II CA 69/14
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy w Lublinie rozpoznał apelację uczestnika P. P. od postanowienia Sądu Rejonowego w Puławach, które zobowiązywało go do opuszczenia lokalu mieszkalnego zajmowanego wspólnie z wnioskodawczynią M. P. Sąd Rejonowy oparł swoje rozstrzygnięcie na przepisach ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie, wskazując na wcześniejsze wyroki skazujące P. P. za znęcanie się nad M. P. i dziećmi oraz groźby karalne, co miało czynić wspólne zamieszkiwanie szczególnie uciążliwym. Sąd Okręgowy uznał jednak apelację za zasadną. Kluczowym argumentem było to, że P. P., jako były mąż, nie spełniał już definicji "członka rodziny wspólnie zajmującego mieszkanie" ani "osoby najbliższej" w rozumieniu ustawy, zwłaszcza po uprawomocnieniu się wyroku rozwodowego. Ponadto, Sąd Okręgowy ustalił, że P. P. faktycznie nie zamieszkiwał w przedmiotowym lokalu, nie gospodarował wspólnie z M. P. i dziećmi, a jego rzeczy znajdujące się w mieszkaniu nie stanowiły podstawy do uznania go za osobę zamieszkującą lub gospodarującą w rozumieniu ustawy. Zmiana zamków przez wnioskodawczynię dodatkowo uniemożliwiała mu dostęp. W związku z tym Sąd Okręgowy zmienił zaskarżone postanowienie, oddalając wniosek o zobowiązanie do opuszczenia lokalu, a także zasądził od wnioskodawczyni na rzecz uczestnika zwrot kosztów postępowania za obie instancje.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja pojęcia "członek rodziny wspólnie zamieszkujący" w kontekście ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie po ustaniu małżeństwa.
Dotyczy specyficznej sytuacji byłych małżonków i definicji ustawowej, niekoniecznie przenoszalne na inne relacje rodzinne lub sytuacje faktyczne.
Zagadnienia prawne (2)
Czy były małżonek, który nie zamieszkuje już z byłą żoną i dziećmi, może zostać zobowiązany do opuszczenia lokalu mieszkalnego na podstawie ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, były małżonek, który nie zamieszkuje już z byłą żoną i dziećmi ani nie gospodaruje wspólnie z nimi, nie może zostać zobowiązany do opuszczenia lokalu mieszkalnego na podstawie art. 11a ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie, ponieważ nie spełnia przesłanki "członka rodziny wspólnie zajmującego mieszkanie".
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że po ustaniu małżeństwa i faktycznym zaprzestaniu wspólnego zamieszkiwania oraz gospodarowania, były mąż nie jest już "członkiem rodziny wspólnie zajmującym mieszkanie" w rozumieniu ustawy. Samo posiadanie rzeczy w lokalu lub deklarowany zamiar powrotu nie są wystarczające do spełnienia tej przesłanki, zwłaszcza gdy dostęp do lokalu jest fizycznie uniemożliwiony.
Jakie są przesłanki zastosowania art. 11a ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Przesłankami zastosowania art. 11a ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie są: 1) istnienie stosunku pokrewieństwa lub powinowactwa lub pozostawanie we wspólnym pożyciu (bycie "członkiem rodziny" w rozumieniu ustawy), 2) wspólne zamieszkiwanie z osobą dotkniętą przemocą, 3) zachowanie polegające na stosowaniu przemocy w rodzinie, które czyni szczególnie uciążliwym wspólne zamieszkiwanie.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy podkreślił, że kluczową przesłanką jest "wspólne zamieszkiwanie", które po ustaniu małżeństwa i faktycznym rozdzieleniu nie jest spełnione, nawet jeśli istnieją wcześniejsze skazania za przemoc.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. P. | osoba_fizyczna | wnioskodawczyni |
| P. P. | osoba_fizyczna | uczestnik |
Przepisy (9)
Główne
u.p.p.w.r. art. 11a § 1
Ustawa o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie
Przepis ten może być zastosowany tylko do członka rodziny wspólnie zajmującego mieszkanie, którego zachowanie czyni wspólne zamieszkiwanie szczególnie uciążliwym.
Pomocnicze
u.p.p.w.r. art. 2 § 1
Ustawa o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie
Definicja "członka rodziny" obejmuje osobę najbliższą w rozumieniu Kodeksu karnego oraz inną osobę wspólnie zamieszkującą lub gospodarującą.
k.k. art. 115 § 11
Kodeks karny
Definicja "osoby najbliższej" (małżonek, wstępny, zstępny, rodzeństwo, powinowaty, osoba przysposobiona i jej małżonek, osoba we wspólnym pożyciu).
k.p.c. art. 520 § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do orzekania o kosztach postępowania w sprawach, w których interesy stron są sprzeczne.
k.p.c. art. 386 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do zmiany zaskarżonego orzeczenia przez sąd drugiej instancji.
k.p.c. art. 13 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Stosowanie przepisów o procesie do innych postępowań.
Dz. U. z 2013 roku poz. 461 art. 10 § 1
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu
Ustalanie wysokości kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
Dz. U. z 2013 roku poz. 461 art. 13 § 1
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu
Ustalanie wysokości kosztów zastępstwa procesowego z urzędu.
Dz.U. z 2010 r. Nr 90, poz.594 j.t. art. 113 § 1
Ustawa z dnia 28 lipca 2005r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Nakazanie pobrania od strony nieuiszczonej opłaty sądowej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Uczestnik P. P. nie jest już "członkiem rodziny wspólnie zajmującym mieszkanie" w rozumieniu ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie po ustaniu małżeństwa i faktycznym zaprzestaniu wspólnego zamieszkiwania. • Brak jest podstaw do uznania uczestnika za osobę wspólnie zamieszkującą lub gospodarującą z wnioskodawczynią i dziećmi po rozwodzie.
Odrzucone argumenty
Wniosek o zobowiązanie do opuszczenia lokalu był zasadny ze względu na wcześniejsze skazania za przemoc i groźby, które czyniły wspólne zamieszkiwanie uciążliwym.
Godne uwagi sformułowania
nie można zaliczyć go do kategorii członka rodziny wspólnie zajmującego mieszkanie • po ustaniu małżeństwa (...) małżonek przestaje być osobą najbliższą • Pojęcie to (...) oznacza, że członkiem rodziny - będzie zarówno osoba, która jedynie wspólnie z kimś mieszka, nie gospodarując z nim, bądź która wspólnie z nim gospodaruje, tj. wspólnie prowadzi gospodarstwo domowe, lecz zamieszkuje gdzie indziej, jak i osoba, która wspólnie z daną osobą zamieszkuje i wspólnie z nią gospodaruje • P. P. jednak nie zamieszkuje ze swoją byłą żoną i wspólnymi dziećmi w przedmiotowym mieszkaniu, ani nie też z nią i z córkami nie gospodaruje tj. nie prowadzi wspólnie z nimi gospodarstwa domowego, zamieszkując gdzie indziej.
Skład orzekający
Ewa Bazelan
przewodniczący-sprawozdawca
Przemysław Grochowski
członek
Marta Postulska-Siwek
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia \"członek rodziny wspólnie zamieszkujący\" w kontekście ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie po ustaniu małżeństwa."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji byłych małżonków i definicji ustawowej, niekoniecznie przenoszalne na inne relacje rodzinne lub sytuacje faktyczne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak istotne są formalne definicje prawne i faktyczny stan rzeczy w kontekście przepisów o przeciwdziałaniu przemocy, nawet jeśli istnieją wcześniejsze skazania za przemoc. Pokazuje, że prawo wymaga precyzji w stosowaniu przepisów.
“Czy po rozwodzie były mąż nadal może zostać wyrzucony z domu na podstawie ustawy o przemocy?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.