III RC 7/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Rejonowy w Mikołowie ustanowił rozdzielność majątkową między małżonkami z datą wsteczną od złożenia pozwu, zasądzając od pozwanej zwrot kosztów postępowania.
Powód wniósł o ustanowienie rozdzielności majątkowej z powodu faktycznej separacji, braku współdziałania w zarządzie majątkiem wspólnym oraz działań pozwanej naruszających interesy majątkowe. Pozwana wniosła o oddalenie powództwa, przyznając toczącą się sprawę rozwodową i brak podziału majątku. Sąd, uwzględniając faktyczną separację stron, konflikt i brak współpracy w zarządzaniu majątkiem, ustanowił rozdzielność majątkową z datą złożenia pozwu, obciążając pozwaną kosztami postępowania.
Sprawa dotyczyła wniosku powoda M. M. o ustanowienie rozdzielności majątkowej z jego małżonką A. M. Powód argumentował, że od października 2020 r. strony żyją w faktycznej separacji, nie mieszkają razem i nie współdziałają w zarządzie majątkiem wspólnym. Wskazał na głęboki konflikt, toczące się postępowanie rozwodowe, obciążenie nieruchomości kredytami spłacanymi przez niego oraz działania pozwanej polegające na dwukrotnej wypłacie środków ze wspólnego konta bez jego zgody. Pozwana wniosła o oddalenie powództwa, przyznając istnienie separacji i postępowania rozwodowego, ale zaprzeczając działaniom na szkodę powoda. Podkreśliła, że powód sam dysponował finansami rodziny i ograniczał jej dostęp do środków. Sąd Rejonowy w Mikołowie, analizując zebrany materiał dowodowy, w tym dokumenty i zeznania stron, ustalił, że małżonkowie od października 2020 r. żyją w faktycznej separacji, nie utrzymują kontaktów i są silnie skonfliktowani. Brak jest między nimi współpracy w zarządzie majątkiem wspólnym, co uzasadnia ustanowienie rozdzielności majątkowej. Sąd, powołując się na art. 52 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, uznał, że dalsze trwanie wspólności majątkowej może naruszać interesy majątkowe jednego z małżonków. Zgodnie z art. 52 § 2 k.r.o., sąd ustanowił rozdzielność majątkową z datą wsteczną, od dnia wniesienia pozwu (11 stycznia 2023 r.), uznając, że jest to uzasadnione faktyczną separacją i brakiem możliwości współdziałania. O kosztach postępowania orzeczono na zasadzie odpowiedzialności za wynik procesu, zasądzając od pozwanej na rzecz powoda kwotę 937 zł.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, istnieją ważne powody uzasadniające ustanowienie rozdzielności majątkowej.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że faktyczna separacja stron od października 2020 r., głęboki konflikt, brak współpracy w zarządzie majątkiem wspólnym oraz działania pozwanej naruszające interesy majątkowe powoda stanowią "ważne powody" w rozumieniu art. 52 § 1 k.r.o.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
ustanowienie rozdzielności majątkowej
Strona wygrywająca
M. M.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. M. | osoba_fizyczna | powód |
| A. M. | osoba_fizyczna | pozwana |
Przepisy (5)
Główne
k.r.o. art. 52 § § 1
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
"Ważne powody" to okoliczności, które w konkretnej sytuacji sprawiają, że dalsze trwanie wspólności majątkowej może pociągnąć za sobą naruszenie lub poważne zagrożenie interesu majątkowego jednego z małżonków i z reguły dobra założonej przez małżonków rodziny. Przykłady to trwonienie majątku, niegospodarność, uchylanie się od pomnażania majątku, a także separacja faktyczna uniemożliwiająca współdziałanie w zarządzie majątkiem wspólnym.
k.r.o. art. 52 § § 2
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Ustanowienie rozdzielności majątkowej może z zasady nastąpić nie wcześniej niż z dniem wytoczenia powództwa. W wyjątkowych wypadkach dopuszczalne jest ustanowienie rozdzielności majątkowej z datą wsteczną, w szczególności, jeżeli małżonkowie żyli w rozłączeniu.
Pomocnicze
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada odpowiedzialności za wynik procesu w zakresie kosztów postępowania.
Dz.U.2023.1935 t.j. art. § 4 ust. 1 pkt 7
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych
Podstawa ustalenia wynagrodzenia pełnomocnika.
k.c. art. 5
Kodeks cywilny
Może być brana pod uwagę przy ocenie zasadności powództwa w kontekście nadużycia prawa.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Faktyczna separacja stron od października 2020 r. Brak współdziałania w zarządzie majątkiem wspólnym. Głęboki konflikt między małżonkami. Działania pozwanej polegające na wypłacie środków ze wspólnego konta bez zgody powoda. Naruszenie lub poważne zagrożenie interesu majątkowego jednego z małżonków.
Odrzucone argumenty
Pozwana zaprzeczyła, by podejmowała działania zmierzające do przedłużenia postępowania rozwodowego. Pozwana zaprzeczyła, by wypłaciła jakieś środki bez wiedzy i zgody powoda. Pozwana twierdziła, że powód sam dysponował finansami rodziny i ograniczał jej kwoty.
Godne uwagi sformułowania
ustawić rozdzielność majątkową między małżonkami ważnych powodów naruszenie lub poważne zagrożenie interesu majątkowego jednego z małżonków separacja faktyczna małżonków uniemożliwiająca im współdziałanie w zarządzie majątkiem wspólnym nie jest przy tym istotne, czy zachodzi trwały i zupełny rozkład pożycia małżeńskiego ustanowienie rozdzielności majątkowej z datą wsteczną nie utrzymują w zasadzie ze sobą żadnych kontaktów, nie rozmawiają ze sobą i są ze sobą bardzo silnie skonfliktowane brak podstaw do utrzymywania fikcji wspólności ustawowej zasądza od pozwanej [...] kwotę [...] tytułem zwrotu kosztów postępowania
Skład orzekający
Magdalena Wicher-Kraszewska
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie ustanowienia rozdzielności majątkowej z datą wsteczną w przypadku faktycznej separacji i braku współpracy."
Ograniczenia: Każda sprawa o ustanowienie rozdzielności majątkowej jest oceniana indywidualnie pod kątem "ważnych powodów".
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu prawa rodzinnego - ustrojów majątkowych małżonków, a jej rozstrzygnięcie opiera się na analizie faktycznej separacji i braku współpracy, co jest częstym problemem w praktyce.
“Rozdzielność majątkowa z datą wsteczną – kiedy sąd może ją ustanowić?”
Dane finansowe
zwrot kosztów postępowania: 937 PLN
Sektor
rodzina
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt III RC 7/23 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 16 kwietnia 2024r. Sąd Rejonowy w Mikołowie - Wydział III Rodzinny i Nieletnich w składzie: Przewodniczący: Sędzia Magdalena Wicher-Kraszewska Protokolant: sekr. sądowy Małgorzata Łabudek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 kwietnia 2024 r. w M. sprawy z powództwa M. M. (1) przeciwko A. M. o ustanowienie rozdzielności majątkowej 1. ustanawia rozdzielność majątkową między małżonkami M. M. (1) i A. M. , wynikającą z zawarcia związku małżeńskiego w dniu 9 sierpnia 2003r. w Urzędzie Stanu Cywilnego w Ł. za numerem (...) z dniem 11 stycznia 2023r.; 2. zasądza od pozwanej A. M. rzecz powoda M. M. (1) kwotę 937 zł (dziewięćset trzydzieści siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Sygn. akt III RC 7/23 UZASADNIENIE W dniu 11 stycznia 2023r do tut. Sądu wpłynął pozew M. M. (1) przeciwko A. M. o ustanowienie rozdzielności majątkowej od dnia złożenia pozwu oraz zasądzenia od pozwanej na jego rzecz kosztów postępowania sądowego. W uzasadnieniu powód wskazał, że strony zawarły związek małżeński w formie konkordatowej w dniu 9 sierpnia 2003r, który został zarejestrowany w Urzędzie Stanu Cywilnego w Ł. . Jak podniósł powód od października 2020r strony nie mieszkają razem, istnieje pomiędzy nimi separacja faktyczna, która uniemożliwia współdziałanie w zarządzie majątkiem wspólnym. Od marca 2021r toczy się także postępowanie rozwodowe małżonków przed Sądem Okręgowym w Katowicach, które jak podał powód z uwagi na głęboki konflikt stron i postawę pozwanej jest i będzie postępowaniem długotrwałym. Powód podniósł, iż obie nieruchomości w których zamieszkują strony obciążone są kredytami, które obecnie on sam spłaca. Jak podał powód nie ma on też po wymianie zamków dokonanej przez pozwaną dostępu do nieruchomości przez nią zajmowanej. Małżonkowie nie informują się też wzajemnie o stanie majątku wspólnego. Ponadto jak wskazał, pozwana dwukrotnie bez jego zgody dokonała wypłaty środków zgromadzonych na wspólnym koncie, w tym przeznaczonych na spłatę kolejnych rat kredytu. Powyższe zachowanie pozwanej jego zdaniem daje dowód na brak możliwości porozumienia i współdziałania majątkiem wspólnym, co uzasadnia żądanie pozwu. W odpowiedzi na pozew z dnia 14 kwietnia 2023r pozwana wniosła o oddalenie powództwa i zasadzenie od powoda na jej rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Pozwana w uzasadnieniu przyznała, że toczy się pomiędzy stronami postępowanie rozwodowe, a strony nie dokonywały podziału majątku wspólnego i nie znosiły wspólności majątkowej. Jak podała w skład majątku wspólnego wchodzi mieszkanie w K. , dom w M. , działka położona w Ł. oraz środki zgromadzone na trzech rachunkach bankowych. Pozwana przyznała, iż nie partycypuje w spłacie kredytu albowiem nie posiada wystarczających środków, wskazując, iż powód nie uczestniczy w kosztach utrzymania mieszkającej z nią córki. Przyznała także, iż wymieniła zamki w zajmowanym przez nią domu z uwagi na wizyty powoda odbywające się pod jej nieobecność, podnosząc jednocześnie, iż pozwany nie udostępnił jej kluczy do zajmowanego przez siebie mieszkania w K. . Jednocześnie pozwana zaprzeczyła, by podejmowała jakiekolwiek działania zmierzające do przedłużenia postępowania rozwodowego, czy też wypłaciła jakieś środki bez wiedzy i zgody powoda. Jak podniosła to powód dysponował finansami rodziny i samodzielnie nimi rozporządzał, limitując jej kwoty 2.000zł lub 3.000zł na potrzeby rodziny, powód też z uwagi na swoje wysokie zarobki opłacał przez cały czas trwania małżeństwa kredyty. Jak podkreśliła, to powód wielokrotnie nadużywał jej zaufania w kwestiach finansowych samodzielnie dysponując wspólnym środkami, obecnie obie strony nie mają wglądu do własnych środków finansowych, samodzielnie się utrzymują i podejmują decyzje finansowe. W jej ocenie poza wyprowadzeniem się z domu powoda i skierowaniem pozwu o rozwód nie ma żadnych przesłanek do ustanowienia rozdzielności majątkowej stron, a niniejsze postępowanie ma na celu wyłącznie pogorszenie jej sytuacji finansowej. Sąd ustalił, co następuje: M. M. (1) i A. M. zawarli związek małżeński w dniu 9 sierpnia 2003 r. Z ich związku pochodzi dwoje dzieci, pełnoletni już syn M. lat 18 i córka K. lat 14. Pozwem z dnia 21 marca 2021r złożonym w Sądzie Okręgowym w Katowicach M. M. (1) wystąpił o orzeczenie rozwodu. W sprawie stron prowadzonej pod sygn. akt XVIIC 528/21 Sąd Okręgowy w Katowicach wydał w dniu 1 czerwca 2023r wyrok. Orzeczenie jest nieprawomocne obecnie prowadzone jest postępowanie apelacyjne. Małżonkowie do września 2020r zamieszkiwali wspólnie w domu stanowiącym ich wspólną własność położonym w M. . Początkiem października 2020r powód M. M. (1) wyprowadził się ze wspólnego domu stron i zamieszkała w K. w mieszkaniu również stanowiącym własność małżonków. Poza domem i mieszkaniem w skład majątku wspólnego wchodzą także nieruchomość gruntowa położoną w Ł. , samochód osobowy marki O. (...) , środki zgromadzone na rachunkach bankowych i rzeczy ruchome. Małżonkowie M. M. (1) i A. M. posiadają dwa kredyty hipoteczne zaciągnięte w D. Banku na zakup mieszkania i budowę domu, pierwszy zaciągnięty w 2006r na kwotę około 127.000 franków z miesięczną ratą około 2.900zł -3.100zł oraz drugi zawarty w 2011r na kwotę 400,000zł z miesięczna ratą około 2.700zł. Oba kredyty spłacane są przez powoda. M. M. (1) do grudnia 2021r pokrywał także wszelkie opłaty związane z utrzymaniem mieszkania w K. , w którym obecnie mieszka razem z synem oraz opłaty związane z utrzymaniem domu położonego w M. . Od stycznia 2022r opłaty związane z domem z pokrywa pozwana A. M. , która mieszka w nim razem z małoletnią córką stron K. . Powód partycypuje w kosztach utrzymania małoletniej córki w wysokości wynikającej z zabezpieczenie w sprawie rozwodowej wynoszącej od grudnia 2023r kwotę 3.000zł. Pokrywa też wszystkie wydatki związane z utrzymaniem pełnoletniego, uczącego się syna M. , który od stycznia 2021r razem z nim mieszka. Pozwana w żaden sposób nie uczestniczy w kosztach utrzymania syna. Powód M. M. (1) z zawodu jest ekonomistą, pełni funkcję członka zarządu i członka rady nadzorczej w kilku spółkach Grupy (...) i z tego tytułu osiąga łączne wynagrodzenie w kwocie około 23.000zł. Pozwana A. M. posiada wykształcenie prawnicze. W dacie rozstania stron zatrudniona była zakładzie komunalnym w K. ( tzw. spółce córce branży odpadowej), następnie w T. Sp. z o.o z miesięcznym wynagrodzeniem około 6.500zł, pracowała też w (...) sp. z o.o w K. jako przedstawiciel handlowy. Obecnie jak zeznała, od stycznia zatrudniona jest w firmie (...) S.A. z dochodem 9.600zł brutto. Każdy z małżonków posiada imienne konta bankowe na które przekazywane były środki pieniężne z wynagrodzenia za pracę. Ponadto małżonkowie posiadali konto wspólne, na które powód przekazywał część wynagrodzenia za pracę z przeznaczeniem na spłatę zaciągniętego kredytu. Pozwana na przestrzeni 2019/2020r dwukrotnie bez wiedzy powoda dokonała wypłaty środków pieniężnych zgromadzonych na wspólnym koncie na łączną kwotę około 20.000zł uniemożliwiając terminową spłatę kredytu. Ostatecznie zwrócona przez pozwaną została kwota 15.000zł. Małżonkowie nie zawierali żadnych umów majątkowych. Poza zaciągniętymi kredytami nie posiadają innych zadłużeń, nie zalegają z płatnością podatków, nie toczą się wobec nich żadne postępowania egzekucyjne. Strony są bardzo silnie ze sobą skonfliktowane, nie rozmawiają ze sobą i nie utrzymują żadnych kontaktów. Każdy z nich opłaca obecnie samodzielnie zajmowane przez siebie nieruchomości i nie informują się o działaniach podejmowanych wobec nich. Powód M. M. (1) podjął działania zmierzające do wytoczenia sprawy sądowej przeciwko bankowi w związku z zaciągniętym kredytem frankowym o jego unieważnienie lub zapłatę, które z uwagi na postawę pozwanej i brak współpracy nie doszły do skutku. Powód jak zeznał, rozważa także możliwość zaciągnięcia kredytu na zakup mieszkania dla syna M. w związku z jego usamodzielnieniem się i dalszymi planami edukacyjnymi.(dowód: (dowód: odpis aktu małżeństwa k. 15, z akt SO w Katowicach sygn. XVIIC 528/21pozew o rozwód k.270-271, odpowiedź na pozew k.272-281, wyrok SO w Katowicach z dnia 1 czerwca 2023r z uzasadnieniem k 284-300,postanwoienie SO w Katowicach z dnia 22 sierpnia 2022r k.282-283, postanowienie SA w Katowicach sygn. IACa 2623/23 z dnia 7 grudnia 2023r k301-302 , pismo Komornika przy SR w Mikołowie, k.18-25, zaświadczenie ZUS k. 124-125,139-141 zaświadczenie US k.123,142, zaświadczenia o wysokości zadłużenia 126-127,k,153, 199 wydruk operacji z rachunku k.143-149 ,k.160-167 wydruki korespondencji k.130-131,150-152, 168-174, 180-194, 262-263zeznania powoda M. M. (1) k.132-134, 195-196, zeznania pozwanej A. M. k,196-197, umowa kredytu k.200-240, umowa zlecenia k 241-243, porozumienie kredytobiorców, k.244-246, tytuł wykonawczy k.250-260, zawiadomienie US w K. k.261) Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił w oparciu o przytoczone dowody z dokumentów, których wiarygodność nie była kwestionowana przez żadną ze stron, a także na podstawie złożonych zeznań stron. Sąd co do zasady dał wiarę zeznaniom stron złożonym w sprawie z wyjątkiem części zeznań pozwanej dotyczącej rzekomej możliwości porozumiewania się z powodem i wspólnie podejmowanych decyzji albowiem nie znalazły one odzwierciedlenia w pozostałym materiale dowodowym zebranym w sprawie. Sąd pominął dowód o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego rzeczoznawcy na fakt wartości rzeczy i praw objętych postępowaniem uznając go za nieistotny dla rozstrzygnięcia sprawy i wykraczające poza przedmiot postępowania. Sąd zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 52 § 1 k.r.o. z ważnych powodów każdy z małżonków może żądać ustanowienia przez sąd rozdzielności majątkowej. Pojęcie „ważnych powodów” nie zostało przez ustawodawcę zdefiniowane, jednak w orzecznictwie i piśmiennictwie podkreśla się, że chodzi o okoliczności, które w konkretnej sytuacji sprawiają, że dalsze trwanie wspólności majątkowej pomiędzy małżonkami może pociągnąć za sobą naruszenie lub poważne zagrożenie interesu majątkowego jednego z małżonków i z reguły dobra założonej przez małżonków rodziny. Przykładowo przytacza się tu sytuacje, gdy jeden z małżonków trwoni majątek wspólny na skutek hulaszczego trybu życia, nadużywania alkoholu lub niegospodarności, czy w sposób zawiniony uchyla się od pomnażania majątku wspólnego. Ważnym powodem ustanowienia rozdzielności majątkowej przez sąd może być również separacja faktyczna małżonków uniemożliwiająca im współdziałanie w zarządzie majątkiem wspólnym, która w konkretnych okolicznościach wywołuje stan naruszenia lub poważnego zagrożenia interesu majątkowego jednego z małżonków i z reguły także dobra rodziny. Nie jest przy tym istotne, czy zachodzi trwały i zupełny rozkład pożycia małżeńskiego oraz który z małżonków jest winny separacji, choć ta ostatnia okoliczność może być brana pod rozwagę przy ocenie zasadności powództwa w świetle art. 5 k.c. Jeżeli chodzi o datę ustanowienia rozdzielności majątkowej, należy podkreślić, że zgodnie z treścią art. 52 § 2 k.r.o. ustanowienie rozdzielności majątkowej może z zasady nastąpić nie wcześniej niż z dniem wytoczenia powództwa. Jednak w wyjątkowych wypadkach dopuszczalne jest ustanowienie rozdzielności majątkowej z datą wsteczną, w szczególności, jeżeli małżonkowie żyli w rozłączeniu. W ocenie Sądu złożone powództwo zasługuje na uwzględnienie. Poza sporem jest, że małżonkowie M. M. (1) i A. M. od października 2020 r. nie mieszkają razem pozostając w faktycznej separacji. Strony od lat nie prowadzą już wspólnego gospodarstwa domowego, samodzielnie się utrzymując, od marca 2021r prowadzone jest postępowanie w sprawie o rozwód stron. Nie ulega wątpliwości także fakt, iż strony nie utrzymują w zasadzie ze sobą żadnych kontaktów, nie rozmawiają ze sobą i są ze sobą bardzo silnie skonfliktowane. Nie są w stanie i od dłuższego czasu nie współdziałają w zarządzie majątkiem wspólnym, ustały pomiędzy nimi więzi gospodarcze i finansowe, tym samym brak podstaw do utrzymywania fikcji wspólności ustawowej. Każda ze stron, w ocenie Sądu, powinna mieć możliwość samodzielnego podejmowania decyzji finansowych w swoich sprawach i samodzielnego ponoszenia ich konsekwencji. Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł zgodnie z żądaniem pozwu ustanawiając pomiędzy stronami rozdzielności majątkowej z datą 11 września 2023r tj. chwilą jego wniesienia. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 98 k.p.c. , zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik procesu. Sąd obciążył pozwaną A. M. , jako stronę przegrywającą obowiązkiem zwrotu powodowi kosztów postępowania, na które złożyła się opłata od pozwu i pełnomocnictwa oraz wynagrodzenie pełnomocnika, ustalone na podstawie § 4 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U.2023.1935 t.j. z dnia 2023.09.20). Z 1. odnotować 2. odpis orzeczenia z uzasadnieniem doręczyć pełn. pozwanej 3. kal 14 dni lub z wpływem M. , 7 maja 2024r Sędzia
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI