty rozliczenia za rok 2011. Sąd Okręgowy uznał, że powódka nie wykazała obowiązku zapłaty dalszych kwot przez pozwaną, a ciężar dowodu w tym zakresie spoczywał na niej. Zarzut naruszenia art. 405 k.c. (bezpodstawne wzbogacenie) został uznany za bezzasadny, ponieważ stosunek prawny wynikał z umowy najmu, a nie z bezpodstawnego wzbogacenia. Sąd oddalił apelację na podstawie art. 385 k.p.c.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, strona powodowa nie wykazała wysokości dochodzonej należności.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że przedstawione przez powoda zestawienia kosztów były dokumentami prywatnymi, które nie dowodziły faktycznego zużycia mediów przez pozwaną ani prawidłowości rozliczenia. Brak było regulaminu lub umowy określającej sposób rozliczeń, a ciężar dowodu spoczywał na powodzie.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie apelacji
Strona wygrywająca
A. P.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Gmina Miejska K. | instytucja | powód |
| A. P. | osoba_fizyczna | pozwana |
Przepisy (10)
Główne
k.p.c. art. 232
Kodeks postępowania cywilnego
Obowiązek stron do wskazywania dowodów dla stwierdzenia faktów, z których wywodzą skutki prawne.
k.c. art. 6
Kodeks cywilny
Rozłożenie ciężaru dowodu.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa orzekania przez sąd odwoławczy w przedmiocie oddalenia apelacji.
Pomocnicze
k.p.c. art. 505¹ § pkt 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do rozpoznania sprawy w postępowaniu uproszczonym ze względu na wartość przedmiotu sporu i charakter roszczenia.
k.p.c. art. 505¹³ § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do sporządzenia uzasadnienia wyroku w postępowaniu uproszczonym bez prowadzenia postępowania dowodowego.
k.p.c. art. 245
Kodeks postępowania cywilnego
Dowodowa wartość dokumentów prywatnych.
k.c. art. 405
Kodeks cywilny
Przepis dotyczący bezpodstawnego wzbogacenia, nieaplikowalny w tej sprawie.
k.c. art. 353¹
Kodeks cywilny
Zasada swobody umów, w kontekście umowy najmu.
u.o.p.l. art. 9 § ust. 5 i 6
Ustawa o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego
Przepisy dotyczące rozliczeń kosztów związanych z lokalami mieszkalnymi.
k.c. art. 118
Kodeks cywilny
Przepis dotyczący przedawnienia roszczeń, nieaplikowalny z uwagi na niewykazanie zasadności roszczenia.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Strona powodowa nie wykazała wysokości dochodzonej należności. Przedłożone przez powoda zestawienia kosztów są dokumentami prywatnymi i nie dowodzą faktycznego zużycia mediów. Brak regulaminu lub umowy określającej sposób rozliczenia mediów. Ciężar dowodu co do zasadności roszczenia spoczywał na powodzie. Stosunek prawny wynikał z umowy najmu, a nie z bezpodstawnego wzbogacenia.
Godne uwagi sformułowania
strona, która nie przytoczyła wystarczających dowodów na poparcie swych twierdzeń ponosi ryzyko niekorzystnego dla siebie rozstrzygnięcia przedłożone przez stronę powodową tabelaryczne zestawienia kosztów, zaliczek i wyników rozliczeń stanowiły jedynie dokumenty prywatne nie przesądzając, że wskazywane w nich kwoty odpowiadają wysokości kosztów rzeczywiście obciążających pozwaną
Skład orzekający
Grzegorz Buła
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Wykazanie, że dokumenty prywatne (zestawienia kosztów) same w sobie nie stanowią dowodu na zasadność roszczenia, a ciężar dowodu w sprawach o zapłatę spoczywa na powodzie, który musi udowodnić wysokość i podstawę dochodzonej kwoty."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku odpowiednich dokumentów i regulaminów rozliczeniowych w kontekście umowy najmu lokalu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje fundamentalne zasady postępowania cywilnego dotyczące ciężaru dowodu i wartości dowodowej dokumentów prywatnych, co jest istotne dla praktyków prawa.
“Czy prywatne zestawienie kosztów wystarczy, by wygrać sprawę o zapłatę? Sąd Okręgowy odpowiada.”
Sektor
nieruchomości
Lexedit Research — analiza prawna z AI
Zadaj pytanie prawne i otrzymaj dogłębną analizę opartą o orzecznictwo, przepisy i doktrynę. Agent AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne przepisy.
Analiza orzecznictwa
Wyszukiwanie i analiza orzeczeń sądów powszechnych, SN i NSA
Aktualne przepisy
Treść ustaw i kodeksów w brzmieniu na dowolną datę z ISAP
Komentarze doktrynalne
Dostęp do komentarzy do kluczowych przepisów prawa
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Sygnatura akt II Ca 808/16 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 30 sierpnia 2016 r. Sąd Okręgowy w Krakowie II Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie: Przewodniczący: SSO Grzegorz Buła Protokolant: protokolant sądowy M. Ł. po rozpoznaniu w dniu 30 sierpnia 2016 r. w Krakowie na rozprawie sprawy z powództwa Gminy Miejskiej K. przeciwko A. P. o zapłatę na skutek apelacji strony powodowej od wyroku Sądu Rejonowego dla Krakowa – Krowodrzy w Krakowie z dnia 15 grudnia 2015 r., sygnatura akt I C 1812/15/K oddala apelację. SSO Grzegorz Buła UZASADNIENIE wyroku z dnia 30 sierpnia 2016 roku Niniejsza sprawa została rozpoznana przez Sąd Okręgowy w postępowaniu uproszczonym ze względu na wartość przedmiotu sporu i fakt, iż roszczenie objęte powództwem wynikało z umowy ( art. 505 1 pkt 1 k.p.c. ). Sąd Odwoławczy nie prowadził postępowania dowodowego, zatem uzasadnienie wyroku zostało sporządzone na podstawie art. 505 13 § 2 k.p.c. i obejmuje wyjaśnienie podstawy prawnej rozstrzygnięcia z przytoczeniem przepisów prawa. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Apelacja nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd Okręgowy podziela w całości ustalenia faktyczne poczynione przez Sąd Rejonowy oraz dokonaną przez ten Sąd ocenę prawną, i przyjmuje je za własne. Na gruncie procesu cywilnego obowiązuje zasada kontradyktoryjności, czego wyrazem jest przede wszystkim dyspozycja art. 232 k.p.c. , określająca obowiązek stron do wskazywania dowodów dla stwierdzenia faktów, z których wywodzą skutki prawne, co z kolei jest potwierdzeniem reguły z art. 6 k.c. , wyznaczającej sposób rozłożenia ciężaru dowodu. Podkreślić należy, iż zasady art. 6 k.c. i art. 232 k.p.c. nie określają jedynie zakresu obowiązku zgłaszania dowodów, ale winne być rozumiane przede wszystkim w ten sposób, że strona, która nie przytoczyła wystarczających dowodów na poparcie swych twierdzeń ponosi ryzyko niekorzystnego dla siebie rozstrzygnięcia, o ile ciężar dowodu co do tych okoliczności na niej spoczywał. Zdaniem Sądu Okręgowego, podzielić należy stanowisko Sądu pierwszej instancji, iż strona powodowa nie wykazała wysokości dochodzonej należności. Podnieść należy, że strona powodowa w apelacji nie podniosła zarzutu dokonania przez Sąd Rejonowy błędnych ustaleń faktycznych, jak również zarzutu naruszenia art. 233 §1 k.p.c. Przyjąć zatem należy, iż strona powodowa akceptuje ustalenia faktyczne stanowiące podstawę wydania zaskarżonego wyroku. W ocenie Sądu Okręgowego zasadnie Sąd Rejonowy uznał, że dokonane w sprawie ustalenia nie uzasadniają uwzględnienia powództwa. Podnieść należy, iż z ustalonego faktu otrzymania przez pozwaną określonego rozliczenia kosztów korzystania z wody i odprowadzenia ścieków, a także uiszczenia wszelkich rachunków z tym związanych na rzecz dostawców w/w mediów, nie wynika, iż pozwana w istocie zużyła ilość wody, za którą strona powodowa domaga się zapłaty. Wskazać należy, że do akt sprawy nie przedłożono jakiegokolwiek dokumentu czy też regulaminu, z którego wynikałby sposób rozliczenia opłat dochodzonych pozwem. Sposób dokonywania tych rozliczeń nie wynika w szczególności z treści umowy najmu łączącej strony. Nie wiadomo także w jaki sposób, według jakich zasad, koszty korzystania z wody i odprowadzania ścieków, rozliczane były przez Wspólnotę Mieszkaniową, zarządzającą nieruchomością, w której położony jest lokal zajmowany przez pozwaną. W ocenie Sądu Okręgowego przedłożone przez stronę powodową tabelaryczne zestawienia kosztów, zaliczek i wyników rozliczeń stanowiły jedynie dokumenty prywatne, a więc stosownie do art. 245 k.p.c. były wyłącznie dowodem tego, że osoba, która je podpisała, złożyła oświadczenie zawarte w dokumencie. Tym samym, w istocie rozważane dokumenty obrazowały jedynie jaką kwotą z w/w tytułu strona powodowa obciążyła pozwaną A. P. i kiedy to nastąpiło, nie przesądzając, że wskazywane w nich kwoty odpowiadają wysokości kosztów rzeczywiście obciążających pozwaną za korzystanie z wody i odprowadzanie ścieków. Zdaniem Sądu Okręgowego wobec zakwestionowania przez pozwaną metodyki wyliczenia powyższych kosztów przez stronę powodową, ta ostatnia winna za pomocą wszelkich dostępnych sobie dowodów udowodnić zasadność dochodzonego roszczenia. Powinna zatem wykazać jakie zasady rozliczenia w/w mediów obowiązywały w okresach objętych powództwem, a także przedstawić dowody wykazujące, że rozliczenie przedstawione pozwanej przez stronę powodową było prawidłowe i dotyczyło rzeczywiście wody, której zużycie obciążało pozwaną. Tymczasem przedstawione przez stronę powodową rozliczenia zarówno za rok 2011, jak i 2012 nie zostały poparte jakąkolwiek argumentacją. Nie wiadomo także jakie były powody i podstawy dokonania po upływie wielu miesięcy korekty rozliczenia kosztów korzystania z wody i odprowadzania ścieków za rok 2011, czego konsekwencją było nałożenie na pozwaną obowiązku dodatkowego zapłacenia kwoty 562,25zł. W ocenie Sądu odwoławczego takie dowody strona powodowa była zobowiązana przedstawić już przy pozwie, a najpóźniej na skutek doręczenia jej sprzeciwu od nakazu zapłaty. Tam bowiem pozwana przedstawiła określone twierdzenia kwestionujące zasadność dochodzonego roszczenia. Jak wynika z twierdzeń pozwanej oraz dokumentów przedłożonych przez stronę powodową pozwana za rok 2011 i 2012 uiściła wszelkie obciążające ją zaliczki na poczet kosztów korzystania z wody i odprowadzania ścieków, pokryła niedobór, którym obciążono ją w pierwotnym rozliczeniu za rok 2011, a także poniosła pełne koszty używania wody w roku 2012, wyliczone według pomiarów wodomierza zainstalowanego w tamtym roku w jej mieszkaniu. W ocenie Sądu Okręgowego, trafnie przyjął Sąd Rejonowy, że strona powodowa nie wykazała, aby pozwana miała obowiązek zapłacić jeszcze jakiekolwiek dalsze kwoty z powyższego tytułu, a był to obowiązek dowodowy, który zgodnie z art. 6 k.c. obciążał właśnie Gminę Miejską K. jako powoda w tej sprawie. Z powyższych względów nie było podstaw do zasądzenia dochodzonej kwoty w oparciu o stosunek prawny łączący strony w okresie objętym wskazanymi rozliczeniami tj. na podstawie §4 umowy najmu z dnia 28 stycznia 2008r. w zw. z art. 353 1 k.c. i art. 9 ust. 5 i 6 ustawy z dnia 21 czerwca 2001r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (t.j. Dz.U. z 2014r. poz. 150 z późn. zm.). Za bezzasadny należy uznać zarzut naruszenia art. 405 k.c. , gdyż Sąd Rejonowy przepisu tego nie stosował. Przepis ten nie mógł zostać zastosowany w tej sprawie, wobec faktu, iż stosunek łączący strony wynikał z zawartej między nimi umowy najmu. Dodatkowo podnieść należy, że dla powstania roszczenia z tytułu bezpodstawnego wzbogacenia muszą być spełnione przesłanki tj. wzbogacenie o charakterze majątkowym kosztem zubożonego, związek między zubożeniem a wzbogaceniem, a także bezpodstawność wzbogacenia. Na uwzględnienie nie zasługuje twierdzenie skarżącej, że wobec niezapłacenia dochodzonych należności pozwana pozostaje bezpodstawnie wzbogacona. Nie przedstawiono, bowiem dowodów wskazujących na zasadność ich dochodzenia, tym samym brak było możliwości wykazania wzbogacenia pozwanej kosztem jednoczesnego pogorszenia sytuacji majątkowej strony skarżącej. Wobec braku wykazania zasadności dochodzonego roszczenia zbędne jest czynienie rozważań co do zarzutu naruszenia art. 118 k.c. Zarzut ten tylko wówczas miałby jakiekolwiek znaczenie w sprawie, gdyby ustalone zostało, że stronie powodowej przysługiwało określone roszczenie, a to w tej sprawie nie zostało wykazane. Z przytoczonych względów Sąd Okręgowy orzekł jak w sentencji na mocy art. 385 k.p.c. SSO Grzegorz Buła