II CA 798/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła roszczenia powodów F. S. i J. S. przeciwko Miastu P. o zapłatę wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z nieruchomości, na której posadowiony był rurociąg tłoczny. Sąd Rejonowy w Piotrkowie Trybunalskim wyrokiem z dnia 1 października 2013 r. zasądził od pozwanego na rzecz powodów kwotę 4 456,60 zł z odsetkami, odrzucając jednocześnie żądanie dodatkowych kwot za inne okresy oraz oddalając powództwo w pozostałym zakresie. Sąd Rejonowy oparł swoje rozstrzygnięcie na opinii biegłego rzeczoznawcy majątkowego, ustalając wysokość wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z nieruchomości. Powodowie wnieśli apelację, zarzucając naruszenie przepisów Konstytucji RP, przepisów prawa materialnego (m.in. art. 417¹ § 4 kc) oraz przepisów postępowania (m.in. art. 217 § 1 kpc, art. 232 kpc, art. 233 kpc, art. 328 § 2 kpc, art. 366 kpc). Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim, rozpoznając apelację, oddalił ją jako nieuzasadnioną. Sąd Okręgowy uznał, że Sąd Rejonowy nie naruszył przepisów Konstytucji RP ani przepisów prawa materialnego, wskazując m.in. na bezzasadność powołania art. 417¹ § 4 kc w tej sprawie. Odnosząc się do zarzutów naruszenia przepisów procesowych, Sąd Okręgowy stwierdził, że Sąd Rejonowy nie naruszył art. 366 kpc, ponieważ nie rozpoznawał żądania za okres objęty prawomocnym wyrokiem w innej sprawie (IC 67/05), a w tym zakresie pozew odrzucił. Sąd Okręgowy podkreślił, że sąd pierwszej instancji mógł dokonać własnych ustaleń co do wielkości powierzchni zajętej przez pozwanego i wysokości należnego wynagrodzenia, zwłaszcza że ustalenia z poprzedniej sprawy nie odpowiadały rzeczywistemu stanowi na gruncie. Sąd Okręgowy nie dopatrzył się również naruszenia art. 328 § 2 kpc, wskazując, że uzasadnienie Sądu Rejonowego było wystarczające. Jedynie w zakresie zarzutu naruszenia art. 217 kpc Sąd Okręgowy przyznał rację powodom, że sąd pierwszej instancji nie odniósł się do wniosku dowodowego o powołanie innego biegłego, jednak uznał, że uchybienie to nie miało wpływu na treść rozstrzygnięcia, gdyż dowód ten byłby zbędny. W konsekwencji, Sąd Okręgowy oddalił apelację powodów na podstawie art. 385 kpc.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUstalanie wysokości wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z nieruchomości w przypadku służebności przesyłu, stosowanie przepisów o powadze rzeczy osądzonej w kontekście kolejnych roszczeń dotyczących tej samej nieruchomości.
Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i interpretacji przepisów w kontekście konkretnej sprawy. Metodologia ustalania wynagrodzenia może być różna w zależności od okoliczności.
Zagadnienia prawne (3)
Jaka jest prawidłowa metoda ustalenia wysokości wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z nieruchomości, na której posadowiony jest rurociąg?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Wynagrodzenie powinno być ustalane w oparciu o stawki rynkowe, uwzględniając stopień ingerencji w prawo własności i wartość nieruchomości, a niekoniecznie na podstawie stawek czynszu dzierżawnego określonych w zarządzeniach prezydenta miasta.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na opinii biegłego rzeczoznawcy, który przyjął jako podstawę roczną stawkę wynagrodzenia w wysokości 6,4% wartości zajętej nieruchomości, uwzględniając stopień ingerencji i brak ograniczeń w użytkowaniu rolniczym nieruchomości.
Czy sąd jest związany ustaleniami faktycznymi i prawnymi poczynionymi w prawomocnie zakończonej sprawie dotyczącej tej samej nieruchomości, ale innego okresu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Sąd nie jest związany ustaleniami faktycznymi i poglądami prawnymi wyrażonymi w uzasadnieniu prawomocnego wyroku w innej sprawie, a jedynie sentencją co do przedmiotu rozstrzygnięcia między tymi samymi stronami.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy wyjaśnił, że powaga rzeczy osądzonej dotyczy sentencji wyroku, a nie jego motywów. Sąd pierwszej instancji mógł dokonać własnych ustaleń, ponieważ poprzedni wyrok dotyczył innego okresu, a ustalenia dotyczące szerokości zajętego pasa gruntu i metody ustalenia wynagrodzenia nie odpowiadały rzeczywistemu stanowi na gruncie.
Czy sąd pierwszej instancji naruszył przepisy postępowania poprzez nierozpoznanie wniosku dowodowego o powołanie innego biegłego?
Odpowiedź sądu
Sąd pierwszej instancji dopuścił się uchybienia poprzez nierozpoznanie wniosku dowodowego o powołanie innego biegłego, jednakże uchybienie to nie miało wpływu na treść rozstrzygnięcia, gdyż dowód ten był zbędny.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że wniosek o powołanie biegłego geodety lub matematyka w zakresie planimetrii był zbędny, ponieważ sąd dysponował wystarczającymi dowodami do ustalenia powierzchni zajętej przez rurociąg.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| F. S. | osoba_fizyczna | powód |
| J. S. | osoba_fizyczna | powód |
| Miasto P. | instytucja | pozwany |
Przepisy (16)
Główne
k.c. art. 230
Kodeks cywilny
Przepis art. 225 kc stosuje się odpowiednio do roszczeń właściciela o wynagrodzenie za korzystanie z rzeczy przez posiadacza służebności przesyłu.
k.c. art. 225
Kodeks cywilny
Posiadacz rzeczy jest obowiązany do wynagrodzenia za korzystanie z rzeczy.
k.c. art. 224 § 2
Kodeks cywilny
Od dnia, w którym posiadacz rzeczy dowiedział się o wytoczeniu przeciwko niemu powództwa o wydanie rzeczy, jest on obowiązany do wynagrodzenia za korzystanie z rzeczy.
Pomocnicze
k.c. art. 140
Kodeks cywilny
W granicach określonych przez ustawy i zasady współżycia społecznego właściciel może korzystać z rzeczy zgodnie ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem prawa.
k.c. art. 143
Kodeks cywilny
Własność gruntu rozciąga się na przestrzeń nad i pod jego powierzchnią w granicach określonych przez społeczno-gospodarcze przeznaczenie gruntu.
k.p.c. art. 199 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd odrzuca pozew, jeżeli (...) sprawa o to samo roszczenie między tymi samymi stronami jest w toku lub została prawomocnie osądzona.
k.p.c. art. 100
Kodeks postępowania cywilnego
W razie wzajemnego zniesienia się przez strony lub gdy żadna ze stron nie wygrała procesu, sąd może w całości lub w części znieść między stronami koszty postępowania lub zaliczyć je na poczet kosztów procesu.
k.c. art. 482 § 1
Kodeks cywilny
Jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, chociażby nie poniósł żadnej szkody i chociażby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik nie ponosi odpowiedzialności.
u.k.s.c. art. 113 § 1
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Skarb Państwa ponosi tymczasowo wydatki związane z czynnościami procesowymi, które nie zostały pokryte przez strony.
k.p.c. art. 366
Kodeks postępowania cywilnego
Wyrok prawomocny ma powagę rzeczy osądzonej tylko co do tego, co w związku z podstawą sporu stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia, a ponadto tylko między tymi samymi stronami.
k.p.c. art. 328 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Uzasadnienie wyroku powinno zawierać wskazanie podstawy faktycznej i prawnej rozstrzygnięcia.
k.p.c. art. 233
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd ocenia wiarygodność i moc dowodów według własnego przekonania na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału.
k.p.c. art. 232
Kodeks postępowania cywilnego
Strony są obowiązane przedstawiać dowody dla stwierdzenia faktów, z których wynikają ich prawa.
k.p.c. art. 217 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Strony mogą przytaczać dowo dy aż do zamknięcia rozprawy.
k.c. art. 417 § 1
Kodeks cywilny
Jeżeli szkoda została wyrządzona przez niewydanie aktu normatywnego, którego obowiązek wydania przewiduje przepis prawa, niezgodność z prawem niewydania tego aktu stwierdza sąd rozpoznający sprawę o naprawienie szkody.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd drugiej instancji oddala apelację, jeżeli jest bezzasadna.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sąd Rejonowy prawidłowo ustalił wysokość wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z nieruchomości w oparciu o opinię biegłego rzeczoznawcy. • Sąd Rejonowy prawidłowo odrzucił żądanie powodów za okresy, za które sprawa została już prawomocnie osądzona. • Sąd Rejonowy nie naruszył przepisów o powadze rzeczy osądzonej, ponieważ rozstrzygał o innym okresie niż w poprzedniej sprawie. • Ustalenia Sądu Rejonowego dotyczące szerokości zajętego pasa gruntu i metody ustalenia wynagrodzenia były prawidłowe i odpowiadały stanowi faktycznemu.
Odrzucone argumenty
Naruszenie przepisów Konstytucji RP. • Naruszenie przepisów prawa materialnego, w tym art. 417¹ § 4 kc. • Naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 217 § 1 kpc, art. 232 kpc, art. 233 kpc, art. 328 § 2 kpc, art. 366 kpc. • Błędna ocena dowodów i pominięcie zarzutów strony powodowej. • Niewłaściwe ustalenie szerokości zajętego pasa gruntu i metody ustalenia wynagrodzenia w porównaniu do poprzedniej sprawy.
Godne uwagi sformułowania
Okoliczność, że żądanie zgłoszone przez wnioskodawców nie zostało przez sąd w pełno uwzględnione i w tym zakresie rozstrzygnięcie sądu nie jest przez nich akceptowane nie oznacza, że pogwałcone zostały podstawowe reguły porządku prawnego. • Powagę rzeczy osądzonej ma w zasadzie tylko sentencja wyroku. Motywy nie wiążą sądu przy rozstrzyganiu sporu. • Ustalenia poczynione w poprzedniej sprawie nie odpowiadają rzeczywistemu stanowi na gruncie. • Dowód taki nie przeprowadził, nie wydał też formalnego postanowienia o oddaleniu tego wniosku. Powyższe uchybienie nie ma jednak wpływu na treść końcowego rozstrzygnięcia.
Skład orzekający
Paweł Hochman
przewodniczący
Stanisław Łęgosz
sprawozdawca
Mariusz Kubiczek
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalanie wysokości wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z nieruchomości w przypadku służebności przesyłu, stosowanie przepisów o powadze rzeczy osądzonej w kontekście kolejnych roszczeń dotyczących tej samej nieruchomości."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i interpretacji przepisów w kontekście konkretnej sprawy. Metodologia ustalania wynagrodzenia może być różna w zależności od okoliczności.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu bezumownego korzystania z nieruchomości, a orzeczenie wyjaśnia kwestie związane z ustalaniem wynagrodzenia i związaniem prawomocnymi wyrokami, co jest istotne dla praktyków.
“Jak ustalić wynagrodzenie za rurociąg na Twojej działce? Sąd Okręgowy wyjaśnia.”
Dane finansowe
WPS: 30 720 PLN
wynagrodzenie za bezumowne korzystanie z nieruchomości: 4456,6 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.