II CA 775/17

Sąd Okręgowy w ŚwidnicyŚwidnica2017-10-03
SAOSnieruchomościksięgi wieczysteŚredniaokręgowy
hipoteka przymusowaksięgi wieczystewierzytelność pieniężnawierzytelność niepieniężnazabezpieczenieapelacjasąd okręgowysąd rejonowy

Sąd Okręgowy zmienił postanowienie Sądu Rejonowego dotyczące wpisu hipoteki przymusowej, korygując datę wpływu wniosku i wskazując, że wpis nie nastąpił z urzędu, jednocześnie oddalając apelację w części dotyczącej zabezpieczenia wierzytelności niepieniężnej.

Sąd Okręgowy rozpatrzył apelację wnioskodawcy od postanowienia Sądu Rejonowego w Wałbrzychu w sprawie wpisu hipoteki przymusowej. Sąd Rejonowy wpisał hipotekę do kwoty 500.140 zł, oddalając wniosek o zabezpieczenie roszczenia o wydanie składników majątku, uznając je za niepieniężne. Sąd Okręgowy uznał, że hipoteka przymusowa może zabezpieczać jedynie wierzytelności pieniężne, co potwierdził stanowisko Sądu Rejonowego. Jednakże, Sąd Okręgowy zmienił postanowienie w zakresie zawiadomienia o wpisie, korygując datę wpływu wniosku na 7 września 2016 r. i wskazując, że wpis nie nastąpił z urzędu.

Sąd Okręgowy w Świdnicy rozpoznał apelację wnioskodawcy M. U. od postanowienia Sądu Rejonowego w Wałbrzychu z dnia 9 marca 2017 r., które dotyczyło wpisu hipoteki przymusowej do księgi wieczystej nr (...). Sąd Rejonowy wpisał hipotekę przymusową do kwoty 500.140 zł, zabezpieczającą należność główną i odsetki, ale oddalił wniosek o wpis hipoteki przymusowej do kwoty 686.784 zł, mającej zabezpieczać roszczenie o wydanie składników majątku. Sąd Rejonowy uzasadnił to tym, że hipoteka przymusowa, zgodnie z art. 109 ust. 1 ustawy o księgach wieczystych i hipotece, służy zabezpieczeniu wyłącznie wierzytelności pieniężnych, a nie roszczeń o wydanie rzeczy. Dodatkowo, Sąd Rejonowy błędnie oznaczył w zawiadomieniu o wpisie datę wpływu wniosku na 10 marca 2017 r. i wskazał, że wpis nastąpił z urzędu. Sąd Okręgowy, rozpoznając apelację, podzielił stanowisko Sądu Rejonowego co do niemożności zabezpieczenia hipoteką przymusową wierzytelności niepieniężnych, powołując się na art. 68 § 1 ustawy o księgach wieczystych i hipotece. Wskazał, że wierzytelność ma charakter pieniężny, gdy odnosi się do świadczenia polegającego na przeniesieniu przez dłużnika na wierzyciela pewnej liczby jednostek pieniężnych. W związku z tym, żądanie zabezpieczenia roszczenia o wydanie nieruchomości i ruchomości zostało słusznie oddalone. Jednakże, Sąd Okręgowy uznał apelację za zasadną w części dotyczącej wadliwości zawiadomienia o wpisie. Stwierdził, że wpis nie nastąpił z urzędu, a datą złożenia wniosku był 7 września 2016 r., a nie 27 lipca 2016 r., jak pierwotnie złożono wniosek, który został zwrócony zarządzeniem referendarza sądowego. Wnioskodawca cofnął skargę na to zarządzenie, co skutkowało umorzeniem postępowania w tym przedmiocie. Na tej podstawie Sąd Okręgowy zmienił zawiadomienie Sądu Rejonowego, korygując datę wpływu wniosku i wskazując, że wpis nie nastąpił z urzędu, a w pozostałej części oddalił apelację.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, hipoteka przymusowa, podobnie jak hipoteka zwykła, może zabezpieczać wyłącznie wierzytelności pieniężne.

Uzasadnienie

Hipoteka przymusowa jest jedynie rodzajem hipoteki, której wyróżnikiem jest jej przymusowy charakter, ale nie zmienia to jej podstawowej funkcji zabezpieczania wierzytelności pieniężnych. Wierzytelność ma charakter pieniężny, gdy odnosi się do świadczenia polegającego na przeniesieniu przez dłużnika na wierzyciela pewnej liczby jednostek pieniężnych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zmiana postanowienia i oddalenie apelacji w części

Strona wygrywająca

M. U. (w części dotyczącej zawiadomienia o wpisie)

Strony

NazwaTypRola
M. U.osoba_fizycznawnioskodawca
R. L.inneuczestnik

Przepisy (4)

Główne

u.k.w.h. art. 68 § § 1

Ustawa o księgach wieczystych i hipotece

Hipoteka (w tym hipoteka przymusowa) jest ograniczonym prawem rzeczowym służącym zabezpieczeniu wyłącznie wierzytelności pieniężnej.

u.k.w.h. art. 109 § § 1

Ustawa o księgach wieczystych i hipotece

Hipoteka przymusowa jest rodzajem hipoteki, której wyróżnikiem jest jej przymusowy charakter, ale służy zabezpieczeniu wyłącznie wierzytelności pieniężnej.

Pomocnicze

k.p.c. art. 386 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do zmiany orzeczenia sądu pierwszej instancji przez sąd drugiej instancji.

k.p.c. art. 13 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Stosowanie przepisów o procesie do postępowań nieprocesowych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wadliwość zawiadomienia Sądu Rejonowego o wpisie w zakresie daty wpływu wniosku i wskazania, że wpis nastąpił z urzędu.

Odrzucone argumenty

Żądanie wpisu hipoteki przymusowej celem zabezpieczenia roszczenia o wydanie składników majątku (wierzytelność niepieniężna).

Godne uwagi sformułowania

hipoteka (w tym hipoteka przymusowa) jest ograniczonym prawem rzeczowym służącym zabezpieczeniu wyłącznie wierzytelności pieniężnej, nie zaś niepieniężnej Wierzytelność ma bowiem charakter pieniężny, gdy odnosi się do świadczenia polegającego na przeniesieniu przez dłużnika na wierzyciela pewnej liczby jednostek pieniężnych

Skład orzekający

Piotr Rajczakowski

przewodniczący

Aleksandra Żurawska

sędzia

Maciej Ejsmont

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zabezpieczenia wierzytelności niepieniężnych hipoteką przymusową oraz prawidłowości oznaczeń w zawiadomieniach o wpisach w księgach wieczystych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej związanej z wnioskiem o wpis hipoteki przymusowej i błędami w zawiadomieniu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii praktycznej w obrocie nieruchomościami – możliwości zabezpieczenia wierzytelności niepieniężnych hipoteką przymusową, co ma znaczenie dla wielu uczestników rynku.

Czy hipoteka przymusowa zabezpieczy Twoje roszczenie o wydanie nieruchomości? Sąd Okręgowy wyjaśnia.

Dane finansowe

WPS: 500 140 PLN

wpis hipoteki przymusowej: 500 140 PLN

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt II Ca 775/17 POSTANOWIENIE Dnia 3 października 2017r. Sąd Okręgowy w Świdnicy II Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Piotr Rajczakowski Sędziowie: SO Aleksandra Żurawska SO Maciej Ejsmont po rozpoznaniu w dniu 3 października 2017r. w Świdnicy na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku M. U. przy udziale R. L. o wpis hipoteki przymusowej na skutek apelacji wnioskodawcy od postanowienia Sądu Rejonowego w Wałbrzychu z dnia 9 marca 2017r., DZ.KW./ (...) p o s t a n a w i a: I. zmienić zawiadomienie Sądu Rejonowego w Wałbrzychu o wpisie, Dz.KW./ (...) w ten sposób, że w rubryce „Zestawienie rubryk – danych o wnioskach i chwili wpisu” w polu 1 „Chwila wpływu” wpisać w miejsce adnotacji „2017 – 03-10 14:35:00” adnotację „2016-09-07 09:01:17”, zaś w polu 4 „czy z urzędu” wpisać w miejsce adnotacji „tak” adnotację „nie”; II. oddalić dalej idącą apelację. (...) UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 9 marca 2017r. Sąd Rejonowy w Wałbrzychu wpisał w dziale IV księgi wieczystej nr (...) hipotekę przymusowa do kwoty 500.140 zł i w pozostałym zakresie wniosek oddalił. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że wnioskodawca wniósł o wpis we wskazanej wyżej księdze hipoteki przymusowej do kwoty 500.140 zł celem zabezpieczenia należności głównej i odsetek za okres od dnia 20 lutego 2013 r. do 26 lipca 2016 r., wynikającej z pkt IV postanowienia Sądu Rejonowego w Wałbrzychu z dnia 1 marca 2012 r. ( w sprawie (...) ) oraz o wpis hipoteki przymusowej do kwoty 686.784 zł celem zabezpieczenia roszczenia o wydanie składników majątku zgodnie z pkt V tegoż postanowienia. Sąd Rejonowy uznał za zasadny wniosek w części żądania wpisu hipoteki przymusowej do kwoty 500.140 zł. W pozostałym zakresie oddalił tenże wniosek, wskazując, że z art. 109 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece wynika, że hipoteka przymusowa służy zabezpieczeniu wyłącznie wierzytelności pieniężnych, nie zaś roszczenia o wydanie rzeczy. W zawiadomieniu o dokonanym wpisie Sąd Rejonowy w rubryce Zestawienie rubryk – danych o wnioskach i chwili wpisu w polu 1 „Chwila wpływu” wpisał „2017 – 03-10 14:35:00”, zaś w polu „czy z urzędu” wpisał „tak”. Apelację od powyższego postanowienia wniósł wnioskodawca. Zaskarżył je: - w zakresie oddalenia wniosku o wpis hipoteki przymusowej celem zabezpieczenia roszczenia o wydanie składników majątku zgodnie z pkt V postanowienia Sądu Rejonowego w Wałbrzychu z dnia 1 marca 2012 r. ( w sprawie (...) ); - w zakresie zawiadomienia o dokonanym wpisie w części, w jakiej Sąd Rejonowy w rubryce Zestawienie rubryk – danych o wnioskach i chwili wpisu w polu 1 „Chwila wpływu” wpisał „2017 – 03-10 14:35:00”, zaś w rubryce „czy z urzędu” wpisał „tak”. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Apelacja jest w przeważającej części bezzasadna. Trafne jest stanowisko Sądu Rejonowego, że hipoteka (w tym hipoteka przymusowa) jest ograniczonym prawem rzeczowym służącym zabezpieczeniu wyłącznie wierzytelności pieniężnej, nie zaś niepieniężnej. Wynika to jasno z art. 68 § 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r. poz. 707, ze zm.) Hipoteka przymusowa jest jedynie rodzajem hipoteki, statuowanym w art. 109 § 1 cytowanej wyżej ustawy, której wyróżnikiem jest wyłącznie „przymusowy” jej charakter. Nie stanowi ona ograniczonego prawa rzeczowego o zasadniczo odmiennym charakterze niż hipoteka „nieprzymusowa”. Oznacza to, że również ona może być ustanowiona wyłącznie dla zabezpieczenia wierzytelności pieniężnej. Wierzytelności niepieniężne nie mogą być zabezpieczone hipoteką, nawet jeżeli mają majątkowy charakter i są związane z nieruchomością (vide: postanowienie SA we Wrocławiu z dnia 10 maja 2012 r., (...) ,LexisNexis nr 3949626). Niewątpliwie, żądanie wnioskodawcy miało na celu, w zakresie objętym oddaleniem wniosku, zabezpieczenie wierzytelności niepieniężnej. Jej przedmiotem było bowiem wydanie nieruchomości i ruchomości opisanych w pkt V oraz pkt I ppkt 4 postanowienia Sądu Rejonowego Wałbrzychu z dnia 1 marca 2012 r. Wierzytelność taka nie ma z całą pewnością charakteru pieniężnego. Wierzytelność ma bowiem charakter pieniężny, gdy odnosi się do świadczenia polegającego na przeniesieniu przez dłużnika na wierzyciela pewnej liczby jednostek pieniężnych, czy to gotówką, czy to w pieniądzu bezgotówkowym (tak: Tomasz Czech w komentarzu do art. 68 ustawy o księgach wieczystych i hipotece ). Słusznie zatem uznał Sąd Rejonowy, że nie jest dopuszczalne uwzględnienie wniosku w analizowanej części i oddalił go. Zasadne były natomiast zarzuty skarżącego wskazującego na wadliwość zawiadomienia Sądu Rejonowego w Wałbrzychu o wpisie doręczonego skarżącemu. Wbrew treści tegoż zawiadomienia, wpis hipoteki został dokonany nie z urzędu, ale na wniosek, zaś datą złożenie owego wniosku był dzień 7 września 2016 r. godzina 09:01:17. Wbrew zarzutom apelacji, nie był to dzień 27 lipca 2016 r. Co prawda, tego właśnie dnia został pierwotnie złożony wniosek w tym przedmiocie (vide: nadruk daty k. 197). A. zapomina jednak, że zarządzeniem Referendarza sądowego z dnia 9 sierpnia 2016 r. (k. 209) zwrócono tenże wniosek . M. U. złożył, co prawda, skargę na to zarządzenie (k. 216), lecz następnie – pismem z dnia 30 września 2016 r. (k. 229) - cofnął powyższą skargę. W konsekwencji, postanowieniem z dnia 5 października 2016 r. (k. 230) umorzono postępowanie w przedmiocie skargi. Tego postanowienia apelant nie zaskarżył i stało się ono prawomocne. Wniosek został wpisany pod nowy numer w dniu 7 września 2016 r., o czym M. U. został poinformowany. Jak wyżej wskazano, cofnął on skargę na zarządzenie z dnia 9 sierpnia 2016 r. W konsekwencji, przyjąć należało, że wniosek w niniejszej sprawie złożony został w dniu 7 września 2016 r., o godzinnie 09:01:17 (vide: nadruk daty k. 197). Uwzględniając powyższe okoliczności, na podstawie art. 386 § 1 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. , orzeczono jak na wstępie. (...)

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI