II CA 696/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWnioskodawcy J. G. i E. G. domagali się ustanowienia służebności drogi koniecznej z prawem przejazdu i przechodu przez nieruchomość należącą do Skarbu Państwa w użytkowaniu wieczystym Spółdzielni (...) w B., na rzecz swojej nieruchomości położonej w B. przy ul. (...). Argumentowali, że ich nieruchomość, składająca się z dwóch działek, posiadała utrudniony dostęp do drogi publicznej od strony ul. (...), szczególnie do południowej części działki nr (...) i działki nr (...), gdzie znajdowały się budynki magazynowe. Dojazd do tych części nieruchomości odbywał się przez działkę Spółdzielni, jednak Spółdzielnia planowała zabudowę tego przejazdu. Sąd Rejonowy oddalił wniosek, stwierdzając, że nieruchomość wnioskodawców posiadała dostęp do drogi publicznej od ul. (...), a problem z dojazdem do południowej części działki wynikał z ich sposobu zagospodarowania. Sąd podkreślił, że wnioskodawcy zamierzali sprzedać nieruchomość, co podważało potrzebę ustanowienia służebności dla celów produkcyjnych, a także fakt, że Spółdzielnia planowała rozbudowę swojej przychodni, co oznaczałoby znaczne obciążenie dla jej nieruchomości. Sąd Okręgowy oddalił apelację wnioskodawców, w pełni podzielając ustalenia i ocenę prawną Sądu Rejonowego. Podkreślono, że służebność drogi koniecznej ustanawia się w celu zapewnienia odpowiedniego dostępu do drogi publicznej, a nie do budynków gospodarczych na nieruchomości, która już posiada taki dostęp. Sąd wskazał również, że wnioskodawcy przez lata prowadzili działalność gospodarczą bez potrzeby ustanowienia służebności, a potrzebę dostrzegli dopiero przy sprzedaży nieruchomości, co sugerowało próbę uzyskania wyższej ceny. Ponadto, ustanowienie służebności byłoby znacznym obciążeniem dla nieruchomości Spółdzielni, która planowała jej rozbudowę.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja art. 145 k.c. w kontekście dostępu do drogi publicznej i sposobu zagospodarowania nieruchomości, a także znaczenia zamiaru sprzedaży nieruchomości dla ustanowienia służebności.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej, ale stanowi potwierdzenie utrwalonej linii orzeczniczej dotyczącej przesłanek ustanowienia drogi koniecznej.
Zagadnienia prawne (3)
Czy nieruchomość, która posiada dostęp do drogi publicznej od strony ulicy, ale dostęp ten jest utrudniony do części nieruchomości z uwagi na sposób jej zagospodarowania, może żądać ustanowienia służebności drogi koniecznej przez nieruchomość sąsiednią?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli utrudnienie wynika ze sposobu zagospodarowania nieruchomości przez właściciela, a nie z braku dostępu do drogi publicznej.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że kluczową przesłanką ustanowienia służebności drogi koniecznej jest brak odpowiedniego dostępu do drogi publicznej. Jeśli dostęp istnieje, ale jest utrudniony z powodu sposobu zagospodarowania nieruchomości przez właściciela, nie stanowi to podstawy do ustanowienia służebności. Dodatkowo, sąd wziął pod uwagę zamiar sprzedaży nieruchomości przez wnioskodawców oraz plany zabudowy nieruchomości obciążonej.
Czy druga przesłanka ustanowienia służebności drogi koniecznej, tj. „brak dostępu nieruchomości do należących do niej budynków gospodarskich”, może być interpretowana jako brak odpowiedniego dostępu z drogi publicznej do budynku usytuowanego na działce posiadającej taki dostęp?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, ta przesłanka dotyczy braku komunikacyjnej łączności między dwiema nieruchomościami, z których jedna jest zabudowana budynkami gospodarczymi.
Uzasadnienie
Sąd odwołał się do uchwały Sądu Najwyższego (III CZP 33/68), która wyklucza tak rozciągłą wykładnię art. 145 § 1 k.c., aby objąć nią brak odpowiedniego dostępu do drogi publicznej z budynków usytuowanych na nieruchomości, która taki dostęp posiada. Planujący budowę powinien zadbać o zapewnienie dojazdu do budynku.
Czy w sprawie o ustanowienie służebności drogi koniecznej konieczne jest przeprowadzenie dowodu z opinii biegłych z zakresu pożarnictwa i budownictwa, jeśli kluczowe dla rozstrzygnięcia są kwestie dostępu do drogi publicznej i sposobu zagospodarowania nieruchomości?
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli okoliczności, co do których mieliby wypowiedzieć się biegli, nie wpłynęłyby na prawidłową ocenę sądu co do istnienia dostępu do drogi publicznej.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że opinie biegłych nie byłyby istotne dla rozstrzygnięcia, ponieważ dostęp do drogi publicznej był faktem ustalonym, a kwestia jego odpowiedniości wynikała ze sposobu zagospodarowania nieruchomości przez wnioskodawców. Przeprowadzenie dowodów spowodowałoby jedynie nieuzasadniony wzrost kosztów.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. G. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| E. G. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| Skarb Państwa - Prezydent Miasta B. | organ_państwowy | uczestnik |
| (...) Spółdzielnia (...) w B. | spółka | uczestnik |
Przepisy (8)
Główne
k.c. art. 145 § § 1
Kodeks cywilny
Ustanowienie służebności drogi koniecznej wymaga braku odpowiedniego dostępu nieruchomości do drogi publicznej lub do należących do niej budynków gospodarskich. Druga przesłanka dotyczy braku komunikacyjnej łączności między dwiema nieruchomościami, a nie braku dostępu do drogi publicznej z budynku na nieruchomości posiadającej taki dostęp.
k.c. art. 145 § § 2
Kodeks cywilny
Droga konieczna powinna stanowić jak najmniejsze obciążenie nieruchomości, przez którą ma prowadzić.
Pomocnicze
k.p.c. art. 520 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Reguluje zasady orzekania o kosztach w sprawach, w których nie ma zastosowania zasada odpowiedzialności za wynik procesu (np. sprawy nieprocesowe).
k.p.c. art. 227
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 278
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 13 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 98 § § 1 i 3
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Nieruchomość wnioskodawców posiada odpowiedni dostęp do drogi publicznej od strony ul. (...). • Utrudnienia w dostępie do części nieruchomości wynikają ze sposobu jej zagospodarowania przez wnioskodawców. • Wnioskodawcy zamierzają sprzedać nieruchomość, co podważa potrzebę ustanowienia służebności dla celów produkcyjnych. • Ustanowienie służebności stanowiłoby nadmierne obciążenie dla nieruchomości Spółdzielni, która planuje jej rozbudowę. • Nie zachodziła potrzeba przeprowadzenia dowodu z opinii biegłych z zakresu pożarnictwa i budownictwa.
Odrzucone argumenty
Nieruchomość wnioskodawców nie posiada odpowiedniego dostępu do drogi publicznej. • Nieruchomość wnioskodawców nie posiada odpowiedniego dostępu do swoich budynków gospodarczych. • Konieczność przeprowadzenia dowodu z opinii biegłych z zakresu pożarnictwa i budownictwa.
Godne uwagi sformułowania
nie wystarczy ustalenie, że droga przez grunt sąsiedni stanowiłaby krótsze połączenie nieruchomości z należącymi do niej budynkami • nie istnieją żadne okoliczności, które przemawiałyby za stanowiskiem, że istniejący dostęp nie jest odpowiedni ze względu na społeczno - gospodarcze przeznaczenie nieruchomości • nie sposób bowiem z góry zakładać, że potencjalny nabywca nieruchomości nabędzie ją również na cele produkcyjne i korzystanie z nieruchomości będzie związane z koniecznością transportu towarów czy produktów • nie mógłby on zostać uwzględniony nawet w sytuacji, gdyby obie części nieruchomości nie posiadały żadnego połączenia • rzeczą właściciela działki jest tak budować, by mógł z budynku faktycznie korzystać • w rzeczywistości celem zainicjowanego przez wnioskodawców postępowania była chęć uzyskania jak najwyższej ceny nieruchomości • droga konieczna powinna stanowić jak najmniejsze obciążenie nieruchomości, przez którą ma prowadzić
Skład orzekający
Janusz Kasnowski
przewodniczący
Aurelia Pietrzak
sprawozdawca
Maria Leszczyńska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 145 k.c. w kontekście dostępu do drogi publicznej i sposobu zagospodarowania nieruchomości, a także znaczenia zamiaru sprzedaży nieruchomości dla ustanowienia służebności."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej, ale stanowi potwierdzenie utrwalonej linii orzeczniczej dotyczącej przesłanek ustanowienia drogi koniecznej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy praktycznego problemu dostępu do nieruchomości i jego prawnego uregulowania, co jest istotne dla właścicieli nieruchomości i prawników zajmujących się prawem rzeczowym. Interpretacja przepisów jest jednak standardowa.
“Czy utrudniony dojazd do magazynu to powód do ustanowienia służebności? Sąd wyjaśnia.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.