II CA 710/17
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła wniosku o ustanowienie służebności przesyłu na nieruchomości wnioskodawczyni na rzecz gminy, właściciela sieci wodociągowej przebiegającej przez tę nieruchomość. Sąd Rejonowy oddalił wniosek, uznając, że gmina nabyła służebność przesyłu przez zasiedzenie, powołując się na długoletnie korzystanie z urządzeń i brak sprzeciwu właścicieli. Sąd Rejonowy szczegółowo analizował przesłanki zasiedzenia, w tym początek biegu terminu, dobrą i złą wiarę, a także możliwość doliczenia okresu posiadania poprzedników prawnych. Apelację wniosła wnioskodawczyni, zarzucając m.in. nierozważenie prawomocnego wyroku innego sądu w podobnej sprawie oraz nieprzeprowadzenie wnikliwego postępowania dowodowego. Sąd Okręgowy oddalił apelację, uznając, że ustalenia Sądu Rejonowego są prawidłowe, a zarzuty apelacji niezasadne. Sąd Okręgowy podkreślił, że ustalenia w innej sprawie nie są wiążące dla sądu orzekającego, a postępowanie dowodowe było wystarczające. Sąd Okręgowy potwierdził, że gmina nabyła służebność przesyłu przez zasiedzenie, nawet przy założeniu złej wiary, najpóźniej do 2005 roku, co czyniło wniosek o ustanowienie służebności bezzasadnym.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie nabycia służebności przesyłu przez zasiedzenie, w tym ustalenie początku biegu terminu zasiedzenia, ocena dobrej wiary inwestora na podstawie decyzji administracyjnych oraz możliwość doliczenia okresu posiadania poprzedników prawnych.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji budowy sieci wodociągowej w okresie przed wejściem w życie przepisów o służebności przesyłu, z uwzględnieniem przepisów Prawa budowlanego z tamtego okresu.
Zagadnienia prawne (5)
Czy gmina, jako właściciel sieci wodociągowej, może być podmiotem, na rzecz którego ustanawia się służebność przesyłu na podstawie art. 305(1) k.c.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, gmina może być podmiotem, na rzecz którego ustanawia się służebność przesyłu, jeśli prowadzi działalność w zakresie zbiorowego zaopatrywania w wodę.
Uzasadnienie
Sąd odwołał się do uchwały Sądu Najwyższego III CZP 3/17, która potwierdziła, że gmina może być podmiotem uprawnionym do służebności przesyłu, jeśli prowadzi działalność gospodarczą w tym zakresie, nawet jeśli sieć jest dzierżawiona przedsiębiorstwu.
Czy służebność przesyłu może zostać nabyta przez zasiedzenie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, służebność przesyłu może zostać nabyta przez zasiedzenie.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na ugruntowaną linię orzeczniczą Sądu Najwyższego, zgodnie z którą istnieje możliwość nabycia przez zasiedzenie służebności gruntowej odpowiadającej treścią służebności przesyłu, nawet jeśli posiadanie rozpoczęło się przed wejściem w życie przepisów o służebności przesyłu.
Od kiedy należy liczyć bieg terminu zasiedzenia służebności przesyłu w przypadku budowy urządzeń przed wejściem w życie przepisów o służebności przesyłu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Bieg terminu zasiedzenia rozpoczyna się od momentu wejścia na grunt w celu wybudowania urządzenia służącego do przesyłu.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że początek biegu zasiedzenia należy wiązać z momentem rozpoczęcia procesu budowlanego, czyli od momentu zajęcia cudzego gruntu w celu rozpoczęcia budowy urządzenia przesyłowego, co może nastąpić przed formalnym podpisaniem umowy z wykonawcą.
Czy pozwolenie na budowę wydane na podstawie decyzji administracyjnej, która wymagała prawa do dysponowania nieruchomością, może stanowić podstawę do domniemania dobrej wiary inwestora w zakresie zasiedzenia służebności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, posiadanie nieruchomości w celu budowy urządzeń przesyłowych, oparte na decyzji administracyjnej o pozwoleniu na budowę, może uzasadniać domniemanie dobrej wiary posiadacza.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że skoro warunkiem wydania pozwolenia na budowę było wykazanie prawa do dysponowania nieruchomością, to istniejąca decyzja stwarza domniemanie, że właściciele albo wyrazili zgodę, albo nie sprzeciwili się budowie, co może świadczyć o dobrej wierze inwestora.
Czy ustalenia faktyczne i ocena dowodów dokonane w innej sprawie, w której stan faktyczny był konstruowany na podstawie tego samego zdarzenia, są wiążące dla sądu orzekającego w innej sprawie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, ustalenia i ocena dowodów dokonane w innej sprawie nie są wiążące dla sądu orzekającego, choć sąd nie może ignorować stanowiska zajętego w innej sprawie.
Uzasadnienie
Sąd odwołał się do wyroku Sądu Najwyższego V CSK 197/17, który wyjaśnił, że moc wiążąca prawomocnego orzeczenia ogranicza się do sentencji i nie obejmuje motywów rozstrzygnięcia ani oceny dowodów.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| E. W. | osoba_fizyczna | wnioskodawczyni |
| (...) | inne | uczestnik |
Przepisy (17)
Główne
k.c. art. 305(1)
Kodeks cywilny
k.c. art. 305(2) § 2
Kodeks cywilny
k.c. art. 172
Kodeks cywilny
k.c. art. 292
Kodeks cywilny
k.c. art. 352
Kodeks cywilny
Pomocnicze
k.c. art. 49 § 1
Kodeks cywilny
k.c. art. 7
Kodeks cywilny
k.c. art. 176 § 1
Kodeks cywilny
u.s.g. art. 7 § 1
Ustawa o samorządzie gminnym
u.z.z.w. art. 3 § 1
Ustawa o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków
u.g.k. art. 2
Ustawa o gospodarce komunalnej
Prawo budowlane art. 29 § 5
Ustawa Prawo budowlane
Rozporządzenie Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska w sprawie nadzoru urbanistyczno - budowlanego art. 21 § 1
k.p.c. art. 520 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 365 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 233 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Nabycie służebności przesyłu przez zasiedzenie przez gminę. • Początek biegu zasiedzenia od momentu rozpoczęcia budowy. • Dobra wiara inwestora, domniemana na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę. • Możliwość doliczenia okresu posiadania poprzedników prawnych. • Niewiążący charakter ustaleń z innej sprawy dla sądu orzekającego.
Odrzucone argumenty
Niewłaściwe ustalenie początku biegu zasiedzenia. • Brak prawa do dysponowania nieruchomością przez inwestora. • Pozwolenie na budowę wydane z naruszeniem prawa. • Przerwanie biegu zasiedzenia przez złożenie pozwu w innej sprawie. • Niewnikliwe postępowanie dowodowe sądu pierwszej instancji.
Godne uwagi sformułowania
Sąd Okręgowy w pełni akceptuje powyższej zaprezentowany pogląd, wskazując, że w okolicznościach przedmiotowej sprawy wskazane w wyroku wydanym w sprawie sygn. akt I C 1611/14 stanowisko, zgodnie z którym uczestnik postępowania (...) nie nabyła przez zasiedzenie prawa służebności odpowiadającej treścią służebności przesyłu na nieruchomości stanowiącej własność wnioskodawczyni nie było dla Sądu Rejonowego w Radomsku i nie jest dla Sądu Okręgowego w przedmiotowym postępowaniu wiążące. • Sąd meritii przeprowadził wszystkie zawnioskowane przez uczestników postępowania dowody, przejawiał również inicjatywę w zakresie poszukiwania dokumentów związanych z budową posadowionego na nieruchomości wnioskodawczyni wodociągu, co w biorąc pod uwagę charakter sprawy i upływ czasu od daty budowy urządzenia przesyłowego uznać należało za usprawiedliwione. • Skoro warunkiem wydania decyzji o pozwoleniu na budowę było wykazanie przez inwestora tytułu do gruntu to istniejąca w obrocie prawnym decyzja o pozwoleniu na budowę stwarzała domniemanie, że ówcześni właściciele zgodzili się na budowę wodociągu, albo przynajmniej się jej nie sprzeciwili.
Skład orzekający
Paweł Hochman
przewodniczący-sprawozdawca
Arkadiusz Lisiecki
sędzia
Grzegorz Ślęzak
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie nabycia służebności przesyłu przez zasiedzenie, w tym ustalenie początku biegu terminu zasiedzenia, ocena dobrej wiary inwestora na podstawie decyzji administracyjnych oraz możliwość doliczenia okresu posiadania poprzedników prawnych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji budowy sieci wodociągowej w okresie przed wejściem w życie przepisów o służebności przesyłu, z uwzględnieniem przepisów Prawa budowlanego z tamtego okresu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu zasiedzenia służebności przesyłu, który ma znaczenie praktyczne dla wielu właścicieli nieruchomości i przedsiębiorstw infrastrukturalnych. Analiza prawna jest szczegółowa i odnosi się do wielu orzeczeń Sądu Najwyższego.
“Czy Twoja nieruchomość jest obciążona służebnością przesyłu? Sąd Okręgowy wyjaśnia, jak działa zasiedzenie.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.