II Ca 691/13

Sąd Okręgowy w LegnicyLegnica2014-01-23
SAOSCywilnezobowiązaniaŚredniaokręgowy
k.s.h.art. 299odpowiedzialnośćzarządspółka z o.o.odsetkiwymagalnośćkoszty postępowania

Sąd Okręgowy zmienił wyrok Sądu Rejonowego, precyzując datę wymagalności odsetek od zasądzonej kwoty od członka zarządu spółki, uznając, że odpowiedzialność ta powstaje od momentu wezwania do zapłaty, a nie od daty wymagalności zobowiązania spółki.

Sąd Rejonowy zasądził od byłego prezesa zarządu spółki kwotę 8.877,06 zł z odsetkami od 27 grudnia 2004 r., opierając się na art. 299 k.s.h. Pozwany złożył apelację, kwestionując datę naliczania odsetek. Sąd Okręgowy uznał apelację za uzasadnioną, zmieniając wyrok w ten sposób, że odsetki zasądził od 10 lipca 2009 r., czyli od daty wezwania do zapłaty. Sąd podkreślił, że odpowiedzialność członka zarządu ma charakter posiłkowy i odszkodowawczy, a termin spełnienia świadczenia określa się według art. 455 k.c.

Sprawa dotyczyła odpowiedzialności byłego prezesa zarządu spółki (...) Sp. z o.o. w L., S. R., za zobowiązania spółki wobec wierzyciela, poprzednika prawnego strony powodowej. Sąd Rejonowy w Legnicy zasądził od pozwanego na rzecz strony powodowej kwotę 8.877,06 zł z ustawowymi odsetkami od dnia 27 grudnia 2004 r., opierając się na art. 299 § 1 k.s.h., po stwierdzeniu bezskuteczności egzekucji z majątku spółki. Pozwany złożył apelację, zarzucając naruszenie prawa materialnego, w szczególności art. 481 k.c. w zw. z art. 476 k.c. i art. 455 § 1 k.c. w zw. z art. 299 § 1 k.s.h. Argumentował, że odpowiedzialność członka zarządu ma charakter odszkodowawczy, a termin spełnienia świadczenia nie jest oznaczony, w związku z czym powinien być określony według reguły z art. 455 k.c., czyli po wezwaniu do zapłaty. Sąd Okręgowy w Legnicy przychylił się do argumentacji apelacji, zmieniając zaskarżony wyrok. Sąd Okręgowy wskazał, że wymagalność roszczenia przeciwko członkom zarządu nie jest tożsama z wymagalnością roszczenia wobec spółki, a termin spełnienia świadczenia na podstawie art. 299 § 1 k.s.h. określa się według art. 455 k.c. Ponieważ tytuł wykonawczy przeciwko spółce nie obejmował odsetek, pozwany nie był zobowiązany do ich zapłaty przed wezwaniem do zapłaty. Wezwanie do zapłaty zostało doręczone pozwanemu 2 lipca 2009 r., a zatem zobowiązanie stało się wymagalne z dniem 10 lipca 2009 r. W konsekwencji, Sąd Okręgowy zasądził odsetki od tej daty i oddalił dalej idące powództwo w zakresie odsetek. Strona powodowa została obciążona kosztami postępowania apelacyjnego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Odsetki należy naliczać od daty wezwania członka zarządu do zapłaty, zgodnie z art. 455 k.c., a nie od daty wymagalności zobowiązania wobec spółki.

Uzasadnienie

Odpowiedzialność członka zarządu na podstawie art. 299 § 1 k.s.h. ma charakter posiłkowy i odszkodowawczy. Termin spełnienia świadczenia przez członka zarządu nie jest oznaczony ani nie wynika z właściwości zobowiązania, dlatego stosuje się art. 455 k.c., zgodnie z którym świadczenie powinno być spełnione niezwłocznie po wezwaniu dachu do zapłaty. Tytuł wykonawczy przeciwko spółce nie obejmował odsetek, więc nie mogły one stanowić elementu odszkodowania przed wezwaniem.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zmiana wyroku

Strona wygrywająca

pozwanego S. R.

Strony

NazwaTypRola
(...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w K.spółkapowód
S. R.osoba_fizycznapozwany

Przepisy (8)

Główne

k.s.h. art. 299 § 1

Kodeks spółek handlowych

k.c. art. 455

Kodeks cywilny

Termin spełnienia świadczenia, gdy nie jest oznaczony ani nie wynika z właściwości zobowiązania, określa się według reguły z art. 455 k.c., co oznacza, że świadczenie powinno nastąpić niezwłocznie po wezwaniu dłużnika do zapłaty.

Pomocnicze

k.c. art. 481 § 1

Kodeks cywilny

k.c. art. 359

Kodeks cywilny

k.c. art. 476

Kodeks cywilny

k.p.c. art. 386 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 98 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 391 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Odpowiedzialność członka zarządu na podstawie art. 299 § 1 k.s.h. ma charakter odszkodowawczy. Termin spełnienia świadczenia przez członka zarządu nie jest oznaczony ani nie wynika z właściwości zobowiązania, w związku z czym stosuje się art. 455 k.c. Wymagalność roszczenia przeciwko członkowi zarządu powstaje od momentu wezwania go do zapłaty. Tytuł wykonawczy przeciwko spółce nie obejmował odsetek, więc nie mogły one stanowić elementu odszkodowania należnego od członka zarządu przed wezwaniem do zapłaty.

Odrzucone argumenty

Odsetki od zasądzonej kwoty należne są od daty wymagalności zobowiązania wobec spółki (27.12.2004 r.).

Godne uwagi sformułowania

wymagalność roszczenia przeciwko członkom zarządu spółki nie jest tożsama z wymagalnością roszczenia wobec samej spółki termin spełnienia świadczenia należnego na podstawie art.299§1 k.s.h. określa się według reguły z art.455 k.c. Odpowiedzialność członka zarządu spółki za jej zobowiązania ma charakter odszkodowawczy

Skład orzekający

Elżbieta Piotrowska

przewodniczący

Elżbieta Hallada

sędzia

Sylwia Kornatowicz

sędzia-sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Określenie momentu wymagalności odsetek od członka zarządu spółki na podstawie art. 299 k.s.h. oraz charakter jego odpowiedzialności."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji odpowiedzialności członka zarządu za zobowiązania spółki, gdy tytuł wykonawczy przeciwko spółce nie obejmował odsetek.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa wyjaśnia istotne kwestie dotyczące odpowiedzialności członków zarządu za długi spółki, w szczególności momentu naliczania odsetek, co jest częstym problemem w praktyce obrotu gospodarczego.

Kiedy członek zarządu odpowiada za odsetki? Kluczowa data to nie wymagalność długu spółki, a wezwanie do zapłaty!

Dane finansowe

WPS: 8877,06 PLN

kwota główna: 8877,06 PLN

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt II Ca 691/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 23 stycznia 2014 roku Sąd Okręgowy w Legnicy II Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Elżbieta Piotrowska Sędziowie: SSO Elżbieta Hallada SSO Sylwia Kornatowicz (spraw.) Protokolant: st. sekr. sąd. Roksana Babiarczyk po rozpoznaniu w dniu 23 stycznia 2014 roku w Legnicy na rozprawie sprawy z powództwa (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w K. przeciwko pozwanemu S. R. o zapłatę na skutek apelacji pozwanego od wyroku Sądu Rejonowego w Legnicy z dnia 4 lipca 2013 roku sygn. akt VII C 1106/12 I. zmienia zaskarżony wyrok w punkcie I o tyle, że określa, że odsetki od zasądzonej kwoty 8.877,06 zł należne są od 10 lipca 2009 r., w miejsce daty: 27 grudnia 2004 r., a dalej idące powództwo w zakresie odsetek oddala; II. zasądza od strony powodowej na rzecz pozwanego kwotę 543 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego. Sygn. akt II Ca 691/13 UZASADNIENIE Sąd Rejonowy w Legnicy wyrokiem z dnia 4.07.2013 r. zasądził od pozwanego S. R. na rzecz strony powodowej (...) Sp. Z o.o. w K. kwotę 8.877,06 zł z ustawowymi odsetkami od 27.12.2004 r., a to na podstawie art.299§1 kodeksu spółek handlowych ( k.s.h. ). Sąd ustalił, że pozwany był prezesem zarządu (...) sp. z o.o. w L. w okresie, gdy powstało i stało się wymagalne zobowiązanie tej spółki wobec poprzednika prawnego strony powodowej w wysokości dochodzonej pozwem. Ponieważ egzekucja tej należności od spółki (...) okazała się bezskuteczna - czego dowodem jest umorzenie przez sąd postępowania upadłościowego wobec spółki z tej przyczyny, że jej majątek nie wystarczył na pokrycie kosztów postępowania upadłościowego - to pozwany ponosi względem wierzyciela odpowiedzialność za zobowiązania swojej spółki. Wierzytelność strony powodowej wynika z tytułu wykonawczego w postaci wyciągu z zatwierdzonej 9.03.2006 r. przez Sędziego Komisarza listy wierzytelności wobec spółki (...) , z nadaną następnie klauzulą wykonalności. Wierzytelność ta stała się po stronie spółki wymagalna od 27.12.2004 r. i z tą datą zdaniem Sądu Rejonowego członek zarządu tej spółki obowiązany jest do zapłaty odsetek za opóźnienie, zgodnie z art.359 k.c. i art.481§1 k.c. , niezależnie od tego, że dopiero w przypadku bezskuteczności egzekucji z majątku spółki powstaje posiłkowa odpowiedzialność członków jej zarządu. Pozwany złożył apelację od powyższego wyroku, zaskarżając go w części uwzględniającej powództwo o odsetki za okres od 27.12.2004 r. do 9.07.2009 r. Zarzucił naruszenie prawa materialnego, tj. art.481 k.c. w zw. z art.476 k.c. i art.455§1 k.c. w zw. z art.299§1 k.s.h. Skarżący wskazał, że odpowiedzialność członka zarządu spółki za jej zobowiązania ma charakter odszkodowawczy, a termin spełnienia świadczenia przez członka nie jest oznaczony ani nie wynika z właściwości zobowiązania. Dlatego spełnienie świadczenia winno nastąpić w następstwie wezwania dłużnika do zapłaty, co w przypadku pozwanego nastąpiło pismem doręczonym mu 2.07.2009 r., w którym wyznaczony był termin 7 dni na dokonanie zapłaty. Skarżący podniósł nadto, że wystawiony przeciwko spółce (...) tytuł wykonawczy nie stwierdzał obowiązku zapłaty odsetek, toteż nie stanowią one części odszkodowania, należnego wierzycielowi od członka zarządu spółki wskutek niewykonania przez nią zobowiązania. W oparciu o takie zarzuty i argumenty pozwany wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez zasądzenie odsetek od kwoty 8.877,06 zł, poczynając od 10.07.2009 r. Sąd Okręgowy, przyjmując za własne prawidłowe ustalenia faktyczne poczynione w pierwszej instancji zważył, co następuje: Apelacja jest w całości uzasadniona. Zgodzić należy się z jej argumentacją, że wymagalność roszczenia przeciwko członkom zarządu spółki nie jest tożsama z wymagalnością roszczenia wobec samej spółki, a termin spełnienia świadczenia należnego na podstawie art.299§1 k.s.h. określa się według reguły z art.455 k.c. , gdyż nie jest on oznaczony i nie wynika z właściwości zobowiązania (tak też Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 21.02.2002 r., sygn. IV CKN 793/00). Odmienny pogląd Sądu Rejonowego, wyrażony w niniejszej sprawie, jest chybiony, nie mając oparcia w żadnym przepisie prawa. Gdyby wystawiony przeciwko spółce (...) tytuł wykonawczy obejmował odsetki, wówczas w formie skapitalizowanej przez wierzyciela stanowiłyby one, obok należności głównej, składnik szkody wierzyciela, podlegającej naprawieniu przez członka zarządu w trybie art.299§1 k.s.h. Tytuł ten jednak odsetek w ogóle nie obejmował (karta 25 akt), a zatem nie mogą one być traktowane jako element obciążającego pozwanego odszkodowania, wraz z zasądzoną kwotą 8.877,06 zł. Zatem do momentu wezwania skarżącego do zapłaty długu „jego” spółki nie był on do tego zobowiązany, a więc nie powstało względem niego wymagalne roszczenie, toteż nie mógł popaść przed tą datą w opóźnienie, uzasadniające zapłatę odsetek. Stosownie do art.455 k.c. i skierowanego do pozwanego wezwania do zapłaty z dnia 25.06.2009 r. (doręczonego 2.07.2009 r. – karty 33 i 34 akt) zobowiązanie S. R. stało się wymagalne z dniem 10.07.2009 r. i dopiero z tą datą powstało również zobowiązanie odsetkowe. W takim stanie rzeczy Sąd odwoławczy podzielił argumentację apelacji i po stwierdzeniu naruszenia przez Sąd Rejonowy art.455 k.c. oraz art.481§1 k.c. dokonał stosownej zmiany zaskarżonego wyroku w oparciu o przepis art.386§1 k.p.c. Wobec uwzględnienia apelacji w całości, przegrywająca tę instancję strona powodowa winna zwrócić pozwanemu poniesione przez niego koszty postępowania odwoławczego, obejmujące opłatę w kwocie 243 zł oraz wynagrodzenie pełnomocnika w wysokości 300 zł ( art. 98§1 k.p.c. w zw. z art.391§1 k.p.c. oraz §6 pkt 3 w zw. z §13 ust.1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28.09.2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie...).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI