II CA 714/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowód A. P. domagał się od Gminy S. zasądzenia kwoty 15.000 zł z odsetkami tytułem zwrotu nakładów koniecznych (budowa studni, hydroforu, pompy) poniesionych w 1995 r. na dzierżawiony Dom Wczasowy. Gmina S. przejęła nieruchomość w 2002 r. Sąd Rejonowy oddalił powództwo, argumentując, że roszczenie o nakłady konieczne powinno być kierowane do podmiotu, który był właścicielem w chwili ich poczynienia (Fundusz Wczasów Pracowniczych), a ponadto roszczenie uległo przedawnieniu zgodnie z art. 677 k.c. Sąd Okręgowy w Bielsku-Białej oddalił apelację powoda, podzielając ustalenia faktyczne i prawne Sądu Rejonowego. Sąd Okręgowy podkreślił, że nawet jeśli uznać Gminę za stronę właściwą do rozliczenia, to roszczenie jest przedawnione, gdyż termin roczny z art. 677 k.c. biegnie od dnia zwrotu rzeczy (6 listopada 2003 r.), a pozew wniesiono w 2013 r. Sąd odrzucił również argumenty apelacji dotyczące naruszenia przepisów proceduralnych i materialnych, a także zarzut naruszenia art. 5 k.c. w kontekście podniesienia zarzutu przedawnienia.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących odpowiedzialności za nakłady konieczne w umowie dzierżawy, terminów przedawnienia roszczeń z tytułu nakładów oraz stosowania art. 5 k.c. w kontekście zarzutu przedawnienia.
Dotyczy specyficznej sytuacji przejęcia nieruchomości przez gminę i rozliczeń z poprzednim dzierżawcą. Interpretacja przepisów o przedawnieniu i legitymacji procesowej.
Zagadnienia prawne (3)
Czy roszczenie dzierżawcy o zwrot nakładów koniecznych poczynionych na przedmiot dzierżawy może być dochodzone od następcy prawnego wynajmującego, który nie był właścicielem w chwili poczynienia nakładów?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, roszczenie o nakłady konieczne powinno być dochodzone od podmiotu, który był właścicielem rzeczy w chwili ich poczynienia.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że nakłady konieczne obciążają wynajmującego, który był właścicielem w momencie ich poniesienia. Następca prawny wynajmującego nie wstępuje w zobowiązania z tytułu nakładów poniesionych przed nabyciem rzeczy, chyba że przepis prawa lub umowa stanowią inaczej. W tym przypadku, umowa i porozumienia wskazywały na odpowiedzialność poprzedniego wydzierżawiającego.
Jaki jest termin przedawnienia roszczenia dzierżawcy o zwrot nakładów koniecznych na przedmiot dzierżawy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Roszczenie to przedawnia się w rocznym terminie od dnia zwrotu rzeczy, zgodnie z art. 677 w zw. z art. 694 k.c.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na ugruntowane orzecznictwo i doktrynę, zgodnie z którą roszczenia najemcy (i dzierżawcy) o zwrot nakładów przedawniają się w rocznym terminie od dnia zwrotu rzeczy, a nie od dnia wymagalności roszczenia.
Czy podniesienie zarzutu przedawnienia przez pozwanego stanowi nadużycie prawa podmiotowego w rozumieniu art. 5 k.c.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, w okolicznościach tej sprawy podniesienie zarzutu przedawnienia nie stanowiło nadużycia prawa.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że powód nie wykazał istnienia szczególnych okoliczności uzasadniających opóźnienie w dochodzeniu roszczenia, a jego subiektywne przekonanie o dłuższym terminie przedawnienia lub zapewnienia ze strony gminy nie były wystarczające do zastosowania art. 5 k.c. Powód rażąco przekroczył termin do dochodzenia roszczeń.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. P. | osoba_fizyczna | powód |
| Gmina S. | instytucja | pozwana |
Przepisy (10)
Główne
k.c. art. 677
Kodeks cywilny
Określa roczny termin przedawnienia roszczeń najemcy o zwrot nakładów na rzecz i określa początek biegu terminu od dnia zwrotu rzeczy.
k.c. art. 694
Kodeks cywilny
Stosuje przepisy o najmie do umowy dzierżawy, w tym dotyczące rozliczenia nakładów i przedawnienia.
Pomocnicze
k.c. art. 663
Kodeks cywilny
Dotyczy napraw koniecznych obciążających wynajmującego.
k.c. art. 118
Kodeks cywilny
Ogólny termin przedawnienia roszczeń majątkowych (10 lat).
k.c. art. 5
Kodeks cywilny
Klauzula generalna dotycząca nadużycia prawa podmiotowego.
k.p.c. art. 98 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada odpowiedzialności za wynik procesu.
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
Możliwość odstąpienia od obciążania strony przegrywającej kosztami w szczególnie uzasadnionych wypadkach.
u.r.p. art. 22 § 3 ust. 1
Ustawa o radcach prawnych
Podstawa przyznania kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
u.s.g. art. 44
Ustawa o samorządzie gminnym
Podstawa prawna nabywania mienia przez gminy.
Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawy o pracownikach samorządowych art. 5 ust. 1
Stanowi o przejściu mienia państwowego na własność gmin z mocy prawa.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Roszczenie o zwrot nakładów koniecznych powinno być dochodzone od właściciela rzeczy w chwili ich poczynienia. • Roszczenie o zwrot nakładów koniecznych przedawnia się w rocznym terminie od dnia zwrotu rzeczy. • Podniesienie zarzutu przedawnienia nie stanowi nadużycia prawa w okolicznościach sprawy.
Odrzucone argumenty
Gmina S. jako następca prawny jest odpowiedzialna za rozliczenie nakładów. • Roszczenie o zwrot nakładów nie uległo przedawnieniu lub termin przedawnienia wynosi 10 lat. • Podniesienie zarzutu przedawnienia stanowi nadużycie prawa (art. 5 k.c.). • Sąd I instancji naruszył przepisy proceduralne i materialne, błędnie oceniając materiał dowodowy i ustalenia faktyczne.
Godne uwagi sformułowania
roszczenie o zwrot nakładów koniecznych winno być dochodzone wyłącznie od osoby, która w czasie ich poczynienia przez dzierżawcę była właścicielem rzeczy. • roszczenie o zwrot nakładów przedawnia się z upływem roku od dnia zwrotu rzeczy. • skorzystanie przez pozwanego z zarzutu przedawnienia nie stanowiło nadużycie prawa podmiotowego.
Skład orzekający
Andrzej Grygierzec
przewodniczący
Andrzej Roman
sędzia
Piotr Łakomiak
sędzia-sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących odpowiedzialności za nakłady konieczne w umowie dzierżawy, terminów przedawnienia roszczeń z tytułu nakładów oraz stosowania art. 5 k.c. w kontekście zarzutu przedawnienia."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji przejęcia nieruchomości przez gminę i rozliczeń z poprzednim dzierżawcą. Interpretacja przepisów o przedawnieniu i legitymacji procesowej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy istotnych kwestii prawnych związanych z rozliczeniem nakładów w umowach dzierżawy, co jest częstym problemem w praktyce. Interpretacja przepisów o przedawnieniu i legitymacji procesowej jest wartościowa dla prawników.
“Kto odpowiada za nakłady na dzierżawioną nieruchomość? Kluczowe orzeczenie o przedawnieniu i legitymacji procesowej.”
Dane finansowe
WPS: 15 000 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.