II CA 781/18

Sygn. akt II Ca 781/18 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 31 stycznia 2019 roku Sąd Okręgowy w Piotrkowie Tryb. Wydział II Cywilny Odwoławczy w składzie: Przewodniczący SSA w SO Grzegorz Ślęzak (spr.) Sędziowie SSO Jarosław Gołębiowski SSO Dariusz Mizera Protokolant st. sekr. sąd. Beata Gosławska po rozpoznaniu w dniu 17 stycznia 2019 roku w Piotrkowie Trybunalskim na rozprawie sprawy z powództwa L. O. przeciwko P. O. reprezentowanej przez przedstawicielkę ustawową A. W. o obniżenie alimentów na skutek apelacji powoda od wyroku Sądu Rejonowego w Tomaszowie Maz. z dnia 1 sierpnia 2018 roku, sygn. akt III RC 531/17 1. zmienia zaskarżony wyrok w ten sposób, że : alimenty zasądzone od L. O. na rzecz jego małoletniej córki P. O. w kwocie po 1.000 złotych miesięcznie prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia (...) roku w sprawie (...) obniża z dniem 1 marca 2018 roku do kwoty po 750 (siedemset pięćdziesiąt) złotych miesięcznie; 2. oddala apelację w pozostałej części: 3. nie obciąża pozwanej obowiązkiem zwrotu kosztów procesu za obie instancje na rzecz powoda. SSA w SO Grzegorz Ślęzak SSO Jarosław Gołębiowski SSO Dariusz Mizera Sygn. akt II Ca 781/18 POSTANOWIENIE Zaskarżonym wyrokiem z dnia 1 sierpnia 2018 r. Sąd Rejonowy w Tomaszowie Mazowieckim po rozpoznaniu sprawy z powództwa L. O. przeciwko A. W. działającej w imieniu małoletniej P. O. o obniżenie alimentów oddalił powództwo. Podstawę powyższego rozstrzygnięcia stanowiły przytoczone poniżej ustalenia i rozważania Sądu Rejonowego. Wyrokiem Sądu Okręgowego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia (...) roku w sprawie sygn. akt (...) rozwiązano przez rozwód związek małżeński A. O. (obecnie W. ) i L. O. . W wyroku tym zasądzono alimenty należne od powoda na rzecz jego córki P. O. w kwocie po 1 000 złotych miesięcznie. Orzeczenie uprawomocniło się 31 stycznia 2018 roku. Było to ostatnie orzeczenie w którym ustalono wysokość alimentów należnych od L. O. na rzecz pozwanej. Przed wydaniem powyższego wyroku strony ustaliły, że A. W. będzie spłacała kredyt hipoteczny zaciągnięty na zakup wspólnego domu, w którym obecnie mieszka ona wraz z córką. Miesięczna rata tego kredytu wynosi około 1200 złotych. Powód z powyższym wyraził zgodę na zasądzenie od niego na rzecz córki alimentów w kwocie po 1000 złotych miesięcznie. A. W. wywiązała się ze swojego zobowiązania tylko przez dwa miesiące. Przedmiotowy kredyt spłaca powód. Między stronami toczy się postępowanie o podział majątku wspólnego L. O. ma 38 lat. Zatrudniony jest w (...) w O. jako (...) . Zatrudniony jest w tej samej firmie od 25 marca 2004 roku. Jego miesięczna pensja wynosi netto 3710,65 złotych Mieszka z partnerką. Uiszcza tylko opłaty za telewizję- 100 złotych miesięcznie oraz ponosi koszty zakupu paliwa- 250-300 złotych miesięcznie Z córką nie ma kontaktu. Nie daje jej żadnych prezentów okolicznościowych A. W. , matka pozwanej prowadzi od 2014 roku działalność gospodarczą- (...) . Z tego tytułu uzyskuje dochód 2000 złotych- 5000 złotych miesięcznie. Utrzymuje się również z pieniędzy uzyskanych ze sprzedaży lokalu mieszkalnego, którego była właścicielką Uiszcza następujące stałe opłaty: energia elektryczna- 550 złotych raz na dwa miesiące, opał na okres grzewczy- 9000 złotych. Spłaca dwa kredyty zaciągnięte w trakcie trwania małżeństwa. Łączna miesięczna rata spłaty tych kredytów wynosi około 2500 złotych P. O. ma 15 lat. Uczęszcza do (...) klasy (...) Liceum Ogólnokształcącego w T. . Jest alergikiem. Jej leki kosztują około 150 złotych miesięcznie. Zawsze miała opłacone wszystkie konieczne składki typu (...) , ubezpieczenie, składki klasowe. Wyjeżdża na wszystkie zorganizowane przez szkołę imprezy, wycieczki. Chodzi na prywatne lekcje z języka angielskiego Systematycznie ma dokupywaną odzież, obuwie, przy czym są to rzeczy markowe. Taki stan rzeczy akceptował powód w trakcie trwania małżeństwa W ocenie Sądu powództwo jest niezasadne. Podstawę żądania powództwa jest przepis art.138 kriop , który stanowi, że w razie zmiany stosunków można żądać zmiany orzeczenia lub umowy dotyczącej obowiązku alimentacyjnego. Powództwo o zmianę wysokości alimentów nie może zmierzać do weryfikacji prawomocnego orzeczenia Sądu dotyczącego obowiązku alimentacyjnego. Przesłanką tego powództwa bowiem jest zmiana stosunków o których mowa w art.138 kriop (por. wyrok SN z dnia 27 lipca 1999r I CKN 687/98 nie publ.). Wysokość alimentów należnych od L. O. na rzecz jego córki po raz ostatni została ustalona przez Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim wyrokiem wydanym dnia (...) roku w sprawie sygn. akt (...) . Orzeczenie uprawomocniło się 31stycznia 2018 roku. Powód L. O. wniósł pozew inicjujący niniejsze postępowanie 04 grudnia 2017 roku, a więc przed uprawomocnieniem się orzeczenia, w którym po raz ostatni określono wysokość alimentów należnych od niego na rzecz córki. Zestawienia kosztów utrzymania dziewczynki , które załączyła A. W. są identyczne, które załączyła do sprawy rozwodowej a które nie były kwestionowane przez powoda . Powód pracuje w tej samej instytucji od 2004 roku. Osiąga dochody na tym samym poziomie co w czasie uprawomocniania się wyroku rozwodowego. Rozstrzygając niniejszą sprawę Sąd uznał, że niedopuszczalne jest by przy orzekaniu o wysokości alimentów należnych od jednego z zobowiązanych na rzecz dziecka były spory jego rodziców dotyczące ich wspólnego majątku. W tym przedmiocie orzeknie sędzia referent w Wydziale Cywilnym wydając postanowienie dotyczące podziału dorobkowego stron , w tym niewątpliwie uwzględni kto realizuje obowiązek spłaty kredytu hipotecznego. Sąd, mając na uwadze powyższe, nie znalazł żadnych podstaw by uwzględnić powództwo i orzekł jak w sentencji. Powyższy wyrok zaskarżył w całości powód, wnosząc o jego zmianę przez uwzględnienie powództwa i zasądzenie kosztów procesu. Treść apelacji wskazuje, że zaskarżonemu wyrokiem zarzuca błędne ustalenie, że nie nastąpiła zmiana w zakresie możliwości zarobkowych powoda skutkujące obniżeniem świadczenia alimentacyjnego w rozumieniu przepisu art. 138 krio i w konsekwencji obrazę tego właśnie przepisu prawa małoletniego. Przedstawicielka ustawowa małoletniej powódki wnosiła o oddalenie apelacji. Sąd okręgowy zważył, co następuje: Apelacja jest w znacznej części uzasadniona albowiem podniesione w niej zarzuty, które w istocie swej sprowadzają się do wykazania, iż Sąd Rejonowy nie uwzględnił zmiany jaka wystąpiła w zakresie możliwości zarobkowych i majątkowych powoda w stosunku do okliczności, które stanowiły podstawę wyroku określającego alimenty na poziomie kwoty 1.000 zł miesięcznie i w konsekwencji zaskarżony wyrok zapadł z obrazą prawa materialnego, tj. art. 138 krio w zw. z art. 135 krio , okazują się być trafne w świetle zgromadzonego w sprawie materiału. Ostatnio alimenty na rzecz małoletniej pozwanej określone zostały wyrokiem Sądu Okręgowego w Piotrkowie Tryb. z dnia (...) w sprawie rozwodowej (...) , którym to Sąd rozwodowy zasądził na jej rzecz świadczenie alimentacyjne od pozwanego w kwocie po 1.000 zł. Przedmiotowy pozew o obniżenie alimentów został złożony rzeczywiście jeszcze przed uprawomocnieniem się powyższego wyroku rozwodowego ale istotne zna znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy ma nie czas jaki upłynął od poprzedniego orzeczenia ale wykazanie zmiany okoliczności w rozumieniu art.138 krio w stosunku do tych, które istniały w chwili ostatniego określenia zakresu obowiązku alimentacyjnego. W niniejszej sprawie zatem ostatnim wyrokiem alimentacyjnym jest przywołany wyżej wyrok rozwodowy, którym Sąd dokonał oceny wysokości należnych powódce alimentów i pozwany powinien wykazać, że w porównaniu z tamtym okresem nastąpiła zmiana stosunków skutkująca zmianą wysokości dotychczasowego świadczenia. Zgodzić należy się, że nie każda zmiana stosunków po stronie usprawiedliwionych potrzeb uprawnionego do alimentów oraz po stronie zarobkowych i majątkowych możliwości zobowiązanego stanowi podstawę do zmiany wysokości świadczenia, ale jedynie zmiana istotna w rozumieniu art. 138 w zw. z art. 135 krio . W sprawie niniejszej, Sad Rejonowy oddalił powództwo o obniżenie alimentów należnych powódce, uznając, że nie nastąpiła istotna zmiana stosunków, o której mowa w powołanych wcześniej przepisach, gdyż – przy usprawiedliwionych potrzebach uprawnionej do alimentów na tym samym poziomie kwoty 1.500 zł miesięcznie - nie uległy istotnemu zmniejszeniu dochody zobowiązanego, określające jego możliwości zarobkowe i majątkowe, z czym zgodzić się nie można. Podzielając bowiem stanowisko Sądu I instancji, iż powództwo o obniżenie alimentów nie może zmierzać do weryfikacji prawomocnego orzeczenia dotyczącego obowiązku alimentacyjnego, podnieść należy, iż powód wyraźnie wskazywał, że nastąpiła zmiana okoliczności, które stanowiły podstawę wydania wyroku rozwodowego a rzutowały bezpośrednio na wysokość orzeczonych nim alimentów. Wskazywał bowiem, że ustalając alimenty w wyroku rozwodowym w kwocie po 1.000 zł miesięcznie Sąd Okręgowy określając możliwości zarobkowe zobowiązanego wziął pod uwagę, że matka dziecka zobowiązała się spłacać i spłaca za pozwanego kredyt w racie ponad 1.000 zł miesięcznie i w tym zakresie budżet ojca małoletniej jest odciążony. Przedmiotowe powództwo nie zmierz więc do korekty poprzedniego orzeczenia alimentacyjnego, lecz powołuje zmianę okoliczności, które legły u jego wydania, a mianowicie na zaprzestanie przez matkę dziecka spłaty długu powoda, co powoduje, że jego budżet domowy zostaje ta ratą kredytu obciążony i wpływa na ograniczenie jego możliwości płatniczych, w tym także w zakresie łożenia alimentów na rzecz córki. Powyższa zmiana okoliczności jest niewątpliwa w świetle chociażby treści uzasadnienia wyroku rozwodowego, w którym to Sąd wyraźnie wskazuje, że ustalając alimenty w kwocie po 1.000 zł miesięcznie uwzględnił okoliczność ze matka dziecka będzie spłacą kredyt zaciągnięty przez ojca na zakup nieruchomości na współwłasność rodziców małoletniej. W tych warunkach, uwzględniając powyższą zmianę okoliczności w zakresie możliwości płatniczych powoda oraz mając na względzie, ustalenie Sądu, że usprawiedliwione potrzeby małoletniej nie uległy zmianie i kształtują się nadal na poziomie kwoty 1.500 zł miesięcznie, Sąd Okręgowy doszedł do przekonania, że oboje rodzice małoletniej powinni łożyć na jej utrzymanie po 750 zł miesięcznie. Wprawdzie bowiem matka dziecka wykonuje swój obowiązek alimentacyjny wobec 15-letniej córki także w sposób określony w art. 135 § 2 krio ( świadcząc osobiste starania o jej wychowanie i utrzymanie ) to jednak jej sytuacja majątkowa i dochodowa jest lepsza od tej w jakiej znajduje się powód, co czyni zasadnym rozłożenie obowiązku alimentacyjnego pomiędzy rodziców uprawnionej w równych częściach. W efekcie powyższych rozważań należało zmienić zaskarżony wyrok na podstawie art. 386 § 1 kpc przez obniżenie dotychczasowego świadczenia alimentacyjnego od dnia 1 marca 2018 r. z kwoty po 1000 zł do kwoty po 750 zł miesięcznie. Powyższe rozważania wskazują jednocześnie na niezasadność apelacji w jej pozostałej części, co skutkować musiało jej oddaleniem w pozostałym zakresie na podstawie art. 385 kpc . Mając na względzie charakter sprawy oraz fakt, że uprawniona do alimentów pozwana jest osobą małoletnia nie posiadającą własnego majątku, Sąd na podstawie art. 102 kpc nie obciążył jej obowiązkiem zwrotu kosztów procesu na rzecz powoda. Wszystkie powyższe rozważania oraz powołane w nich przepisy zdecydowały, iż Sąd Okręgowy orzekł jak w sentencji wyroku. SSA w SO Grzegorz Ślęzak SSO Jarosław Gołębiowski SSO Dariusz Mizera