II CA 755/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowódka M. S. wniosła pozew o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, domagając się wykreślenia służebności gruntowej jeżdżenia i pędzenia bydła z księgi wieczystej nr (...) obciążającej jej nieruchomość. Twierdziła, że nabyła nieruchomość w 1994 roku w dobrej wierze, nieświadoma obciążenia, a wpis służebności nastąpił później w drodze sprostowania usterki. Sąd Rejonowy oddalił powództwo, wskazując, że powódka nie wykazała nieistnienia wpisanej służebności, a domniemanie zgodności wpisu z rzeczywistym stanem prawnym (art. 3 u.k.w.h.) nie zostało obalone. Sąd Rejonowy uznał, że powódka nie wykazała, aby służebność wygasła, a rękojmia wiary publicznej ksiąg wieczystych (art. 5 u.k.w.h.) nie działała na jej korzyść, zwłaszcza w kontekście zniszczenia dawnej księgi wieczystej i charakteru służebności. Sąd Okręgowy, rozpoznając apelację, oddalił ją, uznając wyrok Sądu Rejonowego za prawidłowy. Podkreślił, że powódka skupiła się na zasadzie rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystych, co ograniczyło zakres sprawy. Sąd Okręgowy uznał, że służebność jeżdżenia i pędzenia bydła, ze względu na swój charakter, może być traktowana jako służebność drogi koniecznej (art. 7 pkt 4 u.k.w.h.), co wyłącza działanie rękojmi w przypadku braku wpisu. Sąd Okręgowy stwierdził, że nawet jeśli służebność nie była pierwotnie ujawniona, to jej charakter uzasadnia ochronę prawną, a wyrok Sądu Rejonowego, mimo pewnych błędów w uzasadnieniu, odpowiada prawu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystych w kontekście służebności drogowych, w szczególności służebności jeżdżenia i pędzenia bydła, oraz ich kwalifikacja jako drogi koniecznej.
Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy służebność nie była pierwotnie ujawniona, a została wpisana w drodze sprostowania usterki, a także gdy charakter służebności odpowiada drodze koniecznej.
Zagadnienia prawne (2)
Czy wpis służebności gruntowej w księdze wieczystej, dokonany w drodze sprostowania usterki po nabyciu nieruchomości przez powódkę w dobrej wierze, jest zgodny z rzeczywistym stanem prawnym i czy podlega wykreśleniu na podstawie rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wpis służebności jest zgodny z rzeczywistym stanem prawnym, a powódka nie wykazała jego nieistnienia. Rękojmia wiary publicznej ksiąg wieczystych nie działa na jej korzyść w tym przypadku.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że powódka nie wykazała nieistnienia wpisanej służebności. Domniemanie zgodności wpisu z rzeczywistością nie zostało obalone. Służebność jeżdżenia i pędzenia bydła, ze względu na swój charakter, może być traktowana jako służebność drogi koniecznej, co wyłącza działanie rękojmi w przypadku braku wpisu.
Czy służebność jeżdżenia i pędzenia bydła, ustanowiona przed wejściem w życie Kodeksu cywilnego, może być traktowana jako służebność drogi koniecznej w rozumieniu art. 7 pkt 4 ustawy o księgach wieczystych i hipotece?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, służebność jeżdżenia i pędzenia bydła, ze względu na swój charakter, może być traktowana jako służebność drogi koniecznej, nawet jeśli została ustanowiona przed wejściem w życie Kodeksu cywilnego.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy wyjaśnił, że pojęcie służebności drogi koniecznej z art. 7 pkt 4 u.k.w.h. odnosi się do art. 145 k.c. i obejmuje również służebności drogowe ustanowione lub nabyte przed wejściem w życie k.c., a także inne służebności, do których stosuje się przepisy o drodze koniecznej per analogiam. Charakter służebności jeżdżenia i pędzenia bydła odpowiada służebności drogowej.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. S. | osoba_fizyczna | powódka |
| M. P. (1) | osoba_fizyczna | pozwany |
| P. P. | osoba_fizyczna | pozwany |
| T. P. | osoba_fizyczna | pozwany |
| M. P. (2) | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (16)
Główne
u.k.w.h. art. 5
Ustawa o księgach wieczystych i hipotece
Rękojmia wiary publicznej ksiąg wieczystych – w razie niezgodności między stanem prawnym nieruchomości ujawnionym w księdze wieczystej a rzeczywistym stanem prawnym treść księgi rozstrzyga na korzyść tego, kto przez czynność prawną z osobą uprawnioną według treści księgi nabył własność lub inne prawo rzeczowe.
u.k.w.h. art. 7 § pkt 4
Ustawa o księgach wieczystych i hipotece
Rękojmia wiary publicznej ksiąg wieczystych nie działa przeciwko służebnościom ustanowionym na podstawie decyzji właściwego organu administracji państwowej; służebnościom drogi koniecznej albo ustanowionym w związku z przekroczeniem granicy przy wznoszeniu budynku lub innego urządzenia.
u.k.w.h. art. 10
Ustawa o księgach wieczystych i hipotece
W razie niezgodności między stanem prawnym nieruchomości ujawnionym w księdze wieczystej a rzeczywistym stanem prawnym osoba, której prawo nie jest wpisane lub jest wpisane błędnie albo jest dotknięte wpisem nieistniejącego obciążenia lub ograniczenia, może żądać usunięcia niezgodności.
Pomocnicze
u.k.w.h. art. 3 § ust. 1
Ustawa o księgach wieczystych i hipotece
Domniemywa się, że prawo jawne z księgi wieczystej jest wpisane zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym.
k.c. art. 6
Kodeks cywilny
Ciężar dowodu – kto twierdzi, kto ponosi dowód.
k.c. art. 293 § § 1
Kodeks cywilny
Służebność gruntowa wygasa wskutek niewykonywania przez lat dziesięć.
k.c. art. 145 § § 1
Kodeks cywilny
Definicja drogi koniecznej.
k.c. art. 3
Kodeks cywilny
Ustawa nie ma mocy wstecznej.
k.p.c. art. 316 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd orzeka na podstawie stanu rzeczy istniejącego w chwili zamknięcia rozprawy.
k.p.c. art. 98 § § 1 i 3
Kodeks postępowania cywilnego
Rozstrzygnięcie o kosztach procesu.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Oddalenie apelacji.
k.p.c. art. 386
Kodeks postępowania cywilnego
Zmiana orzeczenia przez sąd drugiej instancji.
k.p.c. art. 232
Kodeks postępowania cywilnego
Obowiązek przedstawienia dowodów przez strony.
k.p.c. art. 227
Kodeks postępowania cywilnego
Przedmiot dowodu.
k.p.c. art. 328 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Elementy uzasadnienia wyroku.
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Ocena dowodów.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Służebność jeżdżenia i pędzenia bydła, ze względu na swój charakter, może być traktowana jako służebność drogi koniecznej, co wyłącza działanie rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystych w przypadku braku wpisu. • Powódka nie wykazała nieistnienia wpisanej służebności, a domniemanie zgodności wpisu z rzeczywistością nie zostało obalone. • Charakter służebności drogowej uzasadnia jej ochronę prawną nawet jeśli nie była pierwotnie ujawniona w księdze wieczystej.
Odrzucone argumenty
Powódka nabyła nieruchomość w dobrej wierze, nieobciążoną służebnością, a wpis nastąpił w drodze sprostowania usterki, co powinno skutkować wykreśleniem obciążenia na podstawie rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystych. • Sąd Rejonowy błędnie nałożył na powódkę obowiązek dowodzenia, że służebność nie jest służebnością drogi koniecznej.
Godne uwagi sformułowania
Sąd Okręgowy zmuszony jest do odniesienia się tylko do tej części stanu faktycznego, który ma znaczenie w sprawie i zarazem jest zobowiązany stwierdzić, że w tej części jest on bezsporny. • Sąd Rejonowy winien był zatem ustalić z urzędu w ramach oceny materialno - prawnej czy służebność o którą chodzi w pozwie podpada pod pojęcie służebności drogi koniecznej- nie jest to ocena faktu ale ocena prawa. • Każda służebność jeżdżenia i pędzenia bydła powstała przed wejściem w życie k.c. może być wykonywana tak jak służebność drogi koniecznej z art. 145 k.c. i jako taka podlega ochronie z art. 7 pkt 4 u k.w. i h.
Skład orzekający
Andrzej Roman
przewodniczący-sprawozdawca
Wojciech Opidowicz
sędzia
Piotr Łakomiak
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystych w kontekście służebności drogowych, w szczególności służebności jeżdżenia i pędzenia bydła, oraz ich kwalifikacja jako drogi koniecznej."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy służebność nie była pierwotnie ujawniona, a została wpisana w drodze sprostowania usterki, a także gdy charakter służebności odpowiada drodze koniecznej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy złożonej kwestii rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystych i interpretacji służebności gruntowych, co jest istotne dla prawników zajmujących się prawem nieruchomości. Pokazuje, jak ważne jest dokładne badanie ksiąg wieczystych i jak mogą być interpretowane stare obciążenia.
“Czy służebność sprzed lat może odebrać Ci prawo do własnej nieruchomości? Sąd Okręgowy wyjaśnia.”
Dane finansowe
zwrot kosztów postępowania apelacyjnego: 300 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.