II Ca 754/13

Sąd Okręgowy w KielcachKielce2013-10-04
SAOSCywilneubezpieczeniaŚredniaokręgowy
ubezpieczenieautocascoszkodaodszkodowanieskładkapotrąceniewartość pojazdulikwidacja szkody

Sąd Okręgowy częściowo zmienił wyrok Sądu Rejonowego, zasądzając od ubezpieczyciela na rzecz ubezpieczonego niższą kwotę odszkodowania niż pierwotnie orzeczono, uwzględniając potrącenie niezapłaconej składki.

Powód dochodził od ubezpieczyciela zapłaty odszkodowania za spalone auto, które było ubezpieczone. Sąd Rejonowy zasądził kwotę 6.204,50 zł. Pozwany ubezpieczyciel wniósł apelację, zarzucając naruszenie przepisów dotyczących ustalenia wysokości odszkodowania i nieuwzględnienie potrącenia niezapłaconej raty składki. Sąd Okręgowy częściowo uwzględnił apelację, zmieniając wyrok w punkcie I i zasądzając kwotę 5.815,50 zł, uznając zasadność potrącenia niezapłaconej składki.

Sprawa dotyczyła roszczenia o zapłatę odszkodowania z umowy ubezpieczenia autocasco za samochód, który spłonął. Powód A. C. zgłosił szkodę ubezpieczycielowi (...) SA w S. Po przeprowadzeniu postępowania likwidacyjnego, ubezpieczyciel wypłacił część odszkodowania, potrącając kwotę 389 zł tytułem nieuiszczonej raty składki. Sąd Rejonowy w Jędrzejowie zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 6.204,50 zł. Pozwany wniósł apelację, kwestionując sposób ustalenia wysokości odszkodowania i zarzucając nieuwzględnienie potrącenia niezapłaconej składki. Sąd Okręgowy w Kielcach, rozpoznając apelację, ustalił, że wartość szkody całkowitej wynosiła 20.300 zł. Uwzględniając potrącenie przez ubezpieczyciela kwoty 389 zł z wypłaconego odszkodowania (14.095,50 zł), Sąd Okręgowy zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 5.815,50 zł (20.300 zł - 14.484,50 zł, gdzie 14.484,50 zł to suma wypłaconego odszkodowania i potrąconej składki). Sąd odrzucił argument pozwanego o proporcjonalnym pomniejszeniu odszkodowania w oparciu o stosunek wartości pojazdu w polisie do jego rzeczywistej wartości, wskazując, że ogólne warunki ubezpieczenia nie przewidują takiego mechanizmu. Rozstrzygnięto również o kosztach postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, ubezpieczyciel ma prawo potrącić niezapłaconą ratę składki z wypłacanego odszkodowania, jeśli wynika to z umowy i ogólnych warunków ubezpieczenia.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że potrącenie kwoty 389 zł tytułem niezapłaconej składki było zasadne, ponieważ zostało ustalone w postępowaniu przed Sądem pierwszej instancji i stanowiło część należności ubezpieczyciela wobec powoda.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zmiana wyroku

Strona wygrywająca

A. C.

Strony

NazwaTypRola
A. C.osoba_fizycznapowód
(...) SA w S.spółkapozwany

Przepisy (7)

Pomocnicze

k.c. art. 805

Kodeks cywilny

Dotyczy ustalenia wysokości świadczenia ubezpieczyciela.

k.c. art. 498 § § 2

Kodeks cywilny

Dotyczy potrącenia wierzytelności.

k.p.c. art. 386 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do zmiany zaskarżonego wyroku przez sąd drugiej instancji.

k.p.c. art. 100 § zdanie pierwsze

Kodeks postępowania cywilnego

Zasada wzajemnego zniesienia lub zasądzenia kosztów w zależności od wyniku sprawy.

k.p.c. art. 108 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Zakres orzekania o kosztach przez sąd drugiej instancji.

Dz. U. z 2013 r. poz. 490 art. 6 pkt 3

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu

Podstawa do obliczenia wynagrodzenia pełnomocnika.

Dz. U. z 2013 r. poz. 490 art. 12 ust. 1 pkt 1

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu

Podstawa do obliczenia wynagrodzenia pełnomocnika.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Potrącenie przez ubezpieczyciela niezapłaconej raty składki z wypłacanego odszkodowania. Ustalenie wysokości odszkodowania na podstawie rzeczywistej szkody, a nie proporcjonalnego pomniejszenia wynikającego z wartości pojazdu w polisie.

Odrzucone argumenty

Proporcjonalne pomniejszenie odszkodowania w oparciu o stosunek wartości pojazdu w polisie do jego rzeczywistej wartości.

Godne uwagi sformułowania

Sąd pierwszej instancji, wyliczając różnicę między rzeczywistą szkodą, a kwotą przyznaną przez ubezpieczyciela, pominął fakt, iż pozwany, w ramach odszkodowania, przyznał powodowi kwotę 14.484,50 zł, z której potrącił pismem z dnia 18 lutego 2011 r. kwotę 389 zł tytułem niezapłacanej składki. Twierdzenie skarżącego, że stosunek przyjętej w polisie wartości pojazdu do jego rzeczywistej wartości powinien mieć odzwierciedlenie w przyznanym odszkodowaniu [...] nie znajduje oparcia w wiążącej strony umowie, biorąc pod uwagę przedstawione przez pozwanego ogólne warunki ubezpieczenia.

Skład orzekający

Cezary Klepacz

przewodniczący-sprawozdawca

Barbara Dziewięcka

sędzia

Teresa Strojnowska

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalanie wysokości odszkodowania z polisy autocasco, prawo ubezpieczyciela do potrącenia niezapłaconej składki."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnych zapisów ogólnych warunków ubezpieczenia i stanu faktycznego sprawy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy praktycznych aspektów ubezpieczenia autocasco, w szczególności prawa do potrącenia składki i sposobu ustalania odszkodowania, co jest istotne dla wielu ubezpieczonych i profesjonalistów z branży.

Ubezpieczyciel potrącił składkę z odszkodowania? Sprawdź, czy miał do tego prawo!

Dane finansowe

odszkodowanie: 5815,5 PLN

Sektor

ubezpieczenia

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt II Ca 754/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 4 października 2013 r. Sąd Okręgowy w Kielcach II Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie: Przewodniczący: SSO Cezary Klepacz (spr.) Sędziowie: SO Barbara Dziewięcka SO Teresa Strojnowska Protokolant: protokolant sądowy Agnieszka Baran po rozpoznaniu w dniu 20 września 2013 r. w Kielcach na rozprawie sprawy z powództwa A. C. przeciwko (...) SA w S. o zapłatę na skutek apelacji pozwanego od wyroku Sądu Rejonowego w Jędrzejowie z dnia 17 kwietnia 2013 r. sygn. akt I C 470/12 zmienia zaskarżony wyrok w punkcie I (pierwszym) w całości i zasądza od (...) SA w S. na rzecz A. C. kwotę 5.815,50 (pięć tysięcy osiemset piętnaście 50/10) złotych z ustawowymi odsetkami od dnia 2 marca 2011 r. do dnia zapłaty, a oddala powództwo w pozostałej części oraz w punkcie III (trzecim) w ten sposób, że zasądza kwotę 374,30 (trzysta siedemdziesiąt cztery 30/100) złotych zamiast kwoty 465,91 zł; oddala apelację w pozostałej części i zasądza od powoda na rzecz pozwanego kwotę 76,20 (siedemdziesiąt sześć 20/100) złotych tytułem kosztów postępowania apelacyjnego. Sygn. akt II Ca 754/13 UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 17 kwietnia 2013 r. Sąd Rejonowy w Jędrzejowie zasądził od pozwanego (...) SA w S. na rzecz powoda A. C. kwotę 6.204,50 zł z ustawowymi odsetkami od dnia 2 marca 2011 r. do dnia zapłaty (pkt I); oddalił powództwo w pozostałej części (pkt II); zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 465,91 zł tytułem kosztów postępowania (pkt III). Sąd ten ustalił, że w dniu 14 stycznia 2011 r. w J. spalił się samochód marki F. (...) o numerze rejestracyjnym (...) , należący do A. C. , który miał zawartą umowę ubezpieczenia w zakresie obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej z (...) SA w S. . Powód zgłosił szkodę pozwanemu, który po przeprowadzeniu postępowania likwidacyjnego wypłacił mu odszkodowanie w kwocie 14.095,50 zł, po odliczeniu kwoty 389 zł tytułem nieuiszczonej raty składki za ubezpieczenie tego pojazdu. Na zlecenie A. C. wykonana została kalkulacja wartości szkody, zgodnie z którą wartość samochodu sprzed kolizji wynosiła 30.900 zł, a wartość pojazdu uszkodzonego – 8.100 zł, co oznacza szkodę w kwocie 22.800 zł. Faktycznie wartość samochodu sprzed powstania uszkodzeń wynosiła 30.900 zł, ale wartość samochodu uszkodzonego – 10 600 zł, a zatem szkoda wynosi 20.300zł. Biorąc to pod uwagę, Sąd pierwszej instancji uznał powództwo za zasadne do kwoty 6.204,50 zł (20.300 zł – 14.095 zł)., którą zasądził z ustawowymi odsetkami od dnia 2 marca 2010 r., kiedy zakończyło się postępowanie likwidacyjne. Rozstrzygnięcie o kosztach procesu zapadło na podstawie art. 98 k.p.c. Apelację od tego orzeczenia wniósł pozwany, który zaskarżył wyrok w pkt I do kwoty 2.014 zł oraz w pkt III w całości, zarzucając naruszenie art. 805 k.c. poprzez przyjęcie, iż ubezpieczyciel winien zapłacić powodowi kwotę 6.205,50 zł, podczas gdy świadczenie pozwanego powinno wynosić 4.191,50 zł, tj. równowartość rzeczywistej szkody pomnożonej przez stosunek przyjętej w polisie wartości pojazdu do jego faktycznej wartości oraz naruszenie art. 498 § 2 k.c. poprzez nieuwzględnienie, iż pozwany pismem z dnia 18 lutego 2011 r. dokonał potrącenia niezapłaconej przez powoda raty składki, a tym samym pomniejszył wypłacone faktycznie odszkodowanie. Wskazując na to, skarżący wniósł o zmianę wyroku w pkt I poprzez zasądzenie kwoty 4.191,50 zł zamiast kwoty 6.204,50 zł i oddalenie powództwa w pozostałej części oraz zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów procesu za obie instancje, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych. Sąd Okręgowy zważył, co następuje. Apelacja zasługuje na częściowe uwzględnienie. Bezsporne w sprawie pozostaje, że strony łączyła umowa ubezpieczenia autocasco należącego do powoda samochodu marki F. (...) o numerze rejestracyjnym (...) . Ta okoliczność, a nie ustalone przez Sąd Rejonowy zawarcie umowy ubezpieczenia pojazdu w zakresie obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej, jest istotna z punktu widzenia zgłoszonego przez A. C. roszczenia. Rację ma skarżący, że Sąd pierwszej instancji, wyliczając różnicę między rzeczywistą szkodą, a kwotą przyznaną przez ubezpieczyciela, pominął fakt, iż pozwany, w ramach odszkodowania, przyznał powodowi kwotę 14.484,50 zł, z której potrącił pismem z dnia 18 lutego 2011 r. kwotę 389 zł tytułem niezapłaconej składki. Jakkolwiek zostało to ustalone w postępowaniu przed Sądem pierwszej instancji (k.70), to jednak ostatecznie zostało pominięte przy ustaleniu wysokości należnego odszkodowania. Skoro wyliczona przez biegłego różnica pomiędzy wartością samochodu sprzed powstania szkody (30.900 zł), a wartością pozostałości (10.600 zł) wynosi 20.300 zł, to powództwo jest zasadne do kwoty 5.815,50 zł, według wyliczenia: 20.300 zł – 14.484,50 zł. Ta ostatnia kwota to przyznane przez ubezpieczyciela odszkodowanie, na które składa się kwota wypłacona ubezpieczonemu – 14.095,50 zł i kwota 389 zł potrącona przez pozwanego z wierzytelnością powoda tytułem niezapłaconej składki ubezpieczeniowej. W pozostałej części apelacja nie może zostać uwzględniona, bowiem twierdzenie skarżącego, że stosunek przyjętej w polisie wartości pojazdu do jego rzeczywistej wartości powinien mieć odzwierciedlenie w przyznanym odszkodowaniu, tzn. w sytuacji, gdy ustalona w polisie wartość pojazdu jest niższa niż rzeczywista, to również i kwota odszkodowania, jaka powinna zostać przyznana powodowi od ubezpieczyciela, powinna zostać proporcjonalnie pomniejszona, tu: według wskaźnika 0,92 (28.000 zł : 30.900 zł), nie znajduje oparcia w wiążącej strony umowie, biorąc pod uwagę przedstawione przez pozwanego ogólne warunki ubezpieczenia (...) (k.99-102 i 108). Wynika z nich bowiem jedynie tyle, że odszkodowanie ustala się w kwocie odpowiedniej do wartości szkody, nie większej jednak niż suma ubezpieczenia (§ 16 ust. 1). Wartość szkody całkowitej zmniejsza się zaś o wartość pozostałości (§ 15 ust. 1). Wskazane (...) mają inną treść niż dołączony do apelacji wyciąg z (...) , pobrany ze strony internetowej http: (...) (k.83). Ten ostatni nie może zatem stanowić dowodu okoliczności podnoszonych przez pozwanego. Skoro wartość samochodu sprzed powstania uszkodzeń wynosiła 30.900 zł, a wartość pozostałości – 10 600 zł, to szkoda wynosi 20.300 zł i mieści się w przyjętej przez strony w umowie sumie ubezpieczenia (28.500 zł). Biorąc to pod uwagę, na podstawie art. 386 § 1 k.p.c. zmieniono zaskarżony wyrok w punkcie I w całości i zasądzono od (...) SA w S. na rzecz A. C. kwotę 5.815,50 zł z ustawowymi odsetkami od dnia 2 marca 2011 r. do dnia zapłaty, a oddalono powództwo w pozostałej części oraz w punkcie III w ten sposób, że zasądzono od pozwanego na rzecz powoda, tytułem kosztów procesu, kwotę 374,30 zł zamiast kwoty 465,91 zł, stosownie do stopnia uwzględnienia żądań, zgodnie z art. 100 zdanie pierwsze k.p.c. W pozostałej części oddalono apelację jako bezzasadną na podstawie art. 385 k.p.c. Zasądzono od powoda na rzecz pozwanego kwotę 76,20 zł tytułem kosztów postępowania apelacyjnego, zgodnie z art. 100 zdanie pierwsze w zw. z art. 108 § 1 zdanie pierwsze k.p.c. , biorąc pod uwagę, że apelacja została uwzględniona w 19 % (389 zł : 2.014 zł), a skarżący poniósł koszty postępowania w kwocie 401 zł (101 zł opłaty od apelacji – k.89 i 300 zł wynagrodzenia pełnomocnika będącego radcą prawnym, obliczonego zgodnie z § 6 pkt 3 w zw. z § 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu – tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r. poz. 490). SSO B. Dziewięcka SSO C. Klepacz SSO T. Strojnowska

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI