II CA 783/17

Sygn. akt II Ca 783/17 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 12 stycznia 2018r. Sąd Okręgowy we Wrocławiu II Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie następującym: Przewodniczący - Sędzia SO Katarzyna Wręczycka Sędziowie: Sędzia SO Agnieszka Hreczańska-Cholewa (spr.) Sędzia SO Dorota Stawicka-Moryc Protokolant: Elżbieta Biała po rozpoznaniu w dniu 12 stycznia 2018r. we Wrocławiu na rozprawie sprawy z powództwa P. D. przeciwko T. T. o wydanie nieruchomości na skutek apelacji pozwanego od wyroku Sądu Rejonowego w Oławie z dnia 16 grudnia 2015r. sygn. akt I C 362/15 I. uchyla zaskarżony wyrok w punkcie I i postępowanie w tym zakresie umarza; II. dalej idącą apelację oddala; III. zasądza od pozwanego na rzecz powoda 1800 zł kosztów postępowania apelacyjnego. Sędzia SO Agnieszka Hreczańska-Cholewa Sędzia SO Katarzyna Wręczycka Sędzia SO Dorota Stawicka-Moryc II Ca 783/17 UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 16.12.2015 r. Sąd Rejonowy w Oławie nakazał pozwanemu T. T. , aby wydał P. D. nieruchomość gruntową o łącznej powierzchni 39,65 ha położoną w Z. gmina O. , dla której Sąd Rejonowy w Oławie prowadzi księgę wieczystą nr (...) oraz zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 1161 zł tytułem zwrotu kosztów procesu. Sąd Rejonowy uznał, że w następstwie wygaśnięcia łączącej strony umowy dzierżawy zasadne jest roszczenie powoda wynikające z art. 222 § 1 k.c. wobec pozwanego, któremu nie przysługuje wobec powoda żaden skuteczny tytułu prawny do władania sporną nieruchomością. Apelację od powyższego wyroku wywiódł pozwany, wnosząc w oparciu o sformułowane w niej zarzuty o zmianę zaskarżonego wyroku i oddalenie powództwa w całości. W uzasadnieniu apelacji wskazał, że wbrew ustaleniom dokonanym przez Sąd I instancji, łącząca strony umowa została zawarta na 10 lat. Jej termin upływa w lutym 2016 r. W odpowiedzi na apelację powód wniósł o jej oddalenie. Nadto wskazał, że po wydaniu wyroku przez Sąd I instancji pozwany zrealizował wyrok wydając powodowi nieruchomość objętą pozwem i w chwili obecnej nieruchomość ta jest wydzierżawiona na rzecz innego dzierżawcy – P. S. . Do odpowiedzi na apelację dołączono oświadczenie pozwanego T. T. z dnia 03.04.2016 r., że przekazuje pole uprawne obręb Z. numer działek (...) które to jest w jego użytkowaniu na mocy wyroku do dalszej uprawy dla P. S. (…). Na rozprawie apelacyjnej w dniu 12.01.2018 r. pełnomocnik powoda potwierdził, że po wydaniu wyroku w kwietniu 2016 r. nastąpiło wydanie spornej nieruchomości powodowi. W tych okolicznościach pełnomocnik powoda cofnął pozew ze zrzeczeniem się roszczenia, wnosząc o zasądzenie kosztów postepowania, w tym kosztów postępowania apelacyjnego. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 203 § 1 k.p.c. pozew może być cofnięty bez zezwolenia pozwanego aż do rozpoczęcia rozprawy, a jeżeli z cofnięciem połączone jest zrzeczenie się roszczenia – aż do wydania wyroku. Przytoczony przepis stwarza możliwość cofnięcia pozwu aż do wydania wyroku. Nie chodzi tu jednak w żadnym razie jedynie o wyrok sądu I instancji, o czym świadczy art. 386 § 3 k.p.c. Zgodnie z jego treścią jeżeli pozew ulega odrzuceniu albo zachodzi podstawa do umorzenia postępowania, sąd drugiej instancji uchyla wyrok oraz odrzuca pozew lub postępowanie umarza. Umorzenie postępowania przez sąd II instancji następuje wówczas, gdy zaistnieją okoliczności, na skutek których wydanie wyroku w danej sprawie stało się zbędne lub niedopuszczalne. Jak stanowi bowiem przepis art. 355 § 1 sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, jeżeli powód cofnął ze skutkiem prawnym pozew lub wydanie wyroku stało się z innych przyczyn zbędne lub niedopuszczalne. Może tu chodzić zarówno o okoliczności, które istniały już w czasie trwania postępowania przed sądem I instancji, przy czym sąd ten nie uwzględnił ich wpływu na dalszy tok postępowania, jak i o takie okoliczności, które powstały dopiero w czasie trwania postępowania przed sądem II instancji (w każdym razie po wydaniu wyroku I instancji), lecz mają znaczenie dla całości postępowania w danej sprawie (por. m.in. W. Broniewicz, Umorzenie postępowania cywilnego przez sąd rewizyjny , NP 1964, nr 2; J. Kot, Umorzenie postępowania cywilnego przez sąd rewizyjny , NP 1971, nr 2). W rozpoznawanej sprawie wobec uczynienia zadość roszczeniu powoda przez pozwanego, powód cofnął pozew ze skutkiem prawnym, co zgodnie z przywołanymi przepisami skutkowało uchyleniem przez Sąd Okręgowy wyroku Sądu I w punkcie I i umorzeniem postępowania. Tym samym pozostawiono w mocy orzeczenie o kosztach zawarte w punkcie II wyroku Sądu Rejonowego z dnia 16.12.2015 r. W odniesieniu do odpowiedzialności z tytułu kosztów procesu, cofnięcie pozwu traktowane jest jako przegranie sprawy. Wyjątek dotyczy sytuacji, gdy cofnięcie pozwu wywołane było zaspokojeniem roszczenia powoda w toku procesu, a wystąpienie z pozwem było niezbędne do celowego dochodzenia praw lub celowej obrony (vide postanowienie SN z dnia 10 lutego 2011 r., V CZ 111/10, LEX nr 898274). Sytuacja taka wystąpiła w niniejszej sprawie. Bezspornym w sprawie jest, że po wydaniu wyroku przez Sąd I instancji pozwany wydał powodowi sporną nieruchomość. Jednocześnie pełnomocnik pozwanego nie wskazał na żadne inne okoliczności, w świetle których działanie pozwanego można by było ocenić odmiennie niż wykonanie zapadłego w sprawie wyroku Sądu I instancji a tym samym spełnienie żądania pozwu. Zasadne jest więc nałożenie na niego, zgodnie z art. 98 k.p.c. obowiązku zwrotu celowych kosztów procesu poniesionych przez powoda. W tym też zakresie apelacja pozwanego, jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu na podstawie art. 385 k.p.c. , o czym orzeczono w punkcie II wyroku. Wobec wywiedzenia apelacji przez pozwanego, złożenia odpowiedzi na apelację przez powoda a ostatecznie w okolicznościach rozpoznawanej sprawy rozciągnięcia skutków cofnięcia pozwu także na postępowanie apelacyjne oraz oddalenie apelacji w zakresie kosztów procesu w postępowaniu przed Sądem Rejonowym, powodowi należy się także zwrot kosztów postępowania apelacyjnego na podstawie art. 98 k.p.c. w zw. § 2 ust. 2 pkt 5 i § 10 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22.10.2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokacie ( Dz. U. z 2015 r., poz. 1800). SSO Agnieszka Hreczańska – Cholewa SSO Katarzyna Wręczycka SSO Dorota Stawicka - Moryc