II CA 705/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim, II Wydział Cywilny Odwoławczy, rozpoznał sprawę z wniosku M. M. z udziałem W. P. o podział majątku wspólnego po rozwodzie. Sąd Rejonowy w Bełchatowie postanowieniem z dnia 25 maja 2018 roku ustalił, że w skład majątku wspólnego wchodzą nakłady na budowę budynku mieszkalnego na nieruchomości stanowiącej majątek odrębny W. P., przyznał te nakłady na wyłączną własność uczestnika, zasądził od niego na rzecz wnioskodawczyni kwotę 279.947 zł tytułem rozliczenia nakładów i ustalił, że każdy ponosi koszty postępowania. Sąd Okręgowy, rozpoznając apelację uczestnika, zmienił zaskarżone postanowienie. Zmienił sposób rozliczenia nakładów z majątku wspólnego na majątek odrębny W. P., zasądzając od niego na rzecz M. M. kwotę 185.943,50 zł. Ponadto zasądził od W. P. na rzecz M. M. kwotę 17.322 zł tytułem zwrotu nakładów z majątku odrębnego M. M. na majątek wspólny. Sąd Okręgowy oddalił apelację w pozostałej części i ustalił, że każdy ponosi koszty postępowania odwoławczego. Uzasadnienie wskazuje na błędy Sądu Rejonowego w ocenie dowodów i rozliczeniu nakładów, w szczególności dotyczące przeznaczenia środków ze sprzedaży majątku osobistego na budowę domu oraz rozliczenia spłaty kredytu zaciągniętego na remont.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaRozliczanie nakładów z majątku wspólnego na majątek odrębny i odwrotnie w sprawach o podział majątku, w tym nakładów na budowę i remont domu na gruncie osobistym.
Dotyczy specyficznej sytuacji podziału majątku wspólnego po rozwodzie, gdzie nieruchomość stanowiła majątek odrębny jednego z małżonków.
Zagadnienia prawne (3)
Jak prawidłowo rozliczyć nakłady z majątku wspólnego na majątek odrębny małżonka oraz nakłady z majątku odrębnego na majątek wspólny w postępowaniu o podział majątku?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Sąd Okręgowy dokonał własnego rozliczenia, uwzględniając wartość nakładów z majątku wspólnego na majątek odrębny uczestnika (185.943,50 zł) oraz zwrot nakładów z majątku odrębnego wnioskodawczyni na majątek wspólny (17.322 zł), opierając się na ułamkowym udziale nakładów w wartości domu.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy skorygował rozliczenie Sądu Rejonowego, wskazując na błędy w ocenie dowodów i zastosowaniu przepisów dotyczących rozliczenia nakładów. Zastosowano metodę ustalania ułamkowego udziału nakładów w wartości domu według cen z czasu budowy i obecnych cen rynkowych.
Czy pożytki z rzeczy (np. czynsz z najmu) uzyskane przez właściciela po ustaniu wspólności majątkowej podlegają rozliczeniu między małżonkami w ramach podziału majątku wspólnego, jeśli nieruchomość stanowiła majątek odrębny jednego z nich?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, pożytki z rzeczy uzyskane przez właściciela po ustaniu wspólności majątkowej nie podlegają rozliczeniu między małżonkami w ramach podziału majątku wspólnego, zgodnie z art. 140 k.c.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że art. 140 k.c. stanowi, iż właściciel może pobierać pożytki z rzeczy niezależnie od tego, kto i w jakim zakresie przyczynił się do powstania rzeczy. Nakłady na rzecz nie kreują samoistnie roszczeń związanych z pożytkami uzyskiwanymi przez właściciela.
Czy spłata kredytu zaciągniętego w czasie trwania wspólności majątkowej na remont domu, dokonana przez jednego z małżonków po ustaniu wspólności, podlega rozliczeniu w postępowaniu o podział majątku?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, spłata kredytu zaciągniętego wspólnie przez małżonków w czasie trwania wspólności, nawet jeśli dokonana po ustaniu wspólności przez jednego z nich, podlega rozliczeniu na wniosek.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że spłata kredytu zaciągniętego wspólnie na potrzeby rodziny stanowi nakład z majątku osobistego na majątek wspólny (wartość nieruchomości) i podlega rozliczeniu na wniosek jednego z małżonków.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. M. | osoba_fizyczna | wnioskodawczyni |
| W. P. | osoba_fizyczna | uczestnik |
Przepisy (20)
Główne
k.r.o. art. 31 § § 1
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Między małżonkami z mocy ustawy istniał ustrój wspólności majątkowej obejmujący przedmioty majątkowe nabyte w czasie jej trwania przez oboje małżonków lub przez jednego z nich.
k.r.o. art. 43 § § 1
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Udziały obojga małżonków w majątku wspólnym są równe.
k.r.o. art. 45 § § 1
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Każdy z małżonków powinien zwrócić wydatki i nakłady poczynione z majątku wspólnego na jego majątek osobisty, z wyjątkiem wydatków i nakładów koniecznych na przedmioty majątkowe przynoszące dochód. Może żądać zwrotu wydatków i nakładów, które poczynił ze swojego majątku osobistego na majątek wspólny.
k.r.o. art. 45 § § 2
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Zwrotu dokonuje się przy podziale majątku wspólnego.
k.c. art. 140
Kodeks cywilny
Właściciel może pobierać pożytki i inne dochody z rzeczy i jest uprawniony do używania rzeczy zgodnie z zasadami współżycia społecznego i przepisami ustawy.
Pomocnicze
k.r.o. art. 46
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
W sprawach nieunormowanych w artykułach poprzedzających od chwili ustania wspólności ustawowej do majątku, który był nią objęty, jak również do podziału tego majątku, stosuje się odpowiednio przepisy o wspólności majątku spadkowego i o dziale spadku.
k.c. art. 1035
Kodeks cywilny
Jeżeli spadek przypada kilku spadkobiercom, do wspólności majątku spadkowego oraz do działu spadku stosuje się odpowiednio przepisy o współwłasności w częściach ułamkowych.
k.c. art. 212 § § 1
Kodeks cywilny
Jeżeli zniesienie współwłasności następuje na mocy orzeczenia sądu, wartość poszczególnych udziałów może być wyrównana przez dopłaty pieniężne.
k.c. art. 212 § § 2
Kodeks cywilny
Rzecz, która nie daje się podzielić, może być przyznana stosownie do okoliczności jednemu ze współwłaścicieli z obowiązkiem spłaty pozostałych albo sprzedana stosownie do przepisów kodeksu postępowania cywilnego.
k.c. art. 212 § § 3
Kodeks cywilny
Jeżeli ustalone zostały dopłaty lub spłaty, sąd oznaczy termin i sposób ich uiszczenia, wysokość i termin uiszczenia odsetek.
k.p.c. art. 687
Kodeks postępowania cywilnego
Podział majątku wspólnego powinien nastąpić przede wszystkim na zgodny wniosek stron.
k.p.c. art. 567 § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Stosuje się odpowiednio do podziału majątku wspólnego.
k.p.c. art. 622 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Gdy wszyscy współwłaściciele złożą zgodny wniosek co do sposobu zniesienia współwłasności, sąd wyda postanowienie odpowiadające treści wniosku, jeżeli projekt podziału nie sprzeciwia się prawu ani zasadom współżycia społecznego, ani też nie narusza w sposób rażący interesu osób uprawnionych.
k.c. art. 54
Kodeks cywilny
Pożytki, które rzecz przynosi, należą do właściciela rzeczy.
k.p.c. art. 328 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Uzasadnienie wyroku powinno zawierać wskazanie podstawy faktycznej i prawnej orzeczenia.
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd ocenia wiarygodność i moc dowodów według własnego przekonania na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału.
k.p.c. art. 386 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
W razie uwzględnienia apelacji sąd drugiej instancji zmienia zaskarżone orzeczenie i orzeka co do istoty sprawy.
k.p.c. art. 13 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Przepisy dotyczące postępowania przed sądem pierwszej instancji stosuje się odpowiednio do postępowania przed sądem drugiej instancji.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd drugiej instancji oddali apelację, jeżeli jest bezzasadna.
k.p.c. art. 520 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Każdy uczestnik ponosi koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Prawidłowe rozliczenie nakładów z majątku wspólnego na majątek odrębny uczestnika z uwzględnieniem ułamkowego udziału w wartości domu. • Zwrot nakładów z majątku odrębnego wnioskodawczyni na majątek wspólny. • Rozliczenie spłaty kredytu zaciągniętego wspólnie na remont domu.
Odrzucone argumenty
Zasądzenie od uczestnika na rzecz wnioskodawczyni połowy przychodów z najmu domu stanowiącego majątek odrębny uczestnika. • Zarzuty apelacji dotyczące wadliwości uzasadnienia Sądu Rejonowego (częściowo uwzględnione w zakresie oceny rozliczeń).
Godne uwagi sformułowania
Sąd Okręgowy jest sądem merytorycznym, a nie tylko kontrolnym. • Wartość nakładów określa się w ten sposób, że najpierw ustala się ułamkowy udział nakładów małżonków w wartości domu według cen rynkowych z czasu jego budowy, a następnie oblicza się ten sam ułamkowy udział w wartości domu według cen rynkowych w chwili podziału majątku wspólnego. • Pożytki, które rzecz przynosi, należą do właściciela rzeczy.
Skład orzekający
Jarosław Gołębiowski
przewodniczący
Stanisław Łęgosz
sędzia
Dariusz Mizera
sędzia (sprawozdawca)
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Rozliczanie nakładów z majątku wspólnego na majątek odrębny i odwrotnie w sprawach o podział majątku, w tym nakładów na budowę i remont domu na gruncie osobistym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji podziału majątku wspólnego po rozwodzie, gdzie nieruchomość stanowiła majątek odrębny jednego z małżonków.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje złożoność rozliczeń majątkowych po rozwodzie, zwłaszcza gdy nakłady dotyczą nieruchomości stanowiącej majątek odrębny. Pokazuje praktyczne zastosowanie przepisów Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego oraz cywilnego.
“Jak podzielić dom, który stoi na gruncie należącym tylko do jednego z małżonków? Sąd Okręgowy wyjaśnia zasady rozliczeń.”
Dane finansowe
rozliczenie nakładów z majątku wspólnego na majątek odrębny: 185 943,5 PLN
zwrot nakładów z majątku odrębnego na majątek wspólny: 17 322 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.